II SA/OL 26/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie w sprawie wniosków o wypłatę zaległych zasiłków okresowych z powodu braku wyjaśnienia przez organy administracji, czy świadczenia te zostały faktycznie wypłacone.
Skarżący M. M. domagał się wypłaty zaległych zasiłków okresowych za dziewięć miesięcy. Organy pomocy społecznej umorzyły postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową z powodu wcześniejszych rozstrzygnięć. WSA w Olsztynie uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa. Sąd podkreślił, że organy nie zbadały, czy należne świadczenia zostały faktycznie wypłacone, co było kluczowe dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku.
Sprawa dotyczyła wniosków M. M. o wypłatę zaległych zasiłków okresowych za dziewięć miesięcy. Kierownik MOPS w N. umorzył postępowanie, uznając, że kwestia przyznania świadczenia była już przedmiotem wcześniejszych, ostatecznych rozstrzygnięć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że w przypadku świadczeń fakultatywnych nie zachodzi stan rzeczy osądzonej, ale jednocześnie stwierdziło brak przesłanek do obligatoryjnego przyznania zasiłku w żądanej wysokości. M. M. zaskarżył decyzję SKO do WSA w Olsztynie, podtrzymując swoje stanowisko o obowiązku wypłaty zaległych świadczeń z mocy prawa. WSA, badając sprawę pod kątem legalności, stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynikało, czy należne skarżącemu zasiłki zostały faktycznie wypłacone. W związku z tym, uznał, że przedwczesne było umorzenie postępowania bez wezwania skarżącego do sprecyzowania jego żądań (czy chodzi o wzruszenie decyzji ostatecznych, przyznanie nowego świadczenia, czy wypłatę zaległych kwot). Brak wyjaśnienia tych okoliczności stanowił naruszenie art. 7 i 77 kpa. W konsekwencji WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję MOPS, nakazując organowi pierwszej instancji ponowne rozpoznanie sprawy po sprecyzowaniu przez skarżącego jego żądań.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania jest przedwczesne, jeśli organ nie zbadał, czy należne świadczenia zostały faktycznie wypłacone i czy skarżący nie domaga się jedynie wypłaty zaległości, a nie wzruszenia decyzji ostatecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy kpa (art. 7 i 77), nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Kluczowe było ustalenie, czy skarżący domaga się wypłaty już przyznanych, lecz niewypłaconych świadczeń, czy też kwestionuje wcześniejsze decyzje. Bez tego wyjaśnienia umorzenie postępowania było nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 235 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji przepisów kpa (art. 7 i 77) poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Niejasność wniosków skarżącego, która wymagała wezwania do ich sprecyzowania, a nie automatycznego umorzenia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów o bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na wcześniejsze, ostateczne rozstrzygnięcia. Argumentacja organu odwoławczego o braku przesłanek do obligatoryjnego przyznania zasiłku okresowego w żądanej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności. W tej sytuacji, bez uprzedniego wezwania M. M. do sprecyzowania jak należy zakwalifikować jego pisma, przedwczesne było uznanie postępowania wszczętego na ich podstawie za bezprzedmiotowe. Brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy we wskazanym wyżej zakresie stanowi natomiast naruszanie przepisów art. 7 i 77 kpa, które jako mające istotny wpływ na wynik sprawy musiało skutkować uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skład orzekający
Janina Kosowska
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Bogusław Jażdżyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów kpa dotyczących obowiązku wyjaśniania okoliczności faktycznych i wzywania do sprecyzowania żądań przez stronę, zwłaszcza w sprawach świadczeń z pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaległe świadczenia i interpretacji przepisów kpa w kontekście pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących świadczeń socjalnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i intencji strony.
“Kiedy organ pomocy społecznej nie może umorzyć postępowania o zaległe świadczenia? Kluczowa rola wyjaśniania stanu faktycznego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 26/04 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2004-08-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-02-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A.Bogusław Jażdżyk Janina Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r., sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]", w przedmiocie zasiłku okresowego : I. uchyla zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżony akt nie może być wykonany do chwili uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnienie Decyzją z dnia 19 listopada 2003 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. umorzył postępowanie w sprawie wniosków złożonych w dniach 10 i 13 listopada 2003 r. przez M. M., dotyczących wypłacenia zaległych kwot zasiłków okresowych za dziewięć miesięcy w wysokości 720 zł. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że wnioski o przyznanie przedmiotowego świadczenia za żądany okres, były już przedmiotem postępowań, zakończonych ostatecznymi rozstrzygnięciami i z tego też powodu nie mogą być przedmiotem ponownego rozpoznania. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. wskazał, że wypłata zaległych kwot zasiłków okresowych przysługuje mu z mocy prawa. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 5 stycznia 2004 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu, reprezentując odmienne, niż organ I instancji, stanowisko co do przyczyn bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wniosków M. M., podniosło, że w przypadku świadczeń fakultatywnych nie zachodzi możliwość zaistnienia stanu rzeczy osądzonej. W ocenie Kolegium, organ pomocy społecznej nie jest związany swoimi wcześniejszymi decyzjami, co do przyznanego stronie świadczenia fakultatywnego, w takim znaczeniu, że obok świadczenia już ustalonego i wypłaconego w danym miesiącu - może w miarę posiadanych środków przyznać stronie z urzędu, czy też na jej wniosek, ten sam rodzaj świadczenia w dodatkowej wysokości bez naruszania przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz o tożsamości spraw administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie, odwołanie nie zasługiwało natomiast na uwzględnienie z uwagi na brak przesłanek ustawowych do obligatoryjnego przyznania odwołującemu się zasiłku okresowego w żądanej przez niego wysokości. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona przez M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W skardze skarżący po raz kolejny podniósł, że obowiązek wypłaty żądanej kwoty zaległych zasiłków okresowych wynika z mocy prawa. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko i wniosło o jej oddalenie. 3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych decyzji wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie, Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że M. M. we wnioskach z dnia 6 i 10 listopada 2003 r. zwrócił się o wypłacenie zaległych zasiłków okresowych za okres dziewięciu miesięcy w łącznej kwocie 720 zł. Organ I instancji, po rozpatrzeniu wskazanych wniosków, uznanych za wnioski o wyrównanie zasiłków okresowych za okres od stycznia do września 2003 r., umorzył postępowanie administracyjne stwierdzając, że kwestia przyznania stronie pomocy w formie zasiłku okresowego była już przedmiotem postępowań administracyjnych, zakończonych ostatecznymi rozstrzygnięciami. Wskazaną decyzję utrzymał w mocy organ odwoławczy, lecz jako główny powód swojego rozstrzygnięcia wskazał brak uprawnienia do żądania przez stronę od organu pomocy społecznej przyznania zasiłku okresowego w określonej przez nią kwocie i za określony przez nią termin. W oparciu o przedłożone Sądowi akta sprawy wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie zasiłek okresowy za okres dziewięciu miesięcy poprzedzających złożenie wskazanych wyżej wniosków, został przyznany M. M. na mocy czterech decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., tj.: 1) decyzji z dnia 29 kwietnia 2003 r., przyznającej zasiłek na okres od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2003 r. w kwocie 20 zł miesięcznie, 2) decyzji z dnia 8 maja 2003 r., przyznającej zasiłek na okres od dnia 1 maja 2003 r. do dnia 30 czerwca 2003 r. w kwocie 30 zł miesięcznie, 3) decyzji z dnia 18 lipca 2003 r., przyznającej zasiłek na okres od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 31 sierpnia 2003 r. w kwocie 40 zł miesięcznie oraz 4) decyzji z dnia 11 września 2003 r., przyznającej zasiłek na okres od dnia 1 września 2003 r. do dnia 31 października 2003 r. w kwocie 70 zł miesięcznie. 4 Wszystkie wymienione powyżej decyzje, w dniu złożenia wniosków M. M., były ostateczne. Weryfikacja decyzji ostatecznych możliwa jest natomiast tylko w trybie szczególnych postępowań uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie też z art. 235 § l kpa, skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści jako żądanie wznowienia postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Z treści wniosków M. M. nie wynika jednak jednoznacznie, czy zamiarem skarżącego było wzruszenie wskazanych wyżej decyzji ostatecznych, otrzymanie nowego świadczenia okresowego w zmienionym stanie faktycznym sprawy, czy też tylko żądanie wypłacenia zaległych świadczeń - zasiłków okresowych, przyznanych uprzednio, lecz nie wypłaconych. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby organy administracji zbadały, czy należne skarżącemu świadczenia zostały mu wypłacone w terminach, określonych w decyzjach. W tej sytuacji, bez uprzedniego wezwania M. M. do sprecyzowania jak należy zakwalifikować jego pisma, przedwczesne było uznanie postępowania wszczętego na ich podstawie za bezprzedmiotowe. Brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy we wskazanym wyżej zakresie stanowi natomiast naruszanie przepisów art. 7 i 77 kpa, które jako mające istotny wpływ na wynik sprawy musiało skutkować uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Tym samym, przed przystąpieniem do ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy, organ I instancji wezwie skarżącego do skorygowania treści wniosków z dnia 6 i 10 listopada 2003 r. i dopiero po sprecyzowaniu przez skarżącego żądania, rozpozna sprawę zgodnie z jego treścią. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 powołanej wyżej ustawy, Sąd orzekł ponadto, iż zaskarżony akt nie może być wykonany do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI