II SA/Ol 256/22

II SA/Ol 256/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1579/22 - Wyrok NSA z 2023-09-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 124b ust.1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że wnioskiem z 18 stycznia 2021 r. A. S.A. (dalej Spółka) powołując się na art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, dalej jako u.g.n.), wystąpiła do Starosty Olsztyńskiego (dalej organ I instancji) o wydanie decyzji zobowiązującej E. i S. C. - właścicieli działki nr [...] położonej w obrębie W, gmina J (dalej nieruchomość) - do udostępnienia nieruchomości, w celu wymiany przewodu odgromowego istniejącej napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą i regulacji zwisów przewodów. Spółka zaznaczyła, że planowane prace na dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej nie spowodują zmiany parametrów technicznych i użytkowych istniejącego obiektu budowlanego, tj. niezmienne pozostaną: napięcie, liczba torów, przewodów, trasa i długość linii.
Organ I instancji decyzją z 21 października 2021 r., odmówił udostępnienia Spółce nieruchomości, w celu wymiany przewodu odgromowego napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz regulacji zwisów przewodów.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że udostępnienie nieruchomości nie ma charakteru trwałego ograniczenia prawa własności (w przeciwieństwie do służebności przesyłu), a jedynie czasowego. Przepis nie wymaga przeprowadzenia rokowań w jakiejkolwiek formie. Wystarczy jedynie brak zgody właściciela gruntu. Zaznaczył, że niezależnie od tego, że właściciele wyrazili pisemną zgodę na jednorazowe udostępnienie nieruchomości, organ mając na uwadze m.in. zasadę polubownego załatwienia sprawy dopuścił do prowadzenia rozmów między stronami, mających na celu wypracowanie ugody administracyjnej. Podkreślił, że pełnomocnik Spółki dążył do zawarcia ugody na podstawie konkretnej umowy - oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości, obejmującej również zgodę właścicieli na istnienie i pozostawienie na nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych przez cały okres użytkowania i umożliwienia przedstawicielom przedsiębiorstwa energetycznego dostępu do tych urządzeń w celu wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy oraz usuwania awarii. Zgoda właściciela nieruchomości na czasowe udostępnienie nieruchomości nie musi obejmować zgody na trwałe istnienie urządzeń w przyszłości. Fakt, że strony nie doszły do porozumienia skutkującego zawarciem umowy cywilnoprawnej, czy ugody nie oznaczał że właściciele nie wyrazili zgody na czasowe udostępnienie nieruchomości. W związku z tym Starosta stwierdził, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wydanie decyzji w trybie art, 124b u.g.n., bowiem zgoda wyrażona przez właścicieli nieruchomości była zdaniem Starosty jednoznaczna i niebudząca wątpliwości.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółka wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem z 18 stycznia 2021 r.
Spółka argumentowała, że nie dysponuje zgodą, o której mowa w art. 124b u.g.n. Właściciele zgodzili się na jednorazowe udostępnienie nieruchomości, a organ nie zbadał zakresu udzielonego jednorazowego udostępnienia. Przy tym szczegółowo opisano zakres prac związanych z przedmiotową inwestycją i stwierdzono, że nie uda się ich zakończyć podczas jednorazowego wejścia. Wyjaśniono również m.in., że tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestora może być umowa. Spółka wskazała także, że jednym z elementów realizacji prac inwestycji elektroenergetycznych jest pozyskanie prawa do terenu, na którym inwestycja będzie realizowana. Pełnomocnik inwestora stwierdziła, że pozyskanie praw do terenu od każdego władającego gruntem jest niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych.
Decyzją z 9 lutego 2022 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Starosty Olsztyńskiego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia po przedstawianiu stanu faktycznego sprawy organ II instancji wskazał że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia prawa własności na podstawie art. 124b u.g.n.
Jak podkreślił organ odwoławczy przywołana wyżej regulacja znajduje zastosowanie jeżeli dojdzie do łącznego spełnienia następujących przesłanek: wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń oraz gdy właściciel nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu. Organ, odnosząc się do pierwszej przesłanki warunkującej zastosowanie przepisu 124b ust. 1 u.g.n., podkreślił, że została ona spełniona. Zaznaczył, że nie budzi wątpliwości, że prace polegające na wymianie przewodu odgromowego i regulacji zwisów przewodów, mieszczą się w zakresie czynności związanych z remontem.
Odnosząc się do drugiej z przesłanek wydania decyzji w oparciu o art. 124b u.g.n. organ odwoławczy uznał, że nie została ona zrealizowana. Zaznaczył, że wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 124b u.g.n. winno zostać poprzedzone próbami uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie, a czynności te powinny zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku o wydanie omawianej decyzji. Zarówno zgoda jak i jej brak muszą być wyrażone przez właściwy podmiot w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Przepis art. 124b u.g.n. nie wymaga przeprowadzenia w tym zakresie rokowań w celu uzyskania zgody, jednak w praktyce w wielu wypadkach dochodzi do wymiany korespondencji, która w istocie będzie stanowić rokowania. Organ zwrócił uwagę, że właściciel S. C. wyraził zgodę na ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem w kwocie [...] zł., co nie zostało zaaprobowane przez inwestora.
Powiadomieniami z 20 października 2020 r. i 23 listopada 2020 r. pełnomocnik spółki wystąpiła o udzielenie zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac remontowych polegających na wymianie przewodu odgromowego, informując jednocześnie, że zgoda przyjmuje formę prawną umowy (porozumienia w sprawie ustanowienia służebności przesyłu) uprawniającą m.in. do korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji w szczególności prac remontowych. Przedstawiła planowany teren czasowego zajęcia i przebieg linii. Wyjaśniła, że na podstawie zawartego porozumienia zawierana jest umowa o ustanowienie służebności przesyłu, która jest standardowym sposobem działania w takich przypadkach. Pełnomocnik wystąpiła także z ofertą zapłaty jednorazowego wynagrodzenia w wysokości [...] zł za udzielenie zgody w określonej wyżej formie prawnej.
Pomimo prawidłowego doręczenia powiadomień właściciele nieruchomości nie odpowiedzieli. Mając powyższe na uwadze inwestor wystąpił do Starosty o wydanie decyzji na podstawie art. 124b u.g.n., gdyż nie zawarto porozumienia zezwalającego na korzystanie z nieruchomości. Po wszczęciu postępowania na wniosek S. C. przeprowadzono rozprawę administracyjną, następnie terminie wyznaczonym przez organ, właściciele nieruchomości złożyli pismo (wpływ datowany na 13 lipca 2021 r.), w którym wyrazili zgodę na jednorazowe udostępnienie nieruchomości w celu wymiany przewodu odgromowego istniejącej sieci elektroenergetycznej WN 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz regulacji zwisów.
Wojewoda zaznaczył, że jak wynika z materiału dowodowego, w piśmie z 3 sierpnia 2021 r. pełnomocnik Spółki zwrócił uwagę właścicielom na charakter wyrażonej zgody – w jego opinii nie spełniała ona wymogów jakie zostały wyznaczone dla inwestycji i wyraził stanowisko że pisemna zgoda ze względu na rozbieżne oświadczenia stron, nie może zostać zaakceptowana. Jednocześnie przedstawił właścicielom propozycję wyrażenia zgody w formie umowy - Oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami. W oświadczeniu tym zawarto m. in. wpis, że podmiot uprawniony wyraża zgodę na istnienie i pozostawienie na swojej nieruchomości urządzeń elektroenergętycznych przez cały okres ich użytkowania i umożliwi upoważnionym przedstawicielom przedsiębiorstwa energetycznego dostęp do tych urządzeń w celu wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy oraz usuwania awarii.
W odpowiedzi właściciele nieruchomości wyjaśnili, że nie zgadzają się na podpisanie porozumienia, ponieważ zawarte są w nim treści, które dotyczą nie tylko przeprowadzenia prac remontowych, ale także treści wykraczające poza te ramy.
W nawiązaniu do powyższych okoliczności Wojewoda wskazał, że udostępnienie nieruchomości nie ma charakteru trwałego ograniczenia prawa własności, a jedynie czasowego w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii. W przeciwieństwie do art. 124 u.g.n. zgoda właściciela na czasowe udostępnienie nie musi obejmować zgody na trwałe istnienie urządzeń w przyszłości. Organ odwoławczy zaznaczył, że o ile w postępowaniach prowadzonych w trybie art. 124 u.g.n. przyjmuje się możliwość wyrażenia zgody przez stronę, wypełniającą oczekiwania inwestora, w formie trwałego tytułu prawnego do nieruchomości - propozycji służebności przesłu, która wypełnia wszystkie elementy porozumienia stron o tyle, przepis art. 124b u.g.n. nie wymaga takiej formy. Wojewoda podkreślił, że właściwością umowy dotyczącej wykonania prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., jest zgoda właściciela nie tylko na samo czasowe zajęcie gruntu w celu wykonania prac, ale też zgoda na to że wybudowane obiekty będą także później istniały na tym gruncie jako własność innego podmiotu.
W opozycji do powyższego organ wywiódł, że w świetle art. 124b u.g.n., podstawową przesłanką, warunkującą udzielenie zezwolenia, na udostępnienie nieruchomości, jest brak zgody właściciela. Podkreślił, że przepis art. 124 b ust. 1 u.g.n. nie wymaga przeprowadzenia rokowań w jakiejkolwiek formie. Brak jest podstaw do odpowiedniego nawet stosowania w odniesieniu do tej regulacji art. 124 ust. 3 u.g.n. W tym kontekście Wojewoda wskazał, że treść oświadczenia zaproponowanego przez Spółkę dotyczyła nie tylko wyrażenia zgody na przedmiotowe udostępnienie, ale dodatkowo wprowadzała zgodę na istnienie i pozostawienie na nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych przez cały okres ich użytkowania i umożliwienie dostępu do tych urządzeń w celu wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, przebudowy, modernizacji, usuwania awarii. Z powyższego wynikało, że inwestor dążył do pozyskania zgody na korzystanie z nieruchomości zarówno w trakcie prowadzenia prac jaki i po ich zakończeniu.
Mając na uwadze powyższe wojewoda wywiódł, że w niniejszej sprawie Spółka oczekiwała umownego uregulowania dostępu do gruntu przedmiotowej działki, na zasadzie czasowego zajęcia nieruchomości w celu realizacji planowanych prac inwestycyjnych z jednoczesnym kompleksowym uregulowaniem przyszłego korzystania z nieruchomości w zakresie posadowionych na jej terenie urządzeń energetycznych. W ocenie organu, przedmiotem rokowań poprzedzających wykonanie prac, o jakich mowa wart. 124b u.g.n., powinno być zaś tylko uzyskanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości poprzez udostępnienie nieruchomości w celach remontowych, a nie istnienie na niej wybudowanych przewodów i urządzeń, i związane z tym zezwolenie na korzystanie z nieruchomości w celu usunięcia awarii czy przebudowy.
Zdaniem organu odwoławczego, jednorazowa zgoda właścicieli nieruchomości mogła być utożsamiana z uzyskaniem przez Spółkę tytułu prawnego do tej nieruchomości tylko i wyłącznie w celu przeprowadzenia prac remontowych i była ona wystarczająca – gwarantowała bowiem dysponowanie gruntem na cele prac remontowych. Spółka powinna zaś dążyć do zawarcia odrębnej umowy np. o ustanowieniu służebności przesyłu w celu uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji iż fakt, że strony nie doszły do porozumienia skutkującego zawarciem umowy cywilnoprawnej, nie oznacza, że właściciele nie wyrazili zgody na prace remontowe.
Skargę na decyzję Kolegium wywiodła Spółka, zarzucając organowi:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez zaniechanie wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co polegało w szczególności na:
- błędnej ocenie, że z pisma S. C. i E. C. (dalej: Uczestnicy) z lipca 2021 roku wynika zgoda Uczestników na udostępnienie nieruchomości w celu wymiany przewodu odgromowego istniejącej napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz regulację zwisów przewodów zgodnie z treścią wniosku Spółki o udostępnienie Nieruchomości z 18 stycznia 2021 roku ("Wniosek"), podczas gdy Spółka i Uczestnicy nie osiągnęli porozumienia w odniesieniu do warunków udostępnienia Nieruchomości, gdyż zakres zgody i jej warunki proponowane przez Spółkę nie są tożsame z jednostronnym oświadczeniem Uczestników o wyrażeniu zgody na jednorazowe udostępnienie Nieruchomości zawartym w piśmie Uczestników z lipca 2021 roku;
- błędnej ocenie pisma Uczestników stanowiącego odpowiedź na pismo Wojewody z dnia 19 stycznia 2022 roku, w którym to Uczestnicy w odpowiedzi na zapytanie Wojewody wskazali, że nie zgadzają się na zawarcie porozumienia zaproponowanego przez Spółkę o udostępnienie Nieruchomości, przesłanego przy piśmie z 3 sierpnia 2021 roku, podczas gdy odpowiedź Uczestników na pismo Wojewody z dnia 19 stycznia 2022 roku wskazuje, że Uczestniczy nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości w zakresie wskazanym przez Spółkę we Wniosku, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało bezzasadnym przyjęciem przez Wojewodę, że nie została spełniona przesłanka braku zgody osób mających prawa rzeczowe do Nieruchomości;
- art. 7 k.p.a, w zw. z art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 112 ust. 1 i 3 u.g.n, przez nierozważenie interesów stron postępowania, podczas gdy decyzja w przedmiocie udostępnienia nieruchomości wydana na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. powinna uwzględniać interes obu stron postępowania, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało wydaniem decyzji Wojewody uwzględniającej jedynie interes Uczestników;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie decyzji Starosty w mocy, podczas gdy zarzuty naruszeń wskazane przez Spółkę w odwołaniu z dnia 9 listopada 2021 roku były zasadne, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało istnieniem w obrocie prawnym decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego;
II. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 124b ust. 1 u.g.n. przez jego niezastosowanie podczas gdy materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wskazuje, że ziściły się obie przesłanki wskazane w tym przepisie, tj.: powstała konieczność wykonania czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz właściciele Nieruchomości nie wyrazili zgody na przeprowadzenie tych prac;
- art. 124b ust. 1 u.g.n, przez błędną wykładnię pojęcia "zgody" polegającą na przyjęciu, że zgoda może być wyrażona w jednostronnym oświadczeniu woli, podczas gdy zgoda na udostępnienie nieruchomości powinna być ujęta w formie umowy cywilnoprawnej;
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie decyzji Wojewody w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty.
W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka w pierwszej kolejności przedstawiła stan faktyczny sprawy.
Dalej Spółka wskazała, że celem art. 124b u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.). Tym samym, celem wprowadzenia normy wyrażonej w art. 124b u.g.n. jest możliwość zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju.
Skarżąca podkreśliła, że treść przesłanego przez właścicieli oświadczenia o jednorazowym udostępnieniu nieruchomości nie gwarantuje pewnego i niezakłóconego wykonania inwestycji, a w rezultacie może dojść do sytuacji, w której bezpieczeństwo energetyczne regionu będzie realnie zagrożone.
Organ dopuścił się naruszenia art 124b ust. 1 u.g.n. uznając, że zgoda na udostępnienie nieruchomości może być wyrażona w formie jednostronnej czynności prawnej. Skarżąca zaznaczyła, że choć art. 124b ust. 1 u.g.n. nie przewiduje żadnych wymagań co do formy wyrażenia zgody, to powinna ona przybrać formę umowy.
Spółka podkreśliła, że zgody, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. nie można domniemywać. Skutki wyrażenia takiej zgody są dla właściciela gruntu daleko idące, powodują one poważne ograniczenie jego prawa do swobodnego korzystania z nieruchomości. Tego rodzaju zezwolenie jest równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomością przez inny niż właściciel podmiot. Ponadto urządzenia po ich wybudowaniu stanowią własność przedsiębiorstwa, które uzyskuje dostęp do nieruchomości w celu prawidłowej ich eksploatacji, a przez to ingerencji w cudzą własność. Spółka podkreśliła, że uzyskanie zgody na udostępnienie Nieruchomości miało służyć złożeniu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potwierdza to, że zgoda na udostępnienie Nieruchomości nie może być dorozumiana.
Skarżąca zaznaczyła następnie, że skoro przedsiębiorstwo energetyczne powinno przedstawić konkretne warunki wyrażenia zgody na udostępnienie, Nieruchomości, to należy oczekiwać, że wyrażenie warunków zgody przez Uczestników powinno również być szczegółowe. Za sprecyzowanie warunków zgody na udostępnienie Nieruchomości z całą pewnością nie można było zaś uznać ogólnikowego stwierdzenia przez Uczestników, że wyrażają zgodę na jednorazowe udostępnienie nieruchomości, Skoro zgodnie z art. 124b ust. 3 obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na określony czas nie dłuższy niż sześć miesięcy, a Spółka jednoznacznie wskazała we wniosku, że zwraca się o wyrażenie zgody na udostepnienie nieruchomości na czas jednego miesiąca liczonego od dnia jej zajęcia. Spółka wywiodła następnie, że organ I instancji, który zaangażował się w prowadzenie negocjacji pomiędzy stronami na etapie postępowania administracyjnego, powinien zwrócić uwagę aby Uczestnicy w bardziej szczegółowy sposób określili zakres swojej zgody na udostępnienie nieruchomości, w szczególności co do okresu, w którym mogłoby dojść do jej udostępnienia.
Spółka nawiązując do powyższej argumentacji wskazała, że za umowę nie można uznać pisma Uczestników z lipca 2021 roku. Pismo to stanowiło jednostronne oświadczenie woli, złożone w oderwaniu od oczekiwań wyrażanych przez Skarżącą. Natomiast w prawie polskim występuje numerus clausus jednostronnych czynności prawnych. Jednostronne oświadczenie niemieszczące się w zamkniętym katalogu jednostronnych czynności prawnych nie może rodzić zobowiązania i stanowić źródła roszczeń. Jednostronne czynności prawne stanowią źródło powstania zobowiązania jedynie w specyficznych sytuacjach wynikających z istoty danego stosunku prawnego lub rodzaju czynności, co w każdej sytuacji ma podstawę w wyraźnej regulacji prawnej. Taka sytuacja nie miała zaś miejsca w niniejszej sprawie.
Skarżąca wywiodła również, że organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 124b ust. 1 u.g.n. uznając, że skoro art. 124b ust. 1 u.g.n. dotyczy tylko czasowego udostępnienia nieruchomości, to strony powinny prowadzić rokowania wyłącznie w tym zakresie. Bezprzedmiotowe są rozważania organu II instancji wskazujące, że zgoda właściciela na czasowe udostępnienie nie musi obejmować zgody na trwałe istnienie urządzeń w przyszłości, gdyż przepis art. 124b u.g.n. nie wymaga zawarcia umowy ustanowienia służebności.
Spółka zwróciła również uwagę, że organ dopuścił się naruszenia art. 124b ust. 1 u.g.n. uznając, że w niniejszej sprawie nie spełniła się przesłanka braku zgody osób posiadających prawa rzeczowe do nieruchomości, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Za zgodę na udostępnienie Nieruchomości w celu wykonania prac wskazanych we wniosku nie można było bowiem uznać pisma Uczestników z lipca 2021 roku, gdyż:
- w piśmie tym Uczestnicy wyrazili zgodę tylko na jednorazowe udostępnienie Nieruchomości, zaś jednorazowe wejście nie jest wystarczające do wykonania wszystkich prac wskazanych we wniosku;
- wyrażenie zgody na udostępnienie Nieruchomości powinno nastąpić w formie umowy cywilnoprawnej zawierającej obustronne oświadczenia woli, do czego nie doszło.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 145 ( Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez Organ w odpowiedzi na skargę i nikt temu wnioskowi nie oponował.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, wobec czego nie zachodziła konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W myśl art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy (art. 124b ust. 3 u.g.n.). Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie.
Przytoczona powyżej regulacja znajduje zastosowanie jeżeli dojdzie do kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:
1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości,
2) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu.
Jeśli chodzi o przesłankę pierwszą warunkiem uznania planowanych robót jako, przewidzianych w art. 124b ust. 1 u.g.n., czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 p.b., co oznacza, że roboty (czynności) remontowe wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym polegać powinny na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego, bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu w tym bez zmiany takich parametrów, jak powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (por. W. Piątek w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, warszawa 2016, s. 65-66, uw. 13).
Oceniając charakter takich prac uwzględnić należy również publicznoprawne obowiązki operatora systemu przesyłowego, o których to mowa jest w art. 6 pkt 2 u.g.n., a które to zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 Prawa energetycznego obejmują prace gwarantujące bezpieczeństwo i niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz utrzymywanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (por. wyrok NSA z 15 maja 2018 r., I OSK 2739/17, dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.govpl dalej CBOSA).
Zdaniem Sądu w sprawie nie ma najmniejszych wątpliwości, że wskazane przez inwestora prace, opisane w części faktycznej uzasadnienia, nie wykraczają poza granice remontu. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej planowane prace polegać miały na wymianie przewodu odgromowego istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV, regulacji zwisów przewodów, pracach konserwacyjnych na infrastrukturze towarzyszącej polegających na wymianie zespołu łączników tzw. osprzętu elektroenergetycznego łączącego przewód OPGW (odgromowy) z konstrukcją słupa, pracach konserwacyjnych na elementach składowych - stanowiska słupowego. Zastrzec należy przy tym, że w wyniku przeprowadzonych prac nie zmienią się parametry techniczne i użytkowe istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV, tj. napięcie znamionowe, liczba torów, przewodów, trasa i długość linii. Słusznie zatem organy obu instancji zakwalifikowały planowane działania przedsiębiorstwa energetycznego jako remont w rozumieniu art. 124b u.g.n.,
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że nie została spełniona druga z ww. przesłanek warunkujących możliwość wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego w omawianym trybie. Z brzmienia art. 124b ust. 1 wprost wynika, że niezbędnym warunkiem wydania na jego podstawie decyzji jest brak zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości. Nie ma tu mowy o rokowaniach, o których ustawodawca wyraźnie mówi np. w art. 124 ust. 3 u.g.n.
Zawarty w art. 124b ust. 1 u.g.n. wymóg braku zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości powoduje, że po stronie podmiotu zainteresowanego udostępnieniem nieruchomości, aktualizuje się obowiązek wystąpienia do właściciela nieruchomości o jej udzielenie. Oznacza to w istocie wymóg skontaktowania się z właścicielem nieruchomości, przedstawienia mu propozycji i wymiany stanowisk. Niemniej jednak za spełnienie omawianego warunku można uznać sytuację, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na propozycję wyrażenia zgody, wprost sprzeciwił się wyrażeniu takiej zgody, czy sytuację, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które okazały się niemożliwe do przyjęcia dla każdej z nich.
Jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 10 maja 2018 r., (sygn. akt II SA/Po 290/17 CBOSA) dla potrzeb zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. wymóg braku zgody należy odczytywać w ten sposób, że inwestor ma obowiązek wystąpić na piśmie o zgodę do właściciela nieruchomości na wykonanie zakreślonych prac służących prawidłowemu funkcjonowaniu wskazanych w tym przepisie urządzeń infrastruktury technicznej, w celu udowodnienia, że występował o zgodę, gdyż tylko brak zgody uzasadnia ingerencję władczą organów administracji publicznej i wydanie decyzji z art. 124b ust. 1 ustawy.
Omawiany przepis nie zawiera żadnych postanowień dotyczących trybu lub sposobu bądź formy uzyskiwania takiej zgody. Można więc różnie interpretować ten wymóg. WSA w Olsztynie uznał, że "spełnienie tego obowiązku oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło między stronami do porozumienia, ale inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w ww. przepisie. Niemożność uzyskania zgody zachodzi natomiast wtedy, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia albo właściciel nieruchomości sprzeciwił się wyrażeniu zgody" (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 5.07.2018 r., II SA/Ol 311/18 CBOSA). Podobnie wypowiedział się też WSA w Łodzi w wyroku z 7.02.2019 r., II SA/Łd 1113/18, LEX nr 2624801. W wyroku z 24.06.2020 r. WSA w Krakowie zauważył, że art. 124b u.g.n. w ogóle nie wymaga, aby przed wydaniem decyzji o udostępnieniu nieruchomości przeprowadzone zostały z jej właścicielem rokowania, bo do wydania decyzji wystarczy jedynie, aby właściciel nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości (II SA/Kr 1317/19, LEX nr 3035687).
Podkreślić należy jednak, że brak zgody właściciela nieruchomości dotyczyć musi propozycji odpowiadającej w swojej treści granicom wyznaczonym przez art. 124b ust.1 u.g.n. Brak zgody właściciela nieruchomości w odniesieniu do żądań lub propozycji wykraczających poza literalną treść art. 124b ust. 1 u.g.n. jest okolicznością nie mieszczącą się w granicach sprawy administracyjnej prowadzonej w oparciu o art. 124b. ust.1 u.g.n. Wszelkie ustalenia, ewentualnie żądania inwestora dotyczące kwestii innych niż te o jakich mowa w art. 124b ust.1u.g.n. nie mają w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ww. przepis znaczenia prawotwórczego.
Należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124b u.g.n. pismem z 18 stycznia 2021 r. złożyła Spółka A. Jak w treści skargi wskazuje sama spółka rokowania z właścicielami nieruchomości rozpoczęły się w 2019 roku. W dniu 3 września 2019 r., w trakcie spotkania z właścicielami nieruchomości pełnomocnik spółki przedstawił i omówił projekt umowy dotyczący ustanowienia służebności przesyłu, a także zakres planowanych robót niezbędnych do wykonania zadania inwestycyjnego polegającego na modernizacji linii elektroenergetycznej WN 110 kV oraz wpływ wykonania tych robót na obecny i przyszły sposób użytkowania Nieruchomości. Skarżąca spółka wskazała, że projekt przedstawionego Uczestnikom porozumienia zakładał ustanowienie służebności przesyłu polegającej na:
- prawie do korzystania z nieruchomości obciążonych w zakresie niezbędnym do posadowienia na nich w przyszłości urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w tym część stanowiska słupowego WN 110 kV;
- znoszeniu istnienia posadowionych na nieruchomościach obciążonych urządzeń, o których mowa powyżej, po ich posadowieniu;
- znoszeniu istnienia posadowionych na nieruchomości obciążonej urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznej linii WN 110 kV wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w tym część stanowiska słupowego WN 110 kV;
- prawie do korzystania z nieruchomości obciążonych w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, o których mowa powyżej wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników Spółki A. oraz przez wszystkie podmioty i osoby, którymi Spółka A. posługuje się w związku z prowadzoną działalnością, co obejmowało również zgodę na wykonanie prac polegających na wymianie przewodu odgromowego istniejącej napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz regulacji zwisów przewodów.
Za ustanowienie służebności spółka zaproponowała właścicielom nieruchmosci wynagrodzenie w wysokości [...] złotych, co nie odpowiadało ich oczekiwaniom finansowym.
Następnie, pismami z dnia 20 października 2020 roku i 23 listopada 2020 roku Spółka wystąpiła do właścicieli nieruchomości o udzielenie zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac remontowych polegających na wymianie przewodu odgromowego, informując jednocześnie, że zgoda przyjmuje formę prawną umowy (porozumienia w sprawie ustanowienia służebności przesyłu) uprawniającą m.in. do korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji w szczególności prac remontowych. Przedstawiła planowany teren czasowego zajęcia i przebieg linii. spółka załączyła do pisma projekt porozumienia ws. ustanowienia służebności przesyłu dla urządzeń istniejących i projektowanych.
Właściciele nieruchomości nie odpowiedzieli na powyższe pisma. Zauważyć należy jednak, że już w toku postepowania administracyjnego, co odnotowały organy, właściciele nieruchomości złożyli pismo (wpływ datowany na 13 lipca 2021 r.) w którym wyrazili zgodę na jednorazowe udostępnienie nieruchomości w celu wymiany przewodu odgromowego istniejącej sieci elektroenergetycznej WN 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz regulacji zwisów. W treści pisma oznaczyli w sposób dokładny nieruchomość (nr działki, nr księgi wieczystej) jak również dokładnie oznaczyli dane inwestora któremu udzielają zgody na udostępnienie nieruchomości.
W piśmie z 3 sierpnia 2021 r. pełnomocnik spółki zwróciła uwagę na charakter wyrażonej zgody, stwierdzając, że nie spełniała ona wymogów jakie zostały wyznaczone dla inwestycji i wyraziła stanowisko że pisemna zgoda ze względu na wcześniejsze rozbieżne oświadczenia stron, nie może zostać zaakceptowana. Jednocześnie przedstawiono właścicielom propozycję wyrażenia zgody w formie umowy - oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami. W oświadczeniu tym zawarto m. in. postanowienie zgodnie z który, podmiot uprawniony wyraża zgodę na istnienie i pozostawienie na swojej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych przez cały okres ich użytkowania i umożliwi upoważnionym przedstawicielom przedsiębiorstwa energetycznego dostęp do tych urządzeń w celu wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy oraz usuwania awarii.
Z opisanych wyżej dokumentów wynika, że pismem z 18 stycznia 2021 oraz pismami z 20 października 2020 r. i 23 listopada 202r. Skarżąca spółka zaproponowała właścicielom nieruchomości w istocie nie tylko zawarcie umowy/porozumienia dotyczącego zgody na czynności o których mowa w art. 124b u.g.n. lecz oczekiwała przeniesienia praw dalej idących w tym początkowo ustanowienia służebności przesyłu. Dopiero w propozycji datowanej na 3 sierpnia 2021r. skarżąca odstąpiła od propozycji ustanowienia służebności przesyłu. Nie zmienia to jednak faktu, ze zakres jej żądań cały czas był wyraźnie szerzy niż ten wynikający z treści art. 124b ust. 1 u.g.n. Tymczasem ustawodawca w treści art. 124 ust. 1 u.g.n. jednoznacznie wskazał, że właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości zobligowany jest do wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. W przypadku braku takiej zgody – lecz tylko w zakresie określonym w przepisie – starosta uprawniony jest do wydania decyzji w której zobowiąże właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do wyrażenia na to zgody.
Nie może ujść uwadze Sądu, że przepis art. 124b u.g.n. przewiduje szczególny wypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający ze wzmiankowanego przepisu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Mamy zatem w tej sytuacji do czynienia, podobnie jak w art. 124, ze szczególnym przypadkiem wywłaszczenia, przy czym jego zakres jest jeszcze węższy niż wynikający z art. 124. Co jednak istotne, także w tym przypadku granice ingerencji w prawo własności wyznacza art. 21 Konstytucji RP, zgodnie z którym wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.
Zakres obowiązków właściciela nieruchomości i uprawnień organu do ingerowanie w przysługujące mu prawo nie może być zatem interpretowany w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie przepis art. 124b u.g.n. winien być interpretowany w sposób ścisły. W przeciwnym razie zaistniało by ryzyko dokonania wykraczającej poza ustawowe upoważnienie ingerencji w prawo własności. Skarżąca spółka słusznie podnosi, że postępowanie prowadzone w oparciu o przedmiotowy przepis wymaga wyważenia interesu społecznego oraz interesu właściciela. Winno się to jednak odbywać tylko w granicach przewidzianej prawem możliwości ingerencji w prawo własności. Ustawodawca formułując przesłanki ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej, wskazał już bowiem okoliczności w których interes społeczny rozumiany jako konieczność zachowania sprawności instalacji do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, ze inwestor podejmując starania o uzyskanie zgody wściela nieruchomości na jej udostępnienie w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń respektować musi zakres uprawnień wynikających z prawa własności. Ewentualność zastosowania art. 124b u.g.n. nie może służyć do uzyskania od właściciela nieruchomości w sposób przymusowy koncesji dalej idących niż te wynikające wprost z przepisu. Nie można zatem przyjąć by propozycja ustanowienia służebności przesyłu mogła być taktowana w sposób tożsamy z próbą uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Inwestor formułując wobec właściciela nieruchomości żądania dalej idące niż te wynikające wprost z art. 124b ust. 1 u.g.n musi liczyć się z faktem, że reżim prawny wskazanej wyżej regulacji dotyczyć będzie tylko pewnego zakresu jego roszczeń.
Mając na względzie powyższe wskazać należy, że niezalenie od granic i zakresu roszczeń inwestora formułowanych z powołaniem się na art. 124b u.g.n, osoby posiadające prawa rzeczowe do nieruchomości zobligowane są na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami do ustosunkowania się do roszczeń inwestora tylko w granicach obowiązku przewidzianego w art. 124b ust. 1 u.g.n. W zakresie roszczeń wykraczających poza obowiązek udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń strony działają w oparciu o zasadę swobody umów.
Sąd podziela zatem stanowisko Wojewody zgodnie z którym przedmiotem oferty poprzedzającej wykonanie prac, o jakich mowa wart. 124b u.g.n., powinno być tylko uzyskanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości poprzez udostępnienie nieruchomości w celach remontowych, a nie istnienie na niej wybudowanych przewodów i urządzeń, i związane z tym zezwolenie na korzystanie z nieruchomości w celu usunięcia awarii czy przebudowy.
Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów zawartych w skardze, wskazać należy, ze sprowadzają się one de facto do zakwestionowania przez spółkę dokonania przez organy obu instancji prawidłowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego jak również zarzutu nie zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy odpowiadał przesłankom wydania decyzji przewidzianej w tej regulacji.
Zarzutów tych skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela. W zakresie naruszeń norm procesowych Skarżąca koncentruje swoją argumentację na dokonaniu przez organy błędnej oceny oświadczenia właścicieli nieruchomości, w którym wyrazili zgodę na jednorazowe udostępnienie nieruchomości w celu wymiany przewodu odgromowego istniejącej sieci elektroenergetyczne] WN 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz regulacji zwisów (wpływ datowany na 13.07.2021 r.), a także pisma właścicieli nieruchomości w którym Ci w odpowiedzi na pytanie Wojewody wskazali, że nie zgadzają się na zawarcie porozumienia zaproponowanego przez Spółkę A.
Stwierdzić należy, że organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy. Kwestią najistotniejszą z punktu widzenia granic postępowania prowadzonego w oparciu o art. 124b ust.1 u.g.n. było ustalenie, czy właściciele nieruchomości odmówili zgody na przewidziane w przepisie działania inwestora tj. wykonanie czynności związanych z konserwacją i remontami. Stanowisko sformułowane przez właścicieli nieruchomości w piśmie z 13 lipca 2021r. nie budziło wątpliwości i w jasny sposób wskazywało na ich zgodę co do udostępnienia nieruchomości. Jednocześnie w piśmie stanowiącym odpowiedź na pismo Wojewody z dnia 19 stycznia 2022 r. właściciele nieruchomości w sposób nie budzący wątpliwości wskazali, że nie zgadają się na podpisanie porozumienia zaproponowanego przez Skarżąca spółkę. Jak wywodzili treść porozumienia wykracza poza udzielenie przez nich zgody na przeprowadzenie prac remontowych na istniejącej linii WN 110 kv.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, ze Skarżąca spółka w kontaktach z właścicielami nieruchomości w sposób konsekwentny dążyła do uzyskania praw szerszych niż wynikające z treści art. 124b u.g.n. W sytuacji gdy właściciele nieruchomości wyrazili zgodę na działania tożsame ze wskazanymi w treści art. 124b ust. 1 u.g.n. Skarżąca spółka uznała, że forma jak i treść złożonej deklaracji jest niewystarczająca dla podjęcia prac na nieruchomości. Spółka wskazała m.in. że oświadczenie woli o zgodzie na udostępnienie nieruchomości jest niewystarczające, a zgoda winna mieć postać umowy zawartej miedzy właścicielami nieruchomości a spółką. Przy piśmie z 3 sierpnia 2021r. Skarżąca spółka przedstawiła projekt umowy - oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości, obejmującej również zgodę właścicieli na istnienie i pozostawienie na nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych przez cały okres użytkowania i umożliwienia przedstawicielom przedsiębiorstwa energetycznego dostępu do tych urządzeń w celu wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy oraz usuwania awarii. Kolejny raz przewidywał on jednak udzielenie przez właścicieli nieruchomości koncesji dalej idących niż te wprost wynikające z treści art. 124b ust. 1 u.g.n.
O ile w odniesieniu do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przewidzianego w art. 124 u.g.n. w doktrynie ustabiliozowany jest pogląd, że zgoda taka winna mieć formę umowy, to stanowisko to nie może być wprost przenoszone na grunt art. 124b u.g.n. Zakres ingerencji w prawo własności jakiego dotyczy art. 124b u.g.n. jest bowiem istotnie węższy. Ustawodawca nie sformułował przy tym wprost obowiązku zawarcia umowy, a jedynie wyrażenia zgody na udostępnienia nieruchomości. Nawet jednak, jeśli przyjąć, iż właściwą formą zgody na czynności przewidziane art. 124b ust. 1 u.g.n. będzie umowa, to Skarżąca spółka nie podjęła starań w celu jej zawarcia. Wręcz przeciwnie w reakcji na oświadczenie właścicieli nieruchomości dotyczące zgody na przeprowadzenie prac na ich nieruchomości, Skarżąca spółka sformułowała oczekiwania dotyczące udzielenia jej dalej idących koncesji. Spółka nie podjęła zaś działań zmierzających do zawarcia umowy odpowiadającej w swej treści granicom wynikającym z treści art. 124b ust. 1 u.g.n.
Wobec powyższego nie zasługują na akceptacje również zarzuty w przedmiocie błędnego nie zastosowania przez organy art. 124b ust. 1 u.g.n. W przedmiotowej sprawie organy ustaliły bowiem, że nie jest spełniona jedna z dwóch przesłanek do wydania decyzji w oparciu o wzmiankowany wyżej przepis. Powtórzyć należy, że przytoczona powyżej regulacja znajduje zastosowanie jeżeli dojdzie do kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:
1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości,
2) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu.
W toku postępowania administracyjnego właściciele nieruchomości złożyli oświadczenie o zgodzie na udostepnienie nieruchomości. Tym samym ich działanie spełniło kryteria przesłanki negatywnej wydania decyzji w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n., a więc istnienia zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości.
Powtórzyć należy, że obowiązków właściciela nieruchomości wynikających z art. 124b ust. 1 u.g.n. nie można interpretować w sposób rozszerzający. Podkreślić należy zatem, czego Skarżąca spółka zdaje się nie zauważać, że brak zgody dotyczyć musi propozycji odpowiadającej w swojej treści granicom wyznaczonym przez art. 124b ust.1 u.g.n.
Nie mogło ujść uwadze sądu, że pismo właścicieli nieruchomości z lipca 2021 r. nie było jedynym jakie złożyli oni w tej sprawie. Już w lutym 2021 r. po nieudanych rozmowach dotyczących ustanowienia służebności właściciele nieruchomości zwrócili uwagę, że dotychczasowe rozmowy były prowadzone w innym celu, a jeżeli inwestor chce wejść na ich nieruchomość, to niech się o to zwróci. Również w piśmie datowanym na 14 kwietnia 2021 r. S. C. zgadzał się "na udostępnienie terenu do naprawy linii", podkreślając że nigdy takiej zgody nie odmówił, a nie zgodził się jedynie na ustanowienie służebności. Stanowisko to zostało potwierdzone na rozprawie administracyjnej 2 czerwca 2021 r. Także 22 czerwca 2021 r. uczestnik postępowania informował o zgodzie na wykonanie prac remontowych przez Skarżącą. Zgoda ta została potwierdzona wreszcie 15 grudnia 2021 r. i 24 stycznia 2022 r. W piśmie z lipca 2021 r. jest rzeczywiście mowa o zgodzie na jednorazowe wejście na nieruchomość, w ocenie sądu chodzi tu jednak nie o jedno wejście, ale o dokonanie jednego remontu, co z resztą skarżąca mogła bez problemów wyjaśnić, a nie tylko wyprowadzać z jednego słowa negatywne dla siebie wnioski.
Natomiast skarżąca pomimo tego, że domagała się zawarcia umowy nigdy nie przedstawiła propozycji, która by nie wykraczała poza unormowanie art. 124b u.g.n.
W konsekwencji powyższych ocen, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury, w szczególności w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać tutaj należy, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie na podstawie przepisów prawa z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a organy dokonały oceny materiału dowodowego stosownie do treści art. 80 k.p.a. Organy w sposób prawidłowy zinterpretowały i zastosowały także przepisy prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.