II SA/Ol 330/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-01-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowypostępowanie administracyjnestrona postępowaniainteres prawnySKOWSAdecyzjaumorzenie postępowaniarei iudicataprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że organ naruszył zasadę rei iudicata, wydając dwie sprzeczne decyzje w tej samej sprawie.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania odwoławczego. Spółka A wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta O. ustalającej warunki zabudowy, twierdząc, że posiada interes prawny jako właściciel sąsiedniej nieruchomości. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając spółkę za niebędącą stroną. WSA stwierdził nieważność decyzji SKO, wskazując na naruszenie zasady rei iudicata, ponieważ SKO wcześniej wydało inną decyzję (kasatoryjną), która zakończyła postępowanie odwoławcze i nakazała organowi I instancji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem kręgu stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę spółki A z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Spółka A wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta O. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji Centrum Handlu Hurtowego, argumentując, że posiada interes prawny jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, która będzie oddziaływana przez planowaną inwestycję. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze wobec spółki A, uznając ją za niebędącą stroną w sprawie, ponieważ nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie doręczono jej decyzji. WSA stwierdził jednak nieważność zaskarżonej decyzji SKO, opierając się na art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (naruszenie zasady rei iudicata). Sąd wskazał, że SKO wydało wcześniej decyzję z dnia 16 marca 2004 r., która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując m.in. ustalenie kręgu stron. Ta decyzja kasatoryjna zakończyła postępowanie odwoławcze. Następnie SKO wydało zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania wobec spółki A, co stanowiło sprzeczność i naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien rozpatrzyć wszystkie odwołania łącznie i wydać jedną decyzję. Wobec stwierdzenia nieważności, sąd orzekł jak w sentencji, w tym o wstrzymaniu wykonania decyzji i kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie dwóch sprzecznych decyzji w tej samej sprawie przez organ odwoławczy stanowi naruszenie zasady rei iudicata i skutkuje stwierdzeniem nieważności późniejszej decyzji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy wydał decyzję kasatoryjną kończącą postępowanie odwoławcze, a następnie wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec tej samej strony, co jest wewnętrznie sprzeczne i narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady rei iudicata, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.w.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o stwierdzeniu nieważności decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prawa do wniesienia odwołania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania odwoławczego.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

P.p.w.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji.

P.p.w.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Dz.U. Nr 163, poz. 1588 art. 3 § ust. 1 i ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wymogi analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył zasadę rei iudicata, wydając dwie sprzeczne decyzje w tej samej sprawie. Organ odwoławczy nie przeprowadził należytej weryfikacji przymiotu strony skarżącej. Organ odwoławczy powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe lub przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki o posiadaniu interesu prawnego były ogólnikowe i nieprzekonywujące (stanowisko SKO). Nieruchomość skarżącej nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a obszar analizy funkcji nie jest zbieżny z obszarem oddziaływania inwestycji (stanowisko SKO).

Godne uwagi sformułowania

organ ten popadł w wewnętrzną sprzeczność, co w konsekwencji skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. nie można wywodzić jej braku legitymacji do wniesienia odwołania. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, skuteczne zatem powinno być odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków. organ odwoławczy obowiązany był rozpatrzyć wszystkie odwołania łącznie, w oparciu o ten sam stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, a następnie wydać w tej sprawie jedną decyzję.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Adam Matuszak

członek

Irena Szczepkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady rei iudicata przez organy administracji, obowiązki organu odwoławczego w przypadku wątpliwości co do przymiotu strony, dopuszczalność odwołania przez stronę nieuczestniczącą w postępowaniu pierwszoinstancyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania dwóch sprzecznych decyzji przez ten sam organ w ramach tego samego postępowania odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji, w tym naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to ważna lekcja dla prawników procesualistów.

Organ administracji wydał dwie sprzeczne decyzje. Sąd stwierdził nieważność!

Dane finansowe

WPS: 740 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 330/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska /sprawozdawca/
Adam Matuszak
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OSK 514/05 - Wyrok NSA z 2006-02-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Marcin Morawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" roku, nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 740 (siedemset czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [pic]
Uzasadnienie
Prezydent Miasta O., po rozpatrzeniu wniosku I. S.A. w O., decyzją Nr "[...]" z dnia 12 stycznia 2004 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Centrum Handlu Hurtowego przy ul. L. w O.
Od decyzji tej odwołanie wniosło m.in. A. sp. z o.o. w O. Wnosząc o dopuszczenie do toczącego się postępowania w tej sprawie podnoszono, iż odwołująca się spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości położonej przy ul. Z. , znajdującej się w bliskim sąsiedztwie działki przy ul. L., której dotyczy decyzja organu I instancji. Pełnomocnicy odwołującej się spółki podkreślali, iż samo fizyczne sąsiedztwo nie jest jedynym kryterium traktowania danego podmiotu jako osoby trzeciej w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i powołali się na prezentowany w literaturze przedmiotu pogląd, iż interes osoby trzeciej wyznacza takie sąsiedztwo danej nieruchomości, które skutkować będzie włączeniem danej nieruchomości w obszar oddziaływań (emisji i immisji) przyszłej zabudowy. W przypadku projektowanej inwestycji oddziaływania te polegać będą na wzmożonym hałasie, dodatkowym ruchu samochodów ciężarowych dostarczających towar, zapachach, oparach etc. Podnoszono nadto, iż nieruchomości, którymi spółka włada znajdują się w granicach obszaru, który powinien być objęty analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, stosownie do wymogów określonych w § 3 ust. l i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 163, poz. 1588). Z tych względów, w ocenie odwołującej się, powinna ona mieć zapewniony udział w postępowaniu celem obrony swoich interesów związanych z prawem własności nieruchomości. Organ pierwszej instancji zaś nie uwzględnił wniosku o dopuszczeniu jej do udziału w charakterze strony w toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W odwołaniu przedstawione zostały także. zarzuty mające przemawiać za uchyleniem decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją Nr "[...]" z dnia 6 kwietnia 2004 r. umorzyło postępowanie odwoławcze w odniesieniu do A sp. z o.o. w O. W motywach tego rozstrzygnięcia przytoczono treść art. 127 § l k.p.a, zgodnie z którym odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji
służy stronie, wskazując, iż odwołujący się nie brał udziału w charakterze strony w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta Miasta O. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie Centrum Handlu Hurtowego przy ul. L. w O. i nie została doręczona mu decyzja organu I instancji. Nie uznając odwołującej się spółki za stronę Kolegium stwierdziło, iż argumenty podnoszone na poparcie twierdzenia, iż niniejsza sprawa dotyczy jej interesu prawnego, są ogólnikowe i nie przekonywujące. Argumentowano nadto, że w wyniku rozpatrzenia odwołań W. S.A. i Stowarzyszenia K., Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia zalecając m.in. ustalenie zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji na sferę chronionych prawem interesów osób trzecich w celu określenia kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony. Organ odwoławczy stwierdził, iż kwestia ta będzie jeszcze przedmiotem ponownego postępowania przed organem I instancji, jednak "na dzień wydania decyzji Kolegium nie znalazło uzasadnionych powodów uznania A. sp. z o.o. w O. za stronę w sprawie".
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło A. sp. z o.o. wnosząc o: l/ uchylenie zaskarżonej decyzji, 2/ wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, 3/ przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie (wniosek w tej sprawie wycofano w toku postępowania sądowego) 4/ zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła: l/ naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 127 w zw. z art. 28 kpa wyrażające się tym, że skarżącego uznano za podmiot, któremu nie przysługiwało uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, 2/ naruszenie art. 107 § l i 3 w zw. z art. 8 kpa wyrażające się tym, iż uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji nie zawiera wymaganych prawem elementów, skutkiem czego nie wyjaśniono motywów rozstrzygnięcia oraz naruszono zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż brak udziału danego podmiotu jako strony w postępowaniu przed organem I instancji nie pozbawia go przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym i odwołano się do poglądu przedstawionego w tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt
II SA/Gd 2258/98. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § l i 3 kpa, podnoszono, że organ II instancji nie sporządził uzasadnienia faktycznego zgodnie z wymogami wskazanymi w tym przepisie. Kolegium ograniczyło się bowiem jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż materiał dowodowy nie przemawia za słusznością stanowiska skarżącego, argumenty zaś, które zostały przytoczone w sprawie uznano za ogólnikowe i nieprzekonywujące. W ocenie skarżącej, Kolegium de facto, nie uzasadniło swojego stanowiska co do argumentów skarżącej w kwestii istnienia interesu prawnego uzasadniającego uczestniczenie w sprawie w charakterze strony. Wskazano nadto na naruszenie zasady określonej w art. 8 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie administracyjne w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz podnosić świadomość i kulturę prawną obywateli. Zdaniem pełnomocnika skarżącej spółki w przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera ogólnikowe zwroty, które nie wyjaśniają w sposób przekonywujący motywów wydanego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu skargi zajęto się rozważaniami co należy rozumieć przez interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa wskazując m.in., że musi mieć on charakter materialnoprawny. W dalszej części odpowiedzi na skargę Kolegium podkreśliło, iż w przypadku podmiotów, których nieruchomości oddalone są od działki, dla której ustalane są warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, tylko wyjątkowo można przyjąć, iż mogą być stroną prowadzonego postępowania administracyjnego. Muszą mieć wówczas interes prawny, oparty na normie prawa materialnego w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy.
Kolegium uznało za bezsporne, że nieruchomość, do której skarżący ma tytuł prawny, nie graniczy bezpośrednio z terenem zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego. W ocenie organu II instancji o interesie prawnym skarżącej spółki nie świadczy fakt, na który powoływano się w odwołaniu, iż jej nieruchomość położona jest na obszarze objętym analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przeprowadzonej dla tego przedsięwzięcia. Obszar ten bowiem nie jest zbieżny z obszarem oddziaływania inwestycji na środowisko, a tym samym na sferę chronionych prawem interesów osób trzecich. Co prawda skarżąca w odwołaniu twierdziła, że przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływała na jej nieruchomość w postaci wzmożonego hałasu, zwiększonego ruchu samochodów ciężarowych, zapachów, oparów itd., jednak twierdzenie
to - zdaniem Kolegium - nie znajdowało oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko. Jednocześnie Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, iż zaskarżona decyzja nie pozbawia jednak skarżącej możliwości uczestniczenia w charakterze strony w dalszym postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul. L. w O. i jeśli w wyniku ponownego postępowania organ I instancji stwierdzi, że poprzednie stanowisko, odmawiające skarżącej przymiotu strony było błędne, to dopuści ją do udziału w postępowaniu. Ponadto Kolegium stwierdziło, iż podejmując zaskarżoną decyzję opierało się jedynie na materiale przedstawionym przez organ I instancji. Wobec zaś wydania decyzji kasatoryjnej z dnia 16 marca 2004 r. Kolegium uznało za niecelowe przeprowadzanie we własnym zakresie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu jedynie ustalenie, czy skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla wspomnianej wcześniej inwestycji.
W obszernym piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2004 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał prezentowaną dotychczas argumentację wskazując nadto, iż SKO powołuje się w odpowiedzi na skargę na raport oddziaływania na środowisko sporządzony dla planowanej inwestycji pomimo, że wcześniej, w decyzji z 16 marca 2004 r. stwierdziło, że raport ów został sporządzony niezgodnie z prawem. Dlatego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powinno brać pod uwagę postanowień tego raportu w postępowaniu wywołanym na skutek odwołania skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Przy orzekaniu Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może ulec wzruszeniu niezależnie, od zarzutów skargi, jeżeli jest niezgodna z prawem z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej spawy Sąd ustalił, że zaskarżona decyzja podlega wzruszeniu niezależnie od podanych w skardze zarzutów, albowiem jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § l pkt 3 kpa, a to z kolei skutkuje koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Przyznać należy rację stronie skarżącej, iż z faktu niebrania udziału w postępowaniu przed organem I instancji nie można wywodzić jej braku legitymacji do wniesienia odwołania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyrokach z dnia 2 lipca 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 2258/98 (LEX nr 46472) i z dnia 16 lipca 2002 r. sygn. akt II SA 2230/00 (Monitor Prawniczy 2002/20/916) prezentowany jest pogląd, iż stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a organ nie doręczył jej ani nie ogłosił decyzji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania lub wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, w zależności od tego czy w momencie składania pisma kwestionującego zasadność decyzji organu administracji, decyzja ta była ostateczna czy też nie.
W rozpoznawanej sprawie zagadnieniem wstępnym, jakim zajął się organ II instancji, stała się kwestia czy odwołująca się posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie Centrum Handlu Hurtowego przy ul. L. w O. Z twierdzeń przytoczonych w postępowaniu administracyjnym, a także w skardze, wynikałoby, że skarżąca wywodzi istnienie po jej stronie interesu prawnego m.in. z faktu, iż planowana inwestycja będzie znacząco oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości, którą włada i na której prowadzi działalność gospodarczą.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. (ONSA 1999, z. 4, póz. 119) przyjęto, iż organ odwoławczy stwierdza, że wnoszący odwołanie nie jest stroną, w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § l pkt 3 kpa. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd stwierdził: "Wystarczające jest dla skutecznego wniesienia odwołania przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, skuteczne zatem powinno być odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Twierdzenie takie może zatem zostać zweryfikowane tylko w sposób procesowy na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego jako takiego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § l pkt 3 k.p.a." Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy takiej pozytywnej weryfikacji nie dokonał, ponieważ stwierdził, iż kwestia związana z tym czy spółka jest stroną w przedmiotowej sprawie będzie jeszcze przedmiotem ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji.
Ponadto w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wobec uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia z powodu szeregu innych przyczyn, wyszczególnionych w decyzji z dnia 16 marca 2004 r., nr "[...]", Kolegium uznało za niecelowe przeprowadzanie we własnym zakresie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu jedynie ustalenie, czy skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla wspomnianej wcześniej inwestycji.
Podnoszony w zaskarżonej decyzji argument, iż "zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie przemawia wystarczająco za uznaniem, iż odwołującemu się przysługuje przymiot strony w niniejszej sprawie", nie uprawniał organu II instancji do umorzenia postępowania odwoławczego w stosunku do skarżącej spółki. Nie przeprowadzono bowiem weryfikacji argumentów odwołującej się, przy czym organ nie ustalił w sposób procesowy nawet tak elementarnej kwestii, jaką jest usytuowanie (odległość) nieruchomości, którą włada spółka, w stosunku do nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym, pomimo, że odwołująca się wskazywała na bliskie sąsiedztwo z planowaną inwestycją, mającą niekorzystnie oddziaływać na jej nieruchomość.
W sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do podjęcia definitywnego rozstrzygnięcia w kwestii czy skarżąca spółka ma interes prawny w rozpatrywanej sprawie, a tym samym czy jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, obowiązkiem organu II instancji było, co trafnie podnosi skarżąca, przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego stosownie do dyspozycji art. 136 kpa, albo uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, zgodnie z art. 138 § 2 kpa.
Sąd, mając na względzie, że wszystkie pięć odwołań dotyczyło tej samej sprawy administracyjnej objętej zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 12 stycznia 2004 r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wyżej opisanej inwestycji, uznał za niezbędne przeanalizowanie wydanej w tej sprawie ostatecznej decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 16 marca 2004 r., na której ustalenia zresztą Kolegium powoływało się w zaskarżonej decyzji uzasadniając rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego w stosunku do A spółka z o.o. w O. W uzasadnieniu tej kasatoryjnej decyzji Kolegium podało m.in., że w dniu 13 lutego 2004 r. do Urzędu Miasta O. wpłynęły odwołania A sp. z o.o., R. spółka z o.o., C. spółka jawna, a następnie przytoczyło argumentację tych podmiotów na okoliczność posiadania interesu prawnego legitymującego je do występowania w rozpoznawanej sprawie w charakterze strony. Organ odwoławczy podnosił dalej, iż w przedmiotowej sprawie pojawił się problem ustalenia kręgu podmiotów, które należy uznać za stronę niniejszego postępowania. Wskazano, iż organ I instancji, na wnioski o uznanie za stronę postępowania podmiotów władających nieruchomościami znajdującymi się w sąsiedztwie, ale nie przylegającymi bezpośrednio do działek objętych wnioskiem, odpowiadał pisemną informacją, iż nie wykazały one dostatecznie swojego interesu prawnego, aby przyznać im walor strony. Takie działanie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za nieprawidłowe akcentując, iż to na organie, wobec rządzącej postępowaniem zasady inkwizycyjności, spoczywa obowiązek ustalenia, czy osoba ubiegająca się o traktowanie jej jako strony postępowania, posiada interes prawny. Ponadto Kolegium zaprezentowało pogląd prawny, iż wobec niewskazania przez ustawodawcę formy odmowy uznania osób trzecich za stronę postępowania, stanowisko organu w kwestii legitymacji strony, powinno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazywało, iż organ ten powinien ustalić zasięg oddziaływania inwestycji na sferę chronionych prawem interesów faktycznych osób trzecich, tzn. ustalić krąg podmiotów, którym przysługuje walor strony w tym postępowaniu. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika zatem, iż Kolegium uznało za konieczne poczynienie dodatkowych ustaleń pozwalających na prawidłowe ustalenie "kręgu podmiotów", mogących posiadać w tej sprawie przymiot strony. Takie działanie organu było jak najbardziej uzasadnione. Nie można bowiem podjąć prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, w której materiał dowodowy jest niepełny. Z analizy tej decyzji wynika, iż wprawdzie nie wskazano, że dotyczy ona odwołania A. spółka z o.o. w O., jednakże z jej uzasadnienia należy wnioskować, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. faktycznie rozpatrzyło to odwołanie, a co więcej uznało za uzasadnione argumenty co do konieczności zbadania przez organ I instancji kręgu podmiotów mogących mieć w rozpoznawanej sprawie przymiot strony. Zatem uchylając decyzją z dnia 16 marca 2004 r. zaskarżoną decyzję Prezydenta O. z dnia 12 stycznia 2004r. i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, tym samym zakończyło postępowanie odwoławcze w tej sprawie. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., w ramach tego samego postępowania odwoławczego wydało dwie decyzje, w których w sposób odmienny rozstrzygnęło kwestię związaną z uznaniem skarżącej za stronę w rozumieniu art. 28 kpa, czym naruszyło zasadę rei iudicate, wyrażoną w art. 156 § l pkt 3 kpa, gdyż zaskarżona decyzja dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy zwrócić także uwagę na fakt, że gdyby rozpatrując odwołanie rzeczonej spółki, organ II instancji pozytywnie zweryfikował jej twierdzenia co do posiadania interesu prawnego w tej sprawie i tym samym uznał za zasadne dopuszczenie jej w charakterze strony, to nie mógłby po raz kolejny rozstrzygać w tej samej sprawie, która już została rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją tegoż organu. To zaś oznacza, że organ odwoławczy obowiązany był rozpatrzyć wszystkie odwołania łącznie, w oparciu o ten sam stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, a następnie wydać w tej sprawie jedną decyzję (por. wyrok NSA z 19 lutego 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 737/97, LEX nr 38675). Wymogi takie spełnia właśnie omówiona decyzja Kolegium z dnia 16 marca 2004 r. Pomimo jednak wydania rozstrzygnięcia w powyższej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało kolejną decyzję w uzasadnieniu której, z jednej strony wskazało na konieczność umorzenia postępowania odwoławczego z powodu braku przymiotu strony przez skarżącą, a z drugiej, stwierdziło, że kwestia ta będzie przedmiotem ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji. Takie działanie organu wskazuje, ze organ ten popadł w wewnętrzną sprzeczność, co w konsekwencji skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § l pkt 3 kpa, orzekł jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II sentencji wyroku) oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt III sentencji wyroku) podjęte zostało na podstawie art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI