II SA/Ol 29/26

II SA/Ol 29/26 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2026-02-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Grzegorz Klimek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 37ee
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S., E. K. W. L., Z. S., H. C., M. M. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia 14 listopada 2025 r. nr BRM.0007.100.2025 w przedmiocie wyznaczenia osoby do udziału w negocjacjach poprzedzających zawarcie umowy urbanistycznej postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Uzasadnienie
W dniu 23 października 2025 r. Z. Sp. z o.o. (dalej: "inwestor") zwróciły się do Burmistrza Miasta i Gminy O. z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie zintegrowanego planu inwestycyjnego dla inwestycji polegającej na budowie 2 turbin wiatrowych o mocy do 10 MW każda oraz farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 80 MW, oraz ścieżki edukacyjnej na części obszaru położonego na terenie gminy O., w rejonie drogi krajowej nr [...] oraz w miejscowościach [...].
Uchwałą nr BRM.0007.99.2025 z dnia 14 listopada 2025 r. Rada Miejska w O. (dalej: "Rada Miejska"), działając na podstawie art. 37ec ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.; dalej: "u.p.z.p."), wyraziła zgodę na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego (dalej: "ZPI").
Odrębną uchwałą z 14 listopada 2025 r., nr BRM.0007.100.2025, na podstawie art. 37ee u.p.z.p., Rada Miejska wyznaczyła osobę do udziału w negocjacjach poprzedzających zawarcie umowy urbanistycznej.
W dniu 12 grudnia 2025 r. do Urzędu Miejskiego w O. wpłynęła skarga na powyższe uchwały adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zatytułowana: "Skarga zbiorcza do WSA", którą podpisali: J. S., E. K., W. L., Z. S., H. C., M. M.. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. uchwał. Zarzucili, że zostały podjęte z naruszeniem zasad jawności - brak publikacji projektu ZPI w BIP, brak konsultacji, brak udostępnienia dokumentacji mieszkańcom, pośpiech proceduralny. Zdaniem skarżących uchwały zostały podjęta bez wymaganych analiz - brak analizy 10H, skumulowanych oddziaływań, wpływu na istniejące decyzje WZ, brak oceny konsekwencji dla mieszkańców. Podnieśli, że uchwała o przedstawicielu rady jest wadliwa - brak kryteriów wyboru, stronniczość, brak reprezentacji mieszkańców i brak żądania dokumentów, co miało wpływ na uchwałę BRM.0007.99.2025. Wyjaśniono, że mieszkańcy podpisani pod skargą, wyrażają poparcie dla działań Stowarzyszenia A, które od początku wspierało społeczność K., R., Z. i S., dostarczając analiz, map, wyjaśnień, ujawniając nieprawidłowości proceduralne oraz zapewniło mieszkańcom możliwość obrony ich praw.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy O. wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Wskazał, że skarżący nie wykazali, aby zaskarżone uchwały wpłynęły na ich własną, indywidualną sytuację prawną. Podniósł, że podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego). W związku z tym, że zaskarżone uchwała nie stanowią prawa miejscowego - a zatem nie są adresowane na zewnątrz i nie kształtują bezpośrednio sytuacji podmiotów spoza systemu administracji publicznej, ani nie wywołują żadnych skutków względem skarżących - do wykazania naruszenia interesu prawnego nie wystarcza samo bycie właścicielem nieruchomości położonej w niewielkiej odległości od ZPI. Skarżący powinni wykazać, że zaskarżona uchwała wprowadza zmiany dotyczące nieruchomości skarżących (np. przez zmianę przeznaczenia gruntu, wprowadzenie ograniczeń, które nie istniały wcześniej) bądź zmiany te mają bezpośredni wpływ na ich prawo własności, ograniczają lub uniemożliwiają korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób, a naruszenie to jest rzeczywiste,
a nie potencjalne czy przyszłe oraz, że istnieje związek między treścią uchwały
a indywidualną sytuacją prawną skarżących. Organ wykonawczy gminy zauważył, że uchwała o wyrażeniu zgody na przystąpienie do sporządzenia ZPI nie wywołuje skutków właściwych dla uchwalenia ZPI i nie kształtuje sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości, w tym nie narusza prawa do wykonywania prawa własności (korzystania z nieruchomości) w sposób dotychczasowy. Skarżona uchwała o wyznaczeniu osoby do udziału w negocjacjach poprzedzających zawarcie umowy urbanistycznej uprawnia jedynie organ wykonawczy wraz z przedstawicielem rady do negocjacji ustaleń projektu ZPI z inwestorem. Konsekwencją tych ustaleń mogą być zmiany w projekcie ZPI, który to projekt dopiero będzie przedstawiony radzie miejskiej. Również wszelkiego rodzaju analizy i konsultacje odbywają się dopiero po rozpoczęciu procedury, którą wszczyna podjęta uchwała. Burmistrz oświadczył, że nie jest prawdą, że projekt ZPI nie był udostępniony w BIP. Podał adres strony internetowej, na której opublikowano dokumenty. Wskazał, że przedstawiciela rady wyłoniono stosunkiem głosów: 18 "za", przy jednym głosie sprzeciwu. Nie zgłoszono innych kandydatur.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest skarga na uchwałę
dotyczącą wskazania przedstawiciela Rady Miejskiej do procedury związanej z uchwaleniem zintegrowanego planu inwestycyjnego dla opisanej powyżej inwestycji.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym o jakim mowa w tym przepisie jest m.in. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.; dalej: "u.s.g."), zgodnie z którym - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W myśl art. 101a ust. 1 tej ustawy - przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Z unormowań tych wynika, że w przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego,
w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.), uprawnionym do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone na skutek uchwalenia aktu prawnego lub podjęcia czynności prawnych bądź faktycznych. (por. wyrok NSA z 18 lipca 2008r., sygn. akt I OSK 107/08, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Zatem prawo kwestionowania uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże, że zaskarżonym aktem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. W doktrynie prawa administracyjnego
i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że interes prawny strony skarżącej, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Eksponuje się przy tym bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego zaskarżonym aktem, o jego naruszeniu rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego. (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010r. sygn. akt I OSK 1016/09, postanowienie NSA z 17 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1624/24, postanowienie NSA z 5 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2084/25. dostępne w CBOSA). Inaczej rzecz ujmując, strona skarżąca musi
w omawianym przypadku wykazać, że zaskarżona uchwała wpływa na sferę materialnoprawną strony, pozbawiając pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację. W rozpatrywanym przypadku takiego oddziaływania skarżący nie wykazali. W szczególności nie wyjaśnili czy i jaki tytuł prawny posiadają do nieruchomości wskazanych w skardze jako miejsce zamieszkania
i w jakiej odległości od planowanej inwestycji się one znajdują. Nie sposób więc ocenić jaki może zachodzić związek między indywidualnym interesem skarżących, a projektowaną inwestycją.
Skarżący powoływali się tylko ogólnie na status mieszkańców i obronę praw mieszkańców, zarzucając brak konsultacji z mieszkańcami dokumentacji projektowej i brak oceny konsekwencji projektu dla mieszkańców. Zasadnie w odpowiedzi na skargę organ wykonawczy gminy wyjaśnił w tym względzie, że na obecnym etapie wszczęta jedynie została procedura uchwalania ZPI, w ramach której przeprowadza się dopiero konsultacje społeczne i analizuje dokumenty. Potwierdza to treść art. 37ec ust. 2 pkt 4 i pkt 5 u.p.z.p. Zgodnie z tymi unormowaniami po wyrażeniu zgody przez radę gminy na przystąpienie do sporządzania ZPI, organ wykonawczy gminy występuje o wymagane opinie i uzgodnienia, a także ogłasza rozpoczęcie konsultacji społecznych, przeprowadza je oraz wprowadza zmiany do projektu ZPI wynikające z uzyskanych opinii i uzgodnień oraz przeprowadzonych konsultacji społecznych. Na obecnym etapie nie jest zatem jeszcze znany ostateczny kształt ZPI.
Zgodnie z art. 37ea ust. 1 u.p.z.p. ZPI uchwalany jest na wniosek inwestora. Inwestor przedkłada projekt ZPI. Art. 37ec ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że rada gminy może wyrazić zgodę na przystąpienie do sporządzania zintegrowanego planu inwestycyjnego. Na podstawie tego przepisu rada gminy może wyrazić zgodę lub odmówić zgody na rozpoczęcie procedury sporządzenia ZPI. Przy czym w literaturze przedmiotu podnosi się, że rada gminy nie jest związana wnioskiem. Sformułowanie "może uchwalić" przesądza
o tym, że kwestia sporządzenia ZPI pozostawiona została do uznania lokalnego prawodawcy w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego (por. komentarz do art. 37ea ust. 1 u.p.z.p. Szlachetko Jakub H. (red.), Szlachetko Katarzyna (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, publ. w LEX, WK 2024). Zatem to rada gminy decyduje, czy wszcząć procedurę sporządzenia ZPI. Wyrażenie zgody na przystąpienie do sporządzenia ZPI otwiera tylko procedurę uchwalania ZPI, uprawniając organ wykonawczy gminy do podjęcia dalszych czynności procesowych zmierzających do weryfikacji wniosku inwestora i uzyskania wymaganych opinii, uzgodnień czy przeprowadzenia konsultacji społecznych. W procedurze uchwalania ZPI ustawodawca przewidział też możliwość negocjacji umowy urbanistycznej, która będzie miała wpływ na ustalenia ZPI.
Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 37ee u.p.z.p. w negocjacjach poprzedzających zawarcie umowy urbanistycznej bierze udział osoba wyznaczona przez radę gminy, a w przypadku, gdy rada gminy nie wyznaczy takiej osoby - przewodniczący rady gminy. Jest to jeden z elementów procedury uchwalania ZPI. Podjęcie uchwały w tym przedmiocie pozostaje w zakresie "sprawy z zakresu administracji publicznej". Jednak akt taki ma charakter stricte wewnętrzny, gdyż nie rozstrzyga
o prawach czy obowiązkach indywidualnych podmiotów. Uchwała w przedmiocie wyznaczenia przedstawiciela rady nie może naruszać bezpośrednio żadnego interesu prawnego, gdyż przedstawiciel rady bierze udział tylko w negocjacjach. Natomiast ostateczna wersja ZPI będzie podlegała odrębnemu uchwaleniu i zaskarżeniu.
Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. dopiero ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (odpowiednio uchwalonego ZPI - zgodnie z art. 37ea ust. 1 i 3 u.p.z.p) kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Oznacza to, że dopiero uchwalenie ZPI, który jest w myśl art. 37ea ust. 3 u.p.z.p. szczególną formą planu miejscowego, może wywoływać skutki materialnoprawne dla działek objętych wnioskiem inwestora i ewentualnie działek sąsiednich. Dopóki w prawnie uregulowanej procedurze nie zostanie potwierdzona możliwość zmiany zagospodarowania terenu i przeznaczenia nieruchomości pod wnioskowany przez inwestora cel, nie legitymuje się on prawem do takiego sposobu zagospodarowania terenu.
W związku z powyższym nie można nadać zaskarżonej uchwale charakteru normatywnego, kształtującego sytuację materialnoprawną zainteresowanych podmiotów. To zaś wyklucza co do zasady możliwość naruszenia jej postanowieniami czyjegokolwiek interesu prawnego.
Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.