II SA/Ol 308/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-06-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
skargasąd administracyjnywłaściwość sąduodrzucenie skargiUrząd Stanu Cywilnegoakt urodzeniapostępowanie skargowek.p.a.p.p.s.a.

WSA w Olsztynie odrzucił skargę na działalność Urzędu Stanu Cywilnego, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Skarżący wniósł skargę na działalność Urzędu Stanu Cywilnego w O., zarzucając mu brak działań w celu usunięcia danych z aktu urodzenia. Sąd administracyjny, po analizie przepisów, uznał, że przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy załatwienia skargi w trybie postępowania skargowego, które kończy się niezaskarżalnym zawiadomieniem. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę W. K. na działalność Urzędu Stanu Cywilnego w O., który domagał się usunięcia danych z aktu urodzenia. Sąd podkreślił, że badanie dopuszczalności skargi jest pierwszym etapem postępowania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do jego właściwości. W tej konkretnej sprawie, sąd uznał, że przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skarżący domagał się interwencji w sprawie aktu urodzenia, a organ administracji wskazał na konieczność postępowania sądowego w celu udowodnienia niezgodności z prawdą. Następnie skarżący wniósł skargę na sposób załatwienia jego wniosku przez Urząd Stanu Cywilnego. Sąd administracyjny stwierdził, że kwestionowane pismo organu dotyczyło załatwienia skargi w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), które kończy się niezaskarżalnym zawiadomieniem. Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa, że strona niezadowolona z załatwienia skargi na podstawie art. 227 k.p.a. nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż sprawy te nie zostały poddane jego kontroli. W konsekwencji, sąd odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy załatwienia skargi w trybie postępowania skargowego, które kończy się niezaskarżalnym zawiadomieniem.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli działalności administracji publicznej w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sprawy dotyczące załatwienia skargi w trybie art. 227 k.p.a. nie należą do tych przypadków i nie zostały poddane kontroli sądowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

k.p.a. art. 227

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organy lub ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

k.p.a. art. 238 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie skargowe kończy się niezaskarżalnym zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiot zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stronie niezadowolonej z załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Ewa Osipuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie poglądu o braku właściwości sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg na sposób załatwienia skargi w trybie art. 227 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest sposób załatwienia skargi administracyjnej, a nie akt lub czynność organu podlegająca kontroli sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 308/25 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2-3, art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 227, art. 238 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na działalność Urzędu Stanu Cywilnego w O. postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie 25 kwietnia 2025 r., W. K. (dalej jako: "skarżący"), wniósł skargę na działalność Urzędu Stanu Cywilnego w O. W piśmie wskazał, że "urząd nic nie robi", żeby usunąć z jego aktu urodzenia C. M. i H. D.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z 28 kwietnia 2025 r., niniejszą skargę przekazano Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego (dalej jako: "organ"). Pismem z 13 maja 2025 r. organ przesłał do tutejszego Sądu skargę wraz z aktami sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest
w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne
i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu,
co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z 15 kwietnia 2025 r. wniósł do organu o usunięcie danych z aktu urodzenia. Pismem z 18 kwietnia 2025 r., organ odpowiedział skarżącemu, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Wobec tego skarżący winien zwrócić się w tej sprawie do Sądu Rejonowego w O.
Wobec tego, pismem z 22 kwietnia 2025 r., skarżący wniósł do organu skargę, wskazując na niezadowolenie ze sposobu (braku) załatwienia jego sprawy i żądając wyjaśnień.
Pismem z 23 kwietnia 2025 r., organ odpowiedział skarżącemu, że odpowiedź na jego wniosek została wysłana na adres wskazany we wniosku z 15 kwietnia
2025 r. (organ w piśmie omyłkowo wskazał datę 18 kwietnia 2025 r. – dopisek Sądu).
Kwestionowane przez skarżącego w skardze pismo nie należy do żadnej ze wskazanych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działalności administracji publicznej, gdyż dotyczy ono załatwienia skargi w trybie postępowania skargowego, kończącego się zgodnie z art. 238 § 1 k.p.a. niezaskarżalnym zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi.
Stosownie do treści art. 227 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga tego rodzaju jest szczególnym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, zawierającym zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne
o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stronie niezadowolonej z załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (por. postanowienie NSA z 13 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 575/25, LEX nr 3865085).
Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ w reakcji na skargę skarżącego dotyczącą działalności USC nie był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego, który dawałby podstawę do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego, a następnie postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI