II SA/Ol 247/25

II SA/Ol 247/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art.3 pkt 1, pkt 3, pkt 5 i pkt 6, art.28 ust.1, art.29 ust.1 pkt 7, art.48 ust.1, ust. 3 i ust.5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art.105 par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art.119 pkt 3, art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 3 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi A. P. i K. P. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy budynku rekreacji indywidualnej - oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 - Pb), po rozpatrzeniu zażalenia A. i K. P. (skarżący) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) (PINB, organ I instancji) z dnia 18 grudnia 2024 r. wstrzymującego w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 Pb budowę budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach 12,12m x 4,00m (powierzchnia zabudowy budynku 48,48m2) z dobudowanym tarasem o wymiarach 4,0m x 4,0m, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr geod. (...) w obrębie Z., gm. P., wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej bez wymaganego zgłoszenia
- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:
W wyniku kontroli PINB przeprowadzonej 1 października 2024 r. – działki nr geod. (...) w obrębie Z., gm. P., wykazano budowę budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach 12,12m x 4,00m (powierzchnia zabudowy budynku 48,48m2) z dobudowanym tarasem niezadaszonym o wymiarach 4,0mx4,0m. Obiekt posadowiono na zarejestrowanej przyczepie nr rejestracyjny (...), na bloczkach betonowych. Budynek posiada dach dwuspadowy pokryty blachodachówką, wyposażony jest w instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną. Na taras z budynku prowadzą podwójne drzwi balkonowe. Według oświadczenia współwłaściciela K. P. - obiekt został przywieziony w sierpniu 2024 r. Powołana działka stanowi grunty orne.
Pismem z 28 listopada 2024 r. Starosta P. wskazał, że nie zostało wydane pozwolenie na budowę oraz nie zostało przyjęte skutecznie zgłoszenie dotyczące budowy budynku rekreacji indywidualnej na działce nr geod. (...) w obrębie Z., gm. P.
Postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. organ I instancji wstrzymał w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 Pb, roboty budowlane polegające na wyżej opisanej budowie budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach 12,12m x 4,00m na działce nr geod. (...). PINB poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (zgodnie z art. 48 ust. 3 Pb). Organ wskazał na kwalifikację przedmiotowego budynku jako budynku rekreacji indywidualnej (zgodnie z § 3 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) o powierzchni zabudowy 48,48m2 (określonej wg normy PN-ISO 9836:2015-12 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych"). Na budowę przedmiotowego budynku wymagane było uzyskanie uprzedniego zgłoszenia (wg art. 29 ust. 1 pkt 16b Pb).
Zażalenie na postanowienie PINB wnieśli skarżący.
W uzasadnieniu postanowienia z 28 stycznia 2025 r. WINB wskazał, że przedmiotowy obiekt nie spełnia warunków pojazdu określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Przyczepa kempingowa, naczepa samochodowa czy innego tego rodzaju obiekty nawet jeżeli są zarejestrowane jako pojazd, muszą być uznane za obiekt budowlany, jeżeli zostały posadowione na nieruchomości w celu zamieszkiwania całorocznego lub okresowego (rekreacyjnego) przez dłuższy okres czasu. Wyjaśnił, że przyczepa kempingowa jest pojazdem drogowym bez silnika, ciągniętym przez inny pojazd z przeznaczeniem do mieszkania w czasie przemieszczenia się pojazdem. Umieszczenie przyczepy na długi okres na nieruchomości i wykorzystanie jej do celów mieszkaniowo-rekreacyjnych powoduje, że przyczepa nie jest połączona z przemieszczającym się pojazdem silnikowym, nie pełni już zatem funkcji pojazdu. Fakt rejestracji przyczepy, nie wyłącza możliwości uznania jej za obiekt budowlany Zarejestrowanie przyczepy stanowi jedynie jej dodatkową cechę, istniejącą z woli jej właściciela, która umożliwia legalne poruszanie się po drogach publicznych, nie wyłącza natomiast możliwości uznania przyczepy za obiekt budowlany, jeżeli została ona posadowiona na nieruchomości w celu zamieszkiwania całorocznego lub okresowego (rekreacyjnego) przez dłuższy okres czasu. Podniósł, że zgodnie z art. 28 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, które określają jakie obiekty i roboty budowlane są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie wymagają zgłoszenia ich właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, oraz przypadki realizacji robót budowlanych, które nie wymagają zarówno pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 Pb nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa: wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m2, b) powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zawiera także w § 3 pkt 7 określenie pojęcia budynku rekreacji indywidualnej - rozumianego jako budynku przeznaczonego do okresowego wypoczynku. Z kolei art. 3 pkt 2 Pb określa budynkiem taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundament i dach. Fundament jest elementem konstrukcyjnym obiektu budowlanego, mającym za zadanie przenoszenie obciążeń budowli na grunt i zapewniającym trwałość konstrukcji, uniemożliwiając tym samym jej przesunięcie czy zniszczenie. Element ten może być wykonany z różnych materiałów budowlanych, a jego parametry i głębokość posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, które z kolei są wypadkową wielkości i rodzaju konstrukcji. Wobec tego fakt, że fundament jest płytko albo w ogóle nie jest zagłębiony w ziemi, nie przesądza, że dany obiekt nie jest trwale związany z gruntem. Tym samym fundament może stanowić posadowienie obiektu budowlanego na bloczkach betonowych.
WINB podkreślił, że cecha "trwałego związania z gruntem" przejawia się w posadowieniu obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie. Przywołując art. 3 pkt 6 Pb wyjaśnił definicję "budowy" czyli wykonania obiektu budowlanego, tj. podejmowania działania w celu powstania obiektu budowlanego, który ma być zlokalizowany w określonym miejscu. Podkreślił, że wykonywanie obiektu w określonym miejscu w rozumieniu art. 3 pkt 6 Pb może polegać na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana poza miejscem budowy, co może dotyczyć np. takich obiektów budowlanych, jak zbiorniki, urządzenia techniczne, kontenery, reklamy. Określona rzecz ruchoma może stać się obiektem budowlanym po jej usytuowaniu w określonym miejscu, ze względu na jej przeznaczenie i sposób użytkowania. Dodał również, iż na gruncie art. 3 pkt 5 Pb oraz definicji "budowy" zawartej w art. 3 pkt 6 Pb, w odniesieniu do takich obiektów jak barakowozy, przyczepy i inne podobne obiekty na kołach, przez ich "wybudowanie" rozumie się w orzecznictwie już samo dostarczenie takiego obiektu oraz jego postawienie na gruncie, z ewentualnym wykonaniem pewnych przystosowawczych robót budowlanych
Wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust, 1, ale nie później niż w okresie 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z treści tego przepisu wynika, że nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia budowa obiektu tymczasowego, tj. zgodnie z art. 3 ust. 5 Pb, przeznaczonego do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianego do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiektu budowlanego nie połączonego trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, pokrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, którego termin użytkowania w miejscu ustawienia /montażu/ nie przekroczy 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jeśli natomiast tymczasowy obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia /montażu/ w okresie dłuższym niż 180 dni, to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast wybudowanie obiektu tymczasowego bez zgłoszenia (przy obiekcie na 180 dni) oraz pozwolenia na budowę (na okres powyżej 180 dni) wywołuje identyczne konsekwencje, bowiem obiekt taki wybudowany jest samowolnie, a skutki samowoli budowlanej rozpatrywane będą wg procedury wynikającej z art. 48 Pb.
WINB stwierdził, że niezależnie od tego czy przedmiotowy obiekt budowlany zostanie zakwalifikowany jako: parterowy budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 70m2 (wykonany z naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 16b Pb - bez zgłoszenia) czy jako - tymczasowy obiekt budowlany typu domek holenderski posadowiony na okres powyżej 180 dni (z naruszeniem art. 28 Pb - bez pozwolenia na budowę) obecne brzmienie art. 48 Pb przewiduje jednakowe skutki prawne (tożsama procedura legalizacyjna dla samowolnej budowy obiektu budowlanego bez zgłoszenia jak i bez pozwolenia na budowę).
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie WINB skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie w całości postępowania organu I instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:
art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie, że budynek jest obiektem nietrwale związanym z gruntem, co zostało potwierdzone w protokole kontroli.
art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb poprzez błędną kwalifikację budynku jako wymagającego pozwolenia na budowę, mimo że jego tymczasowy charakter zwalnia go z tego obowiązku.
art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia postanowienia.
zasady proporcjonalności i zaufania do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji wstrzymującej budowę zamiast zastosowania procedury naprawczej określonej w art. 50-51 Pb.
nieprawidłową kwalifikację obiektu budowlanego, ignorującą fakt, że budynek jest ustawiony na przyczepie, co wyklucza trwałe związanie z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Pb.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie postanowień są przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które wskazują budowa jakich obiektów i wykonywanie jakich robót budowlanych nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, a których nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani ww. zgłoszenia. Natomiast w przypadku tzw. samowoli budowlanej stosownie do art. 48 ust. 1 Pb organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Obiektem będącym przedmiotem kontrolowanego postępowania jest obiekt posadowiony na zarejestrowanej przyczepie. Ten fakt nie jest kwestionowany ani przez skarżących ani przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego. Nie jest również sporne, że skarżący posadowili ten obiekt na działce bez zgłoszenia takiego zamiaru bądź wystąpienia o pozwolenie na budowę do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast sporną okolicznością w sprawie jest kwalifikacja przedmiotowego obiektu, gdyż skarżący zarzucają organom nadzoru budowlanego poczynienie błędnych ustaleń co do charakteru obiektu.
W myśl art. 3 pkt 1 Pb przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 3 Pb budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 5 Pb przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Analiza niniejszej sprawy doprowadziła do wniosku, że organy słusznie zastosowały art. 48 ust. 1 Pb wstrzymując skarżącym roboty budowlane i informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację spornego obiektu.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii dopuszczalności uznania przyczepy kempingowej za obiekt budowlany. Niewątpliwie bowiem tego rodzaju obiekt co do zasady jest pojazdem mechanicznym niemającym własnego napędu, więc ciągniętym przez inny pojazd mechaniczny. W celu poruszania się po drogach pojazd taki winien spełniać stosowne wymogi wynikające z przepisów. Oczywiste są również podstawowe funkcje przyczep kempingowych związane z odpoczynkiem czy rekreacją ludzi. Niemniej jednak w sytuacji, w której pojazd taki zostaje "unieruchomiony" w jednym miejscu na dłużej należy przeanalizować powód takiego zdarzenia. Jeżeli bowiem pojazd taki zostanie zgodnie z wolą właściciela zaparkowany i pozostaje nieużytkowany (np. przez okres jesienno-zimowy), wówczas nadal mamy do czynienia z pojazdem mechanicznym. Jednakże jeżeli taki pojazd zostanie "uziemiony" na działce, a więc w sposób przemyślany i celowy osadzony na gruncie tak, by nie mógł się przemieszczać (był stabilny – bez względu na to, czy właściciel zdemontuje koła czy też nie), a właściciel dookoła niego tworzy infrastrukturę służącą mu do wypoczynku, jak np. taras, zadaszenie, dobudowanie wiaty, itp. – wówczas nie ma wątpliwości, że obiekt taki nie pełni funkcji pojazdu mechanicznego, lecz funkcję rekreacji indywidualnej.
Jak wynika z treści art. 3 pkt 5 Pb niektóre rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych zostały wyraźnie przez ustawodawcę wymienione (np. barakowozy, obiekty kontenerowe), jednakże redakcja tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że przytoczone wyliczenie ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wymienione w tym przepisie, jak np. przyczep kempingowych czy tzw. domków holenderskich, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. Opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres jego funkcjonowania na tej nieruchomości (zob. wyroki NSA: z 13 marca 2009 r. sygn. II OSK 348/08; z 29 maja 2012 r. sygn. II OSK 423/11; z 10 maja 2013 r. sygn. II OSK 39/12; orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).
W ocenie Sądu okoliczność czy sporny obiekt faktycznie jest wykorzystywany na cele rekreacyjne nie budzi wątpliwości. Jak wynika bowiem z akt sprawy, przedmiotowy obiekt realizuje cel rekreacyjny, o czym świadczy sposób jego posadowienia na gruncie. Obiekt jest wsparty na bloczkach betonowych posadowiony na gruncie - w sposób zapewniający mu stabilność. Co do zasady nie przeczy to faktowi, że obiekt ten mógłby zostać przetransportowany (po likwidacji elementów unieruchamiających i stabilizujących), lecz niewątpliwie - będąc na działce - służy do celów rekreacyjnych. Tym bardziej, że ewentualne przetransportowanie przyczepy wymaga przygotowań, a ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć sporządzonych podczas oględzin wynika, że z boku przyczepy wybudowano taras o wymiarach 4,0m x 4,0m. Dodatkowo na ww. zdjęciach widać rolety/żaluzje (najprawdopodobniej o funkcji zacieniającej przed światłem słonecznym), obiekt wyposażony jest w instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną a dodatkowo miejscami wokół przyczepy na gruncie ułożono drewno, najprawdopodobniej mające maskować spód przyczepy. Wobec tego można wysnuć wniosek, że wolą skarżących było zaparkowanie przyczepy kempingowej, skoro podjęli działania urządzające przestrzeń wokół niej tak, aby korzystać z niej rekreacyjnie. Wszystkie te okoliczności zostały w sposób prawidłowy udowodnione na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym dokumentacji zdjęciowej, co czyni zarzuty w tym zakresie bezpodstawnymi.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd wskazuje, że posadowienie przyczepy kempingowej w określonym miejscu w sposób zapewniający jej stabilność z przeznaczeniem na cele mieszkalne, czy rekreacyjne właścicieli (czy też osób trzecich) na określonej nieruchomości jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Pb (wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu).
Skarżący podnieśli, iż uznanie spornego obiektu za tymczasowy obiekt budowlany wskazywałoby na brak jego trwałego związania z gruntem. Ponownie więc należy odnieść się do przytoczonej powyżej definicji zawartej w art. 3 pkt 5 Pb, w której ustawodawca wskazuje, iż tymczasowym obiektem budowlanym jest "obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem". Jednakże o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, czy posadowienie obiektu jest na tyle trwałe, że opiera się on czynnikom mogącym zniszczyć go. Jednocześnie w tym samym przepisie ustawodawca wylicza przykładowo m.in. kioski uliczne, barakowozy czy obiekty kontenerowe, które - podobnie jak przedmiotowa przyczepa kempingowa - nie są na stałe "zabetonowane" w gruncie, lecz są na tyle solidnie na nim ustawione i wsparte, że niemożliwe jest poddawanie się przez nie działaniom standardowych czynników atmosferycznych. Naczelny Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1327/17 (CBOSA) wskazał, że "o trwałości związania z gruntem decyduje intensywność tego związania, co może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy budowla będzie połączona z gruntem fundamentem w gruncie tym w całości zagłębionym, ale także gdy wielkość, masa obiektu i względy bezpieczeństwa, w tym możność opierania się oddziaływaniom atmosferycznym wskazują na trwałość jego posadowienia. Obiekty trwale związane z gruntem to obiekty posadowione w taki sposób, by być odporne na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru, w sposób zapewniający im stabilność. Nie ma natomiast kluczowego znaczenia dla sprawy technologia wykonania fundamentu". Wobec tego fakt, że fundament jest płytko albo w ogóle nie jest zagłębiony w ziemi nie przesądza, że dany obiekt jest trwale związany z gruntem (v: wyrok NSA z 8 września 2011 r., sygn. II OSK 1302/10, CBOSA). Tym samym fundament może stanowić posadowienie obiektu budowlanego na bloczkach betonowych. Zatem nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący nieprawidłowej kwalifikacji obiektu budowlanego ignorującej fakt, że budynek jest ustawiony na przyczepie, co wyklucza trwałe związanie z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Pb oraz naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie, że budynek jest obiektem nietrwale związanym z gruntem.
Bezspornie posadowienie tymczasowego obiektu budowlanego wymaga co do zasady zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Stanowi o tym wyraźnie art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb. Zgodnie z tym unormowaniem nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Przepis ten dopuszcza czasowe użytkowanie takich obiektów tylko do 180 dni. Tym samym, jeżeli tymczasowy obiekt budowlany ma funkcjonować dłużej w danej lokalizacji, inwestor powinien wystąpić o pozwolenie na jego budowę. Zgodnie bowiem z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W konsekwencji, każdy obiekt budowlany lub roboty budowlane nie objęte dyspozycją art. 29-31 Pb wymagają pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie oczywistym jest, że skarżący przed posadowieniem spornego obiektu budowlanego nie dokonali wymaganego zgłoszenia ani nie uzyskali pozwolenia na jego budowę.
Nie budzi również wątpliwości Sądu, że do samowolnie posadowionego obiektu budowlanego ma zastosowanie procedura naprawcza z art. 48 Pb. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Norma ta ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, tj. w przypadku wystąpienia przesłanek faktycznych wskazanych w art. 48 ust. 1 ww. ustawy, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać postanowienie wstrzymujące budowę obiektu budowlanego (brak możliwości zastosowania uznania administracyjnego). Przy czym przepis ten, jak wynika z jego literalnego brzmienia, ma zastosowanie do wszystkich obiektów budowlanych, które wymagają zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, a więc także tymczasowych obiektów budowlanych, które, co wyjaśniono powyżej podlegają bezwzględnie procedurze zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Pb przepis ten ma zastosowanie do obiektu budowlanego będącego w budowie albo już wybudowanego, także w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 Pb).
W związku z powyżej wskazanym, za zasadne należy uznać twierdzenie WINB, że niezależnie od tego czy przedmiotowy obiekt budowlany zostanie zakwalifikowany jako: parterowy budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 70m2 (wykonany bez zgłoszenia) czy jako - tymczasowy obiekt budowlany typu domek holenderski posadowiony na okres powyżej 180 dni (z naruszeniem art. 28 Pb - bez pozwolenia na budowę) obecne brzmienie art. 48 Pb przewiduje jednakowe skutki prawne (tożsama procedura legalizacyjna dla samowolnej budowy obiektu budowlanego bez zgłoszenia jak i bez pozwolenia na budowę). Wybudowanie bowiem obiektu budowlanego bez zgłoszenia (przy obiekcie na 180 dni) oraz pozwolenia na budowę (na okres powyżej 180 dni) wywołuje identyczne konsekwencje, bowiem obiekt taki wybudowany jest samowolnie, a skutki samowoli budowlanej rozpatrywane będą wg procedury wynikającej z art. 48 Pb.
Dodatkowo wskazać należy, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Postanowienie organu I instancji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy wskazane w art. 48 ust. 3 Pb.
Nie mógł zostać uwzględniony wniosek skarżących o umorzenie postępowania. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Ogólnie z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. W dalszym ciągu na analizowanym terenie istnieje samowolnie posadowiony obiekt budowlany i istnieją sprawcy tej samowoli. Nie można więc uznać, że samowola budowlana, której dopuścili się skarżący ustała, co uzasadnia dalsze kontynuowanie postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.