II SA/Sz 1142/22
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie był skutecznie doręczony decyzji organu pierwszej instancji z powodu błędnego ustalenia jego miejsca zamieszkania.
Skarżący A. L. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący argumentował, że decyzja organu pierwszej instancji nie została mu skutecznie doręczona, ponieważ była wysłana na adres, pod którym nie zamieszkiwał od 2018 roku. Sąd administracyjny uznał, że skarżący wykazał zmianę miejsca zamieszkania i centrum życiowego, a tym samym doręczenie było nieskuteczne, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Sprawa dotyczyła skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. z marca 2020 r. cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący twierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie została mu skutecznie doręczona, ponieważ była wysłana na adres, pod którym nie mieszkał od października 2018 r. Wskazywał, że od tego czasu mieszkał w Szczecinie z przyszłą żoną, a jego centrum życiowe znajdowało się w tym mieście. SKO uznało odwołanie za wniesione po terminie, argumentując, że skarżący nie udowodnił zmiany miejsca zamieszkania i że jego adres zameldowania nie uległ zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie SKO. Sąd uznał, że skarżący przedstawił wystarczające dowody (zdjęcia zapowiedzi przedślubnych, zaświadczenia, zdjęcia z zakupów online) na potwierdzenie zmiany miejsca zamieszkania i koncentracji centrum życiowego w Szczecinie od października 2018 r. W związku z tym, doręczenie decyzji organu pierwszej instancji na adres w L. uznał za nieskuteczne, a tym samym termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. Sąd podkreślił, że kluczowe dla skuteczności doręczenia jest ustalenie miejsca zamieszkania, rozumianego jako miejsce, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i koncentruje swoje interesy życiowe, co może być inne niż adres zameldowania. Sąd uchylił postanowienie SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie decyzji na adres, który nie jest miejscem zamieszkania strony w rozumieniu koncentracji jej interesów życiowych, nie jest skuteczne i nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący wykazał zmianę miejsca zamieszkania i centrum życiowego, co potwierdzają dowody takie jak zapowiedzi przedślubne, zawarcie małżeństwa i wspólne zamieszkiwanie. W związku z tym, doręczenie decyzji na poprzedni adres było nieskuteczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 42 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 132 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.r.d. art. 114 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona skarżącemu, ponieważ wysłano ją na adres, pod którym nie zamieszkiwał od 2018 roku. Skarżący wykazał zmianę miejsca zamieszkania i centrum życiowego w Szczecinie, co potwierdzają dowody związane z jego życiem osobistym i rodzinnym. Organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO oparta na braku zmiany adresu zameldowania i nieprzedłożeniu dokumentów potwierdzających zamieszkanie w S. (np. umowy najmu, rachunki za media).
Godne uwagi sformułowania
O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W konsekwencji należy zauważyć, iż może dojść do rozpadu jedności miejsca zameldowania i miejsca zamieszkania. Dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. konieczne jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe.
Skład orzekający
Marzena Iwankiewicz
sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
członek
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym, znaczenie miejsca zamieszkania jako centrum życiowego strony, obowiązek wszechstronnej oceny dowodów przez organy administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego interpretacja przepisów o doręczeniach i miejscu zamieszkania ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe doręczanie pism w postępowaniu administracyjnym i jak istotne jest ustalenie rzeczywistego miejsca zamieszkania strony, a nie tylko adresu zameldowania. Ma to bezpośrednie przełożenie na możliwość obrony swoich praw.
“Czy pismo wysłane na stary adres naprawdę do Ciebie trafiło? Sąd wyjaśnia, kiedy doręczenie jest nieskuteczne.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Sz 1142/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 43, art. 42 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. [...] S. K. cofnął A. L. (dalej zwany: stroną, odwołującym, skarżącym) uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii "B" prawa jazdy w związku z niepoddaniem się przez niego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110).
Decyzji niniejszej nadano na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił jej naruszenie:
- przepisu art. 42 § 1 k.p.a. — poprzez dokonywanie doręczeń pism sporządzanych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym decyzji Starosty K. z dnia [...] marca 2020 r. (znak: [...]), na adres niebędący mieszkaniem strony lub miejscem pracy, co skutkowało pozbawieniem strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu,
- przepisu art. 43 k.p.a. — poprzez uznanie, że pisma kierowane na adres niebędący mieszkaniem strony, w tym decyzja Starosty K. z dnia [...] marca 2020 r.' (znak: [...]), zostały doręczone dorosłemu domownikowi adresata, podczas gdy osoba odbierająca korespondencję nie zamieszkiwała z adresatem i nie prowadziła z nim wspólnego gospodarstwa domowego (nie była domownikiem), co skutkowało pozbawieniem strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu,
- przepisu art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, tj. pozbawienie strony możliwości udziału w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego, co miało wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż naruszenie uprawnień strony spowodowało, że wydana została decyzja o odmiennej treści niż gdyby została wydana po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę.
W związku z powyższymi zarzutami, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wniósł o:
uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Niezależnie od powyższego żądania wniósł o wydanie przez organ I instancji decyzji w trybie przepisu art. 132 § 1 k.p.a., w której uchyli zaskarżoną decyzję bez potrzeby przesyłania odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.
W uzasadnieniu strona podniosła, że od października 2018 r. nie mieszka pod adresem, na który organ kierował do niego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego korespondencję. W październiku 2018 r. wyprowadził się on z domu położonego w miejscowości L. i zamieszkał z przyszłą żoną A. P. pod adresem: [...] w S.. W związku z tym, że para planowała zawarcie małżeństwa, w parafii ich miejsca zamieszkania w marcu 2019 r. ogłoszone zostały zapowiedzi przedślubne, w kwietniu 2019 r. uczestniczyła w kursie przedmałżeńskim. Od sierpnia 2020 r. A. L. zamieszkuje wraz z żoną pod adresem: ul. [...], [...].
Na potwierdzenie przywołanych wyżej okoliczności strona przedłożyła fotografie parafialnych tablic ogłoszeń z marca 2019 r. z wywieszonymi zapowiedziami przedślubnymi; zaświadczenie proboszcza parafii [...] w S.; a także zaświadczenie z dnia 1 czerwca 2019 r.
Zdaniem skarżącego, pisma sporządzane w toku prowadzonego postępowania administracyjnego były kierowane na adres niebędący od ok. 1,5 roku miejscem zamieszkania strony. Nie było to również miejsce, gdzie znajdowało się jego centrum życiowe. Miejscem tym był wówczas S., w którym zamieszkiwał wraz z małżonką, prowadząc z nią wspólnie gospodarstwo domowe.
Ponadto strona wyjaśniła, że w okresie, w którym prowadzone było postępowanie administracyjne, nie tylko nie mieszkał ze swoją matką R. L., ani tym bardziej nie prowadził z nią gospodarstwa domowego. Co więcej, od dnia zamieszkania w S. do dnia 16 listopada 2020 r. — tj. dnia śmierci R. L. – odwołujący widział się z nią trzy razy. Tym samym nie mogła być ona uznana za domownika strony bowiem dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. konieczne jest, aby osoba odbierająca pismo rzeczywiście zamieszkiwała z adresatem.
W realiach opisanego stanu faktycznego i prawnego należy uznać, że w świetle przepisów art. 42 § 1 k.p.a. i art. 43 k.p.a. organ nie doręczył stronie ("skutecznie") zarówno decyzji z dnia [...] marca 2020 r. (znak: [...]), jaki wszelkich innych pism kierowanych na adres: L. , [...] - tj. adres niebędący miejscem zamieszkania strony. Tym samym termin na wniesienie odwołania od zaskarżonej decyzji nie rozpoczął biegu. Oddanie pisma osobie niebędącej domownikiem adresata, pod adresem niebędącym miejscem zamieszkania strony, nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Niniejsze odwołanie należy zatem uznać za wniesione w ustawowym terminie.
Skarżący wskazał, że w orzecznictwie dopuszcza się wniesienie odwołania przed formalnym doręczeniem decyzji. Przyjęcie przez organ odmiennego stanowiska musiałoby prowadzić do podjęcia przez organ próby doręczenia pisma (pism) na właściwy adres, czyli aktualnie na adres ustanowionego pełnomocnika.
Wobec powyższego odwołujący uznał, że wobec doręczania przez organ pism na adres niebędący jego adresem zamieszkania, a tym samym wobec całkowitego braku wiedzy o toczącym się postępowaniu administracyjnym, został on - bez własnej winy — pozbawiony możliwości udziału w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. miało w tym przypadku wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z tego powodu, gdyż naruszenie uprawnień strony spowodowało, że wydana została decyzja o odmiennej treści niż gdyby została wydana po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę.
Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) - dalej jako: "k.p.a." stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. z dnia [...] marca 2020 r. znak [...]
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął w dniu 10.04.2020 r. Strona odwołanie złożyła w dniu 15.06.2022 r. Oznacza to, że odwołanie zostało przez stronę wniesione po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Kolegium w celu uzupełnienia materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego wezwało go do przedstawienia innych dowodów aniżeli przedstawionych w odwołaniu na okoliczność, iż skarżący mieszka w S. od 2019 r., a w szczególności do przedłożenia dokumentacji związanej z działalnością zarobkową na terenie S. (umowa o pracę/ umowa zlecenia/ zarejestrowanie działalności gospodarczej), tytułu prawnego do zajmowanego na terenie S. lokalu mieszkalnego, umów o dostawę mediów, internetu do ww. lokalu etc. pod rygorem przyjęcia, że skarżący nie posiada takich dowodów.
W odpowiedzi na zobowiązane Kolegium skarżący wskazał, że w 2018 r., tj. z chwilą definitywnego wyprowadzenia się z miejscowości L., zamieszkał ze swoją przyszłą żoną w należącym do niej mieszkaniu i nie zawierał z nią żadnych umów dotyczących korzystania z zajmowanego wspólnie lokalu. Umowy na dostawę mediów również były zawierane przez A. P.. Dodatkowo poinformował, że współpracował z agencją reklamową, należącą do jego małżonki. Do pisma z dnia 12 września 2022 r. załączył wydruki dotyczące działalności małżonki skarżącego, wydruki wiadomości email dotyczące zakupów poprzez serwis Allegro oraz wydruki fotografii z włączoną usługą lokalizacji.
W ocenie Kolegium skarżący nie wykazał, aby jego adresem zamieszkania, w dniu doręczenia zaskarżonej decyzji, był S.. Mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że nie sposób przyjąć, aby centrum życiowe skarżącego znajdowało się w S., skoro nie był w stanie przedłożyć żadnych dokumentów świadczących o tym, że mieszkał w S. (skarżący nie przedłożył tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, nie wykazał partycypowania w kosztach jego utrzymania) czy podejmował na jego terenie działalność zarobkową. Skarżący wskazał jedynie, że współpracował ze swoją narzeczoną / później małżonką w jej agencji reklamowej, przy czy nie przedłożył na tą okoliczność żadnych dowodów. Zdjęcia wykonywane na przełomie 2018 i 2019 roku, czy miejsce dostarczenia zakupów z Allegro nie świadczą o tym, że miejscem zamieszkania skarżącego był S., Skarżący mógł przebywać w S. sporadycznie, okazjonalnie, co nie oznacza, że zaskarżona decyzja została doręczona w sposób nieprawidłowy. Co więcej według rejestru PESEL adres zameldowania skarżącego nie uległ zmianie.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł A. L. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sposób dowolny, w oparciu o nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, bez wszechstronnej oceny dowodów, w tym zgromadzonych dokumentów, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego i w rezultacie błędnego uznania, że w dniu podjęcia próby doręczenia decyzji miejscem zamieszkania skarżącego jako strony była miejscowość L., podczas gdy w rzeczywistości był to S., czego konsekwencją było błędne przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 27 marca 2020 r. i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania;
- przepisu art. 134 k.p.a. - poprzez stwierdzenie przez organ odwoławczy w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której skarżący dochował tego terminu, tj. wniósł je jeszcze przed formalnym doręczeniem decyzji, gdyż doręczenie nie nastąpiło z uwagi na nadanie decyzji na adres niebędący miejscem zamieszkania strony;
- przepisów art. 134 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. - poprzez uchybienie obowiązkom procesowym, dotyczącym uzasadnienia wydanego postanowienia, tj. nierozpatrzenie w sposób pełny i wnikliwy wszystkich okoliczności faktycznych, mogących mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, w tym brak dogłębnej i wnikliwej analizy co do wynikającego z zebranego materiału dowodowego faktu zamieszkiwania przez skarżącego jako stronę w S..
W związku z tak postawionymi zarzutami wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia;
2) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. L. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
3) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje stanowisko i argumenty zawarte w odwołaniu odnośnie innego adresu zamieszkania, a co za tym idzie nieskutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. Ponadto w ocenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało ustaleń faktycznych w sposób dowolny, w oparciu o nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, bez wszechstronnej oceny dowodów, w tym zgromadzonych dokumentów, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego i w rezultacie błędnego uznania, że w dniu podjęcia próby doręczenia decyzji miejscem zamieszkania skarżącego jako strony była miejscowość L., podczas gdy w rzeczywistości był to S., czego konsekwencją było błędne przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 27 marca 2020 r. Zebrane materiały nie zostały ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego, a w sposób całkowicie dowolny, sprzeczny z logiką i doświadczeniem życiowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyżej zakreślonym zakresie
w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności, jest postanowienie SKO z dnia [...] października 2022 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. z dnia [...] marca 2020 r. znak [...]
Na wstępie należy wyjaśnić, że sposoby doręczenia przesyłek regulują przepisy art. 39-49b K.p.a. Zgodnie z art. 40 § 1 i art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela — temu przedstawicielowi, przy czym osobom fizycznym doręczenia takiego dokonuje się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
W razie niemożności doręczenia pisma w ten sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). Ponadto, w myśl art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Rację należy przyznać skarżącemu, że zasadą jest doręczanie pism osobom fizycznym do rąk własnych w miejscu ich zamieszkania, a wyjątkiem jest zastępczy tryb doręczania opisany w art. 43 k.p.a. Możliwość zastosowania trybu doręczenia zastępczego jest uzależniona od spełnienia ustawowej przesłanki związanej z nieobecnością adresata w miejscu właściwym dla doręczeń, w zbiegu z możliwością przekazania pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy też dozorcy, z zachowaniem jednak kolejności doręczenia wymienionej w art. 43 k.p.a. dla skutecznego doręczenia w tym trybie konieczne jest spełnienie ww. przesłanek łącznie.
Mieszkanie w rozumieniu art. 42 § 1 jest to miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma (postanowienie SN z 27.10.2009 r., II UK 81/09, wyrok NSA z 21.01.2010 r., II OSK 120/09).
Kodeks postepowania administracyjnego nie definiuje pojęcia "mieszkania" zatem w tej kwestii należy odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego, w którym ustawodawca posłużył się pojęciem miejsca zamieszkania, które należy potraktować jako synonim użytego w k.p.a. "mieszkania", gdyż zamieszkiwać można wyłącznie w mieszkaniu, lokalu mieszkalnym. Art. 25 przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej nakazuje rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają dwa elementy: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. O zamiarze stałości pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w której koncentrują się jej czynności życiowe i to bez względu na adres jej zameldowania. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania tej osoby, a mianowicie koncentracji aktywności życiowej w określonej miejscowości. W konsekwencji należy zauważyć, iż może dojść do rozpadu jedności miejsca zameldowania i miejsca zamieszkania. Osoba zameldowana w jednym miejscu może zamieszkiwać w innym miejscu, w którym koncentruje się całość jej istotnych spraw życiowych nie dokonując obowiązku meldunkowego tj. wymeldowania się z poprzedniego miejsca pobytu stałego i zameldowania się w nowym miejscu pobytu stałego.(por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19.08.2022 r. III SA/Po 2/22 oraz WSA w Białymstoku z dnia 30 marca 2023 r. II SA/Bł 110/23, II SA/Bł 118/23 ).
Ponadto Sąd podziela stanowisko zawarte w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, że dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. konieczne jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest jakiego okresu to dotyczy oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Skuteczne doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. następuje zatem wówczas, gdy pod nieobecność adresata w domu, pismo odbiera dorosły domownik w rozumieniu wyżej podanym, który zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi.
Kluczowym zatem dla skuteczności doręczenia pisma jest ustalenie miejsca zamieszkania skarżącego w czasie doręczenia przesyłki zarówno zawiadomienia z dnia [...] lutego 2020 r. jak i decyzji z dnia [...] marca 2020 r. przy uwzględnieniu, że o stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie w szczególności:
- fotografii parafialnych tablic ogłoszeń z wywieszonymi zapowiedziami przedślubnymi,
- zaświadczenia proboszcza parafii [...] w S.,
- zaświadczenia z dnia 1 czerwca 2019 r. o zawarciu małżeństwa oraz
- pisma z dnia 12 września 2022 r. wraz z załączonymi dowodami (k.23-57 akt administracyjnych) centrum spraw życiowych skarżącego koncentrowało się w S.. Wniosek taki można wysnuć w oparciu o przedłożone przez skarżącego dowody jak i poprawną, logiczną ich ocenę. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że okolicznością bezsporną jest fakt zawarcia przez niego związku małżeńskiego w dniu 1.06.2019 r. w S. i jak wskazują zasady logiki i doświadczenie życiowe, nowo poślubieni małżonkowie zamieszkują razem, prowadząc wspólnie gospodarstwo domowe, które staje się ich centrum życiowym. Po to bowiem wstępują w związek małżeński, by mieszkając razem tworzyć nową rodzinę. Małżonka wcześniej narzeczona skarżącego posiadała mieszkanie w S. zatem należy przyjąć, że nie było przeszkód aby skarżący u niej zamieszkał już od października 2018 r. i stan ten trwa nadal jak twierdzi strona. Dokonując wszechstronnej oceny całego zebranego materiału dowodowego należy mieć na uwadze, że zdjęcia te wzajemnie uzupełniają się z pozostałymi dowodami, ukazując logiczny przebieg zdarzeń (koniec 2018 r. — wspólne zamieszkanie narzeczonych w S.; początek 2019 r. - kurs przedmałżeński w S. oraz zapowiedzi; 1 czerwca 2019 r. - zawarcie związku małżeńskiego; od czerwca 2019 r. — kontynuowanie zamieszkiwania i pracy w S.).
W ocenie Sądu na podstawie powyższego należy przyjąć, że matka skarżącego R. L. nie była domownikiem strony gdyż wspólnie z nim nie zamieszkiwała zatem nie doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postanowienia z dnia [...].02.2020 r. oraz decyzji z dnia [...].03.2020 r.
W realiach opisanego stanu faktycznego i prawnego należy uznać, że organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie w oparciu o treść art. 80 K.p.a., czym naruszył przepisy postępowania określone w art. 7, 77 § 1 K.p.a.
Nie mniej jednak jak sam skarżący przyznaje pomimo braku doręczenia mu decyzji z dnia [...] marca 2020 r. zna jej treść, wniósł od niej odwołanie a zatem doręczanie tej decyzji jest nie celowe.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności ustali kiedy skarżący dowiedział się o decyzji i w następstwie tych ustaleń czy odwołanie skarżącego zostało wniesione w terminie, o ile tak należy je rozpatrzeć w przeciwnym razie wydać stosowne rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie II rozstrzygnięto o kosztach postępowaniaNie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę