II SA/Ol 267/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2012-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
wymeldowaniemeldunekewidencja ludnościcentrum życiowemiejsce pobytu stałegopostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu A. Ł. z uwagi na niewłaściwe ustalenie jego centrum życiowego i konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

Sprawa dotyczyła wymeldowania A. Ł. z pobytu stałego. Organy administracji uznały, że skarżący faktycznie przebywa w innym miejscu i nie ma zamiaru powrotu do lokalu, z którego miał być wymeldowany. Po uchyleniu przez NSA poprzedniego wyroku WSA, sąd ponownie rozpoznał sprawę, wskazując na konieczność ponownego zbadania centrum życiowego skarżącego i uzupełnienia materiału dowodowego, w tym przesłuchania świadków i analizy dokumentów.

Sprawa dotyczyła skargi A. Ł. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Organy administracji pierwszej i drugiej instancji orzekły o wymeldowaniu, uznając, że skarżący faktycznie przebywa w innym miejscu (w S. przy ul. "[...]") i nie ma zamiaru stałego zamieszkiwania w lokalu w M. 29/2. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że w lokalu w S. przebywał jedynie jako gość, a w M. ma swoje centrum życiowe. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzedniego wyroku WSA (II SA/Ol 389/10) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, WSA w Olsztynie, związany wykładnią NSA, uznał, że organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego. Sąd wskazał na konieczność ponownego zbadania, gdzie skupione jest centrum życiowe skarżącego, uwzględniając całokształt okoliczności i wykluczając pozorność zamieszkiwania. Podkreślono potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania wskazanych świadków, analizy oświadczenia Burmistrza S. (który sam był organem orzekającym), wyjaśnienia kwestii pomocy żywnościowej oraz uwzględnienia wyroku sądu powszechnego w sprawie opróżnienia lokalu. Z uwagi na te uchybienia, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia centrum życiowego skarżącego i jego zamiaru opuszczenia lokalu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na konieczność wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym fizycznego nieprzebywania w lokalu oraz zamiaru opuszczenia go, a także ustalenia, gdzie skupione jest centrum życiowe skarżącego. Wskazano na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.e.l.d.o. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny uznał trafność zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji. Konieczność ponownego zbadania centrum życiowego skarżącego i uzupełnienia materiału dowodowego. Naruszenie przepisów KPA przez organ I instancji, w tym brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i pominięcie wyjaśnień stron.

Godne uwagi sformułowania

dla orzeczenia o wymeldowaniu nie jest wystarczające stwierdzenie, że zameldowane w danym miejscu osoby w nim nie przebywają, ale konieczne jest również zbadanie czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób stały. ocena ta winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu, aby wykluczyć, że zamieszkiwanie to nosi cechy pozorności, ukierunkowanej wyłącznie na wywołanie zamierzonych skutków w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnienie stanu faktycznego we wskazanym zakresie winno zatem wiązać się nie tylko z poczynieniem ustaleń, co do faktu pobytu skarżącego w danym miejscu, ale winno obejmować ustalenie gdzie skupione jest jego centrum życiowe.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Beata Jezielska

sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'centrum życiowego' w kontekście wymeldowania oraz obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wymeldowaniem i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedury wymeldowania i znaczenie udowodnienia 'centrum życiowego' dla rozstrzygnięcia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy samo nieprzebywanie w miejscu zameldowania nie wystarczy do wymeldowania? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie 'centrum życiowego'.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 267/12 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Marzenna Glabas /przewodniczący/
S. Beata Jezielska /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art.1 par.2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2012 poz 270
art.190,art.152,art.200,art.145 par.1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.24 par.1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 31 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 roku sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją Burmistrza S. z dnia "[...]" orzeczono o wymeldowaniu A. Ł. z pobytu stałego w M. 29/2. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że z wnioskiem w tej sprawie wystąpiło Nadleśnictwo B. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazał, że A.Ł. nie przebywał stale w miejscu zameldowania, lecz w S. przy ul. "[...]", gdzie mieszka z żoną i córką.
Po rozpoznaniu odwołania A. Ł. Wojewoda W.-M. decyzją z dnia "[...]" uchylił powyższą decyzję w całości przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda zarzucił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem art. 68 § 1 i art. 79 kpa oraz uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w określonym w decyzji zakresie.
Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Burmistrza S. ponownie orzeczono o wymeldowaniu A. Ł. z pobytu stałego w M. 29/2. W uzasadnieniu powołano się na zeznania świadków, które były podstawą rozstrzygnięcia i podano, że A. Ł. jest widywany w lokalu przy ul. "[...]" w S. codziennie o różnych porach dnia, zaś jego żona – J. Ł. oświadczyła, że posiada tytuł prawny do lokalu przy ul. "[...]", w którym mają prawo przebywać także jej mąż i córka oraz podała, że ponosi koszty zamieszkiwania w tym mieszkaniu trzech osób. Stwierdziła ponadto, że od około 3 lat jest z mężem w separacji, a sprawa o rozwód jest w toku. Wskazała, iż wyprowadzając się, mąż zabrał tylko najpotrzebniejsze rzeczy osobiste. Organ podkreślił, że uniemożliwienie przez wymienioną dokonania oględzin mieszkania przy ul. "[...]", poddaje w wątpliwość, czy rzeczywiście strona wyprowadziła się z tego lokalu. Podniesiono, że A. Ł. nie posiadał umowy najmu lokalu, w którym był zameldowany i nie składał wniosku o jego wykupienie, a orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia "[...]". (sygn. akt "[...]"), prawo strony do lokalu socjalnego nie może być zrealizowane z uwagi na brak takiego lokalu na terenie gminy. Zdaniem organu A. Ł. był uprawniony do zamieszkania i faktycznie zamieszkiwał w lokalu przy ul. "[...]" w S.
W złożonym odwołaniu A. Ł. zaprzeczył jakoby stale mieszkał
w lokalu przy ul. "[...]". Wyjaśnił, że przebywał tam jako gość, z uwagi na kontakty z córką. Zdaniem odwołującego się, oględziny tego lokalu nie wniosłyby nic do sprawy, gdyż on tam nie mieszkał. Stwierdził, że na skutek wymeldowania zostanie bezdomnym i wyraził chęć kupna lokalu położonego w M. 29/2.
Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda W. – M. utrzymał
w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że meldunek jest potwierdzeniem faktycznego miejsca pobytu osoby i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu oraz nie zastępuje zgody właściciela na zamieszkanie w danym lokalu. Wskazał, że niezbędną przesłanką wymeldowania jest ustalenie czy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie i trwale. Zdaniem organu odwoławczego, zeznania świadków wskazują, że odwołujący się nie mieszka w przedmiotowym lokalu z zamiarem pobytu stałego, lecz w lokalu przy ul. "[...]" w S., gdzie koncentruje wszystkie swoje sprawy majątkowe i życiowe. Fakt, że odwołujący się w lokalu w M. nie przebywa stale, lecz sporadycznie z uwagi na posiadaną tam pasiekę, potwierdzili natomiast świadkowie zamieszkujący w pobliżu tej nieruchomości oraz leśnicy sprawujący pieczę nad terenami leśnymi znajdującymi się w pobliżu M. Tylko czasowy pobyt strony w lokalu położonym w M. 29/2 potwierdzają także oględziny tego lokalu przeprowadzone w dniu 8 września 2009r. Organ odwoławczy zaznaczył, że wprawdzie lokal ten wygląda na zamieszkały i wyposażony był w niezbędny sprzęt gospodarstwa, lecz prawdopodobnie były to ruchomości pozostałe po O. H. zmarłej w lipcu 2008 r., która mieszkała tam od 12 grudnia 1960r. Podano ponadto, że z informacji uzyskanych od różnych instytucji wynika, iż A.Ł. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. od 1997r., nie korzystał z pomocy gminy w formie zasiłków celowych i dodatków mieszkaniowych, nie złożył podania o przyznanie lokalu socjalnego z zasobów gminy. W latach 2008-2009r. złożył zeznania podatkowe, rozliczając się wspólnie z żoną, a od dnia 30 grudnia 2006 r. zgłosił lokal w M. 29/2 jako miejsce zamieszkania. Z pisma Powiatowego Urzędu Pracy w B. wynikało zaś, że zgłoszenia miejsca zamieszkania w M. 29/2 dokonał dopiero 6 stycznia 2009r. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż zatrudniony w Urzędzie Miejskim w S. doręczyciela wyjaśni iż korespondencja kierowana do M. doręczana raz w tygodniu, lecz przesyłki kierowane do A. Ł. na adres w M. były tam doręczane sporadycznie, z uwagi na nieobecność adresata. Przesyłki te były doręczane skarżącemu w S. na ul. "[...]". Z kolei z oświadczenia Burmistrza S. wynika natomiast, że fakt stałego przebywania A.Ł. w lokalu przy ul. "[...]" w S. jest znany organowi urzędu, gdyż ten lokal mieszkalny łączy się z budynkiem urzędu, a odwołujący się widywany jest bardzo często w godzinach pracy urzędu w pobliżu tego lokalu. Odwołujący się jest również widywany w porze wieczornej w towarzystwie żony, na spacerze z psem. Z związku z tym organ odwoławczy wywiódł, że lokal położony w M. nie jest miejscem pobytu stałego A. Ł., a tę funkcję spełnia lokal położony w S. przy ul. "[...]". Twierdzenia strony, jakoby lokal ten nie był miejscem pobytu stałego z uwagi na istniejącą między małżonkami separację faktyczną, uznano za niewiarygodne, gdyż sąd nie orzekł separacji, a wniosek w tym zakresie został złożony dopiero w dniu 29 listopada 2009 r. na skutek wskazanych w decyzji Wojewody zaleceń. Organ odwoławczy podkreślił, iż małżonkowie w latach 2008 i 2009 rozliczali się wspólnie z tytułu osiągniętych dochodów, co dowodzi, iż nie istniał między nim rozpad pożycia małżeńskiego. Przyjęto też, że stanowiąc małżeństwo zamieszkują wspólnie i razem prowadzą gospodarstwo domowe. Ponadto stwierdzono, że starania o nabycie przedmiotowej nieruchomości nie były istotne dla sprawy i świadczyły wyłącznie o chęci posiadania zlokalizowanej w atrakcyjnym miejscu nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał ponadto na uchybienia procesowe, które ocenił jako pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, tj. ponowne zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez organ pierwszej instancji, po uchyleniu decyzji tego organu z dnia "[...]", naruszenie art. 79 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zawiadomienia stron o terminie i miejscu przesłuchania świadka. Organ odwoławczy wyjaśnił, że po uzupełnieniu materiału dowodowego, zapewnił stronom prawo do czynnego udziału
w postępowaniu przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie.
W złożonej skardze A. Ł. zarzucił, że zaskarżona decyzja
o wymeldowaniu "do nikąd" jest niesłuszna i krzywdząca, gdyż nie ma innego miejsca zamieszkania i nie otrzymał lokalu socjalnego. Podał, że sąd orzekł separację. Wyjaśnił również, że była żona zajmuje mieszkanie służbowe i nie zgadza się na wspólne z nim zamieszkiwanie. Wywiódł, że ubiegał się o mieszkanie zastępcze, gdyż w przeciwnym wypadku Burmistrz nie informowałby go o braku takiego lokalu. Zaprzeczył, jakoby mieszkanie zajmowane w M. 29/2 było położone w atrakcyjnym miejscu. Podał, że jest ono położone w lesie, droga dojazdowa w okresie jesienno - zimowym często bywa nieprzejezdna, budynek jest stary, nie ma w nim bieżącej wody i ubikacji. Zaznaczył, że sprzęty domowe po zmarłej zabrała rodzina i w przedmiotowym lokalu znajdują się wyłącznie jego meble i odzież. Fakt częstych odwiedzin u byłej żony i córki nie oznacza, zdaniem skarżącego, że mieszka razem z nimi. Przyznał, że chce kupić mieszkanie w M., gdyż w tej miejscowości ma pasiekę. Stwierdził, że świadkowie nie mieszkają z nim, więc ich spostrzeżenia nie muszą odpowiadać prawdzie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. – M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia "[...]" (sygn. akt II SA/Ol 389/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę A. Ł. uznając, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, że miejscem koncentracji podstawowych spraw bytowych skarżącego nie jest lokal położony w M. 29/2, z którego skarżący został wymeldowany. W ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody były wystarczające do prawidłowego ustalenia, że centrum życiowe skarżącego znajduje się poza miejscem stałego zameldowania. Ocena wiarygodności tych dowodów nie nasuwa zastrzeżeń i należy uznać za zgodną z zasadami doświadczenia życiowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. Ł., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący przebywa stale w S. przy ul. "[...]" podczas, gdy - jak podniesiono - zamieszkuje on i przebywa pod adresem dotychczasowego stałego miejsca pobytu w lokalu w M. gm. S. Ponadto wskazał na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nie uwzględnienie skargi mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 6, 7 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego spowodowanego zaniechaniem przez organ I Instancji wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, całkowitym pominięciem złożonych w toku postępowania wyjaśnień skarżącego i jego żony, a także dowodów stanowiących poparcie jego twierdzeń w zakresie przebywania w lokalu w M. i braku woli jego opuszczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lutego 2012r. (sygn. akt II OSK 2193/10) uwzględnił skargę kasacyjną uznając, iż podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania są trafne. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. W uzasadnieniu podkreślono, iż dla orzeczenia o wymeldowaniu nie jest, wystarczające stwierdzenie, że zameldowane w danym miejscu osoby w nim nie przebywają, ale konieczne jest również zbadanie czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób stały. Przy czym ocena ta winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu, aby wykluczyć, że zamieszkiwanie to nosi cechy pozorności, ukierunkowanej wyłącznie na wywołanie zamierzonych skutków w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnienie stanu faktycznego we wskazanym zakresie winno zatem wiązać się nie tylko z poczynieniem ustaleń, co do faktu pobytu skarżącego w danym miejscu, ale winno obejmować ustalenie gdzie skupione jest jego centrum życiowe. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, w jakim zakresie postępowanie wyjaśniające wino być uzupełnione. Ponadto w wyroku zaznaczono, iż w toku kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej należało dokonać oceny wartości dowodowej wszystkich zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dowodów, przeprowadzonych co do okoliczności istotnych w sprawie. Dopiero wówczas dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonych orzeczeń ma charakter pełny, odpowiadający wymaganiom. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się do całego zgromadzonego materiału dowodowego. Wątpliwości budzą również spostrzeżenia co do dokonanej przez organ oceny wartości dowodowej niektórych spośród przeprowadzonych dowodów. Tym samym, ocena legalności działań organów administracji nie była pełna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy mieć wzgląd na to, iż niniejsza sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012r. (Sygn. akt II OSK 2193/10), mocą którego został uchylony w całości poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2010r. (Sygn. akt II SA/Ol 389/10) wydany w niniejszej sprawie, a sprawę przekazano temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 wskazanej ustawy, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008r. Sygn. akt I OSK 1311/07).
Należy przede wszystkim podnieść, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. wskazał na szereg uchybień, przy czym, znaczną cześć z nich stanowią uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie. W związku z tym skład orzekający w niniejszej sprawie nie mógł poprzestać na ponownej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie przez organy administracji, gdyż wymaga on uzupełnienia.
Podnieść należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż postępowanie w sprawie wymeldowania (usunięcia z ewidencji) jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego jako prawa publicznego i ma - jedynie - na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do - zgodności ze stanem faktycznym - co niewątpliwie leży w interesie Państwa. Niezbędne jest zatem wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim kwestii opuszczenia lokalu. Przy czym jak podano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przez opuszczenie lokalu należy rozumieć sytuację w której łącznie spełnione zostały dwa warunki: fizyczne nieprzebywanie, oraz zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Do wydania decyzji o wymeldowaniu nie jest zatem wystarczające stwierdzenie, że zameldowane w danym miejscu osoby w nim nie przebywają, ale konieczne jest również zbadanie czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób stały. Ocena ta winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu, aby wykluczyć, że zamieszkiwanie to nosi cechy pozorności, ukierunkowanej wyłącznie na wywołanie zamierzonych skutków w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnienie stanu faktycznego we wskazanym zakresie winno zatem wiązać się nie tylko z poczynieniem ustaleń, co do faktu pobytu skarżącego w danym miejscu, ale winno obejmować ustalenie gdzie skupione jest jego centrum życiowe.
Odwołując się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podnieść, iż jednym z dowodów w niniejszej sprawie było oświadczenie Burmistrza S., który jednocześnie był organem orzekającym. Z uwagi na treść art. 24 §1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego pracownik organu administracji państwowej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem. Wprawdzie oświadczenie to nie było złożone w trakcie przesłuchania w charakterze strony, jednakże w świetle powołanych przepisów organ winien rozważyć, czy w ogóle może opierać swoje ustalenia na tym oświadczeniu. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w przywołanym oświadczeniu wymienione zostały nazwiska trzech osób, a mianowicie C. S., B. S. i D. K., które mają dysponować istotnymi informacjami w niniejsze sprawie. W związku z tym należałoby rozważyć zasadność przesłuchania tych osób w toku postępowania administracyjnego w celu ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego. Ponadto organ winien uzupełnić wyjaśnienia leśników, którzy byli przesłuchani w charakterze świadków, w celu ustalenia przyczyn i częstotliwości ich pobytu na posesji, z której wymeldowano skarżącego. Przy czym o ile wchodzili na nią pod nieobecność skarżącego, należy wyjaśnić, czy posesja otoczona jest murem, płotem, siatką i czy nie była zamykana względnie w inny sposób zabezpieczona przed powszechnym do niej dostępem.
Dodatkowo Naczelny sąd Administracyjny wskazał na konieczność oceny przez organy administracji zaświadczenia wystawionego przez Miejsko-Gminne Stowarzyszenie Bezrobotnych w S. z dnia 25 marca 2010r. o korzystaniu z pomocy żywnościowej przez skarżącego, zamieszkałego M. 29/2, w kontekście twierdzenia skarżącego co do niezamieszkiwania wspólnie z żoną. Należałoby przy tym wyjaśnić, jaką formę pomoc ta przybrała i czy otrzymywanie jej może mieć wpływ na ocenę wiarygodności zeznań skarżącego oraz jego żony co do wspólnego zamieszkiwania, prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższa analiza jest też konieczna w świetle wyroku Sądu Okręgowego orzekającego separację pomiędzy małżonkami Ł.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w wyroku Sądu Rejonowego w B. z 19 listopada 2008r., którym nakazano A. Ł. opróżnienie lokalu w M. ustalono, iż skarżący zajmuje lokal położony w M. W związku z tym organy administracji winny ustalić ewentualne różnice co do charakteru pobytu w spornym lokalu przed i po dacie wyroku sądu powszechnego.
Podnieść także należy, iż z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, iż znajdujące się w lokalu w M. ruchomości stanowią pozostałość po zmarłej w lipcu 2008 r. O. H. Jednakże z akt sprawy nie wynika, na jakich dowodach organy oparły swoje ustalenia w tym zakresie.
W związku z powyższym organ winien ponownie rozpatrzyć sprawę mając na uwadze powyższe wskazania.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI