II SA/Ol 265/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2011-05-31
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniawarunki zabudowylegalizacja budowyWSAkontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie samowoli budowlanej, uznając, że inwestorzy swoim zachowaniem wykazali brak zamiaru legalizacji obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Inwestorzy wystąpili o ustalenie warunków zabudowy, co spowodowało zawieszenie postępowania legalizacyjnego. Jednakże, postępowanie w sprawie warunków zabudowy zostało przez nich zawieszone z powodu wyjazdu za granicę i przez blisko trzy lata nie było podejmowane. Organy administracji uznały, że ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania, co pozwoliło na jego podjęcie. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, uznając, że inwestorzy swoim zachowaniem wykazali pozorny zamiar legalizacji obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę B. i J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Postępowanie legalizacyjne zostało pierwotnie zawieszone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) na wniosek inwestorów, którzy wystąpili o ustalenie warunków zabudowy. Jednakże, postępowanie w sprawie warunków zabudowy zostało przez inwestorów zawieszone z powodu wyjazdu za granicę i przez blisko trzy lata nie było podejmowane. PINB, a następnie WINB, uznali, że ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania, ponieważ inwestorzy swoim zachowaniem wykazali brak zainteresowania dalszą legalizacją obiektu. Skarżący argumentowali, że procedury planistyczne uniemożliwiają uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i że podjęcie postępowania jest przedwczesne. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo podjęły zawieszone postępowanie. Sąd podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej zależy od woli inwestora, a jego bierność oznacza rezygnację z usankcjonowania budowy. W ocenie sądu, zamiar legalizacji domku letniskowego był pozorny, a inwestorzy swoim zachowaniem blokowali możliwość zakończenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może podjąć zawieszone postępowanie, jeśli ustąpiła przyczyna uzasadniająca jego zawieszenie, co ma miejsce, gdy strona zaniechała działań zmierzających do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wykazując tym samym brak zamiaru legalizacji obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro inwestorzy wystąpili o ustalenie warunków zabudowy, co było przyczyną zawieszenia postępowania legalizacyjnego, ale następnie przez blisko trzy lata nie podejmowali żadnych działań w celu uzyskania tej decyzji, to przyczyna zawieszenia ustąpiła. Ich bierność świadczy o braku zamiaru legalizacji, co uzasadnia podjęcie postępowania z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § ust. 2-5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § ust. 2 pkt 1 lit. a i b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg posiadania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy lub zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym.

u.p.b. art. 48 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Weryfikacja zgodności inwestycji na podstawie zaświadczenia lub decyzji o warunkach zabudowy.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania z urzędu lub na żądanie strony, gdy ustąpiły przyczyny zawieszenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji w przypadku braku planu miejscowego.

u.z.p. art. 61

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Skutek bezskutecznego upływu terminu na dostarczenie dokumentów - nakaz rozbiórki.

k.p.a. art. 97 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 98 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.z.p. art. 62 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Możliwość zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy.

u.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 56

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zasada wolności zagospodarowania terenu.

u.z.p. art. 9 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bierność inwestorów w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy uzasadnia podjęcie zawieszonego postępowania legalizacyjnego. Pozorny zamiar legalizacji samowoli budowlanej przez inwestorów. Procedury planistyczne nie blokują możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Procedury planistyczne uniemożliwiają wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Podjęcie postępowania jest przedwczesne, gdyż nie zakończono procedur planistycznych. Zawieszenie postępowania o warunki zabudowy z powodu wyjazdu za granicę jest uzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

Zamiar legalizacji wskazanego domku letniskowego ocenić należy jako pozorny. Bierność strony oznacza rezygnację z usankcjonowania budowy. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego. Prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie mogą mieć znaczenia dla kierunku załatwienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy.

Skład orzekający

Hanna Raszkowska

przewodniczący

Katarzyna Matczak

członek

Alicja Jaszczak-Sikora

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podjęcia zawieszonego postępowania w sprawach samowoli budowlanej, gdy strona wykazuje brak zamiaru legalizacji oraz kwestie związane z wpływem procedur planistycznych na wydawanie decyzji o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona celowo blokuje postępowanie, wykorzystując mechanizmy proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji i sądy interpretują przepisy dotyczące samowoli budowlanej i zawieszenia postępowania, gdy strona unika odpowiedzialności. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Czy można wiecznie unikać rozbiórki samowoli budowlanej? Sąd wyjaśnia, kiedy postępowanie zostanie podjęte.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 265/11 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2011-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora /sprawozdawca/
Hanna Raszkowska /przewodniczący/
Katarzyna Matczak
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 48 ust. 2-5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. i J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie budowy domku letniskowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 31 sierpnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego domku letniskowego z zadaszonym tarasem, zlokalizowanego na działce gruntu oznaczonej nr geod. "[...]", położonej w obrębie miejscowości Z., gm. P.
Następnie decyzją z dnia 12 listopada 2008 r. znak: "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał Państwu B. i J. A. rozbiórkę tego domku
Od powyższej decyzji inwestorzy odwołali się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia 20 marca 2008 r. znak: "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż powodem orzeczenia przez PINB nakazu rozbiórki, z pominięciem procedury legalizacji, był fakt nie posiadania przez inwestora ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. WINB wyjaśnił, iż wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. P 37/06, orzekającego o niezgodności przepisów art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z Konstytucją RP w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", wymóg ten przestał obowiązywać. Oznacza to, że inwestor może wystąpić do właściwego organu o wydanie takiej decyzji nawet w trakcie postępowania toczącego się przed organem nadzoru budowlanego.
W dniu 21 maja 2008r. J. A. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej w związku z wystąpieniem w dniu 14 maja 2008r. do Burmistrza z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i adaptacji istniejącego budynku na budynek rekreacyjno-letniskowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr "[...]" w Z.
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2008r. PINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowej samowoli budowlanej, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, do czasu rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z dnia 10 grudnia 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Burmistrza z zapytaniem co do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla wskazanej nieruchomości.
W odpowiedzi pismem z dnia 14 grudnia 2010r. Sekretarz Gminy poinformował organ I instancji, iż postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr "[...]", obręb Z. zostało zawieszone na wniosek inwestora J. A. Z załączonego postanowienia Burmistrza z dnia 24 września 2008r. wynikało, iż na podstawie art. 98 § 1 Kpa, w dniu 1 września 2008r. J. A. wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania z powodu wyjazdu za granicę.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010r., znak: "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego domku letniskowego na działce nr "[...]". W uzasadnieniu organ podniósł, że procedura legalizacyjna nie jest oparta na przymusie i zależy od woli inwestora. Zdaniem organu fakt zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy z wniosku inwestora, świadczy o tym, że inwestor nie jest zainteresowany dalszą legalizacją obiektu i uznał wobec tego, że ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania.
W zażaleniu wniesionym na to postanowienie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. i J. A. wnieśli o jego uchylenie wobec niezakończenia procedur planistycznych związanych ze zmianą studium, a następnie uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nad jeziorem "A", o co Stowarzyszenie Właścicieli Działek "A" wystąpiło do Rady Miasta i Gminy w 2007r.. Wskazali, że dodatkowo wystąpili też o ustalenie warunków zabudowy. Żalący się podnieśli, iż zgodnie z art. 97 § 4 Kpa zagadnienie wstępne stanowi otrzymanie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy lub dostarczenie zaświadczenia
o zgodności wybudowanego domku letniskowego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzili, że ze względu na trwające procedury w sprawie zmian studium jak i procedury związane ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania, wydanie decyzji o warunkach zabudowy było niemożliwe, po czym inwestor wystąpił o zawieszenie postępowania w sprawie warunków zabudowy.
Reasumując inwestorzy podkreślili, że postępowanie w sprawie zmian
w miejscowym planie zagospodarowania jeszcze się nie zakończyło, więc zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte i dlatego wnoszą jak na wstępie.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2011r. nr "[...]" organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. WINB zgodził się z organem I instancji, że legalizacja obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej jest zależna od woli i współpracy inwestora z organem. Zaznaczono, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostało zawieszone w związku z podjęciem przez inwestora działania zmierzającego do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, niezbędnej do przeprowadzenia procesu legalizacyjnego. Powyższy fakt, jak stwierdzono, wskazywał, iż inwestorzy są zainteresowani legalizacją obiektu i poczynią ku temu niezbędne kroki. Jednak późniejsze działanie skarżących w sposób niedopuszczalny, w ocenie organu, godzi w podstawową zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 kpa i uniemożliwia zakończenie prowadzonego postępowania, które toczy się od roku 2007. W tych okolicznościach prawidłowe, zdaniem organu II instancji, stało się podjęcie zawieszonego postępowania w związku z przyjęciem, że skarżący wycofują się z chęci legalizacji domku letniskowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania.
Wskazano, iż art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wskazuje obowiązki z jakich inwestor musi się wywiązać, aby pomyślnie zalegalizować samowolnie wzniesiony obiekt. Między innymi należy dysponować ostateczną decyzją o warunkach zabudowy bądź zaświadczeniem o zgodności budowy z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu II instancji, fakt wystąpienia przez Stowarzyszenie do Burmistrza o uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Z. nie wpływa na prowadzone postępowanie administracyjne
w stosunku do działki skarżących, w sposób uniemożliwiający jego zakończenie merytoryczne. Podniesiono, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy otwiera legalną drogę do rozpoczęcia procesu budowlanego niezależnie od tego czy prace nad uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego trwają, czy nie zostały nawet podjęte. WINB stwierdził, iż w analizowanej sprawie argument jakoby nie było możliwe uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy z powodu toczących się prac nad uchwaleniem planu i zmianą studium nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Skarżący mają możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w prowadzonym przed Burmistrzem postępowaniu administracyjnym.
Zauważono też, że zawieszenie postępowania na wniosek strony może trwać nawet trzy lata, bo dopiero po takim czasie zostałoby ono umorzone w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wystąpiłby o jego podjęcie. Organ zaznaczył, że nawet po umorzeniu takiego postępowania inwestor może złożyć nowy wniosek o wydanie warunków zabudowy. W takiej sytuacji doszłoby do całkowitej blokady pracy organów nadzoru budowlanego, a sprawcy samowoli byliby bezkarni.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie B. i J. A. wnieśli o uchylenie powyższego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazali, że art. 97 § 2 Kpa bardzo konkretnie reguluje, że organ może podjąć postępowanie z urzędu jedynie
w przypadku, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Skarżący stwierdzili, że w ich przypadku jest to otrzymanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, umożliwiającej legalizację obiektu. Zdaniem inwestorów, w obecnym stanie prawnym może zostać im wydana jedynie decyzja negatywna. Podkreślili, że jeszcze nie zakończyły się procedury związane ze zmianą najpierw studium, a następnie uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uznali, że w takich warunkach możliwy jest wyłącznie nakaz rozbiórki, co zarówno dla nich, jak i skarbu państwa (opłata legalizacyjna) nie jest korzystne. Zaznaczyli, że rozbiórka obiektu byłaby dla nich krzywdząca i naraziłaby ich na dodatkowe koszty. Skarżący zapewnili też, że robią wszystko, aby doprowadzić sprawę do zadawalającego ich i organ końca, tj. legalizacji obiektu.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty podniesione w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślono, że zawieszając prowadzone postępowanie administracyjne organ nadzoru budowlanego umożliwił stronom wystąpienie do właściwego organu o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, niezbędnej do legalizacji samowoli. Jednak strona wystąpiła o zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy z powodu wyjazdu za granice (postanowienie z dnia 24.09.2008 r.) i nie poinformowała o tym fakcie organu nadzoru budowlanego pomimo, że okoliczność ta ma wpływ na postępowanie toczące się przed tym organem. Zdaniem WINB okoliczności zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy jak i jego przyczyny świadczą o chęci obejścia przez strony przepisów prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, dlatego też należało przyjąć że nie są oni zainteresowani legalizacją samowoli, skoro sami z kuriozalnych przyczyn blokują postępowanie zmierzające do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Podniesiono, że powód zawieszenia postępowania zupełnie nie przystaje do rzeczywistości, gdyż wyjazd za granicę nie musi oznaczać przeszkody w prowadzeniu postępowania. Strona może ustanowić bowiem pełnomocnika. Organ stwierdził, że również rzekome utrudnienia w prowadzeniu postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, podane przez skarżących, nie wytrzymują konfrontacji z rzeczywistością. Fakt prowadzenia prac nad planem zagospodarowania przestrzennego absolutnie nie uniemożliwia właściwemu organowi wydania decyzji o warunkach zabudowy i nie ma wpływu na toczące się już postępowania w tych sprawach. Organ powtórzył, że zawieszenie postępowania na wniosek strony może trwać nawet trzy lata, zakładając, że organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy po upływie tego terminu umorzy postępowanie. Po tym terminie strony mogą złożyć kolejny wniosek o wszczęcie postępowania, a następnie ponownie wystąpić o jego zawieszenie z równie niedorzecznego powodu. W ocenie WINB, takie działanie powoduje, że samowolnie wybudowany obiekt pozostaje praktycznie poza jurysdykcją organów nadzoru budowlanego i nie chodzi tu bynajmniej jedynie o legalizowanie samowoli budowlanej, ale też o kwestie utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym i egzekwowanie obowiązków właściciela, gdyż dotyczą one obiektów oddanych do użytku (samowola z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego jest wciąż budową). Dlatego w ocenie organu zaistniałą sytuację należy traktować przede wszystkim przez pryzmat art. 7 kpa i art. 12 kpa, które powinny z punktu widzenia interesu społecznego i celowości postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego być nadrzędne nad literalnym brzmieniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Wskazano, że nie bez znaczenia dla sprawy jest też fakt, że skarżący nie są jedynymi inwestorami samowoli z miejscowości Z. i okolic, którzy przyjęli taki sposób działania, co tym bardziej przemawia za uznaniem, że jest to działanie celowe
i zmierza do obejścia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Rozpoznając zatem skargę na akt administracyjny Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Tylko tymi kryteriami kieruje się Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności aktu administracyjnego. Żadne inne kryteria nie mogą być przez Sąd brane pod uwagę, w tym względy słusznościowe. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy domek letniskowy wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zrozumiałym też jest, iż likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Przy czym oczywistym jest również, że legalizacja obiektu budowlanego zależna jest od woli inwestora i łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Jednym z wymogów legalizacji jest zgodność budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowi o tym art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010r.Nr 243, poz.1623 ze zm.). Weryfikację zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym właściwy organ przeprowadza na podstawie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 3 pkt 1 tej ustawy). Przedłożenie jednego z tych dokumentów, mającego posłużyć organowi do oceny, czy zaistniały przesłanki do legalizacji, jest obowiązkiem inwestora, do którego wykonania organ nadzoru budowlanego wzywa postanowieniem, zakreślając termin jego wykonania. Bezskuteczny upływ tego terminu skutkuje nakazem rozbiórki (art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). Przystępując do tych czynności procesowych organ nadzoru budowlanego winien zawsze jednak uwzględniać ratio legis unormowań art. 48 ust. 2, 3 i 5 Prawa budowlanego, które dają pierwszeństwo legalizacji samowoli budowlanej. Dlatego organ powinien umożliwić sprawcy samowoli budowlanej uzyskanie dowodu potwierdzającego zgodność zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W doktrynie i judykaturze wskazuje się zgodnie, iż brak decyzji o warunkach zabudowy, stanowiąc wymóg procesowy, może być usunięty w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w drodze rozstrzygnięcia sprawy prejudycjalnej, której przedmiotem będą warunki zabudowy (wyrok NSA z 22 czerwca 2007r., II OSK 945/06 i wyrok NSA z 15 października 2007r., II OSK 1352/06, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie organ I instancji zawiesił postępowanie legalizacyjne właśnie ze względu na wystąpienie przez inwestorów o ustalenie warunków zabudowy dla wskazanej nieruchomości, docelowo do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy. Skoro bowiem wolą inwestorów było zalegalizowanie samowoli budowlanej, to należało oczekiwać na decyzję w przedmiocie warunków zabudowy. Jednak na skutek zawieszenia tego postępowania na wniosek inwestora, czemu nie sprzeciwił się drugi
z inwestorów, postępowanie to od blisko trzech lat w ogóle się nie toczy. Podany powód zawieszenia postępowania przed Burmistrzem (wyjazd za granicę), czas trwania tego zawieszenia oraz brak podjęcia stosownych działań uzasadniają przyjęcie,
że skarżący nie dążą w ogóle do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, pomimo złożonego w tym względzie wniosku. Tym samym prawidłowo organy uznały, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania, gdyż strona zaniechała działań zmierzających do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 97 § 2 kpa organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. W rozpatrywanym przypadku przyczyną zawieszenia postępowania legalizacyjnego był fakt wystąpienia przez inwestorów o ustalenie warunków zabudowy, ale od blisko trzech lat postępowanie to nie może być podjęte, wobec braku stosownego wniosku inwestorów, co uniemożliwia wydanie decyzji, która miałaby być środkiem dowodowym
w postępowaniu legalizacyjnym. Na uwadze mieć trzeba tutaj, iż proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma
w tym względzie przymusu. Jeżeli chce zalegalizować samowolę budowlaną, to musi podjąć stosowne działania. To na nim spoczywa ciężar dowodu. Bierność strony oznacza rezygnację z usankcjonowania budowy. Z tego powodu podjęcie zawieszonego postępowania było prawidłowe.
Zasadnym jest wyjaśnić skarżącym, że ustawodawca wyraźnie sprecyzował,
iż zgodność zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustala się w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale w przypadku jego braku punktem odniesienia w tym względzie jest wyłącznie decyzja o warunkach zabudowy. Takie rozwiązanie koresponduje w sposób oczywisty z regulacjami przyjętymi w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej: u.z.p). Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 tej ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca m.in. na budowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.z.p). Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja w tym przedmiocie zastępuje ustalenia miejscowego planu, wobec jego braku, wywołując tożsame z nim skutki. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie warunków zabudowy jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Z treści art. 56 i 61 u.z.p. wyraźnie wynika, iż wydania decyzji o warunkach zabudowy ustawodawca nie pozostawił uznaniu organu wykonawczego gminy. Spełnienie warunków określonych w art. 61 ust.1 pkt 1-5 obliguje organ do pozytywnego załatwienia sprawy. Dla rozstrzygnięcia mogą mieć zatem znaczenie tylko przesłanki wymienione w tym unormowaniu.
Mając na uwadze powyższe rozwiązania prawne, za niezrozumiałe należy uznać wywody skarżących, że prowadzone procedury planistyczne uniemożliwiają wydanie im pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, co jak sugerują stało się przyczyną zawieszenia postępowania przed Burmistrzem. Wyjaśnić należy w tym względzie, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.z.p.), a więc jego ustalenia nie wiążą w ogóle przy wydaniu decyzji. Także podjęcie i prowadzenie prac, bądź zamiar podjęcia prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie może mieć znaczenia dla kierunku załatwienia wniosku skarżących. Okoliczności te bowiem mogą uzasadniać jedynie zawieszenie postępowania przez organ wykonawczy gminy, ale tylko na czas nie dłuższy niż 9 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy (art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.p.). Po tym terminie organ zobowiązany jest wydać decyzję, kierując się wyłącznie wytycznymi z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.z.p. Takie działanie koresponduje z zasadą wolności zagospodarowania terenu, określoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy.
W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, zamiar legalizacji wskazanego domku letniskowego ocenić należy jako pozorny. Skarżący wystąpili wprawdzie o ustalenie warunków zabudowy, ale następnie postępowanie to przerwali. Oczywistym jest, że realizacja tego wymogu nie może trwać bez końca i powinna być bezzwłoczna. Jedynie przeszkody występujące po stronie organu decyzyjnego, uzasadniałyby oczekiwanie w dalszym ciągu na decyzję o warunkach zabudowy. Nie można zaakceptować postępowania skarżących, których działanie, a w zasadzie obecnie jego brak w istocie powoduje użytkowanie domku letniskowego bez zakończenia procedury legalizacyjnej, co pomija ustanowione w prawie budowlanym nakazy.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI