I SA/BD 380/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, uznając, że organ nie uwzględnił dopuszczalnych błędów pomiarowych wagi.
Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Skarżący zarzucił organowi nieuwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego wagi. Sąd podzielił argumentację skarżącego, stwierdzając, że organ administracyjny ma obowiązek uwzględniać normatywnie ustalone dopuszczalne odchylenia przyrządów pomiarowych i korygować wyniki ważenia. Ponieważ organ tego nie uczynił, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Kontrola wykazała, że rzeczywista masa pojazdu wynosiła 41,05 tony, co stanowiło przekroczenie o 2,37% ponad dopuszczalne 40 ton. Kara została nałożona na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego wagi, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, co jego zdaniem mogło oznaczać brak faktycznego przekroczenia normy. Sąd administracyjny, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że organy administracyjne mają obowiązek uwzględniać klasy dokładności wag i dopuszczalne błędy pomiarowe. Stwierdził, że sam fakt posiadania przez wagę świadectwa legalizacji nie zwalnia organu z obowiązku uwzględnienia błędów pomiarowych, które wynikają z klasy dokładności wagi. Ponieważ organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że doszło do naruszenia prawa, a także nie uwzględnił błędów pomiarowych, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma prawny obowiązek uwzględniania ustalonych normatywnie dopuszczalnych odchyleń przyrządów pomiarowych i korygowania wyników ważenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klasa dokładności wagi i dopuszczalne błędy pomiarowe, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, muszą być brane pod uwagę przez organy. Sam fakt legalizacji wagi nie oznacza, że jej wskazania są zawsze zgodne z rzeczywistością i nie wymagają korekty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. § załącznik nr 3 lp. 10.2.1
Ustawa o transporcie drogowym
Rozporządzenie Ministra Gospodarki § w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) oraz c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury § w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o miarach art. 4 § pkt 9
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie uwzględnił dopuszczalnego błędu pomiarowego wagi, co jest obowiązkiem wynikającym z przepisów. Zastosowanie dopuszczalnego błędu pomiarowego mogło wykluczyć przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie może uchylać mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Gospodarki.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy argumentował, że nie ma podstaw prawnych do stosowania korekt do wyników ważenia, a instrukcja obsługi wagi nie przewiduje takich korekt. Organ odwoławczy wskazywał na certyfikację metrologiczną wagi i brak kwestionowania wyników pomiarów przez kierowcę.
Godne uwagi sformułowania
organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia bez najmniejszej wątpliwości, że doszło do naruszenia prawa ciężar wykazania powstania naruszenia norm prawa administracyjnego obciąża przy tym organ nie można przyjąć, że jego regulacje nie mają znaczenia w sprawie, w której wykorzystywana jest waga w celu ustalenia określonej masy, służącej następnie do stwierdzenia wystąpienia sankcjonowanego administracyjne przekroczenia tej masy nie można zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonej decyzji poglądem, że sam tylko fakt przejścia kontroli metrologicznej, czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i mogącym służyć do ustalenia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt organ, wykorzystując podczas kontroli przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, ma prawny obowiązek uwzględniania ustalonych normatywnie dopuszczalnych odchyleń tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań pomiaru
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Leszek Kleczkowski
sprawozdawca
Joanna Ziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu, obowiązek uwzględniania błędów pomiarowych wag samochodowych, relacja między przepisami rozporządzeń a zarządzeniami wewnętrznymi organów."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z kontrolą transportu drogowego i stosowaniem wag samochodowych. Interpretacja błędów pomiarowych może być specyficzna dla danego typu wagi i przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegóły techniczne i prawne (błędy pomiarowe) w sprawach administracyjnych, a także jak sądy interpretują relacje między różnymi aktami prawnymi.
“Czy waga samochodowa zawsze mówi prawdę? Sąd administracyjny wyjaśnia, dlaczego błędy pomiarowe mają znaczenie przy karach za przeładowanie.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 380/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2025-09-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/ Joanna Ziołek Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Skarżony organ Inne Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1539 art. 92a ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 maja 2025 r. nr BP.501.2718.2024.2409.BD2 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na T. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na naruszenie określone w lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej jako: "u.t.d."). W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] maja 2025 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] września 2024 r. w miejscowości O. w ciągu drogi powiatowej O. - R., zatrzymano do kontroli dwuosiowy ciągnik siodłowy marki "S. " wraz z trzyosiową naczepą marki "B. ". Pojazdem członowym kierował T. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "T. " T. K. i w chwili zatrzymania do kontroli wykonywał przejazd - krajowy transport drogowy rzeczy z ładunkiem buraków cukrowych. Przebieg i ustalenia kontroli utrwalono protokołem kontroli z dnia [...] września 2024 r. Organ, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wskazał, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła do 40t. W związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych, wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi, oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego z ładunkiem, na stanowisku pomiarowym mieszczącym się w miejscowości O., zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę jako stanowisko do pomiarów mas i nacisków osi pojazdów. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów z dnia [...] czerwca 2023 r. Pojazd został zważony za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z dnia [...] marca 2024 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności do dnia [...] kwietnia 2026 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego środka transportu stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy, tj. rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wynosiła 41,05 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), czyli nastąpiło przekroczenie o 1,6 t (czyli 2,63 %). Organ zaznaczył, że podmiot wykonujący przewóz nie posiadał zezwolenia uprawniającego do przejazdu pojazdem nienormatywnym, czyli takim, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie natomiast z lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o mniej niż 5% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł. Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej treści rozporządzenia Ministra Gospodarki rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (zwanego dalej: "rozporządzeniem Ministra Gospodarki") w zakresie błędów ważenia organ odwoławczy wyjaśnił, że już pierwszy paragraf ww. rozporządzenia wprost mówi, iż dotyczy ono wymagań, sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, sposobu i metod przeprowadzania badań i sprawdzeń, a zatem nie dotyczy sposobu i metody pomiarów wykonywanej podczas kontroli na drodze, podczas użytkowania wag. Organ zauważył, że świadectwo legalizacji wagi METEOR i decyzja zatwierdzenia typu, potwierdzają, że dwupomostowa waga została metrologicznie sprawdzona, zatwierdzona i dopuszczona do pomiarów obciążeń osi (nacisków) oraz sumarycznych mas całkowitych pojazdów. Zdaniem organu pomiar masy całkowitej pojazdu dokonany metodą wskazaną w § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, z użyciem przenośnej wagi dynamicznej typu METEOR, jest dokładny i miarodajny. Odpowiadający bowiem klasie dokładności 2 dla pomiaru masy całkowitej błąd graniczny dopuszczalny w eksploatacji, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, wynosi +/-2%, podczas gdy dla klasy dokładności D przy pomiarze obciążenia osi błąd graniczny dopuszczalny w eksploatacji, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, wynosi +/- 4%. Skoro wagi posiadały aktualną legalizację to wymagania zawarte ww. rozporządzeniu zostały zachowane, organ za chybioną uznał argumentację, iż powinien był odejmować podczas pomiaru 4 %. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w przepisach ww. rozporządzenia nie przewiduje się korygowania wyników ważenia. Wobec powyższego jako wynik pomiaru należy przyjąć bezpośrednio odczytane z wagi wartości sumarycznej masy pojazdu oraz obciążenia osi wskazywane przez wagę dla poszczególnych osi. Również instrukcja wag METEOR w żadnym miejscu nie przewiduje korygowania wyników ważenia o jakikolwiek błąd. Organ stwierdził również, że kontrolujący inspektor Inspekcji Transportu Drogowego działał zgodnie z zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 28/2014 z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, zmienionego Zarządzeniami GITD nr 32/2020, 35/2020 oraz 43/2020. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosowana przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego korekta 2% (zaokrąglonych do pełnych 100 kg w górę wartości tego odjęcia) jest wyłącznie wewnętrznie przyjętą wartością pozwalającą na odstąpienie od wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia w toku kontroli parametrów pojazdu niewielkich przekroczeń ich wartości dopuszczalnych. Organ podkreślił, że zastosowanie Zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczącego korekty 2%, działa wyłącznie na korzyść strony. Musi zostać jednak spełniony podstawowy warunek - po zastosowaniu tej korekty przekroczona wartość musiałaby by mieścić się w dopuszczalnej normie. W przedmiotowym przypadku, nawet po zastosowaniu tej "wykładni" pomiaru, wartość nacisku grupy osi oraz rzeczywista masa całkowita nadal przekraczały dopuszczalne normę. Dlatego jako wiążący przyjęto wynik odczytany wprost z wagi. Rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. Stwierdził, że strona będąc podmiotem profesjonalnym, podejmując ładunek do przewozu, powinna pozyskać informację co do jego ciężaru i wpływu na rzeczywistą masę całkowitą wykorzystywanego pojazdu. Tak, by w razie przekroczenia dopuszczalnych wartości skorygować ilość ładunku, ewentualnie dobrać inny środek transportu. Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających weryfikację przewożonego ładunku pod kątem jego masy. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów materialnych, tj. §1 pkt 1 oraz zapisów tabeli nr 1, załącznika nr 1, jak również tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki poprzez nieuwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego określonego we wskazanej tabeli i wydanie decyzji o nałożeniu kary w związku z przekroczeniem masy całkowitej o wartość 2,63%, podczas gdy po uwzględnieniu wartości błędu granicznego w stosowaniu wag METEOR nie można wykluczyć, iż żadne przekroczenie w tym zakresie nie zaistniało, - naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również sformułowanych w art. 2 oraz art. 7 ustawy zasadniczej, zasad praworządności oraz legalizmu, poprzez odmowę zastosowania norm powszechnie obowiązujących, zapisanych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, wskutek zniesienia ich mocy obowiązującej postanowieniami zapisanymi w akcie prawa "powielaczowego" tzn. zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, które nie ma przymiotu powszechnego obowiązywania. W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością jej uchylenia. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2024 r. w miejscowości O. zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki S. i trzyosiowej naczepy marki B.. Podczas kontroli ustalono, że firma T. T. K. wykonywała przewóz drogowy buraków cukrowych. Pojazdem kierował osobiście przedsiębiorca – T. K.. W trakcie kontroli drogowej dokonano ważenia pojazdu członowego wagą przenośną typu METEOR do pomiarów dynamicznych. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wynoszącą 41,05 ton, a więc przekraczającą wartość dopuszczalną (40 ton) o 1,05 ton, tj. o 2,37%. W konsekwencji organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Podniesione w skardze zarzuty koncentrują się wokół braku uwzględnienia przez organ dopuszczalnego błędu pomiarowego określonego w tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki. Zdaniem skarżącego uwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego wyklucza, aby doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Organ natomiast wskazuje na: brak podstawy prawnej umożliwiającej stosowanie odpowiednich korekt względem wyniku ważenia, certyfikację metrologiczną użytej wagi oraz cele jakim służyło wydanie rozporządzenia Ministra Gospodarki, a także brak kwestionowania przez kierowcę wyników pomiarów. Podkreślane jest również to, że z instrukcji obsługi wagi nie wynika, aby możliwe było stosowanie jakichkolwiek korekt. Kwestia dokładności pomiarów wag używanych do ważenia pojazdów oraz ustaleń czynionych na podstawie wyników takich pomiarów była już przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sądu Administracyjny w wyrokach z dnia: 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 2135/23; 21 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 315/21; 12 października 2023 r., sygn. akt II GSK 2094/22; 12 października 2023 r., sygn. akt II GSK 737/23; 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 472/24; 16 października 2024 r., sygn. akt II GSK 705/24. Podkreślenia wymaga, że wymierzając karę pieniężną, organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia bez najmniejszej wątpliwości, że doszło do naruszenia prawa. Ciężar wykazania powstania naruszenia norm prawa administracyjnego obciąża przy tym organ. Wskazać należy, że stosownie do § 3 ust. 8 i 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, masa pojazdu to wartość masy pojazdu otrzymana w wyniku ważenia pojazdu, gdy jest w całości oparta na pomoście lub pomostach wagi, a sumaryczna masa pojazdu oznacza sumę obciążeń wszystkich osi pojazdu otrzymaną poprzez ważenie pojazdu przez najeżdżanie kolejnymi osiami lub częściami. Zatem sumaryczna masa pojazdu, o której mowa w § 3 pkt 9 ww. rozporządzenia, uzyskana w wyniku ważenia pojazdu przez najeżdżanie kolejnymi osiami pojazdu na ten sam pomost wagi, jest pomiarem masy całkowitej pojazdu w chwili dokonywania tego pomiaru, a więc jest pomiarem jego rzeczywistej masy całkowitej. Ustalenie rzeczywistej wagi pojazdu i nacisku osi, wymaga użycia odpowiedniej wagi. Ze względu jednak np. na różne parametry wagi, warunki jej użycia, sposób zamontowania albo warunki pogodowe, prowadzić mogą do otrzymania wyników pomiaru odbiegających od rzeczywistych wartości. W związku z tym urządzenia tego rodzaju przechodzą prawną kontrolę metrologiczną na podstawie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, która stosownie do art. 4 pkt 9 jest działaniem zmierzającym do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach. Tylko urządzenia, które przeszły określone sprawdzenie przez służby metrologiczne, mogą być użyte w ramach postępowania administracyjnego. Dowodem legalizacji, tj. dowodem zastosowania stosownej weryfikacji urzędowej, jest zaś świadectwo legalizacji lub cecha legalizacyjna, umieszczane na przyrządzie pomiarowym (wadze), poświadczające dokonanie legalizacji. Jednak dokonanie urzędowego sprawdzenia metrologicznego i posiadanie świadectwa legalizacji nie oznacza jeszcze, że każdy pomiar przy użyciu tego urządzenia odpowiada rzeczywistej masie całkowitej pojazdu. W zależności bowiem od pewności, powtarzalności i niezmienności dokonywanych pomiarów urządzenia pomiarowe (w tej sprawie wagi do ważenia pojazdów w ruchu), kwalifikowane są do różnych klas z punktu widzenia ich precyzji (dokładności). W myśl § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki w zależności od odchylenia dopuszczalnego każdego obciążenia osi od skorygowanego obciążenia osi i statycznego obciążenia osi pojazdu dwuosiowego, rozróżnia się cztery klasy dokładności wag, przy pomiarze obciążenia osi oznaczane jako A, B, C i D (od najbardziej dokładnych po mniej dokładne). Załącznik nr 1 do rozporządzenia określa dopuszczalne odchylenie każdego obciążenia osi w użytkowaniu, które dla klasy dokładności D wynosi ±4%, natomiast załącznik nr 2 określa dopuszczalny błąd graniczny przy pomiarze masy całkowitej w użytkowaniu, który dla klasy dokładności 2 wynosi ±2%. Jakkolwiek z § 1 powyższego rozporządzenia wynika, że służy ono określeniu: 1) wymagań w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 2) szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 3) sposobów i metod przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2, to jednak nie można przyjąć, że jego regulacje nie mają znaczenia w sprawie, w której wykorzystywana jest waga w celu ustalenia określonej masy, służącej następnie do stwierdzenia wystąpienia sankcjonowanego administracyjne przekroczenia tej masy. Wpływ regulacji zawartej w tym rozporządzeniu na sferę dokonywanych pomiarów potwierdza również przewidziany w rozporządzeniu sposób dokonywania metrologicznej weryfikacji wag, uwzględniający błąd dopuszczalnego prawnie pomiaru wskazany w załącznikach. Zaszeregowanie wagi do określonej klasy dokładności jest prawnym kryterium potwierdzającym, że uzyskiwany z jej wykorzystaniem wynik, będzie mniej lub bardziej dokładny, zbliżony do rzeczywistego, co jest z kolei uznawane przez prawo jako dopuszczalne, z racji wskazanych trudności uzyskania wskazań zawsze zgodnych z rzeczywistymi wartościami. W kontekście powyższego zwrócić należy uwagę również na cel i logikę klasyfikowania wag do różnych klas dokładności. Jeżeli bowiem ich wskazania miałyby być, po przejściu prawnej kontroli metrologicznej, zawsze takie same jak rzeczywiste wartości, zbędne byłoby dzielenie wag na klasy dokładności, zależne od zmieszczenia się w trakcie kontroli metrologicznej w dopuszczonych przez prawo granicach błędu w trakcie wszystkich przeprowadzonych ważeń kontrolnych. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w tej sprawie organ stosował wagę o najniższej możliwej klasie dokładności "D", dla której w trakcie sprawdzenia metrologicznego obowiązują największe dopuszczalne błędy pomiarowe, zarówno w ramach procedury zatwierdzenia typu i legalizacji wagi, jak i jej użytkowania. Mając powyższe na uwadze nie można zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonej decyzji poglądem, że sam tylko fakt przejścia kontroli metrologicznej, czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i mogącym służyć do ustalenia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Dokonana legalizacja urządzenia pomiarowego ma ten skutek, że w jej trakcie stwierdzono, iż urządzenie dawało określone, powtarzalne wskazania w porównywalnych warunkach, a błąd pomiaru mieścił się w prawem dopuszczonych granicach. Niezasadne jest zatem twierdzenie, że nie jest konieczne korygowanie wyników pomiarów, bo żaden przepis prawa nie przewiduje korygowania wyników pomiarów dokonywanych w trakcie kontroli pojazdów. Już z klasy użytej wagi wynika, że w trakcie pomiarów dokonywanych w różnych warunkach, może dochodzić do dopuszczalnych prawnie odchyleń, które z racji uzyskanego zatwierdzenia wagi przez organ metrologiczny mieszczą się granicach dopuszczalnych błędów. W tym kontekście nie ma też przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, że instrukcja wagi w żadnym miejscu nie przewiduje korygowania wyników ważenia o jakikolwiek błąd. Kwestia dopuszczalnych błędów pomiarowych to wynik odpowiedniego założenia przyjętego w trakcie metrologicznej weryfikacji wagi (swoistego kompromisu wymaganego brakiem możliwości zagwarantowania prawidłowych warunków ważenia), które pozwala, pomimo istniejących odchyleń od przyjętego wzorca, zakwalifikować ją do jednej z czterech klas dokładności. Wskazywana w zaskarżonej decyzji instrukcja wagi nie świadczy o parametrach wagi, gdyż zawiera jedynie opis funkcjonalności i sposobu prawidłowego korzystania z wagi. W rezultacie organ błędnie uznał, że wyniki osiągane podczas ważenia nie wymagają jakichkolwiek korekt, gdyż waga ma stosowne świadectwo potwierdzające aktualność jej metrologicznej weryfikacji przez służby państwa, a instrukcja nie wymaga stosowania jakiejkolwiek korekty pomiaru. Podkreślenia wymaga, że czym innym jest instrukcja obsługi wagi, a czym innym jej rzeczywiste parametry i możliwości ważenia, w tym zwłaszcza zakres nieuniknionego błędu pomiaru dokonywanego w warunkach normalnego użytkowania wagi. Powyższej oceny nie zmienia także zawarta w zaskarżonej decyzji argumentacja, wskazująca na niepodważanie wyników pomiarów przez kierowcę pojazdu i podpisanie protokołu kontroli bez zastrzeżeń. Fakt ten nie ma w sprawie znaczenia, gdyż nie jest przez stronę kwestionowany uzyskany wyniki ważenia, tj. wskazania nacisku osi, lecz brak uwzględnienia błędów pomiaru (niezastosowanie niezbędnych korekt). W odniesieniu natomiast do powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 28/2014 z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (§ 29d pkt 5 i § 31 ust. 2) wskazać należy, że przepisy te nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, pomimo że są stosowane w praktyce przez inspektorów ITD w sprawach kar administracyjnych z zakresu transportu drogowego na korzyść stron. W tej konkretnej sprawie naruszenie prawa polegało na braku uwzględniania przez organ dopuszczonych prawnie w drodze kontroli metrologicznej wag, błędów pomiaru i ich wpływu na otrzymywane wyniki ważenia kontrolowanych pojazdów. Kwestie te zostały dostatecznie określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i muszą być przez organy prowadzące postępowanie uwzględniane z urzędu. Reasumując należy stwierdzić, że organ, wykorzystując podczas kontroli przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, ma prawny obowiązek uwzględniania ustalonych normatywnie dopuszczalnych odchyleń tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań pomiaru, chyba że może jednoznacznie wykazać, że uzyskane wyniki z całą pewnością wynoszą tyle, ile rzeczywiste wartości pomiaru. W rozpatrywanej sprawie organ tych kwestii nie ustalił i nie wyjaśnił, co narusza art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tym samym organ nie wykazał bez najmniejszej wątpliwości, że doszło do naruszenia prawa i przedwcześnie, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wymierzył skarżącemu karę pieniężną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie [...] zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI