II SA/RZ 1133/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-04-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wywłaszczenieodszkodowanienieruchomościprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarżącyorgan odwoławczylegitymacja procesowastrona postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E.Z. na postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania, uznając, że skarżąca nie posiadała legitymacji procesowej.

Sprawa dotyczyła skargi E.Z. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta w sprawie odmowy ponownego ustalenia odszkodowania. Wojewoda uznał, że E.Z. nie była stroną postępowania, ponieważ spadek po zmarłej właścicielce nieruchomości nabył w całości jej syn, A.Z. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem organu, oddalając skargę jako niezasadną i potwierdzając brak legitymacji procesowej skarżącej.

Przedmiotem skargi E.Z. było postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 czerwca 2024 r., które stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta z grudnia 2023 r. Decyzja Prezydenta dotyczyła odmowy ponownego ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę sprzedaną Skarbowi Państwa przez M.Z. w 1987 r., a także wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania A.Z. za inną działkę. Wojewoda, opierając się na postanowieniu Sądu Rejonowego, stwierdził, że spadek po M.Z. nabył w całości A.Z., który był stroną postępowania. W związku z tym, E.Z. nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości ani przymiotu strony, co skutkowało niedopuszczalnością jej odwołania. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym zasad postępowania dowodowego i zasady zaufania do władzy publicznej, a także błędne przyjęcie, że nie jest stroną postępowania, mimo posiadania interesu prawnego jako spadkobierczyni po J.Z. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną, podzielając stanowisko Wojewody co do braku legitymacji procesowej E.Z. i oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie może skutecznie wnieść odwołania, ponieważ nie posiada legitymacji procesowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca E.Z. nie była stroną postępowania, ponieważ spadek po zmarłej właścicielce nabył w całości jej syn, A.Z. Skarżąca nie wykazała żadnego tytułu prawnego do nieruchomości ani interesu prawnego w sprawie, co skutkowało niedopuszczalnością jej odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, w tym braku legitymacji do wniesienia odwołania.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną jest każdy, czyj interes prawny lub obowiązek pozostaje w związku z określonym stosunkiem prawnym lub faktycznym.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy istnieją przesłanki do uwzględnienia żądania strony.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w sposób proporcjonalny i bezstronny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej skarżącej E.Z. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta, ponieważ nie była ona stroną postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 8 w zw. z art. 12 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie jest stroną postępowania i posiada interes prawny.

Godne uwagi sformułowania

Odwołującej się E.Z. nie przysługiwał żaden tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, zatem nie przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu. E.Z. nie posiada interesu prawnego w kontrolowanej sprawie (art. 28 k.p.a.), a jego brak jest oczywisty. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością podmiotową spowodowaną brakiem legitymacji do wniesienia odwołania.

Skład orzekający

Maria Mikolik

przewodniczący

Elżbieta Mazur-Selwa

sprawozdawca

Karina Gniewek-Berezowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących przymiotu strony i legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście dziedziczenia i obrotu nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dziedziczeniem i sprzedażą nieruchomości w przeszłości. Interpretacja art. 28 k.p.a. jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa administracyjnego dotyczące tego, kto może być stroną postępowania i wnosić środki zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kto może kwestionować decyzję administracyjną? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie przymiotu strony.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1133/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Maria Mikolik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 czerwca 2024 r. nr N-V.7581.1.1-A.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E.Z. (dalej: "Skarżąca") jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") z dnia 20 czerwca 2024 r. nr N-V.7581.1.1-A.2024, stwierdzające niedopuszczalność odwołania.
Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], orzekł o odmowie ponownego ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę o dawnym numerze ewidencyjnym [...], którą M.Z. sprzedała aktem notarialnym Rep. [...] w dniu [...] marca 1987 r. Skarbowi Państwa - Urzędowi Miejskiemu w [....] za cenę 19 500,00 zł. Równocześnie orzekł o wypłacie na rzecz A.Z. kwoty 4 030,14 zł tytułem zwaloryzowanego odszkodowania za działkę o dawnym numerze ewidencyjnym [...], względem której Skarb Państwa za wniosek M.Z. wykonał Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] czerwca 1978 r. prawo pierwokupu.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A.Z. i E.Z.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2024 r., Wojewoda, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), stwierdził, że odwołanie wniesione przez E.Z. jest niedopuszczalne.
Wojewoda wskazał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r sygn. akt [...] spadek po M.Z. w całości nabył syn A.Z. i był on stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją. Organ stwierdził zatem, że odwołującej się E.Z. nie przysługiwał żaden tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, w związku z czym nie przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu i nie mogła wnieść skutecznie odwołania od ww. decyzji.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli E.Z. i A.Z., kwestionując w pierwszej kolejności fakt rozdzielenia sprawy z ich wniosku na kilka postępowań i wydanie odrębnych decyzji. Natomiast zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także działania organu w sposób nastawiony jedynie na potwierdzenie i udowodnienie własnego stanowiska, z pominięciem prawdziwych okoliczności i faktów, które są niewygodne dla organu, a tym samym nie zmierzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
art. 8 w zw. z art. 12 k.p.a., polegające na działaniu organu w sposób nieproporcjonalny, sprzeczny z zasadami logiki, stronniczy oraz z naruszeniem równego traktowania, co było przejawem prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej;
art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie jest stroną postępowania, kiedy była ona spadkobierczynią po J.Z., wobec czego w przedmiotowej sprawie posiada interes prawny.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wskazali, że Skarżąca powinna posiadać przymiot strony w postępowaniu pod znakiem [...], tak jak Skarżący A.Z. powinien być stroną w postępowaniu pod znakiem [...], a ich odwołania powinny być w ww. sprawach przyjęte i rozpoznane. Wyjaśnili, że są rodzeństwem, które zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] listopada 1974 r. sygn. akt [...] nabyło po 1/3 części spadku po ojcu J.Z., zaś pozostałą część 1/3 nabyła ich matka M.Z., po której dopiero spadek w całości nabył A.Z. W związku z powyższym, zdaniem Skarżących, sprawy dotyczące praw własności należnych ich ojcu stanowią ich interes prawny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie umorzył postępowanie ze skargi A.Z., wobec złożenia oświadczenia o jej cofnięciu przez Skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody z dnia 20 czerwca 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania E.Z. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 grudnia 2023 r.
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] grudnia 2023 r. znak: [...] orzekł o odmowie ponownego ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę o dawnym numerze ewidencyjnym [...], którą M.Z. sprzedała aktem notarialnym Rep. [...] w dniu [...] marca 1987 r. Skarbowi Państwa - Urzędowi Miejskiemu w [...] za cenę 19 500,00 zł. Równocześnie orzekł o wypłacie na rzecz A.Z. kwoty 4 030,14 zł tytułem zwaloryzowanego odszkodowania za działkę o dawnym numerze ewidencyjnym [...], względem której Skarb Państwa za wniosek M.Z. wykonał aktem notarialnym Rep. [...] z [...] czerwca 1978 r. prawo pierwokupu.
Zgodnie natomiast z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt [...] spadek po M.Z. nabył syn A.Z. w całości i był on stroną postępowania zakończonego kwestionowana decyzją.
Odwołującej się E.Z. nie przysługiwał żaden tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, zatem nie przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Tym samym nie mogła wnieść skutecznie odwołania od przedmiotowej decyzji.
E.Z. nie posiada interesu prawnego w kontrolowanej sprawie (art. 28 k.p.a.), a jego brak jest oczywisty.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych.
W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością podmiotową spowodowaną brakiem legitymacji do wniesienia odwołania.
Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone przez Wojewodę w zaskarżonym postanowieniu.
Przeciwne twierdzenia skargi o posiadaniu przez skarżącą interesu prawnego nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI