II SA/Ol 326/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2008-08-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba więziennawysługa latdodatek stażowyzasadnicza służba wojskowanadterminowa służba wojskowaprawo administracyjnefunkcjonariuszuposażenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zaliczenia okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do wysługi lat funkcjonariusza Służby Więziennej, uznając, że jest to forma zasadniczej służby wojskowej.

Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, domagał się zaliczenia okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do stażu pracy uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Organy administracji odmówiły, uznając, że do wysługi lat wlicza się jedynie okres zasadniczej służby wojskowej odbywanej w ramach obowiązku, a nie jej formy nadterminowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nadterminowa zasadnicza służba wojskowa jest formą zasadniczej służby wojskowej i powinna być uwzględniona przy ustalaniu dodatku za wysługę lat.

Sprawa dotyczyła wniosku funkcjonariusza Służby Więziennej, T.B., o zaliczenie okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do stażu pracy uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Organy administracji, począwszy od Dyrektora Zakładu Karnego, a skończywszy na Dyrektorze Okręgowym Służby Więziennej, odmówiły uwzględnienia tego okresu, argumentując, że ustawa o Służbie Więziennej w art. 100 ust. 2 wlicza do wysługi lat jedynie okres zasadniczej służby wojskowej, a nie jej formy pełnionej nadterminowo. Podkreślano, że służba nadterminowa jest dobrowolna, w przeciwieństwie do zasadniczej służby wojskowej odbywanej w ramach obowiązku. Skarżący odwoływał się do przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując, że nadterminowa służba wojskowa jest nadal formą zasadniczej służby wojskowej i powinna być traktowana równorzędnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Podzielając pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 25 października 2006 r. (sygn. akt I OSK 283/06), Sąd stwierdził, że wobec braku definicji "zasadniczej służby wojskowej" w ustawie o SW, należy odwołać się do przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Zgodnie z tymi przepisami, nadterminowa zasadnicza służba wojskowa jest formą zasadniczej służby wojskowej, a odmienne traktowanie tych okresów prowadziłoby do naruszenia art. 32 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa). Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że naruszają one prawo materialne (art. 100 ust. 2 ustawy o SW) oraz przepisy postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej powinien być zaliczany do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nadterminowa zasadnicza służba wojskowa jest formą zasadniczej służby wojskowej, a odmienne traktowanie tych okresów prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Należy odwołać się do przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony, które traktują nadterminową służbę wojskową jako kontynuację zasadniczej służby wojskowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji naruszającej prawo materialne lub postępowania.

u.SW art. 100 § ust. 1, 2, 3

Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej

Reguluje dodatki do uposażenia funkcjonariuszy, w tym dodatek za wysługę lat, uwzględniając okres zasadniczej służby wojskowej.

Pomocnicze

u.p.o.RP art. 59

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Określa pojęcie żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, w tym odbywających zasadniczą i nadterminową zasadniczą służbę wojskową.

u.p.o.RP art. 86

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Normuje nadterminową zasadniczą służbę wojskową jako formę pełnienia zasadniczej służby wojskowej.

Kpa art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

rozp. w sprawie dodatków § § 2 ust. 2 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej

Określa dokumenty potrzebne do zaliczenia okresów służby, w tym wyciąg z książeczki wojskowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadterminowa zasadnicza służba wojskowa jest formą zasadniczej służby wojskowej i powinna być zaliczana do wysługi lat. Odmienne traktowanie zasadniczej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej narusza zasadę równości wobec prawa. Organy administracji wydały decyzje bez podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Do wysługi lat wlicza się jedynie okres zasadniczej służby wojskowej odbywanej w ramach obowiązku, a nie jej formy nadterminowej.

Godne uwagi sformułowania

nie ma żadnych racjonalnych przesłanek by odmiennie traktować osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową i nadterminową zasadniczą służbę wojskową. nadterminowa służba wojskowa nadal pozostaje zasadniczą służbą wojskową.

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Glabas

sędzia

Bogusław Jażdżyk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów służby wojskowej do wysługi lat funkcjonariuszy służb mundurowych oraz kwestia dopuszczalności wydawania decyzji administracyjnych bez podstawy prawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą o Służbie Więziennej i ustawą o powszechnym obowiązku obrony RP w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku. Może wymagać analizy pod kątem zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego praw funkcjonariuszy i interpretacji przepisów dotyczących służby wojskowej. Pokazuje, jak sądy mogą korygować błędne interpretacje organów administracji.

Czy służba wojskowa nadterminowo liczy się do wysługi lat? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 326/08 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk
Marzenna Glabas
S. Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lt. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
art. 100 ust. 1, 2, 3
Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zaliczenia okresu wojskowej zasadniczej służby nadterminowej do okresu uprawniającego do dodatku z wysługę lat I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]"; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lutego 2008r. st. kpr. T.B. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego decyzji personalnej Dyrektora Zakładu Karnego Nr "[...]" z powodu rażącego naruszenia prawa tj. art. 100 ustawy o Służbie Więziennej, § 1 ust. 1 pkt 3 zarządzenia nr 36/96/CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1996r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby i prac podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu dodatków za wysługę lat funkcjonariuszy Służby Więziennej w związku z art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz art. 32 Konstytucji RP, polegającego na nie zaliczeniu do wysługi lat okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo w okresie od 28 stycznia 1999r. do 27 stycznia 2004r. Jednocześnie T.B. wniósł o zaliczenie okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej w okresie od 4 listopada 1997r. do 27 stycznia 1999r., który potwierdza wpis w książeczce wojskowej oraz zaświadczenie wydane przez Jednostkę Wojskową Nr "[...]".
Decyzją personalną Nr "[...]" z dnia "[...]" Dyrektor Zakładu Karnego odmówił st. kpr. T.B. zaliczenia okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby nadterminowej, jako okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Wyjaśniono, że decyzją personalną nr "[...]" z dnia "[...]" zaliczono wnioskodawcy do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat okres zasadniczej służby wojskowej. Stwierdzono, iż stosownie do art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej do dodatku za wysługę lat bierze się pod uwagę okresy świadczonej pracy bądź służby w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej i tylko w pełnym wymiarze czasu pracy oraz okres powołania do czynnej zasadniczej służby wojskowej w ramach obowiązku, a nie pełnionej służby w znaczeniu świadczenia pracy w myśl przepisów kodeku pracy czy kodeksu cywilnego. Ponieważ w aktach osobowych brakuje zarówno zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku ZUS Rp – 7 oraz świadectwa służby za okres pełnienia zasadniczej służby nadterminowej, z którego wynikałby wymiar zatrudnienia oznacza powyższe, że świadczona była przez wnioskodawcę praca, za którą otrzymywał uposażenie oraz pochodne wynikające ze stosunku pracy. W związku ze świadczeniem pracy w okresie odbywania zasadniczej nadterminowej służby wojskowej nie można zaliczyć tego okresu do okresu uprawniającego do wyższego dodatku za wysługę. Podkreślono także, iż cytowane we wniosku zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 sierpnia 1996r. jest nieaktualne, gdyż zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej.
Na tą decyzję personalną T.B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił podjętemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego - art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej poprzez ich błędną wykładnię. Wniósł o uchylenie decyzji i ustalenie dodatku za wysługę lat z uwzględnieniem okresu odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Wskazał, iż w tej sprawie przy zaliczeniu nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat należy odnieść się do zapisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, w której określono pojęcie "zasadniczej służby wojskowej" oraz "nadterminowej służby wojskowej". Przywołał art. 86 tej ustawy, z którego wynika, iż żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą pełnić ją nadterminowo przez okres od 1 do 7 lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia. Zatem nadterminowa służba wojskowa jest kontynuacją służby zasadniczej. Wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, w którym stwierdzono, iż nadterminowa służba wojskowa nadal pozostaje zasadniczą służbą wojskową, bowiem brak jest istotnych, racjonalnych przesłanek aby odmiennie traktować osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową i nadterminową służbę wojskową. Odwołujący się wskazał nadto, iż decyzja zawiera również wadę skutkującą konieczność stwierdzenia jej nieważności, gdyż w ustawie o Służbie Więziennej brak jest przepisu prawnego w oparciu, o który można podjąć rozstrzygnięcie w formie decyzji o "odmowie zaliczenia odbywania służby wojskowej do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat". Taka teza wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2004r. sygn. II SA/Wa 1920/2003, w którym stwierdzono, że zaliczenie bądź niezaliczenie okresu służby stanowić powinno jedynie przedmiot postępowania dowodowego. Oznacza to, że wpierw należało ocenić dowody, a dopiero na tej podstawie decyzję administracyjną ustalającą prawo do dodatku stażowego, zaś kwestia ewentualnego zaliczenia bądź odmowy zaliczenia powinna stanowić jedynie przedmiot uzasadnienia decyzji.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", działając na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761, ze zm) oraz § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż z kserokopii książeczki wojskowej T.B. oraz przedstawionego zaświadczenia Jednostki Wojskowej Nr "[...]" wynika, iż od 4 listopada 1997r. do 27 stycznia 1999r. pełnił on zasadniczą służbę wojskową, zaś od 28 stycznia 1999r. do 27 stycznia 2004r. nadterminową służbę wojskową. Z art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej (dalej zwanej: ustawą o SW) wynika, iż przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Z chwilą przyjęcia odwołującego się do służby uwzględniono mu do wysługi lat okres zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 1 roku 2 miesięcy i 24 dni. Przywołano art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej wyjaśniając, iż zasadnicza służba wojskowa jest odbywana w ramach obowiązku obrony, przy czym ustawodawca określił jej czas trwania, natomiast służba nadterminowa pełniona jest na podstawie dobrowolnego zgłoszenia i może być pełniona przez okres od 1 do 7 lat. W ocenie organu zarówno sformułowania ustawy o SW jak i ustawy o powszechnym obowiązku obrony pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że do wysługi lat funkcjonariusza SW dolicza się jedynie okres zasadniczej służby wojskowej nie zaś zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo. Odnośnie przywołanych orzeczeń sądów administracyjnych wyjaśniono, iż poglądy tam wyrażone nie mają mocy wiążącej dla organów administracyjnych, dotyczą jedynie sprawy, w której zostały wydane.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył T.B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podjętemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 100 ust. 2 ustawy o SW i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Skarżący w całości powtórzył argumenty i zarzuty zawarte w odwołaniu akcentując, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do różnicowania pojęcia "zasadniczej służby wojskowej" i "nadterminowej służby wojskowej" w kontekście uprawnienia do zaliczenia tych okresów do uprawniających do dodatku za wysługę lat. W ocenie skarżącego osoby, które pełnią zasadniczą służbę wojskową nadterminowo nadal pełnią służbę wojskową i nie ma znaczenia, iż zasadnicza służba wojskowa jest pełniona w ramach określonego ustawowo obowiązku, zaś służba nadterminowa oparta jest na zasadzie dowolności jej pełnienia. Po raz kolejny podniósł zarzut nieważności decyzji "o odmowie zaliczenia okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby wojskowej jako okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat" z uwagi na brak przepisu prawnego, który upoważniałby organ administracji do wydawania takiego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Organ bowiem uprawniony jest jedynie do ustalenia w drodze decyzji dodatku za wysługę lat, która przekłada się na ustalenie wysokości dodatku stażowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż w świetle przepisów ustawy o SW brak jest podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie zaliczenia bądź odmowy zaliczenia funkcjonariuszom SW okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat lub nagrody jubileuszowej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2004r. sygn. II SA 1920/2003), zgodnie z którym ewentualne zaliczenie bądź odmowa zaliczenia poszczególnych okresów powinna stanowić jedynie przedmiot postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie przyznania określonego świadczenia pieniężnego, tym samym postępowanie to nie stanowi przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w całości.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą ppsa.). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).
Wobec powyższego rola Sądu sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego nie narusza obowiązującego prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761, ze zm., zwanej dalej: ustawą o SW) wraz z wydanym na podstawie tego aktu rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002rr. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137, zwanego dalej: rozp. w sprawie dodatków) oraz przepisów Kodeku postępowania administracyjnego.
Przed przystąpieniem jednakże do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi należy wskazać na uchybienia w postępowaniu administracyjnym, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie bowiem do art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071, ze zm. zwana dalej Kpa) postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (§ 3 tego przepisu).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości okoliczność, iż organ administracji publicznej jest związany żądaniem strony w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego oraz treścią zgłoszonego żądania, o ile dotyczy ono sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji, zostało złożone przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, odpowiada wymaganiom formalnym oraz organ, do którego zostało skierowane jest właściwy w sprawie. Oznacza powyższe, iż organ administracji publicznej nie może samodzielnie, swobodnie, według własnego uznania rozpoznać wniesionego przez stronę postępowania żądania, jako wniosku o rozpoznanie sprawy po raz pierwszy w toku instancji, jeżeli strona składa żądanie wszczęcia postępowania w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego.
Organom orzekającym w rzeczonej sprawie umknęła okoliczność, iż wniosek skarżącego złożony do Dyrektora Zakładu Karnego w dniu 21 lutego 2008r. wskazywał na żądanie stwierdzenia nieważności decyzji personalnej tego organu nr "[...]" z powody rażącego naruszenia prawa, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wbrew tak wyraźnemu wskazaniu podstawy prawnej dla podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zainicjowania nadzwyczajnego trybu postępowania w jakim możliwa jest weryfikacja ostatecznej decyzji administracyjnej, organ I instancji rozpoznał ten wniosek bez wyjaśnienia jego charakteru (jeżeli powziął jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie) i intencji strony, która przecież kwestionowała dotychczasowe rozstrzygnięcie w tym przedmiocie w wydanej w dniu "[...]" decyzji personalnej Nr "[...]". Organy orzekające złożony "raport" potraktowały jako pierwszorazowy wniosek o doliczenie do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby nadterminowej, zupełnie pomijając okoliczność, iż do takiego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej brak jest podstaw prawnych, na co wskazywał sam skarżący w odwołaniu od tej decyzji, jak również na co powołuje się organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę przytaczając orzeczenie sądu administracyjnego w tym zakresie. Wcześniej jednakże, na etapie rozpoznawania odwołania skarżącego, organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na okoliczność, iż podjęte rozstrzygnięcie nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach ustawy o SW, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.
Wobec stanowiska przedstawionego w skarżonej decyzji niezrozumiałe jest obecnie podnoszenie w odpowiedzi na skargę argumentu o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia bądź odmowy zaliczenia funkcjonariuszom okresów służby i pracy do stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat lub nagrody jubileuszowej, gdyż ewentualne doliczenie tych okresów następuje w decyzji przyznającej określone świadczenie, a nie może stanowić przedmiotu odrębnej sprawy. Skoro rozpoznając w tym zakresie sprawę T.B. na etapie postępowania odwoławczego na tę jakże istotną okoliczność organ nie zwrócił uwagi przyjmując, że żądanie skarżącego faktycznie dotyczyło takiego doliczenia do okresu służby, to należałoby wyeliminować skarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w trybie stwierdzenia nieważności tych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy ppsa, skoro w tym zakresie organy wydały decyzje administracyjne bez podstawy prawnej upoważniającej je do takiego działania.
Jednakże Sąd z uwagi na przedmiot wniosku skierowanego do Dyrektora Zakładu Karnego uznał, iż treścią jego nie było wydanie decyzji administracyjnej w kwestii doliczenia okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo lecz zweryfikowanie ostatecznej decyzji personalnej, w której ustalono skarżącemu na podstawie art. 100 ust. 2 ustawy o SW dodatek za wysługę lat obejmujący jedynie okres odbywania zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 1 rok 2 miesiące i 24 dni. Weryfikacja takiej decyzji może mieć miejsce zarówno w trybie art. 156 Kpa, na co wskazywał skarżący ale także w innym trybie np. art. 155 Kpa.
Przechodząc do oceny merytorycznego stanowiska wyrażonego w skarżonej decyzji uznać należy, iż organ dokonał analizy art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej z naruszeniem prawa polegającym na błędnej jego wykładni.
Stosownie do art. 100 ust. 1 ustawy o SW funkcjonariuszom przysługują do uposażenia zasadniczego dodatki o charakterze stałym tj. dodatek za wysługę lat, dodatek za stopień i dodatek służbowy. Z ust. 2 tego przepisu wynika, iż przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Na podstawie art. 100 ust. 3 tej ustawy zostało natomiast wydane rozporządzenie w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej Z treści § 2 ust. 2 pkt 5 tego rozporządzenia wynika, że zaliczenie okresów służby lub zatrudnienia do okresu służy w SW następuje m.in. na podstawie wyciągu z książeczki wojskowej.
W tym miejscu należy podzielić pogląd skarżącego, który posiłkuje się stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, iż wobec braku zdefiniowania w ustawie o SW pojęcia "zasadnicza służba wojskowa", którym ustawodawca posłużył się w art. 100 ust. 2 ustawy o SW, a która to instytucja znajduje swoje uregulowanie w ustawie z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416, ze zm.), mając na uwadze całość systemu prawnego należało odnieść do wskazanego pojęcia "zasadnicza służba wojskowa" zapisy wynikające z tej właśnie ustawy o powszechnym obowiązku obrony.
Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony winny stanowić podstawę do rozstrzygnięcia kwestii, czy zapis o zasadniczej służbie wojskowej odnosi się jedynie do niej, czy także do jej formy pełnionej nadterminowo.
Jak już wskazały organy orzekające w sprawie art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony stanowi, iż żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe oraz okresową służbę wojskową. Posługując się zatem jedynie wykładnią gramatyczną tego przepisu można by dojść do wniosku, iż ustawodawca obok zasadniczej służby wojskowej zamieścił nadterminową zasadniczą służbę wojskową, co sugerowałoby, iż są to odmienne instytucje. Natomiast ustawa o SW posługuje się tylko pojęciem zasadniczej służby wojskowej. Jednakże w takim przypadku oparcie się jedynie na wykładni gramatycznej nie doprowadzi do właściwego odczytania treści normatywnej wskazanego przepisu prawa, bowiem należy posłużyć się także wykładnię systemową. W tym zakresie należy zauważyć, iż ustawodawca zasadniczej służbie wojskowej poświęcił cały rozdział 3 w dziale III ustawy o powszechnym obowiązku obrony traktującym ogólnie o służbie wojskowej. I tak przepis art. 82 tej ustawy dotyczy zasadniczej służby wojskowej, jej czasu trwania i sposobu odbywania, natomiast art. 86 normuje nadterminową zasadniczą służbę wojskową. W przepisie tym wskazano że żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą ją pełnić nadterminowo przez okres od jednego do siedmiu lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia. Z ust. 2 wynika natomiast, że żołnierze ci mogą zostać pozostawieni w nadterminowej zasadniczej służbie wojskowej, jeżeli takie są potrzeby osobowe jednostki wojskowej, a żołnierze ci spełniają łącznie określone warunki ( ust. 1a). Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż chodzi o utrzymywanie bytu tej samej instytucji prawnej. Wprawdzie nadterminowa zasadnicza służba wojskowa przebiega z wyszczególnionymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 października 2004r. w sprawie trybu przyjmowania oraz sposobu odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej (Dz.U. Nr 238, poz. 2396, ze zm.) nie zmienia to jednakże oceny, iż jest to nadal zasadnicza służba wojskowa a jedynie pełniona nadterminowo. Należy w tym miejscu przytoczyć wyrok NSA z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, iż "nie ma żadnych racjonalnych przesłanek by odmiennie traktować osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową i nadterminową zasadniczą służbę wojskową. Oceny tej nie może zmienić i to, że jedna z tych służb wynika z określonego obowiązku, druga natomiast zasadza się na dowolnym jej pełnieniu. Taka też była intencja ustawodawcy, który obydwie te służby objął wspólnym mianem zasadniczej służby wojskowej (rozdział 3 dział III)".
Z tym poglądem w pełni zgadza się Sąd w składzie orzekającym podzielając stanowisko, iż w rozdzieleniu i nadaniu innego, odmiennego znaczenia z punktu widzenia przepisu art. 100 ust. 2 ustawy o SW instytucji zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służbie wojskowej należałoby upatrywać nierównego traktowania wobec prawa, co skutkowałoby naruszeniem art. 32 Konstytucji RP.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku dostrzegając zarówno naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa materialnego (art. 100 ust. 2 ustawy o SW), które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd nie orzekł o przyznaniu skarżącemu kosztów postępowania według norm przepisanych, bowiem skarżący nie poniósł takich kosztów w tej sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI