II SA/Ol 28/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję zezwalającą na czasowe udostępnienie części nieruchomości na remont linii energetycznej, uznając, że prace te stanowią remont, a brak zgody właścicieli uzasadnia wydanie decyzji administracyjnej.
Skarżące zakwestionowały decyzję zezwalającą na czasowe udostępnienie części ich nieruchomości na remont linii energetycznej, podnosząc zarzuty dotyczące samowoli budowlanej i braku zgody na prace. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że planowane prace polegające na wymianie słupa i przewodów stanowią remont, a nie przebudowę, zgodnie z definicją z Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że brak zgody właścicieli na udostępnienie nieruchomości jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 124b u.g.n., a kwestie legalności budowy linii energetycznej leżą w gestii innych organów.
Skarżące D. G. i H. P. wniosły skargę na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Olsztyńskiego, która zezwalała na czasowe udostępnienie części ich nieruchomości na remont istniejącej napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia. Skarżące podnosiły, że planowane prace stanowią przebudowę, a nie remont, oraz że sieci energetyczne noszą znamiona samowoli budowlanej. Kwestionowały również legalność posadowienia słupa i przebiegu linii. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że wymiana słupa i przewodów stanowi remont, o ile nie zmienią się parametry techniczne i użytkowe linii, co miało miejsce w tym przypadku. Podkreślono, że brak zgody właścicieli na udostępnienie nieruchomości jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że planowane prace polegające na wymianie słupa i przewodów na istniejącej trasie linii, bez zmiany jej parametrów technicznych i użytkowych, są remontem. Podkreślono, że kwestia legalności budowy linii energetycznej nie jest przedmiotem postępowania w sprawie udostępnienia nieruchomości, a ewentualne spory w tym zakresie powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej lub przez organy nadzoru budowlanego. Sąd stwierdził, że spełnione zostały przesłanki z art. 124b ust. 1 u.g.n., w tym brak zgody właścicieli na udostępnienie nieruchomości, co uzasadniało wydanie decyzji administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, prace te stanowią remont, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii, takich jak napięcie, długość, przebieg, miejsce posadowienia słupów, moc czy pole elektromagnetyczne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym wymiana elementów linii energetycznej, przy zachowaniu jej dotychczasowych parametrów technicznych i użytkowych, jest kwalifikowana jako remont, nawet przy użyciu nowych materiałów czy technologii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 124b § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten znajduje zastosowanie, jeżeli dojdzie do łącznego spełnienia następujących przesłanek: wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń oraz gdy właściciel nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 3 § 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definicja remontu jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiącej bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Prawo budowlane art. 3 § 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definicja przebudowy jako wykonywania robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 49 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Urządzenia przesyłowe stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
k.c. art. 3052 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 3052 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowane prace polegające na wymianie słupa i przewodów istniejącej linii energetycznej, bez zmiany jej parametrów technicznych i użytkowych, stanowią remont w rozumieniu przepisów. Brak zgody właściciela nieruchomości na udostępnienie jej w celu wykonania remontu urządzeń przesyłowych jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości. Kwestia legalności wybudowania linii energetycznej nie jest przedmiotem postępowania w sprawie udostępnienia nieruchomości i powinna być rozstrzygana w odrębnych postępowaniach.
Odrzucone argumenty
Planowane prace stanowią przebudowę, a nie remont linii energetycznej. Sieci energetyczne noszą znamiona samowoli budowlanej, a zgoda na wejście na teren sankcjonowałaby tę samowolę. Pełnomocnik inwestora nie był kompetentny do przedstawienia dokumentów dotyczących istniejącej infrastruktury, co podważa zasadność próby uzyskania zgody. Przedłożona mapa nie zawierała poświadczenia 'do celów projektowych' i zaznaczono na niej niepełny przebieg linii.
Godne uwagi sformułowania
roboty remontowe w rozumieniu ww. przepisów muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowiłoby przebudowę, a co w sprawie nie ma miejsca), bez zmiany charakterystycznych parametrów. zarzuty współwłaścicielek nieruchomości dotyczące samowolnego wybudowania przez inwestora linii energetycznej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a wszelkie ustalenia dotyczące legalności posadowienia linii energetycznej powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. przepis ten przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. linia energetyczna traktować bowiem należy jako pewną całość i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy też z przebudową. kwestia legalności zajęcia działek skarżących przez inwestora nie może być przedmiotem ocen i rozstrzygnięć organów administracji publicznej i sądów administracyjnych.
Skład orzekający
Alicja Jaszczak-Sikora
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Glabas
sędzia
Piotr Chybicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia remontu w kontekście urządzeń przesyłowych oraz przesłanek wydania decyzji o udostępnieniu nieruchomości na podstawie art. 124b u.g.n. w przypadku braku zgody właściciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji remontu linii energetycznej i zastosowania art. 124b u.g.n. Kwestie legalności budowy linii rozstrzygane są w innych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji prawa własności z potrzebami infrastruktury przesyłowej, co jest częstym problemem. Interpretacja pojęcia 'remont' i przesłanek wydania decyzji administracyjnej jest istotna dla praktyków.
“Czy brak zgody na remont linii energetycznej może zmusić właściciela do jej udostępnienia? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 28/23 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Alicja Jaszczak-Sikora /przewodniczący sprawozdawca/ Marzenna Glabas Piotr Chybicki Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 124b ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. G. i H. P. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 2 listopada 2022 r. Starosta Olsztyński (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 124b ust. 1 i 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.), dalej: "u.g.n.", udostępnił S.A. [...] (dalej: "inwestor") część działki [...], stanowiącej własność D.G. i H.P. (dalej: "skarżące", w celu wykonania remontu istniejącej energetycznej linii napowietrznej niskiego napięcia zgodnie z zakresem przedstawionym na załączniku graficznym do decyzji. Ustalił, że powierzchnia gruntu niezbędna do udostępnienia na czas wykonania prac wynosi 180 m2, a okres udostępnienia nieruchomości - 30 dni od dnia rozpoczęcia robót związanych z remontem linii. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości i zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Ocenił, że w sprawie został spełniony warunek podjęcia próby uzyskania zgody współwłaścicielek nieruchomości na jej dobrowolne udostępnienie. Wynika to z pisma z 17 maja 2022 r., wiadomości elektronicznych z 6, 11, i 27 lipca 2022 r. oraz z 1 i 2 sierpnia 2022 r. i formularza umowy z załącznikiem graficznym. Dokumenty te potwierdzają prowadzenie rozmów dotyczących uzgodnienia warunków udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej energetycznej linii napowietrznej niskiego napięcia. Inwestor zaproponował podpisanie oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości w związku z planowanymi pracami na istniejących urządzeniach elektroenergetycznych. W odpowiedzi skarżące zakwestionowały legalność posadowienia słupa przeznaczonego do wymiany i nie wyraziły zgody na przeprowadzenie jakichkolwiek prac modernizacyjnych. Starosta zauważył, że zarzuty współwłaścicielek nieruchomości dotyczących samowolnego wybudowania przez inwestora linii energetycznej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a wszelkie ustalenia dotyczące legalności posadowienia linii energetycznej powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Organ pierwszej instancji stwierdził też, że warunkiem uznania planowanych robót za przewidziane w art. 124b ust. 1 u.g.n. jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wyjaśnił, że roboty remontowe w rozumieniu ww. przepisów muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowiłoby przebudowę, a co w sprawie nie ma miejsca), bez zmiany charakterystycznych parametrów. Z wniosku inwestora wynika, że na ww. nieruchomości zostaną wykonane prace polegające na wymianie starego słupa i przewodów istniejącej energetycznej linii napowietrznej niskiego napięcia na nowe. Roboty będą prowadzone po tej samej trasie, a wysokość, miejsce i sposób posadowienia słupa, a także napięcie znamionowe i pole elektromagnetyczne nie ulegną zmianie. Podkreślił, że charakterystyczny parametr obiektu liniowego - długość, po wykonaniu prac remontowych również nie ulegnie zmianie. Stwierdził, że nie nastąpi zmiana parametrów charakterystycznych, technicznych i użytkowych istniejącej napowietrznej linii energetycznej, wobec czego przeprowadzenie wskazanych wyżej prac może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n. W konsekwencji organ uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 124b u.g.n. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżące zarzuciły, że ww. decyzja ogranicza ich prawo własności do gruntu, który jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, przez zajęcie i wyłączenie ok. 600 m2. Stwierdziły, że sieci 15 kV i planowana do remontu 0,4 kV noszą znamiona samowoli budowlanej. Zaznaczyły, że ubiegając się o zgodę na udostępnienie nieruchomości, inwestor przedstawił niekompletną mapę z zaznaczonym niepełnym przebiegiem istniejącej linii 0,4 kV i bez zapisu "do celów projektowych". W związku z tym, że zgoda na wejście na ich działki sankcjonowałaby nielegalność działań inwestora, wniosły o uchylenie ww. decyzji do czasu wyjaśnienia wątpliwości w sprawie istniejących elementów infrastruktury elektrycznej i ustalenia legalności ich przebiegu. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 5 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji zacytował treść art. 124b ust. 1 u.g.n. Wyjaśnił, że przepis ten znajduje zastosowanie, jeżeli dojdzie do łącznego spełnienia następujących przesłanek: wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń oraz gdy właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu. Przepis ten przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Wojewoda zaznaczył, że decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., które nie należą do części składowych nieruchomości i musi ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. Odnosząc się do pierwszej przesłanki warunkującej zastosowanie 124b ust. 1 u.g.n. stwierdził, że nie ma wątpliwości, że prace polegające na wymianie przewodów linii niskiego napięcia i wymianie słupa mieszczą się w zakresie czynności związanych z remontem. Zauważył, że przepisy u.g.n. nie definiują pojęcia remontu, zaś zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wskazał, że remont obiektu liniowego może polegać na wymianie zużytych fragmentów na nowe, takie jak liny czy słupy. Ważne jest, aby przy tego typu robotach nie doszło do zmiany długości (wydłużenia linii napowietrznej), zmiany przebiegu linii, miejsca posadowienia poszczególnych słupów czy parametrów technicznych, jak moc przesyłu, zwiększenie pola elektromagnetycznego czy zmiana napięcia. Jakakolwiek zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa. Stwierdził, że roboty budowlane polegające na wymianie przewodów linii elektroenergetycznej będą stanowić remont, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych linii. Wojewoda stwierdził, że planowane prace polegać będą na wymianie przewodu istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej i stanowiska słupowego, przy czym nie zmienią się parametry techniczne i użytkowe napowietrznej tej linii, tj. pole elektromagnetyczne, napięcie znamionowe, długość linii, miejsce posadowienia słupów elektroenergetycznych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że planowane przez inwestora działania należy kwalifikować jako prace remontowe w rozumieniu art. 124b u.g.n., niezmieniające parametrów linii. W ocenie organu odwoławczego, właściwie też Starosta orzekł, że spełniony został warunek braku zgody współwłaścicielek nieruchomości na jej udostępnienie. Z prowadzonej pomiędzy stronami korespondencji elektronicznej wynikało bowiem, że rozmowy w sprawie udostępnienia działki nie zakończyły się udzieleniem zgody. Wskazał, że w piśmie z 17 maja 2022 r. skarżące stwierdziły m.in., że nie ustanawiają i nie udzielają nieodpłatnej służebności. Następnie oznajmiły (6 lipca 2022 r.), że przesłane oświadczenie woli o udostępnienie nieruchomości w związku z planowanymi pracami posiada istotne wady, o których wspomniały w ww. piśmie i wniosły uwagi do przesłanej mapy z planowanym przebiegiem linii i położeniem słupa. W odpowiedzi z 11 lipca 2022 r. pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że do uzyskania uzgodnień z właścicielami nie jest wymagana mapa do celów projektowych, a przesłana mapa posiada taką klauzulę. Jednocześnie zaoferował pomoc w zlokalizowaniu istniejących i projektowanych elementów zagospodarowania terenu. 12 lipca 2022 r. współwłaścicielki wniosły o udostępnienie dokumentacji zawierającej zgodę na przebieg linii elektroenergetycznej nad działkami nr [...], a od udzielenia odpowiedzi uzależniły dalsze rozmowy. Pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że linia został wybudowana w 1975 r., a skarżące nie były w tej dacie właścicielkami. 27 lipca 2022 r. skarżąca zwróciła się o przedstawienie mapy z datą wykonania i zgodą właściciela. Pełnomocnik inwestora wystąpił 1 sierpnia 2022 r. o podjęcie decyzji w sprawie udostępnienia wyżej opisanej działki oraz wyjaśnił, że w przedmiocie powstania linii napowietrznej należy zwracać się do jej właściciela. W odpowiedzi na powyższe, skarżąca podkreśliła, że skoro pełnomocnik inwestora nie może rozwiać wątpliwości co do legalności wybudowania linii elektroenergetycznej, to nie wyrażają zgody na przeprowadzenie jakichkolwiek prac modernizacyjnych. Wojewoda wyjaśnił, że za spełnienie warunku zawartego w art. 124b ust. 1 u.g.n. można uznać sytuację, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na propozycję wyrażenia zgody, wprost sprzeciwił się wyrażeniu takiej zgody, lub gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które okazały się niemożliwe do przyjęcia dla każdej z nich. Ocenił, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik inwestora podejmował starania o uzyskanie zgody właścicielek nieruchomości, które zakończyły się niewyrażeniem zgody przez skarżące na przeprowadzenie prac remontowych. W ocenie organu odwoławczego pozwala to na przyjęcie, że spełniona została przesłanka braku zgody na udostępnienie nieruchomości warunkująca możliwość wydania decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia tej nieruchomości na potrzeby remontu ww. linii. Wyjaśnił ponadto skarżącym, że błędnie wywodzą, jakoby zgoda na wejście na grunty stanowiące ich własność sankcjonowała samowolę działań inwestora. Podkreślił, że udostępnienie nieruchomości w trybie administracyjnym nie daje przedsiębiorcy przesyłowemu trwałego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Uregulowanie zaś stosunków prawnych pomiędzy przedsiębiorcą przesyłowym a właścicielem nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłowe, następuje w drodze służebności przesyłu. Zaznaczył, że kwestia wybudowania linii elektroenergetycznych na działkach skarżących nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, gdyż w decyzji zobowiązującej właścicieli do udostępnienia nieruchomości nie jest badana legalność istniejących na nieruchomości urządzeń. Sprawy w tym zakresie załatwiane są w odrębnych postępowaniach administracyjnych przez właściwe organy na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W skardze, nazwanej odwołaniem, wywiedzionej do tut. Sądu na ww. decyzję Wojewody skarżące powtórzyły argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Stwierdziły, że decyzja ogranicza ich prawo własności do dysponowania gruntem. Zaprzeczyły twierdzeniu Wojewody, że planowane działania inwestora związane są jedynie z remontem istniejącej sieci energetycznej gdyż w decyzji wskazano także na konieczność przesłania większej mocy ze względu na zgłaszanie się kolejnych podmiotów chcących podłączyć się do sieci energetycznej. Zatem jest to przebudowa. Wyjaśniły, że brak ich zgody na planowaną inwestycję wynika z tego, że wybudowane sieci noszą znamiona samowoli budowlanej, a zgoda na wejście na teren ich działek sankcjonowałaby tę samowolę. Zarzuciły, że pełnomocnik inwestora nie był kompetentny do przedstawienia im do wglądu dokumentów dotyczących istniejącej infrastruktury, zatem nie jest zasadne twierdzenie, że spełniony został warunek podjęcia próby uzyskania zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Zarzuciły też, że przedłożona im w toku negocjacji mapa nie zawierała poświadczenia - "do celów projektowych" i zaznaczono na niej niepełny przebieg istniejącej linii 0,4 kV. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Wojewoda wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W wyniku takiej kontroli sądowej decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.), dalej: "u.g.n.". Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Z cytowanego przepisu wynika bezspornie, że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną przesłanki: 1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń; 2) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie (por. wyroki NSA z: 22.02.2021 r., sygn. I OSK 1346/18; NSA z 25.02.2021 r., sygn. I OSK 3894/18, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Prawidłowy jest pogląd, że zaplanowane przez inwestora na działce skarżących prace miały charakter prac remontowych elektroenergetycznej linii napowietrznej niskiego napięcia. Jak podał inwestor we wniosku z 16 lipca 2022 r., napowietrzna linia będzie remontowana na odcinku 3 przęseł po istniejącej trasie. Planowane prace polegać będą na wymianie przewodu istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej i stanowiska słupowego, przy czym nie zmienią się parametry techniczne i użytkowe napowietrznej tej linii, to jest pole elektromagnetyczne, napięcie znamionowe, długość linii, miejsce posadowienia słupów elektroenergetycznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych został sformułowany przekonujący pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe powyższego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej. Sam fakt użycia nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Racjonalnym jest więc, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody o mniejszej średnicy), przy remoncie stosuje się technologie nowsze (np. betonowe słupy z żerdzi wirowanej, izolowane przewody o większej średnicy). Działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych elementów linii - przewodów i słupów, stanowią więc, co do zasady, remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (por. wyroki NSA: z 17 listopada 2017 r., I OSK 983/17, z 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16, CBOSA). Linię energetyczną traktować bowiem należy jako pewną całość i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy też z przebudową. Sama wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie wypełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak: zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana przebiegu linii, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Dopiero stwierdzenie zmiany tych parametrów oznaczać będzie, że wykonywane prace nie stanowią remontu, choć nie każda, nawet drobna (zmiana), będzie go wykluczać. Przykładowo wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu nawet, gdy zmianie ulegnie średnica przewodów instalacji lub słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, ale nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne, a planowane roboty nie obejmą obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment (por. wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., I OSK 1006/17, z 23.01.2023 r., I OSK 2864/19, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie na działce skarżących zaplanowano naprawę jedynie fragmentu linii – 3 przęseł, a w efekcie tych prac nie ulegają zmianie jej parametry, co jednoznacznie wskazano we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne. W takiej sytuacji, wbrew stanowisku skarżących, okoliczność, że w decyzji wskazano na konieczność przesyłania większej mocy z uwagi na zamiar podłączenia nowych odbiorców nie oznacza, że inwestor planuje przebudowę a nie remont linii elektroenergetycznej niskiego napięcia. W myśl bowiem art. 3 pkt 7a ustawy – Prawo budowlane za przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, podczas gdy za remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a nie stanowiącej bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 ww. ustawy). Z art. 124b ust. 1 u.g.n. wynika, że do uruchomienia trybu przewidzianego w tym przepisie wystarczy, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na jej udostępnienie inwestorowi. Wydanie decyzji na jego podstawie nie musi być bowiem poprzedzone rokowaniami, które miałyby być prowadzone przez wnioskodawcę z właścicielem nieruchomości. Z akt sprawy i treści skargi jednoznacznie wynika, że w toku negocjacji z pełnomocnikiem inwestora skarżące stanowczo uzależniły wyrażenie zgody na planowany remont linii elektroenergetycznej od przedłożenia im dokumentów dotyczących zgody poprzedniego właściciela na przebieg linii przez ww. działki. Zaznaczyć zaś należy, że za wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości nie może być zaś uznawane wyrażenie jej, ale tylko pod pewnymi, określonymi warunkami. Nie jest to bowiem zgoda bezwarunkowa, a jedynie przedstawienie propozycji, na jakich zgoda taka może być w przyszłości udzielona (tak NSA w wyroku z 18.05.2023 r., I OSK 981/22, CBOSA). Uzależnienie zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontami przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej od wykazania przez przedsiębiorstwo przesyłowe legalności wybudowania danej linii elektroenergetycznej, zasadnie więc zostało ocenione przez orzekające w sprawie organy za brak wyrażenia zgody przez skarżące. Wyjaśnić należy, że kwestia legalności zajęcia działek skarżących przez inwestora nie może być przedmiotem ocen i rozstrzygnięć organów administracji publicznej i sądów administracyjnych. Istniejąca linia napowietrzna, której dotyczy wniosek, stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności z mocy art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3052 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Takie samo prawo przysługuje właścicielowi nieruchomości (art. 3052 § 2). W przedmiocie tym rozstrzygają, w przypadku sporu, sądy powszechne. Natomiast zgodność z prawem wybudowania linii elektroenergetycznej może być przedmiotem działania organu nadzoru budowlanego. Jak wynika z treści skargi, skarżące zwróciły się do organu nadzoru budowlanego o zbadanie, czy przedmiotowa linia została wybudowana legalnie. Bez znaczenia w sprawie jest, że pełnomocnik inwestora przedłożył skarżącym mapę bez poświadczenia "do celów projektowych". Z cytowanego art. 124b ust. 1 u.g.n. nie wynika wymóg doręczania właścicielowi nieruchomości takiego dokumentu. Dodać należy, że z załączonej do odwołania mapy, którą pełnomocnik inwestora miał przedłożyć skarżącym wynika, że precyzyjnie wskazano fragment sieci, który przebiega przez działkę skarżących i ma być remontowany. Ponadto, z załączonego do wniosku wydruku wiadomości e-mail z 11 lipca 2022 r. wynika, że pełnomocnik inwestora zadeklarował chęć spotkania się ze skarżącymi na miejscu planowanego remontu i wyjaśnienia wszelkich niejasności. Niezrozumiały jest zarzut skarżących, że decyzja Wojewody narusza i ogranicza ich prawo własności do dysponowania gruntem z uwagi na zajęcie ok. 600 m2 terenu budowlanego. Należy zauważyć, że przedmiotem tej decyzji jest tylko czasowe zajęcie – na okres 30 dni – 180 m2 działki. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo organy administracji oceniły, że w ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wojewoda - w odpowiedzi na skargę - złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a skarżące nie zażądały przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI