II SA/Ol 323/23

II SA/Ol 323/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1, 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3, art. 108, art. 138 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi T. I. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 marca 2023 r. nr WIN-III.7581.19.2023.KT Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję Starosty O. (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 16 grudnia 2022 r. w przedmiocie zezwolenia E. S.A. (dalej jako: "Spółka") na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], gm. M. poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie urządzeń i przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...] z rygorem natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki niezbędne do wydania Spółce zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Bowiem decyzją z dnia 8 marca 2023 r., nr WIN-III.7581.14.2023.KT Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia 16 grudnia 2022 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka
nr [...], obr. [...], poprzez zezwolenie Spółce na założenie i przeprowadzenie urządzeń i przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...] w postaci posadowienia jednego stanowiska słupowego w nowej lokalizacji i podwieszenia napowietrznych przewodów oraz dalsze funkcjonowanie tej linii w pasie technologicznym o łącznej powierzchni 0,183 ha.
Wojewoda wskazał również, że za wydaniem zaskarżonej decyzji przemawiał wyjątkowo ważny interes Spółki oraz ważny interes społeczny. Spółka wskazała, że przebudowa przedmiotowej linii elektroenergetycznej jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponad lokalnym. Przebudowa istniejącej i budowa odcinka nowej linii spowoduje istotną poprawę niezawodności i jakości zasilania w energię elektryczną województwa w. oraz pozwoli na zaopatrzenie w energię elektryczną wielu nowych odbiorców poprzez zwiększenie możliwości przesyłowych. Inwestycja ma służyć zaspokojeniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu, a także jest niezbędna dla rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienia ciągłości i jakości dostaw energii elektrycznej na właściwym poziomie. Ponadto wydanie decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności było niezbędne z uwagi na umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie. Niezrealizowanie inwestycji w jak najkrótszym terminie grozi nie tylko dużymi kosztami finansowymi, ale może także skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych i w efekcie doprowadzić do katastrofy z powodu długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej.
Na powyższą decyzję T.I. – właściciel działki nr [...] (dalej jako: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a." i art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) – dalej jako: "u.g.n.", oraz
art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji uznania, że zaistniały podstawy do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i ograniczenie praw skarżącego;
- art. 11 w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia swojego stanowiska przez organy obu instancji;
- art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Wojewoda wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W piśmie z dnia 21 czerwca 2023 r. Spółka również wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że w niniejszej sprawie wystąpiły określone w art. 124 ust. 1a u.g.n. przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.– zwanej dalej p.p.s.a.).
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 (§ 1) tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył Wojewoda, a skarżący i Spółka nie sprzeciwili się temu wnioskowi w przepisanym terminie.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu została poddana decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zezwolenia Spółce na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości należącej do skarżącego z rygorem natychmiastowej wykonalności.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n. Stosownie do 124 ust. 1a u.g.n. w wypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei ust. 1 art. 124 u.g.n., do którego odsyła powyższy przepis stanowi, że starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast w myśl art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.
Z przytoczony wyżej regulacji wynika, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może nastąpić, gdy uprzednio została wydana decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. (ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości); wniosek dotyczy realizacji inwestycji celu publicznego; spełnione zostaną przesłanki
z art. 108 k.p.a. (konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony); występuje ważny interes gospodarczy. Należy jednak zaznaczyć, że zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 108 k.p.a. oraz przesłanki ważnego interesu gospodarczego, wymienionej w art. 124 ust. 1a u.g.n. nie wymagają łącznego ich wystąpienia, bowiem zaistnienie już jednej z nich uprawnia organ administracyjny do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że kontrolowane postępowanie zostało wszczęte po wydaniu przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 124
ust. 1 u.g.n., którą ograniczono sposobu korzystania z części nieruchomości należącej do skarżącego, poprzez zezwolenie Spółce na założenie i przeprowadzenie urządzeń i przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...] w postaci posadowienia jednego stanowiska słupowego w nowej lokalizacji i podwieszenia napowietrznych przewodów oraz dalsze funkcjonowanie tej linii w pasie technologicznym o łącznej powierzchni 0,183 ha. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 8 marca 2023 r., nr WIN-III.7581.14.2023.KT.
Nie ulega też wątpliwości, że wniosek dotyczy realizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym jest m. in. budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja liniowa polegająca na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń oraz przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...] ma zatem status inwestycji celu publicznego, ponieważ jest przedsięwzięciem o znaczeniu ponadlokalnym, urzeczywistniającym tym samym istotny dla zbiorowości interes publiczny. Nie ma przy tym znaczenia kto ten ustawowy cel realizuje, kto jest jego inwestorem.
Natomiast kwestią sporną jest, czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały
przesłanki wskazane w art. 108 k.p.a. lub przesłanki ważnego interesu gospodarczego. Wątpliwości skarżącego w tym zakresie Sąd nie podzielił.
W zaskarżonej decyzji Wojewoda przyjął, że zaistniały dwie przesłanki do wydania kwestionowanej decyzji – wystąpił interes społeczny, jak również ważny interes Spółki, czyli przesłanki wskazane w art. 108 § 1 k.p.a. Po przeprowadzeniu analizy akt administracyjnych sprawy, Sąd podzielił pogląd Wojewody zaprezentowany w zaskarżonej decyzji. Bowiem przebudowa istniejącej i budowa odcinka nowej linii spowoduje istotną poprawę niezawodności i jakości zasilania w energię elektryczną województwa w. oraz pozwoli na zaopatrzenie w energię elektryczną wielu nowych odbiorców poprzez zwiększenie możliwości przesyłowych. Inwestycja ma służyć zaspokojeniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu, a także jest niezbędna dla rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienia ciągłości i jakości dostaw energii elektrycznej na właściwym poziomie. Ponadto niezrealizowanie inwestycji w jak najkrótszym terminie grozi nie tylko dużymi kosztami finansowymi, ale może także skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych i w efekcie doprowadzić do katastrofy z powodu długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej.
Zatem planowana inwestycja leży nie tylko w interesie społecznym, ale stanowi również ważny interes gospodarczy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż budowa, czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny. Budowa nowej linii elektroenergetycznej, a tym samym zwiększenie dostępności energii i możliwości zapobiegania awariom, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, pełni szczególną rolę i działania w tym zakresie wypełniają przesłankę ważnego interesu gospodarczego. Zagadnienie związane z zaspakajaniem potrzeb energetycznych i gospodarki zasobami energetycznymi uznaje się bowiem za kluczowe i w związku z tym stanowią one zadania publiczne (por. wyroki NSA z dnia: 6 lipca
2016 r., I OSK 1648/15 i I OSK 1650/15; 14 listopada 2019 r., I OSK 1834/18; dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA).
Ponadto Sąd zauważa, że nie jest konieczne wykazanie dowodami, iż bezpieczeństwo energetyczne regionu jest zagrożone. Wystąpienie przesłanki interesu społecznego, czy ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, a raczej argumentacji, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji dokonanej przez organ. Nie istnieje zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające jest ograniczenie się do przestawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 33/16, dostępny w CBOSA), co w niniejszej sprawie Spółka uczyniła, a organy obu instancji prawidłowo oceniły złożony wniosek pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 124 ust. 1a u.g.n. i art. 108 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że organy administracji nie naruszyły w rozpoznawanej sprawie przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1a u.g.n.
Za niezasadne uznać należało także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organy w sposób prawidłowy zebrały obszerny materiał dowodowy w sprawie i dokonały wnikliwej jego oceny. Postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i
art. 80 k.p.a. Organy dokonały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i szczegółowo go rozpatrzyły. Oceny materiału dowodowego dokonano zgodnie z zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego, wynikająca z 80 k.p.a. Ocena ta jest logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego.
Wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., w zaskarżonej decyzji wyjaśniono również zarówno podstawę faktyczną jak i prawną podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. Podzielając stanowisko o spełnieniu przesłanek z art. 124 ust. 1a u.g.n. niezbędnych do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ odwoławczy był zobowiązany do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia podjęte przez organy obu instancji były prawidłowe, natomiast zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Brak było bowiem podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia prawa materialnego, które na ten wynik miało wpływ.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.