II SA/Ol 321/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-06-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
niewykonanie wyrokubezczynność organugrzywnainformacja publicznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola działalności administracjinaruszenie prawa

WSA w Olsztynie wymierzył grzywnę organowi za niewykonanie wyroku zobowiązującego do udostępnienia informacji publicznej, stwierdzając rażące naruszenie prawa.

Skarżący złożył skargę na niewykonanie wyroku WSA w Olsztynie, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej. Organ twierdził, że wniosek dotyczy prywatnego interesu skarżącego i nie jest informacją publiczną. Sąd uznał te argumenty za nieuzasadnione, stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył grzywnę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę na niewykonanie wyroku z dnia 22 listopada 2022 r. (sygn. akt II SAB/Ol 204/22), którym organ został zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni. Organ, mimo doręczenia prawomocnego wyroku, nie udostępnił informacji, twierdząc, że wniosek dotyczy indywidualnego interesu skarżącego, a nie sprawy publicznej. Sąd uznał te argumenty za nieuzasadnione, powołując się na orzecznictwo NSA, które podkreśla obiektywny charakter prawa do informacji publicznej i brak podstaw do odmawiania udostępnienia informacji ze względu na subiektywny interes wnioskodawcy. Sąd stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku, co stanowi rażące naruszenie prawa. W konsekwencji, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1500 zł, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, a jego stanowisko jest nieuzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do informacji publicznej ma charakter obiektywny i nie można odmawiać jej udostępnienia ze względu na subiektywny interes wnioskodawcy. Organ winien był udostępnić informację lub wydać decyzję o odmowie, a nie pozostawać w bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 154 § 1, 2, 6 i 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące wymierzenia grzywny, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenia sumy pieniężnej w przypadku niewykonania wyroku.

Pomocnicze

u.d.i.p.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Podstawa prawna wniosku o udostępnienie informacji publicznej i zasady jego rozpoznawania.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku. Organ nie udostępnił informacji publicznej zgodnie z wyrokiem. Argumentacja organu o prywatnym interesie wnioskodawcy jest nieuzasadniona. Bezczynność organu stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Wniosek skarżącego dotyczy indywidualnego (prywatnego) interesu i nie jest informacją publiczną.

Godne uwagi sformułowania

nie jest rolą sądu administracyjnego, w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nakazanie adresatowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek nieuprawnione jest stanowisko, zgodnie z którym jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej brak jest podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa bezczynność organu w wykonaniu punktu I. wyroku z 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 204/22 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Jażdżyk

sędzia

Piotr Chybicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej, obowiązki organów w zakresie udostępniania informacji, skutki niewykonania wyroku sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania wyroku w sprawie dostępu do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne egzekwują swoje wyroki i jak interpretują prawo do informacji publicznej, co jest istotne dla obywateli i organów.

Organ ukarany grzywną za ignorowanie wyroku sądu w sprawie dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 321/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
III OSK 2823/23 - Wyrok NSA z 2024-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 154  par. 1, 2, 6 i 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 29 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi P. K. na niewykonanie przez Zarząd Z. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 204/22 1) wymierza Zarządowi Z. grzywnę w wysokości 1500 zł (tysiąc pięćset złotych); 2) stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Zarządu Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 204/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi P. K. (dalej jako: "skarżący") z dnia 10 października 2022 r. na bezczynność Zarządu [...] Sp. z o.o. (dalej jako: "organ") w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2022 r. w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że wnioskiem z 22 września 2022 r., przesłanym na adres: [...], skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej skanów protokołów z kontroli przeprowadzonych w latach 2020-2022 w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji oświatowej, przyznanej w latach 2019-2022 na uczniów Szkoły Podstawowej SMS w [...], Liceum Ogólnokształcącego SMS w [...], przeprowadzonych przez Powiat [...] (organ dotujący). Poprosił także o przesłanie skanów ewentualnej korespondencji w związku z przeprowadzonymi kontrolami (np. zastrzeżenia do wyników kontroli, ewentualnych wystąpień pokontrolnych, decyzji administracyjnych, itp.). Sąd wskazał, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej), organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia. Podkreślono nadto, że nie jest rolą sądu administracyjnego, w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nakazanie adresatowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek.
Powyższy wyrok uprawomocnił się od dnia 10 stycznia 2023 r., natomiast sąd zwrócił akta sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku w dniu 6 lutego 2023 r.
Pismem z 14 lutego 2023 r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku, a zatem do udostępnienia wnioskowanej informacji oraz zwrotu kosztów postępowania w wysokości 597 zł na wskazane konto bankowe.
W skardze na niewykonanie wyroku, wywiedzionej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił organowi, że nie udzielił informacji, o które wystąpił wnioskiem z 22 września 2022 r. Wyjaśnił, że 20 lutego 2023 r. organ zwrócił zasądzone koszty sądowe, natomiast nie rozpoznał wniosku w sposób zgodny z prawem, pozostaje nadal w bezczynności. Organ poinformował bowiem stronę, że w związku z tym, że skarżący pełni funkcję dyrektora Szkoły Podstawowej i Przedszkola zmierza on do uzyskania informacji, które będą służyć realizacji indywidualnego (prywatnego) interesy wnioskodawcy, jakim jest cel zawodowy i w związku z tym wniosek nie ma charakteru publicznego. Skarżący podniósł, że twierdzenie takie w żaden sposób nie zostało przez organ uprawdopodobnione. Fakt, że skarżący pełni funkcje dyrektora szkoły podstawowej w zakresie klas I-III i przedszkola w innym powiecie nie ma jakiegokolwiek związku z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Dodatkowo podał, że organ nie rozpoznał żadnego z kierowanych do niego wniosków, nie udzielił jakiejkolwiek informacji, nie rozpoznał żadnego wniosku prawidłowo, nie przedstawił jakiejkolwiek umowy, dokumentu księgowego, odmówiono nawet podania nazw instytucji, które ten podmiot kontrolowały. Postawy organu nie zmieniły liczne wyroki WSA w Olsztynie, czy też zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 23 u.d.i.p. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny, stosownie do art. 154 § 1 ust. 6 p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes [...] Sp. z o.o. (dalej: "spółka", "organ") wniósł o odrzucenie skargi w całości. Wyjaśniono, że organ rozpoznał wniosek skarżącego oraz zapłacił na jego rzecz zasądzone koszty postępowania w dniu 20 lutego 2023 r. Istota zainicjowanego postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/OI 204/22 sprowadzała się do rozpoznania skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie u.d.i.p, Oznacza to, że powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego aktu administracyjnego lub też czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Dlatego, że przedmiotem postępowania nie był określony akt czy czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ zobowiązany był do zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia. Wbrew twierdzeniom skargi, organ rozpatrzył wniosek skarżącego zgodnie z pkt. I wyroku oraz uiścił zasądzone koszty postępowania. Podkreślono, że w wyroku tym Sąd wskazał, że nie jest rolą sądu administracyjnego, w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie u.d.i.p., nakazanie w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek, dlatego zobowiązanie do załatwienia wniosku nie oznacza nakazania organowi udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji.
Na marginesie jedynie wskazano, iż działania skarżącego w stosunku do organu, jak i placówki oświatowej przez niego zarządzanej - licznie złożone wnioski o dostęp do informacji publicznej czy też skargi, ukierunkowane są na korzyści prywatne (indywidualne). Przedstawiona argumentacja w odpowiedzi na wniosek kuriozalna nie jest, lecz ma swe potwierdzenie faktyczne i prawne, które są podawane wielokrotnie w znanych Sądowi zapoczątkowanych przez skarżącego sprawach nie tylko na rzecz Spółki, lecz także innych podmiotów publicznych. Wielokrotnie podkreślane jest powiązanie osobowe, względem Spółki a Gminą Miejską [...], co jest całkowicie zdaniem organu abstrakcyjne, gdyż spółka jak i zarządzana przez niego placówka oświatowa nie jest w żaden sposób osobowo pod względem sprawowanych stanowisk ani finansowo w żaden sposób powiązana. Wszelkie sprawy związane z finansowaniem placówki oświatowej jako prywatnej podlegają pod Starostwo Powiatowe w [...], tym samym inną jednostkę publiczną. Wiedzę tą jako dyrektor szkoły i przedszkola, działającego na takich samych zasadach jak prowadzona przez organ placówka, skarżący posiada, co wielokrotnie w swych pismach do Sądu wskazywał jako specjalistę w zakresie oświaty.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę oraz zarzuty w niej zgłoszone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 204/223, którym organ został zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2022 r., w terminie 14 dni.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej: "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2). Uwzględniając skargę sąd, w myśl art. 154 § 7 P.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Wyjaśnić przy tym pozostaje, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści powołanego przepisu.
W sprawie niniejszej skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu wezwał organ pismem z 14 lutego 2023 r. do wykonania wyroku WSA w Olsztynie z 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 204/22 poprzez rozpoznanie wniosku dostęp do informacji publicznej z 22 września 2022 r. oraz zwrot kosztów sądowych w wysokości 597 zł. Tym samym należy przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna.
Przepis art. 154 P.p.s.a. jest podstawą wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonał wyroku sądu w zakreślonym przez sąd terminie. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt, albo w przypadku, o którym mowa w § 1 a, odpisu orzeczenia. Przepis ten ma zastosowanie do skargi na bezczynność, w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.
Podkreślenia wymaga, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", SIP LEX oraz wyrok NSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, Lex nr 57180, wyrok NSA z 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 230/11, dostępny w CBOSA). Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu.
W rozpoznawanej sprawie WSA w Olsztynie w punkcie I. wyroku z 22 listopada 2022 r. sygn. II SAB/Ol 204/22 zobowiązał Zarząd [...] Sp. z o.o. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2022 r. - w terminie 14 dni.
Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 6 lutego 2023 r. - karta 47 akt sprawy II SAB/Ol 204/22. Termin do rozpoznania wniosku z 22 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie "skanów protokołów z kontroli przeprowadzonych w latach 2020-2022 w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji oświatowej przyznanej w latach 2019-2022 na uczniów Szkoły Podstawowej SMS w [...], Liceum Ogólnokształcącego SMS w [...], przeprowadzonych przez Powiat [...] (organ dotujący). Proszę także o przesłanie skanów ewentualnej korespondencji w związku z przeprowadzonymi kontrolami (np. zastrzeżenia do wyników kontroli, ewentualnych wystąpień pokontrolnych, decyzji administracyjnych, itp.)" upłynął zatem w dniu 20 lutego 2023 r. Pisemne wezwanie do wykonania tego wyroku wpłynęło do organu 14 lutego 2023 r.
Z akt przekazanych sądowi wynika, że organ pismem z 20 lutego 2023 r. poinformował skarżącego, że wniosek o dostęp do informacji publicznej z 22 września 2022 r. wskazuje, że żądanie ma na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi wnioskodawcy, a zatem nie może być zrealizowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Na podstawie całokształtu okoliczności przywołanych w tej sprawie przez skarżącego oraz akt tej sprawy Sąd nie miał podstaw, aby przyjąć, że punkt I. wyroku WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 204/22 został wykonany przez organ przed wniesieniem niniejszej skargi z dnia 21 marca 2023 r. na niewykonanie wyroku. W szczególności Sąd nie miał podstaw, aby przyjąć, że wniosek skarżącego, którego dotyczy punkt I. wyroku o sygn. akt II SAB/Ol 204/22, rozpoznany został pismem z 20 lutego 2023 r., jak podnosi to aktualnie organ.
Sąd rozpoznający niniejszą skargę związany jest wyrokiem WSA w Olsztynie z 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 204/22, który w punkcie I. wyroku zobowiązał organ do rozpoznania wskazanego wyżej wniosku. Wyrok ten nie był kwestionowany przez organ w drodze skargi kasacyjnej i stał się prawomocny. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W uzasadnieniu powołanego wyroku, którego niewykonania skarga dotyczy, Sąd wskazał, że organ winien rozpoznać wniosek skarżącego i załatwić go w sposób przewidziany w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, dalej jako: "u.d.i.p."). Przesądzono, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione, (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej) organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia.
Tymczasem z akt tej sprawy wynika, że pismem z 20 lutego 2023 r. organ uznał, iż złożony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczy informacji publicznej, gdyż ma na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi wnioskodawcy.
W tym miejscu pozostaje wyjaśnić, że jak wskazano w wyroku NSA z 24 marca 2023 r. sygn. III OSK 7440/21 (dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), które to stanowisko sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, brak jest podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa. Treść publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej ma charakter obiektywny i nie jest kształtowana sposobem realizowania tego prawa. Oznacza powyższe, że nieuprawnione jest stanowisko, zgodnie z którym jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. Wniosek "każdego" o udostepnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który - jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidualnym. Bez względu na okoliczność, czy w ocenie organu celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek taki dotyczy uzyskania informacji publicznej.
Pojęcie sprawy publicznej udostępnianej w trybie informacji publicznej należy natomiast odróżnić od konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej. Jak wskazano w wyroku NSA z 30 sierpnia 2012 r. sygn. I OSK 799/12 (dostępny CBOSA), zachowanie mające cechy nadużycia prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa ochrony prawnej nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy należy wyjaśnić, że organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Olsztynie z 22 listopada 2022 r., gdyż wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu tego orzeczenia, organ swobodnie przyjął - nie uzasadniono tego stwierdzenia żadnymi szczegółowym i przesądzającymi wskazaniami - że z uwagi na treść wniosku z 22 września 2022 r. oraz funkcję pełnioną przez skarżącego informacja ta nie stanowi informacji publicznej. Ocena taka pozostaje w oczywistej sprzeczności z twierdzeniami zawartymi we wskazanym powyżej wyroku, nie rozpoznano wniosku skarżącego z 22 września 2022 r. w formie procesowej, stosowniej do zapisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezrefleksyjnie przyjmując, że wniosek ten dotyczy indywidualnego (prywatnego) interesu skarżącego. Nota bene w żaden sposób nie wykazano z uwagi na jakie okoliczności żądana informacja będąca informacją publiczną miałaby dotyczyć informacji służącej indywidualnemu prywatnemu interesowi skarżącego.
Nawet gdyby, co nie wynika z akt tej sprawy, organ przyjął, że w zakresie treści wniosku z 22 września 2022 r. mogłaby zaistnieć sytuacja nadużycia prawa do informacji publicznej, to winien w tym zakresie wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, który to akt może stanowić podstawę kontroli przez Sąd zasadności rozstrzygnięcia. Brak takiego orzeczenia stanowi o niewykonaniu wyroku Sądu w tym zakresie.
W związku z tym, że punkt 1. wyroku z 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 204/22 nie został wykonany przez organ w wyznaczonym przez Sąd terminie, jak również nie został wykonany przed wniesieniem skargi na niewykonanie tego punktu wyroku, konieczne stało się uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 P.p.s.a. Powyższe obligowało Sąd do wymierzenia organowi grzywny.
Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, w tym wskazywane przez organ w odpowiedzi na niniejszą skargę przyczyny uznania, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w wyroku z 22 listopada 2022 r., że wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej z uwagi na jego zakres przedmiotowy i podmiotowy, a pomimo tego uznano, że wniosek ten dotyczy informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi skarżącego, bez procesowego wykazania tej okoliczności, Sąd stwierdził, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1500 zł, będzie adekwatne do tych okoliczności, a nadto spełni wystarczająco represyjną funkcję. Pomimo bowiem jednoznacznej treści wniosku z 22 września 2022 r., dotyczącego informacji publicznej organ bezpodstawnie twierdzi, że informacje te zostaną wykorzystane w innym celu aniżeli wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak jakiegokolwiek wykazania, że informacje o przeprowadzonych kontrolach w latach 2020-2022 w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji oświatowej, przyznanej w latach 2019-2022 na uczniów Szkoły Podstawowej SMS w [...], Liceum Ogólnokształcącego SMS [...], przeprowadzonych przez Powiat [...] mogą być wykorzystane przez skarżącego pełniącego funkcje dyrektora w Szkole Podstawowej i Przedszkolu we [...]. Sam fakt znajomości przepisów prawa oświatowego przez skarżącego nie stanowi o zawodowym wykorzystaniu informacji publicznej, której dotyczy wniosek z 22 września 2022 r.
W ocenie Sądu bezczynność organu w wykonaniu punktu I. wyroku z 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 204/22 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Stwierdzona bezczynność była wynikiem lekceważącego stosunku do sprawy, a w szczególności przyjętym założeniem, że z uwagi na wielość złożonych wniosków skarżącemu nie przysługuje żadna informacja publiczna. Z urzędu wiadomym pozostaje bowiem, że faktycznie w żadnej ze spraw rozpoznawanych przed tut. Sądem, pomimo przesądzenia, że składane wnioski dotyczą informacji publicznej organ konsekwentnie odmawia udostępnienia informacji publicznej zasłaniając się bądź to koniecznością przetworzenia informacji, bądź też jej odmową z uwagi na fakt, że skarżący pełni funkcję dyrektora placówki oświatowej w innym powiecie. Gdyby faktycznie tylko taka okoliczność stanowiła podstawę braku prawa do uzyskania informacji publicznej od podmiotu prowadzącego działalność z zakresu prawa oświatowego, to w efekcie skutkowałoby to bezpodstawnym wyeliminowaniem z uprawnienia do informacji publicznej całej rzeszy osób fizycznych, które w jakikolwiek sposób byłyby powiązane z prowadzeniem jakiegokolwiek podmiotu prawa oświatowego, zaś taki wymóg nie ograniczałby prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej w stosunku do każdego innego podmiotu. Poza tym w niniejszej sprawie organ nie może, jak w przypadku sprawy II SAB/Ol 204/22 podnosić, że nie miał wiedzy, że rozpoznanie wniosku winno nastąpić w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego (480 zł), wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI