II SA/OL 250/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-05-25
NSAinneWysokawsa
świadczenie przedemerytalneustawa o zatrudnieniubezrobociePGRTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąkontrola sądowaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą świadczenia przedemerytalnego z powodu niezgodności z Konstytucją przepisu uzależniającego przyznanie świadczenia od posiadania statusu bezrobotnego w konkretnym dniu.

Skarżąca W. F. domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły, wskazując na niespełnienie warunku posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił obie decyzje, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał ten warunek za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego W. F., byłej pracownicy PGR. Organy administracji uznały, że skarżąca nie spełniała kluczowego warunku, jakim było posiadanie statusu osoby bezrobotnej w dniu 7 listopada 2001 r., zgodnie z art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżąca argumentowała, że przepracowała wiele lat i była bezrobotna, a ostatnie zatrudnienie miało charakter tymczasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając skargę, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. (sygn. akt K 30/03), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu uzależniającego prawo do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w konkretnym dniu. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przepis, na którym oparto odmowę, utracił moc obowiązującą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, warunek ten jest niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. (sygn. akt K 30/03) uznał, że art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. w części, w jakiej uzależniał prawo do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r., jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.z.p.b. art. 37k § ust. 9

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis w brzmieniu nadanym przez art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. uzależniał prawo do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r. Część tego przepisu została uznana za niekonstytucyjną.

Pomocnicze

ustawa nowelizująca art. 3 § pkt 14 lit. f

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

Przepis ten nadał nowe brzmienie art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu, wprowadzając warunek posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r. Został on uznany za niekonstytucyjny.

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

Niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § l pkt l lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o wykonalności zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisu uzależniającego przyznanie świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r. z Konstytucją RP, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na literalnym brzmieniu art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu, który wymagał posiadania statusu bezrobotnego w konkretnym dniu.

Godne uwagi sformułowania

uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w tym dniu statusu bezrobotnego jest niegodny z art. 2 Konstytucji PR.

Skład orzekający

Hanna Raszkowska

przewodniczący

Beata Jezielska

sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady zgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i wyroku TK z 2005 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne sprawy administracyjne i uchylać decyzje oparte na niekonstytucyjnych przepisach.

Niezgodny z Konstytucją przepis kosztował emerytkę świadczenie – sąd naprawił błąd.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 250/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Beata Jezielska /sprawozdawca/
Hanna Raszkowska /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Tadeusz Lipiński Beata Jezielska (spr.) Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2002r. Starosta Powiatu odmówił przyznania W. F. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 28 marca 2002r. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001r. posiadał status bezrobotnego i łącznie spełniał warunki określone w tym przepisie. Wskazano, iż wnioskodawczyni na dzień 7 listopada 2001 r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej, a tym samym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie kwestii spełnienia pozostałych wymogów. Natomiast rejestracja dokonana w dniu 16 listopada 2001r. nie odnosi się do powołanego przepisu.
Od decyzji tej odwołała się W. F., kwestionując brak uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Podała, iż ma 52 lata, przepracowała w PGR W. 26 lat, a od 1995r. roku jest osobą bezrobotną. Wyjaśniła, iż ostatnio była zatrudniona na czas określony na okres pół roku.
Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż odwołująca się legitymuje się wymaganym okresem pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej oraz zamieszkuje w powiecie uznanym za zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Jednakże brak jest podstaw do przyznania jej świadczenia, gdyż koniecznym warunkiem do jego uzyskania jest posiadanie przez pracownika byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r. Odwołująca się tego warunku nie spełnia, gdyż do dnia 15 listopada 2001 r. pozostawała w zatrudnieniu. Pomimo zatem spełnienia pozostałych przesłanek niezbędnych do uzyskania świadczenia przedemerytalnego organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna ze stanem prawnym obowiązującym od dnia l stycznia 2002r.
Na tę decyzję skargę wniosła W. F., nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem. Podniosła, iż spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania świadczenia. Wskazała, iż od ostatniej stałej pracy w 1996r. nigdzie nie była zatrudniona na stałe, a jedynie na krótkie okresy czasu, w tym w przedsiębiorstwie turystycznym, gdzie pracowała przez 2 lata po pół roku w celu uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podniosła, iż w dacie wejścia w życie przepisów faktycznie była zatrudniona, ale tylko czasowo. Wskazała, iż czuje się pokrzywdzona, gdyż prawo do zasiłków przedemerytalnych otrzymały osoby ze znacznie krótszym stażem pracy niż jej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślono, iż w dniu 7 listopada 2001 r. skarżąca nie posiadała statusu osoby bezrobotnej, gdyż w urzędzie pracy zarejestrowała się dopiero w dniu 16 listopada 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Jednakże w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b Sąd bada także naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie organ orzekający odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego podnosząc, iż zgodnie z art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 ze zm.) w brzmieniu nadanym art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. nr 154 poz. 1793) warunkiem jego uzyskania jest posiadanie statusu osoby bezrobotnej w dniu 7 listopada 2001 r. Jednakże wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. (opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 12 kwietnia 2005r. Nr 59 pod poz. 517) orzeczono, iż art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793) ustalający nowe brzmienie art. 37k ust. 9 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) w części, w jakiej zawiera zwrot "w dniu 7 listopada 2001 r., uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w tym dniu statusu bezrobotnego jest niegodny z art. 2 Konstytucji PR. Z chwilą zatem ogłoszenia tego wyroku, tj. z dniem 12 kwietnia 2005r. powołana część przepisu utraciła moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego daje to podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego, a tym samym do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
W związku z powyższym zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą należało uchylić w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270). Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI