II SA/Ol 279/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że dane dotyczące masy przetworzonych odpadów i osiągniętych poziomów recyklingu nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa.
Spółka wniosła o wyłączenie z udostępniania informacji zawartych w rocznym sprawozdaniu o odpadach, twierdząc, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że dane te nie mają wartości handlowej ani technologicznej. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i błędu w ustaleniach faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że dane liczbowe dotyczące masy przetworzonych odpadów i poziomów recyklingu nie spełniają przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa.
Sprawa dotyczyła skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa odmawiającą wyłączenia z udostępniania informacji zawartych w rocznym sprawozdaniu o odpadach za rok 2017. Spółka wnioskowała o zastrzeżenie tych danych jako informacji o wartości handlowej i tajemnicy przedsiębiorstwa. Organy administracji uznały, że dane te, dotyczące firmy, adresu, numerów rejestrowych oraz masy przetworzonych odpadów i poziomów recyklingu, nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ nie zawierają informacji o wartości handlowej, danych technologicznych, sposobie przetwarzania, kontrahentach czy wartości rynkowej produktów. Spółka zarzuciła naruszenie art. 11 k.p.a. i błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że dane te obrazują moce produkcyjne, strategię i rentowność działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podkreślając, że dla uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa konieczne jest spełnienie przesłanek formalnych i materialnych, w tym posiadanie wartości gospodarczej oraz podjęcie przez przedsiębiorcę działań zmierzających do zachowania poufności. Sąd uznał, że dane liczbowe zawarte w sprawozdaniu nie pozwalają na ustalenie mocy produkcyjnych, strategii czy rentowności, a zatem nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, dane te nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ nie posiadają wartości handlowej ani technologicznej, a ich ujawnienie nie narusza pozycji konkurencyjnej spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dane liczbowe dotyczące masy przetworzonych odpadów i poziomów recyklingu są ogólnodostępne i nie pozwalają na ustalenie mocy produkcyjnych, strategii czy rentowności działalności spółki. Nie spełniają one zatem przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa, które wymagają posiadania wartości gospodarczej i podjęcia działań w celu zachowania poufności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
ustawa o udostępnianiu informacji art. 16 § 1 pkt 7
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku, jeżeli mogą one naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, po złożeniu przez te osoby wniosku o wyłączenie z udostępniania.
ustawa o udostępnianiu informacji art. 16 § 4
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Odmowa uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępniania następuje w drodze decyzji.
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa jako informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych posiadających wartość gospodarczą, które nie są powszechnie znane i objęte są działaniami zmierzającymi do zachowania poufności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku wyjaśnienia przez organ zasadności przesłanek wydanej decyzji.
u.z.n.k. art. 1
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji.
u.z.n.k. art. 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja przedsiębiorcy.
u.z.n.k. art. 3 § 1
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja czynu nieuczciwej konkurencji.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dane zawarte w sprawozdaniu nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ nie mają wartości handlowej ani technologicznej i nie naruszają pozycji konkurencyjnej spółki.
Odrzucone argumenty
Dane zawarte w sprawozdaniu stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, mają wartość gospodarczą i ich ujawnienie pogorszy pozycję konkurencyjną spółki. Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek przez organ.
Godne uwagi sformułowania
tajemnica przedsiębiorcy, jak każda tajemnica ustawowo chroniona, ma charakter obiektywny, nie można jej subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę nie jest wystarczające jedynie spełnienie przesłanki formalnej w postaci podjęcia działań przez przedsiębiorcę mających zachować informację w poufności informacja musi mieć charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inną informację posiadającą wartość gospodarczą
Skład orzekający
Tadeusz Lipiński
przewodniczący
Katarzyna Matczak
członek
Piotr Chybicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście udostępniania informacji publicznych dotyczących działalności gospodarczej, w szczególności w zakresie sprawozdań środowiskowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju danych (masy przetworzonych odpadów), a jego zastosowanie do innych rodzajów informacji wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem do informacji publicznej a ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa, co jest istotne dla wielu firm.
“Czy dane o przetworzonych odpadach to tajemnica firmy? Sąd wyjaśnia granice ochrony przedsiębiorców.”
Sektor
przemysł przetwórczy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 279/19 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2019-07-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-04-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Katarzyna Matczak Piotr Chybicki /sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 1908/21 - Wyrok NSA z 2023-04-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2081 art. 16 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 419 art. 11 Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jedn. Sentencja Dnia 16 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2019 roku sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wyłączenia z udostępnienia informacji zawartych w zbiorczym zestawieniu danych o odpadach oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018 r., poz. 2096 j.t., dalej k.p.a.) oraz art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2018, poz. 2081, dalej ustawa o udostępnianiu informacji), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A (strona, spółka) od decyzji Marszałka Województwa z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o wyłączenie z udostępniania informacji zawartych w rocznym sprawozdaniu o rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania i przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętych poziomach recyklingu za rok 2017 - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości. Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 19 marca 2018 r. do Urzędu Marszałkowskiego wpłynęło złożone przez spółkę roczne sprawozdanie o rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania i przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętych poziomach recyklingu za rak 2017. Jednocześnie spółka złożyła wniosek o zastrzeżenie w całości informacji zawartych we wskazanym sprawozdaniu podając, że dane te stanowią informację o wartości handlowej i tajemnicę przedsiębiorstwa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia "[...]" organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku o wyłączenie z udostępniania informacji zawartych w rocznym sprawozdaniu o rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania i przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętych poziomach recyklingu za rok 2017. Podniósł, że dane zawarte w przedłożonym przez spółkę sprawozdaniu nie zawierają informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, a ich udostępnienie osobom trzecim w żaden sposób nie pogorszy pozycji konkurencyjnej spółki. Wskazał przy tym, że dane zawarte w dziale I przedłożonego sprawozdania są danymi ogólnodostępnymi i zamieszczone są chociażby w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z kolei w dziale II sprawozdania wskazana została masa przyjętych do przetworzenia i przetworzonych zużytych baterii i akumulatorów oraz osiągnięte poziomy recyklingu. W ocenie organu dane te nie dostarczają informacji na temat sposobu przetwarzania odpadów, kontrahentów wnioskodawcy, źródeł pochodzenia przyjmowanych zużytych akumulatorów, czy też miejsc zbytu gotowych produktów i ich wartości rynkowej. Z tych względów udostępnienie powyższych danych nie naruszy tajemnicy przedsiębiorstwa wnioskodawcy i nie pogorszy poziomu jego konkurencyjności. W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się wydając decyzję oraz błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w uznaniu przez organ, że: a) złożone zastrzeżenie nie dotyczy informacji posiadającej wartość gospodarczą dla skarżącego podczas, gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ winien uznać, że dane zawierają informacje posiadające wartość gospodarczą dla skarżącego, b) udostępnienie informacji osobom trzecim nie pogorszy pozycji konkurencyjnej spółki, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ winien uznać, że udostępnienie informacji osobom trzecim może naruszyć pozycję konkurencyjną na rynku skupu zużytych baterii i akumulatorów oraz rynku producentów baterii i akumulatorów, c) dane objęte wnioskiem nie dostarczą informacji na temat sposobu przetwarzania odpadów, podczas gdy na podstawie informacji zawartych w sprawozdaniu można ustalić przebieg i technologię przetwarzania odpadów oraz przede wszystkim jego skuteczność, co wprost może odbić się na pozycji konkurencyjnej spółki, d) wskazanie wielkości produkcji nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, podczas gdy informacja ta jest informacją ściśle chronioną przez skarżącego i posiadającego doniosłe znaczenie gospodarcze, e) z informacji objętych wnioskiem można ustalić zapasy zużytych baterii i akumulatorów, jakie może posiadać spółka, które stanowią źródło ołowiu do produkcji nowych akumulatorów, których ilości stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a ich ujawnienie potencjalnie wpływa na możliwość konkurencyjności podmiotu. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium wskazało, że nie budzi żadnej wątpliwości, iż spółka wniosek o wyłączenie z udostępniania danych zawartych w sprawozdaniu o rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania i przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętych poziomach recyklingu za rok 2017 złożyła w terminie określonym w art. 16 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Na gruncie sprawy najistotniejsze jest zatem, czy zawarte w sprawozdaniu dane stanowią informacje o wartości handlowej, w tym dane technologiczne, dostarczone przez osoby trzecie i objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Przytaczając definicję pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa" zawartą w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r., poz. 419, dalej: u.z.n.k.) Kolegium podniosło, że brak jest podstaw do uznania, iż dane zawarte przez spółkę w sprawozdaniu o rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania i przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętych poziomach recyklingu stanowią objęte tajemnicą przedsiębiorstwa informacje o wartości handlowej. Podkreślono, że w części I tego sprawozdania zawarte są informacje dotyczące Spółki, jak chociażby jej: firma, adres siedziby, numer rejestrowy, NIP, REGON. Z kolei w części II złożonego sprawozdania spółka zawarła informacje na temat wyrażonej w kilogramach masy zużytych baterii i zużytych akumulatorów przyjętych do przetwarzania, masy przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętego poziomu recyklingu (wyrażonego w procentach). Tym samym również danych zawartych w części II przedłożonego przez spółkę sprawozdania nie można uznać za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa informacje o wartości handlowej. Ponadto, wbrew twierdzeniom zawartym przez spółkę we wniosku o wyłączenie informacji z udostępniania oraz w odwołaniu nie sposób przyjąć, iż na podstawie objętych wnioskiem danych możliwe jest ustalenie mocy produkcyjnych spółki, strategii jej działania czy też rentowności prowadzonej działalności. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium spółka zarzuciła jej naruszenie: 1. Błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegające na tym, że organ uznał, że: a) złożone zastrzeżenie nie dotyczy informacji posiadającej wartość gospodarczą dla skarżącego podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ winien uznać, że dane zawierają informacje posiadające wartość gospodarczą dla skarżącego, przyjęcie, że udostępnienie informacji osobom trzecim nie pogorszy pozycji konkurencyjnej podmiotu podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ winien uznać, że udostępnienie informacji osobom trzecim może naruszyć pozycję konkurencyjną na rynku skupu zużytych baterii i akumulatorów oraz rynku producentów baterii i akumulatorów. dane nie dostarczą informacji na temat sposobu przetwarzania odpadów podczas gdy na podstawie informacji zawartych w sprawozdaniu można ustalić przebieg i technologię przetwarzania odpadów oraz przede wszystkim jego skuteczność, co wprost może odbić się na pozycji konkurencyjnej skarżącego, d) wskazanie wielkości produkcji nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, podczas gdy informacja ta jest informacją ściśle chronioną przez skarżącego i posiadającą doniosłe znaczenie gospodarcze. e) z informacji objętych wnioskiem można ustalić zapasy zużytych baterii i akumulatorów jakie w ciągu może posiadać spółka, które stanowią źródło ołowiu do produkcji nowych akumulatorów, których ilości stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa a ich ujawnienie potencjalnie wpływa na możliwość konkurencyjności podmiotu. 2. art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którym organ kierował się podczas wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała m.in., że informacje zawarte w sprawozdaniu obrazują realizowane moce produkcyjne zakładu recyclingu akumulatorów w "[...]" oraz dają ilościową podstawę do analizy jego kondycji. Przekłada się to na możliwość ustalenia rentowności, strategii i ewentualnych przyszłych zachowań na rynku skupu zużytych akumulatorów. Dostęp do tak szczegółowych informacji pozwoliłby ustalić aktualne, realizowane moce produkcyjne zakładu recyklingu akumulatorów oraz wartość pozyskanego ołowiu do produkcji nowych akumulatorów. Dane te wprost umożliwiłyby ustalenie rentowności produkcji, a tym samym pogorszenie konkurencyjności na rynku producentów akumulatorów. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji stanowiący, że władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej w zw. z art. 16 ust. 4 tej ustawy wskazującym, że odmowa uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępniania, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, następuje w drodze decyzji. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy dane zawarte w sprawozdaniu spółki stanowią informację o wartości handlowej, a przeto objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Stosownie do art. 1 u.z.n.k. ustawa ta reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności, w szczególności produkcji przemysłowej i rolnej, budownictwie, handlu i usługach - w interesie publicznym, przedsiębiorców oraz klientów. Przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową uczestniczą w działalności gospodarczej (art. 2 cyt. u.z.n.k.). Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 u.z.n.k. czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Celem u.z.n.k. jest zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej. Jej założeniem jest zatem ochrona atrakcyjnej siły przedsiębiorcy oraz zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na wolnych prawach. Stąd czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie podjęte w związku z działalnością gospodarczą, które wykazuje sprzeczność z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli jednocześnie zagraża interesowi innego przedsiębiorcy lub klienta bądź go narusza. Celem zdefiniowania tajemnicy przedsiębiorstwa w znaczeniu nadanym przez art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji, zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna, odwołują się do definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., który stanowi, że przez "tajemnicę przedsiębiorstwa" rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich poufności. W myśl przywołanej definicji do objęcia danej informacji tajemnicą przedsiębiorstwa konieczne jest zatem spełnienie trzech warunków łącznie - stwierdzenia, że dane informacje mają charakter techniczny, technologiczny, handlowy lub organizacyjny przedsiębiorstwa, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, a także podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania poufności. W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Informację można uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa kiedy przedsiębiorca ma wolę by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów i wola ta musi być dla innych osób rozpoznawana (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r., sygn. akt I CKN 1159/00, OSNC 2002, Nr 5, poz. 67). Objęcie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (por. wyrok SN z dnia 6 czerwca 2003 r., IV CKN 211/01). Działania te powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie chcąc zapoznać się z treścią informacji, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych rzez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych. (por. wyrok SN z dnia 5 września 2001 r. I CKN 1159/00). Przyjmuje się, że podjęcie niezbędnych działań w celu zachowania poufności wymaga przedsięwzięcia określonych działań prawnych i działań technicznych. Działania prawne to: opracowanie postanowień aktów wewnętrznych przedsiębiorstwa (regulaminy, uchwały, oświadczenia), sporządzenie klauzul o zachowaniu poufności, przygotowanie umów o zachowaniu poufności, umów o zakazie konkurencji. Działania techniczne to: przechowywanie dokumentów w wydzielonych i zamkniętych pomieszczeniach, zabezpieczenie nośników informacji przechowywanych w formie cyfrowej, zabezpieczenie i ograniczenie uprawnień dostępu do dysków sieciowych przedsiębiorstwa (indywidualne nadanie uprawnień, hasła dostępu),kody dostępu, hasła do komputerów, uniemożliwienie zgrywania informacji na nośniki prywatne. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie. Reasumując, informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi rzeczywistą wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. W celu skutecznego zastrzeżenia danych informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorstwa konieczne jest zatem spełnienie dwóch warunków: a) sam przedsiębiorca musi podejmować działania mające na celu zachowanie określonych danych w poufności; b) muszą to być działania usystematyzowane, które obiektywnie dowodzą chęci zachowania w poufności określonych informacji i działania te powinny mieć charakter stały. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. W tych przypadkach przedsiębiorca musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. W konsekwencji powyższego nie jest więc możliwe do przyjęcia zapatrywanie, że to wyłącznie wola przedsiębiorcy decyduje o utajnieniu określonej informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., I OSK 1939/15). Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda tajemnica ustawowo chroniona, ma bowiem charakter obiektywny, nie można jej subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie on za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli). Podjęcie niezbędnych działań w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga zatem dokonania identyfikacji informacji mających znaczenie gospodarcze, dokładnego określenia katalogu informacji objętych poufnością, konieczne jest poinformowanie osób, którym przekazuje się informacje o ich poufności, niezbędne jest stosowanie zabezpieczeń prawnych, faktycznych i technicznych w celu zachowania poufności. Wobec powyższego organ dysponujący informacjami nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy co do istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz powinien samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tej tajemnicy, bowiem tajemnica przedsiębiorcy, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny i nie można istnienia takiej tajemnicy subiektywizować. Rekapitulując, zastrzeżenie poufności informacji może być uznane za usprawiedliwione wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną warunki, o których mowa w tym przepisie, a mianowicie, że informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub jest inną informacją przedstawiającą wartość gospodarczą - co w tym zakresie odwołuje się do komercyjnego aspektu tajemnicy przedsiębiorstwa i oznacza, że chodzi o taką informację (o co najmniej minimalnej lub potencjalnej wartości), której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędzi mu wydatków lub zwiększy zyski - nie została ujawniona do wiadomości publicznej i podjęte zostały w stosunku do niej przez przedsiębiorcę działania zmierzające do zachowania jej poufności (wyroki NSA z 15 grudnia 2016 r. , II GSK 1922/15, 11 stycznia 2017 r., II GSK 3487/15, 11 stycznia 2017 r. II GSK 2922/15). Dla zastosowania ochrony tajemnicy przedsiębiorcy z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. nie jest wystarczające jedynie spełnienie przesłanki formalnej w postaci podjęcia działań przez przedsiębiorcę mających zachować informację w poufności. Aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą, ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2112/13, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zatem, aby informacja ta musi mieć charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą, gdyż wykładnia językowa art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wiąże tajemnicę przedsiębiorcy z jej wartością gospodarczą. Świadczy o tym brzmienie tego przepisu, w szczególności zwrot "inne informacje posiadające wartość gospodarczą". Gdyby zaś ustawodawca nie wiązał tajemnicy przedsiębiorcy z wartością gospodarczą informacji, wówczas przepis nie posługiwałby się słowem "inne". Słowo to natomiast wskazuje, że ustawodawca wyróżnia informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa z uwagi na ich walor z perspektywy wartości gospodarczej dla przedsiębiorcy. Informacja, objęta manifestacją przedsiębiorcy musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., I OSK 2347/15). Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji czy oszczędności. Wartość gospodarczą mają więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Do tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa jest w treści art. 11 ust. 2 u.z.n.k. zalicza się wiadomości dotyczące sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, wzorów użytkowych i przemysłowych, patentowanych wynalazków, informacje związane z działalnością marketingową, z pozyskiwaniem surowców, organizowaniem rynków zbytu czy informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, zasad finansowania działalności, wysokości wynagrodzeń pracowników, poufne know-how o charakterze produkcyjnym i handlowym. Nie można natomiast w świetle regulacji art. 11 ust. 2 u.z.n.k. uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa informacji, które mogą być uzyskane przez podmiot zainteresowany w zwykłej i dozwolonej drodze. W rezultacie, interpretując art. 11 ust. 2 u.z.n.k. można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717). Dla odmówienia udostępnienia danej informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione więc muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 118-119; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 192/13; czy wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rezultacie powyższego Sąd administracyjny jest władny badać, czy utajnione przez organ informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, zarówno w jej aspekcie formalnym, jak i materialnym. Tajemnica przedsiębiorcy winna być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy, w przeciwnym wypadku kontrola sądowa w tym zakresie byłaby iluzoryczna. Rekapitulując, sam fakt objęcia klauzulą poufności nie może decydować o tym, czy dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Zastrzeżenie poufności informacji może być uznane za usprawiedliwione wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną warunki, o których mowa w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że w części I sprawozdania zawarte są informacje dotyczące spółki, jak: firma, adres siedziby, numer rejestrowy, NIP, REGON. Słusznie stwierdza Kolegium, że nie może budzić żadnej wątpliwości, że są to dane ogólnodostępne, które każdy zainteresowany może z łatwością odnaleźć na przykład w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Co więcej oczywistym jest również to, że dane te nie mają charakteru technicznego, technologicznego czy też organizacyjnego. W części II złożonego sprawozdania (dane o przetwarzanych zużytych bateriach lub zużytych akumulatorach) spółka zawarła informacje na temat wyrażonej w kilogramach masy zużytych baterii i zużytych akumulatorów przyjętych do przetwarzania, masy przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętego poziomu recyklingu (wyrażonego w procentach). Dane zawarte w tej części sprawozdania mają wyłącznie charakter liczbowy. Nie wskazują one przy tym na zastosowaną technologię przetwarzania zużytych baterii i akumulatorów. Na podstawie powyższych danych nie sposób również wywieść jakichkolwiek wniosków na temat form i metod działania lub cyklu produkcyjnego prowadzonego w ramach działalności spółki. Co słusznie akcentuje organ, zawarte w części II sprawozdania informacje nie pozwalają też na ustalenie kontrahentów spółki, źródeł zaopatrzenia i zbytu oraz danych na temat tzw. "know-how" związanego z prowadzoną przez spółkę działalnością. Tym samym również danych zawartych w części II przedłożonego przez spółkę sprawozdania nie można uznać za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa informacje o wartości handlowej. Wbrew argumentom strony skarżącej nie sposób przyjąć, że na podstawie objętych wnioskiem danych możliwe jest ustalenie mocy produkcyjnych spółki, strategii jej działania czy też rentowności prowadzonej działalności. Z zawartych w sprawozdaniu o rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania i przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętych poziomach recyklingu za rok 2017 informacji nie wynika czy spółka we wskazanym okresie w pełni wykorzystywała swój potencjał produkcyjny. Na podstawie tychże informacji, jak trafnie wskazał organ, nie sposób również wyprowadzić jakichkolwiek wniosków co do możliwości wykorzystania przez spółkę potencjału produkcyjnego w przyszłości. W sprawozdaniu tym nie ma również żadnych danych dotyczących kosztów prowadzonej działalności (w tym między innymi kosztów zakupu surowców, kosztów prowadzonej działalności czy też ceny sprzedawanych produktów), stąd też na ich podstawie nie można poczynić żadnych ustaleń co do rentowności prowadzonej przez spółkę działalności. Wobec powyższego, brak jest podstaw do uznania, iż dane zawarte przez półkę w sprawozdaniu o rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania i przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz osiągniętych poziomach recyklingu za rok 2017 stanowią objęte tajemnicą przedsiębiorstwa informacje o wartości handlowej. Sąd zatem nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 11 k.p.a. Orzekające w niniejszej sprawie organy dołożyły wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizowały wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach. Tym samym uczyniły zadość wymogom wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., opierając swoją ocenę na przekonujących podstawach, przedstawiając obszerną argumentację w swoich rozstrzygnięciach. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI