II SA/Ol 316/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2016-04-28
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyczas pracy kierowcówtachografkarta kierowcykara pieniężnarozporządzenie UEkontrolaprzewozy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, wskazując na błędną wykładnię przepisów UE dotyczącą okresów rejestracji danych z kart kierowców.

Spółka złożyła skargę na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w wysokości 25.000 zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców i pobierania danych z tachografów. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok, wskazując na błędną wykładnię przepisów unijnych dotyczących okresów rejestracji danych z kart kierowców. WSA w Olsztynie, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy błędnie interpretowały przepisy UE, nie uwzględniając wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy przy obliczaniu 28-dniowego terminu pobierania danych.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki A na decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która nałożyła karę pieniężną w wysokości 25.000 zł za szereg naruszeń przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców i obowiązku pobierania danych z kart kierowców i tachografów. Organ I instancji oraz Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymały decyzję w mocy, mimo pewnych korekt w kwalifikacji naruszeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pierwotnie oddalił skargę spółki, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na kluczowe uchybienie w wykładni przepisów prawa materialnego. NSA zwrócił uwagę na rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010, które w preambule stanowi, że przy określaniu maksymalnych okresów na wczytanie danych należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy. WSA w Olsztynie, rozpoznając sprawę ponownie, przychylił się do wykładni NSA. Sąd stwierdził, że organy administracji błędnie interpretowały § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, odnosząc 28-dniowy termin pobierania danych z karty kierowcy do kolejno następujących po sobie dni kalendarzowych, zamiast do sumy dni zarejestrowanej działalności. Podobne uchybienie stwierdzono w odniesieniu do obowiązku pobierania danych z urządzenia rejestrującego (tachografu). Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów I i II instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki. Sąd podkreślił, że ponowne rozpoznanie sprawy przez organy administracji musi uwzględniać przedstawioną wykładnię przepisów prawa unijnego, a sąd administracyjny nie zastępuje organów w merytorycznym rozstrzyganiu sprawy, lecz kontroluje legalność ich działania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, a nie wszystkie dni kalendarzowe.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 wyraźnie stanowi, iż przy określaniu maksymalnych okresów na wczytanie danych należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Organy administracji i sąd I instancji błędnie przyjęły wykładnię opartą wyłącznie na przepisach krajowych, ignorując unijne rozporządzenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 3

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa do nałożenia kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportowych.

u.t.d. art. 92a § ust. 3 pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa limit łącznej wysokości kar pieniężnych.

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych art. § 4 § ust. 1 pkt 1

Obowiązek pobierania danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni. Sąd wskazał na konieczność uwzględnienia dni zarejestrowanej działalności.

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych art. § 3 § ust. 1 pkt 1

Obowiązek pobierania danych z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni. Sąd wskazał na konieczność uwzględnienia dni zarejestrowanej działalności.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wskazaniami co do dalszego postępowania.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia przepisów UE dotyczących okresów rejestracji danych z kart kierowców i tachografów. Konieczność uwzględniania wyłącznie dni zarejestrowanej działalności przy obliczaniu terminów pobierania danych.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące przemieszczania się kierowców w okresach odpoczynku (wymagają ponownego rozpatrzenia w kontekście naruszenia z Lp. 6.3.8).

Godne uwagi sformułowania

Określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Organy orzekające naliczyły z tego tytułu Spółce karę w kwocie 30.500 zł za 61 kierowców, błędnie przyjmując, że okres 28 dni, o jakim mowa w tym przepisie należy odnosić do kolejno występujących po sobie dni kalendarzowych. Prawidłowo zaś termin ten określa sumę dni zarejestrowanej działalności kierowcy, tj. dni, w których na kierowcy ciąży obowiązek rejestracji w świetle obowiązujących przepisów w zakresie czasu pracy kierowcy.

Skład orzekający

Alicja Jaszczak-Sikora

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Osipuk

członek

S. Beata Jezielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących czasu pracy kierowców i pobierania danych z tachografów, zwłaszcza zasada uwzględniania wyłącznie dni zarejestrowanej działalności."

Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów UE w kontekście polskiego prawa transportowego. Konieczność analizy konkretnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów unijnych i jak błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych. Jest to ważny przykład dla firm transportowych.

Koniec z karami za tachografy? Sąd UE zmienia zasady liczenia dni pracy kierowców!

Dane finansowe

WPS: 25 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 316/16 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Osipuk
S. Beata Jezielska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 92a ust 3 pkt 3. lp.6.3.11, 6.3.12
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
§ 3 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 1 pkt 1
Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 pkt 3 preambuły
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Spółki A kwotę 3167 zł (trzy tysiące sto sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując art. 92a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym oraz stosowne pozycje załącznika nr 3 do ustawy - nałożył na Spółkę Jawną (dalej zwaną Spółką), karę pieniężną w wysokości 25.000zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na wyniki kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie Spółki, która obejmowała okres od 8 maja 2012r. do 6 maja 2013r. i miała na celu sprawdzenie przestrzegania przepisów transportu drogowego, czasu pracy kierowców oraz ruchu drogowego. Stwierdził, że przeprowadzona kontrola ujawniła następujące naruszenia:
1) udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – dotyczy wyszczególnionych w decyzji okresów i wykresówek kierowcy D. O. i kierowcy A. B.;
2) skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, co stwierdzono na podstawie danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy K. M. za okres od 22.10.2012r. do 28.10.2012r.
3) skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, co stwierdzono na podstawie danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy K. M. za okres 29-30.10.2012r. oraz kierowcy M. W. za okres 21-22.10.2012r. i 05-06.09.2012r.;
4) przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, co stwierdzono na podstawie danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy G. S. za okres od 10.09.2012r. do 23.09.2012r.
5) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, co stwierdzono na podstawie danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy G. S. za dzień 04.12.2012r.
6) przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, co stwierdzono na podstawie danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy J. K. za dzień 06.10.2012r.;
7) naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - dotyczy wyszczególnionych w decyzji okresów i 61 kierowców;
8) naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – dotyczy 8 pojazdów Spółki w okresach wyszczególnionych w decyzji;
Za powyższe naruszenia, szczegółowo opisane w decyzji, organ I instancji naliczył kary uwzględniając wysokość kar pieniężnych przewidzianą za te naruszenia kolejno pod pozycją: 6.3.9, 5.4, 5.3, 5.6, 5.2, 5.1, 6.3.11 oraz 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Nie znalazł przy tym podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Decyzją z dnia "[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że mimo konieczności zastosowania w sprawie korekty wysokości kary za poszczególne naruszenia oraz zmiany kwalifikacji jednego naruszenia, łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie naruszenia - po zastosowaniu art. 92a ust. 3 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym - nie ulega zmianie i wynosi 25.000zł. Organ odwoławczy ustalił przy tym inną wysokość kary za naruszenia wymienione w pkt 3 i 5 opisanej powyżej decyzji organu I instancji. Zmienił także dokonaną przez organ I instancji kwalifikację prawną naruszenia polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy (sankcjonowanego karą w wysokości określonej pod pozycją 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) na naruszenie polegające na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (sankcjonowanego karą w wysokości określonej pod pozycją 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu wskazał, z uwzględnieniem kwalifikacji prawnej przyjętej w decyzji organu odwoławczego, na ujawnione podczas kontroli naruszenia. Podkreślił, że cztery z ośmiu naruszeń nie było kwestionowanych przez skarżącą. Nie budziły one również zastrzeżeń Sądu, a dotyczyły skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku; przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni; przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu; naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego. Zakwestionowane przez skarżącą naruszenia dotyczyły natomiast udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowców; przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Odnosząc się do naruszenia polegającego na udostępnieniu podczas kontroli niepełnych danych o okresach aktywności kierowców, Sąd zauważył, że organ odwoławczy prawidłowo zmienił kwalifikację prawną tego naruszenia na okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, a więc naruszenie sankcjonowane karą w wysokości określonej pod pozycją 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, przywołując treść art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 2006 r., s. 1, ze zm.) oraz pkt 17 preambuły tego rozporządzenia, że wobec podnoszonych przez spółkę argumentów dotyczących przemieszczanie się kierowców w oznaczonych okresach w ramach odpoczynku, organy mogły żądać bardziej szczegółowych wyjaśnień w kwestii przemieszczania się kierowców między różnymi miejscowościami bezpośrednio po i przed wykonywaniem przewozu drogowego, gdyż z wyszczególnionych przez organy przypadków między zakończeniem jednego przewozu a podjęciem kolejnego występowała kilkudniowa przerwa. W zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy Sąd stwierdził, że spółka powoływała się na wymagania dotyczące konstrukcji i funkcjonalności urządzeń rejestrujących. W ocenie Sądu, organy nie mogły kwestionować zapisów w tachografie posiadającym certyfikaty poprawności. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu, że skarżąca stosując tachografy starszego typu powinna tak organizować pracę kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń. Odnośnie skróceniu dziennego czasu odpoczynku, Sąd podzielił poglądu organu odwoławczego, że bez wydruku z tachografu cyfrowego z dnia 29.10.2012r., który według zeznań pracownika Spółki zaginął, wyjaśnienia Spółki nie mogły być uznane za wiarygodne. Sąd zauważył, co do naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, że spółka nie kwestionowała stwierdzonych przez organy przekroczeń terminu wczytywania danych z kart kierowców. Wskazywała jedynie na oczywiste błędy w obliczeniach oraz omyłki pisarskie, nie podając pełniejszego wyjaśnienia tej kwestii. Odnoszą cię zaś do kwestionowanego naliczenia kary za takie naruszenie w oparciu o dowód w postaci karty kierowców zawierające dane cyfrowe, które w ocenie skarżącej, mogą ulec modyfikacjom, Sąd przywołał art. 10 ust. 5 lit. b) rozporządzenia nr 561/2006 wskazując, że wczytywaniu podlegają dane znajdujące się na karcie kierowcy w dniu dokonywania tej czynności, która powinna nastąpić co najmniej raz na 28 dni. Sąd stwierdził także, że nie było podstaw do zastosowania w sprawie art. 92b ustawy
o transporcie drogowym, albowiem podane przez skarżącą okoliczności nie uprawniały organów do zwolnienia jej z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia w trybie powołanego przepisu. Sąd stwierdził, że nie można było przyjąć, aby
w przedsiębiorstwie skarżącej zapewniono właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzegania przez kierowców przepisów prawa. Świadczyła o tym przede wszystkim ilość stwierdzonych w tym zakresie naruszeń, których dopuściło się wielu kierowców.
Wyrokiem z dnia 3 listopada 2015r., sygn. akt II GSK 2396/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Sąd II instancji uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Wyjaśnił, że w myśl § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.), dane z karty kierowcy pobiera się, co najmniej raz na 28 dni. Natomiast według art. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. (Dz.U.UE.L.2010.168.16) w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (zwane dalej rozporządzeniem Komisji) maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz naruszy powyższy obowiązek w zakresie wykonywania przewozów, a tym samym podlegać będzie odpowiedzialności administracyjnej, jeżeli nie pobierze danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest to, czy przy realizacji tego obowiązku, podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać zczytane. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu nie dokonują na tym tle jakichkolwiek rozróżnień, co skłoniło organ odwoławczy, a za nim Sąd I instancji w analizowanej sprawie, do przyjęcia niekorzystnej dla przedsiębiorcy wykładni tych regulacji, a w rezultacie do nałożenia kary. Stanowisko organu, a w konsekwencji i Sądu I instancji nie jest prawidłowe, co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego a także przepisów postępowania. Błąd wynika z faktu nie odniesienia się do obowiązku stosowania pkt 3 preambuły do rozporządzenia Komisji. Organ i Sąd I instancji nie wyjaśnili przyczyn, dla których stosując art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym pominął powyższy przepis rozporządzenia Komisji, który stanowi wyraźnie: "Określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności." Sąd II instancji przyjął, że dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Organ winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie art. 151
w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy organy administracji I i II instancji naruszyły prawo materialne we wskazanym przez Naczelny Sąd Administracyjny zakresie. Wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji obowiązany będzie uwzględnić dostrzeżone w niniejszym wyroku uchybienia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:
Zanegowanie przez Sąd II instancji przyjętego przez organy rozumienia treści
§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych i przedstawienie prawidłowego znaczenia tego przepisu, skutkuje przede wszystkim koniecznością ponownego przeanalizowania przez organ I instancji kontrolowanych dokumentów w celu ustalenia, czy wobec Spółki może mieć zastosowanie L.p. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i w jakim zakresie. Unormowanie to wprowadza sankcję za naruszenie opisanego w § 4 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni. Organy orzekające naliczyły z tego tytułu Spółce karę w kwocie 30.500 zł za 61 kierowców, błędnie przyjmując, że okres 28 dni, o jakim mowa w tym przepisie należy odnosić do kolejno występujących po sobie dni kalendarzowych. Prawidłowo zaś termin ten określa sumę dni zarejestrowanej działalności kierowcy, tj. dni, w których na kierowcy ciąży obowiązek rejestracji w świetle obowiązujących przepisów w zakresie czasu pracy kierowcy.
Sąd administracyjny nie może w tym zakresie zastąpić organów administracji właściwych do rozpatrzenia sprawy, gdyż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Potwierdza to też treść art. 3 § 1 p.p.s.a. Na zasadzie tych przepisów obowiązek dokładnego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego spoczywa na organie orzekającym. Natomiast do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności działania organu administracji. To rolą organu administracji jest rozstrzygnięcie o prawach, czy obowiązkach strony stosunku administracyjnego na podstawie norm prawa materialnego i w ustalonym w tym postępowaniu stanie faktycznym. Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy postępowanie organu odpowiadało wymogom formalnym i czy w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Tym samym sąd nie zastępuje organów administracji publicznej
w merytorycznym załatwieniu spraw i nie dokonuje samoistnie ustaleń faktycznych
i prawnych, orzeka natomiast na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zatem sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie weryfikuje zgodność zajętego przez organ stanowiska z obowiązującymi przepisami prawa. Dlatego to organ I instancji jest obowiązany wyjaśnić i rozstrzygnąć czy i w jakim zakresie Spółce można przypisać przedmiotowe naruszenie z Lp. 6.3.11.
Dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię rozporządzenia Komisji należy odnieść również do orzeczonego przez organy naruszenia z Lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – tj. obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd, za które naliczono Spółce karę w łącznej wysokości 4000 zł. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni. Analogicznie i w tym przypadku rozumienie tego przepisu musi uwzględniać treść pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji, który nakazuje przy określeniu maksymalnych okresów na wczytanie danych, uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Tym samym przy obliczaniu zachowania tego terminu należy uwzględniać sumę dni, kiedy dany pojazd rzeczywiście był wykorzystywany do celów transportowych i istniał wówczas obowiązek rejestracji czasu pracy kierowcy, a nie wyłącznie 90 dni kalendarzowych.
Reasumując, organ I instancji ponownie zweryfikuje stan faktyczny w omówionym zakresie i dokona jego subsumcji pod wskazane przepisy, uwzględniając przedstawioną ich wykładnię.
Wyjaśnić należy, że wyrokiem kasacyjnym Sąd II instancji zwrócił tutejszemu Sądowi do ponownego rozpatrzenia sprawę, której granice, stosownie do art. 134 p.p.s.a., wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 lutego 2016r., sygn. akt II OSK 1622/14, 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2737/13, z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 380/14, czy z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 289/14, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W warunkach niniejszej sprawy oznacza to, że ponownie rozpoznając skargę Sąd I instancji zobowiązany jest do powtórnego zbadania legalności wszystkich kar objętych zaskarżoną decyzją, z uwzględnieniem treści art. 190 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając sprawę powtórnie, Sąd I instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168 § 3, art. 183 § 1 i art. 190 p.p.s.a. (por. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. Jana Pawła Tarno, wyd. LexisNexis, wyd. 5, warszawa 2012, str. 518-519). Jednak w rozpatrywanym przypadku nie doszło do sytuacji opisanej w art. 168 § 3 p.p.s.a., tj. uprawomocnienia się orzeczenia w części, gdyż skargą kasacyjną objęty został cały wyrok WSA. W konsekwencji orzeczona kara administracyjna nie mogła stać się prawomocna w części, w jakiej NSA ją nie kwestionował. W myśl bowiem art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA mógł wypowiedzieć się w sprawie tylko w granicach skargi kasacyjnej. Poza tym orzeczona kara pieniężna stanowiła sumę jednostkowych kar za poszczególne naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, której wysokość została ograniczona do kwoty 25.000 zł, zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. W świetle tego ostatniego przepisu nie jest możliwe odrębne rozstrzyganie co do któregokolwiek ze stwierdzonych naruszeń podczas kontroli w przedsiębiorstwie, gdyż za wszystkie naruszenia wymierzana jest jedna kara, której suma uwzględnia kary jednostkowe, ale tylko do wyznaczonej przez ustawodawcę granicy. Dlatego w dalszym ciągu pozostaje otwartą kwestia ustalenia ostatecznej wysokości kary pieniężnej, której Spółka będzie podlegać.
Co do pozostałych stwierdzonych przez organ naruszeń, wymienionych pod pozycjami Lp.: 6.3.8, 5.4, 5.3, 5.6, 5.2 oraz 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, skład orzekający podtrzymuje stanowisko zajęte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Ol 531/14. Przy czym powtórna ocena naruszenia z Lp. 6.3.8 – okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, wymaga uwzględnienia argumentów Spółki, wskazujących na przemieszczanie się kierowców
w oznaczonych okresach w ramach odpoczynku. Organ powinien zażądać od kontrolowanej Spółki bardziej szczegółowych wyjaśnień w kwestii przemieszczania się kierowców między różnymi miejscowościami bezpośrednio po i przed wykonywaniem przewozu drogowego, gdyż z wyszczególnionych przez organy przypadków między zakończeniem jednego przewozu a podjęciem kolejnego występowała kilkudniowa przerwa (por. wyrok NSA z 17 października 2012r., sygn. akt II GSK 1363/11, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy, skargę jako uzasadnioną należało uwzględnić i orzec jak
w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią art. 153 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu stronie skarżącej uiszczonego wpisu od skargi, kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od udzielonego pełnomocnictwa, orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 6 pkt 5 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 490 ze zm.) oraz w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2015r. poz. 1804).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI