II SA/Ol 245/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2006-09-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
cudzoziemcypobytopuszczenie terytorium RPstraż granicznadecyzja administracyjnalegalność pobytuśrodki zapobiegawczeuchylenie zakazunielegalny pobyt

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę obywatela na decyzję zobowiązującą go do opuszczenia terytorium RP, uznając jego pobyt za nielegalny po uchyleniu środków zapobiegawczych.

Skarżący, obywatel A. B., kwestionował decyzję zobowiązującą go do opuszczenia terytorium RP, argumentując m.in. prowadzeniem działalności gospodarczej i trudną sytuacją rodzinną. Sąd uznał jednak, że po uchyleniu środków zapobiegawczych, w tym zakazu opuszczania kraju, jego pobyt stał się nielegalny, ponieważ nie posiadał ważnej wizy ani innego tytułu pobytowego. Sąd podkreślił, że sama rejestracja działalności gospodarczej nie legalizuje pobytu, a spółka skarżącego przynosiła straty.

Sprawa dotyczyła skargi obywatela A. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej zobowiązującą go do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący argumentował, że jego pobyt był legalny ze względu na postępowanie w sprawie statusu uchodźcy, zgodę na pobyt czasowy, pozytywne stanowisko Straży Granicznej w sprawie zezwolenia na zamieszkanie, a także prowadzenie działalności gospodarczej zatrudniającej obywateli polskich. Podkreślał również trudną sytuację rodzinną i brak możliwości natychmiastowego wyjazdu po uchyleniu środków zapobiegawczych. Wojewoda, przywracając skarżącemu termin do odwołania, ostatecznie utrzymał w mocy decyzję o zobowiązaniu do opuszczenia kraju. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że po uchyleniu środków zapobiegawczych (w tym zakazu opuszczania kraju) i braku ważnej wizy lub innego tytułu pobytowego, pobyt skarżącego stał się nielegalny. Sąd podkreślił, że decyzja o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP jest obligatoryjna w przypadku nielegalnego pobytu, a argumenty dotyczące działalności gospodarczej czy sytuacji rodzinnej nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie w tej konkretnej sprawie. Sąd odniósł się również do kwestii powiadomienia Straży Granicznej o uchyleniu zakazu opuszczania kraju, uznając, że skarżący miał świadomość możliwości wyjazdu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pobyt cudzoziemca po uchyleniu środków zapobiegawczych jest nielegalny, jeśli nie posiada on ważnej wizy lub innego tytułu pobytowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po uchyleniu środków zapobiegawczych, w tym zakazu opuszczania kraju, skarżący był zobowiązany do opuszczenia terytorium RP, ponieważ nie posiadał ważnej wizy ani innego tytułu pobytowego, co czyniło jego dalszy pobyt nielegalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.c. art. 97 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 88 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 98 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 13 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 110

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 128 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 128 § 3

Ustawa o cudzoziemcach

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.c. art. 53 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 154

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 61 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

k.p.k. art. 462 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobyt cudzoziemca po uchyleniu środków zapobiegawczych, bez ważnej wizy lub innego tytułu pobytowego, jest nielegalny. Działalność gospodarcza nielegalizująca pobytu, jeśli nie spełnia wymogów ustawowych lub przynosi straty. Cudzoziemiec miał obowiązek opuścić terytorium RP po uchyleniu zakazu opuszczania kraju, nawet jeśli Straż Graniczna nie posiadała natychmiastowej wiedzy o tym fakcie.

Odrzucone argumenty

Pobyt legalny ze względu na postępowanie w sprawie statusu uchodźcy, zgodę na pobyt czasowy, pozytywne stanowisko Straży Granicznej. Legalizacja pobytu poprzez prowadzenie działalności gospodarczej zatrudniającej obywateli polskich. Niemożność natychmiastowego wyjazdu po uchyleniu środków zapobiegawczych z powodu braku wiedzy Straży Granicznej. Złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy legalizuje pobyt. Błąd w ustaleniu daty obowiązku opuszczenia terytorium RP. Błąd w ustaleniu braku tytułu pobytowego. Błąd w ustaleniu możliwości opuszczenia terytorium RP. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym niemożności opuszczenia terytorium Polski wobec braku wiedzy Straży Granicznej.

Godne uwagi sformułowania

każdy dzień przebywania cudzoziemca na terytorium Polski, jeżeli nie legitymuje się on ważną wizą pobytową, należy uznać jako nielegalny, i w konsekwencji uzasadniający wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. sam fakt zarejestrowania i prowadzenia działalności gospodarczej, na podstawie obowiązujących przepisów dotyczących działalności gospodarczej, nie legalizuje pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. działalność gospodarcza prowadzona przez A. B. nie spełnia przesłanek z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach m. in. z uwagi na okoliczność, że spółka przynosi straty.

Skład orzekający

Adam Matuszak

przewodniczący sprawozdawca

Hanna Raszkowska

sędzia

Bogusław Jażdżyk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców po uchyleniu środków zapobiegawczych, znaczenie posiadania ważnej wizy lub zezwolenia na pobyt, oraz wpływ prowadzenia działalności gospodarczej na status pobytowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca, którego pobyt stał się nielegalny po uchyleniu środków zapobiegawczych, a który nie posiadał ważnej wizy ani zezwolenia na pobyt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących pobytu cudzoziemców i konsekwencje braku formalnego uregulowania statusu prawnego, nawet w obliczu prowadzenia działalności gospodarczej.

Czy prowadzenie biznesu w Polsce chroni przed deportacją? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 245/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk
Adam Matuszak /przewodniczący sprawozdawca/
Hanna Raszkowska
Symbol z opisem
6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" 2005r., Nr "[...]", Komendant Placówki Straży Granicznej , działając na podstawie art. 97 ust. 1, w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003r. Nr 128, poz. 1175), zobowiązał obywatela "[...]" A. B. do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia "[...]" 2005r.
W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu "[...]" 2005r. w czasie odprawy granicznej na wyjazd z Polski funkcjonariusz Straży Granicznej stwierdził, że A. B. upłynął termin pobytu i przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, nie posiadając stosownej wizy. Nadto dodał, że wobec wymienionego zostały zastosowane w dniu "[...]" 1999r. środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji, poręczenia majątkowego oraz zakazu opuszczania kraju. W dniu "[...]" 2005r. postanowieniem Sądu Rejonowego środki te zostały uchylone i z tym dniem A.B. winien opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Od decyzji tej odwołał się w dniu "[...]" 2006r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. B., wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia "[...]" 2005r., a także o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uzasadniony jest tym, iż po wydaniu zaskarżonej decyzji niezwłocznie wyjechał do "[...]", gdzie nie mając żadnych dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy, w tym decyzji ani jej numeru, nie znając nazwy organu, który tę decyzję wydał, ani jego adresu, nie miał żadnej możliwości jej zaskarżenia. Nadto w "[...]", po bardzo ciężkiej i długiej chorobie w "[...]" 2005r. zmarła jego matka, co jeszcze bardziej pogorszyło jego stan emocjonalny. Ponadto wskazał, że przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od "[...]" 1998r. na podstawie zaproszenia oraz wizy turystycznej, a w "[...]" 1999r. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy, który to postanowieniem z dnia "[...]" 1999r. wszczął wobec niego postępowanie w sprawie udzielenia statusu uchodźcy. Uzyskał również zgodę na pobyt czasowy i uzyskał pozytywne stanowisko Komendanta Oddziału Straży Granicznej w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Dodał, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia "[...]" 1999r. zostały zastosowane wobec niego środki zapobiegawcze w postaci dozoru policji, poręczenia majątkowego oraz zakazu opuszczania kraju. Jednakże, ze względu na fakt, iż jego matka jest w stanie agonalnym, złożył w Sądzie wniosek o uchylenie zakazu, aby udać się do "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" 2005r. powyższy zakaz został zniesiony. W związku z powyższymi faktami, w okresie od dnia "[...]" 1999r. do dnia "[...]" 2005r. przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polski zgodnie z prawem wykonując postanowienie Sądu. Podniósł również, iż niezwykle istotnym jest fakt, że od wielu lat prowadzi w Polsce działalność gospodarczą "[...]" i zatrudnia na podstawie umowy o pracę czterech obywateli polskich. Prowadzenie tego typu działalności jest niewątpliwie korzystne dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczynia się do wzrostu inwestycji w zakresie małej i średniej przedsiębiorczości oraz wprowadza korzystne innowacje w handlu, jak również prowadzi do tworzenia nowych miejsc pracy. Ponadto planuje wprowadzanie korzystnych innowacji do swojej działalności, jak również rozpoczęcie nowych form działalności gospodarczej, co w świetle art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach jest działalnością korzystną dla gospodarki. W końcu podał, że nie zagraża on w żaden sposób porządkowi publicznemu, a jego działalność przynosi stale rosnące dochody, posiada oszczędności w znacznej kwocie i zainwestował znaczne środki finansowe w prowadzoną działalność gospodarczą.
W dniu "[...]" 2006r. Wojewoda wydał postanowienie, którym uwzględniając argumenty zawarte w odwołaniu, przywrócił A. B. termin do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia "[...]" 2005r. w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzją z dnia "[...]" 2006r., nr "[...]", Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia "[...]" 2005r., nr "[...]", w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej Wojewoda stwierdził, że A. B. przez cały okres przebywania na terytorium Rzeczypospolitej podejmował wszelkie dostępne kroki aby zalegalizować swój pobyt: złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, uzyskał zgodę na pobyt czasowy, uzyskał pozytywne stanowisko Komendanta Oddziału Straży Granicznej w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Dodał jednak, że nie są to postanowienia ani decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty i nie świadczą one o uzyskaniu przez skarżącego zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzję o udzieleniu lub odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydaje właściwy wojewoda, który ma obowiązek przed wydaniem decyzji zwrócić się do innych organów (m. in. do Straży Granicznej) o zajęcie stanowiska. Jak wskazał, Wojewoda P. dwukrotnie odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a obie decyzje zostały w postępowaniu odwoławczym utrzymane w mocy przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców ze względu na fakt, że działalność gospodarcza prowadzona przez A. B. nie spełnia przesłanek z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach m. in. z uwagi na okoliczność, że spółka przynosi straty. Również postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony prowadzone w trybie art. 154 ustawy o cudzoziemcach tzw. "abolicja", zakończyło się wydaniem skarżącemu decyzji odmownej. Dodał również, że decyzją z dnia "[...]" 1999r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy.
Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewoda wskazał, że sam fakt zarejestrowania i prowadzenia działalności gospodarczej, na podstawie obowiązujących przepisów dotyczących działalności gospodarczej, nie legalizuje pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero działalność gospodarcza spełniająca wymogi określone w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach uzasadnia udzielenie cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. Również sam fakt, że cudzoziemiec zatrudnia obywateli polskich nie przesądza o udzieleniu takiego zezwolenia. Nie można jednak uznać, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego spełnia wymogi określone ustawą, skoro przynosi straty, a spółka posiada zaległości z tytułu składek ZUS.
W motywach uzasadnienia Wojewoda podniósł również, że wobec skarżącego, podejrzanego o dokonanie przestępstwa z art. 270 § 1 kk, zostały zastosowane w dniu "[...]" 1999r. środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji, poręczenia majątkowego oraz zakazu opuszczania kraju. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia "[...]" 2005r. skarżący został uznany winnym tego, iż w okresie od "[...]" do "[...]" 1999r. ,użył jako autentyczny, przedkładając w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, Departament do Spraw Migracji i Uchodźstwa w celu nadania statusu uchodźcy, dokument w postaci zaświadczenia Komisariatu Policji o utracie paszportu i saszetki z pieniędzmi wiedząc, że został on podrobiony tj. popełnienia czynu z art. 270 § 1 kk, i za to na mocy wskazanego przepisu skazany został na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata. Po rozpatrzeniu wniesionej apelacji Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia "[...]" 2005r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za bezzasadną. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu jego wydania. Postanowieniem z dnia "[...]" 2005r. Sąd Rejonowy uchylił zastosowane wobec A. B. środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji, poręczenia majątkowego i zakazu opuszczania kraju, na co wydał mu niezwłocznie, t.j. tego samego dnia stosowne zaświadczenie. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu "[...]" 2005r., a z dniem jego prawomocności tj. "[...]" 2005r., Sąd o wydanym postanowieniu poinformował Straż Graniczną. Od tego dnia skarżący mógł bez jakichkolwiek przeszkód opuścić terytorium Rzeczypospolitej.
Organ wskazał również na art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemiec może przebywać na terytorium Polski, jeżeli posiada ważny dokument podróży oraz wizę. Skarżący po dniu "[...]" 2005r. nie legitymował się żadnym tytułem pobytowym na terytorium Rzeczypospolitej, bowiem termin ważności ostatniej wizy upłynął w dniu "[...]" 2003r. Sam zaś fakt przebywania na terytorium Polski od dnia "[...]" 2005r. nielegalnie, bez posiadania ważnej wizy lub innego tytułu pobytowego, był podstawą do wydania przez organ I instancji decyzji zobowiązującej do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej. Każdy bowiem dzień przebywania cudzoziemca na skutek przeterminowania pobytu na podstawie wizy, lub jak w tym przypadku, po uchyleniu zakazu opuszczania kraju, uzasadnia wydanie takiej decyzji.
Organ wskazał również, że dane A. B. figurują w wykazie cudzoziemców, których wjazd i pobyt są niepożądane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terminem obowiązywania wpisu do dnia "[...]" 2006r.
Na powyższą decyzję A. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej. Skarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności wskazał na naruszenie przepisów postępowania polegających na błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegających na:
1. ustaleniu, iż skarżący miał obowiązek opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu "[...]" 2005r., tj. w dniu wydania postanowienia o uchyleniu środków zapobiegawczych, który to błąd miał wpływ na wynik sprawy;
2. ustaleniu, iż po dniu "[...]" 2005r. skarżący nie legitymował się żadnym tytułem pobytowym na terytorium Polski, podczas gdy takim tytułem był fakt złożenia w dniu "[...]" 2005r. wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, który to fakt organ mógł potwierdzić z urzędu;
3. ustaleniu, iż skarżący mógł opuścić terytorium RP od dnia "[...]" 2005r., tj. od dnia gdy Straż Graniczna została przez Sąd poinformowana o wydanym postanowieniu, podczas gdy prawomocne postanowienie skarżący odebrał w dniu "[...]" 2005r.;
4. niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych, w tym niemożności opuszczenia terytorium Polski wobec braku wiedzy Straży Granicznej o uchyleniu zakazu opuszczenia Rzeczypospolitej przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi podniósł ponadto, że decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca, gdyż dobrowolnie opuszczał terytorium RP, czyniąc to z własnej inicjatywy z uwagi na sytuację rodzinną i niczym nieuzasadnione w tej sytuacji było jej wydanie. W konsekwencji wydania decyzji dokonano wpisania jego danych do wykazu cudzoziemców, których wjazd i pobyt są niepożądane, co jest dla niego bardzo drastyczne, ponieważ skutkuje niemożnością uzyskania wizy pobytowej. Nadto zważył, że jako prezes i udziałowiec spółki zdążył jedynie zrobić przed wyjazdem pobieżną inwentaryzację majątku spółki, nie zdążył przekazać spraw wspólnikowi i uregulować spraw pracowników spółki. Sam wpis do wykazu do dnia "[...]" 2006r., o którym dowiedział się dopiero z decyzji Wojewody, uniemożliwia mu powrót do Polski w celu uregulowania spraw spółki, w szczególności spraw zatrudnionych na umowę o pracę Polaków.
Wskazał nadto, że w dniu "[...]" 2005r. nie miał obowiązku, a wręcz prawa opuścić terytorium RP, gdyż postanowienie o uchyleniu zakazu opuszczenia Polski było nieprawomocne, a uprawomocniło się dopiero w dniu "[...]" 2005r. Jednakże, jak wskazał, w dniu "[...]" 2005r. kiedy to chciał wyjechać, nie pozwolono mu opuścić terytorium Polski, gdyż na granicy nie posiadano wiedzy o uchyleniu zakazu opuszczenia przez niego terytorium Rzeczypospolitej. Dopiero w dniu następnym, po dostarczeniu na przejście graniczne prawomocnego postanowienia mógł wyjechać bez przeszkód z kraju.
Dodał również, że zaskarżona decyzja narusza również naczelne zasady postępowania administracyjnego – budowania zaufania obywateli do organów Państwa, uwzględnienia słusznego interesu strony, aż do jego kolizji z interesem społecznym - wyrażone w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Wobec tego w sprawie należało poddać ocenie, czy decyzja Wojewody w przedmiocie zobowiązania skarżącego do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpowiada prawu.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż A. B. stawił się w dniu "[...]" 2005r. na przejściu granicznym nie posiadając stosownej wizy pobytowej, uprawniającej go do legalnego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestię legalności pobytu cudzoziemca w Polsce reguluje art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, stanowiący, że "cudzoziemiec może przekroczyć granicę oraz przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada ważny dokument podróży oraz wizę, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej". Z akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" 2005r. A. B. nie posiadał ważnej wizy pobytowej, a termin ważności jego ostatniej wizy upłynął w dniu "[...]" 2003r., co w świetle wyżej cytowanego przepisu należałoby traktować jako pobyt nielegalny (por. wyrok SN z dnia 8 marca 2001r., sygn. akt III RN 80/00). Stąd też sam fakt przebywania przez cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej nielegalnie, uzasadnia zastosowanie wobec niego środków określonych w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie bowiem treścią wymienionego przepisu, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli przebywa na tym terytorium bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub ze zwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Dlatego też, jak słusznie zważył organ odwoławczy, każdy dzień pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, jeżeli nie legitymuje się on ważną wizą pobytową, należy uznać jako nielegalny, i w konsekwencji uzasadniający wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże w niniejszej sprawie pobyt cudzoziemca A. B. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w okresie od dnia "[...]" 1999r. do dnia "[...]" 2005r., w świetle art. 110 ustawy o cudzoziemcach, należy uznać za legalny. Przepis ten stanowi, iż " pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca zatrzymanego, umieszczonego w strzeżonym ośrodku, w areszcie w celu wydalenia, w stosunku do którego został zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju lub pozbawionego wolności wskutek wykonania orzeczeń wydanych na podstawie ustaw, uznaje się za legalny". W podanym wyżej okresie, stosowano wobec skarżącego środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji, poręczenia majątkowego oraz zakazu opuszczania kraju. W dniu "[...]" 2005r. postanowieniem Sądu Rejonowego środki te zostały uchylone i z tym dniem A. B. był zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż dalszy jego pobyt na terytorium Polski był już nielegalny. Z poczynionych ustaleń wynika, iż powyższe orzeczenie Sądu znane było skarżącemu w dniu jego wydania, gdyż na jego prośbę Sąd Rejonowy, wystawił mu w dniu "[...]" 2005r. stosowne zaświadczenie o uchyleniu wobec niego wszystkich wskazanych środków zapobiegawczych. Orzeczenie Sądu, zarówno uprawniało, jak i zobowiązywało A. B. do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Gdyby nawet przejścia graniczne nie były jeszcze powiadomione przez Sąd o anulowaniu powyższego zakazu opuszczania kraju, komendant placówki (oddziału) Straży Granicznej, zobowiązany byłby sprawdzić tę okoliczność, tym bardziej, że skarżący dysponował stosownym zaświadczeniem Sądu potwierdzającym uchylenie wobec niego dotychczas stosowanych środków zapobiegawczych.
Za niezasadny należy uznać podniesiony w skardze kolejny zarzut skarżącego, że Straż Graniczna nie posiadała w dniu "[...]" 2005r., a więc w dniu kiedy skarżący chciał opuścić terytorium Polski, wiedzy o uchyleniu wobec niego środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej. Jak wynika bowiem z akt sprawy organu I instancji, w dniu "[...]" 2005r. funkcjonariusz Straży Granicznej dokonał sprawdzenia w bazie ZBOS (system informatyczny), czy dane osobowe A. B. figurują w wykazie osób niepożądanych. W wyniku sprawdzenia ustalono, że dane skarżącego w wymienionym wykazie nie figurują. Powyższe potwierdza pismo Komendy Głównej Straży Granicznej Zarządu Granicznego z dnia "[...]" 2006r., które informuje, "iż Sąd Rejonowy o wydanym postanowieniu, uchylającym stosowane wobec A. B. środki zapobiegawcze (zakaz opuszczenia Rzeczypospolitej), poinformował drogą faksową Straż Graniczą w dniu "[...]" 2005r. W tym też dniu wszystkie przejścia graniczne zostały powiadomione o anulowaniu powyższego zakazu opuszczania kraju". Z kolei samo powiadomienie Straży Granicznej było konsekwencją uprawomocnienia się w dniu "[...]" 2006r. postanowienia Sądu z dnia "[...]" 2005r. o uchyleniu w stosunku do skarżącego środków zapobiegawczych. Jak z tego wynika, podnoszony w skardze wymieniony zarzut, wobec faktu, iż skarżący nie figurował w bazie osób niepożądanych, jest bezzasadny.
Nie sposób zgodzić się z zarzutem, iż skarżący mógł opuścić terytorium Rzeczypospolitej dopiero w dniu "[...]" 2005r., czyli w dniu kiedy odebrał prawomocne postanowienie Sądu z dnia "[...]" 2005r. o uchyleniu zakazu opuszczenia terytorium Polski. Jak bowiem wynika z akt sprawy, co potwierdził również na rozprawie w dniu "[...]" 2006r. pełnomocnik skarżącego, postanowienie Sądu z dnia "[...]" 2005r. skarżący odebrał osobiście w dniu "[...]" 2006r. Uprawomocniło się ono w dniu 16 listopada 2006r i od tego też dnia dane osobowe cudzoziemca nie figurowały w wykazie osób niepożądanych. Ponownie należy również zwrócić uwagę na fakt, że na prośbę skarżącego Sąd Rejonowy wystawił mu w dniu "[...]" 2005r. stosowne zaświadczenie o uchyleniu wobec niego środków zapobiegawczych. A jak wynika z protokołu przesłuchania strony (skarżącego) z dnia "[...]" 2005r. skarżący już w dniu "[...]" 2005r., po otrzymaniu takiej informacji z Sądu wiedział, "że zakaz wyjazdu jest już wycofany ze wszystkich komputerów Straży Granicznej". Powyższe świadczy, wbrew twierdzeniom skarżącego, o tym, że przed dniem wyjazdu ("[...]" 2005r.) miał on świadomość tego, iż może opuścić terytorium Rzeczypospolitej, jak też świadczy o tym, iż od dnia uchylenia wobec niego środków zapobiegawczych, czyli od dnia "[...]" 2005r. do dnia "[...]" 2005r. przebywał na terytorium Polski nielegalnie.
Rozważając powyższą kwestię, dotyczącą możliwości opuszczenia kraju przez skarżącego przed dniem otrzymania przez niego prawomocnego postanowienie sądu, należy mieć na względzie normę art. 462 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997r. Nr 89, poz. 555 ze zm.) stanowiącą, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, zażalenie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia; sąd jednak, który je wydał, lub sąd powołany do rozpoznania zażalenia może wstrzymać wykonanie postanowienia. W odniesieniu do niniejszej sprawy, jest to o tyle istotne, iż złożenie środka odwoławczego od postanowienia sądu z dnia "[...]" 2005r. nie wstrzymywałoby jego wykonania, tzn. sąd nie cofnąłby zakazu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej. Cudzoziemiec już w tym dniu zobowiązany był (posiadając zaświadczenie z sądu o uchyleniu wobec niego środków zapobiegawczych - a takowe posiadał) opuścić terytorium Polski. W przypadku zakwestionowania przez Straż Graniczną możliwości wyjazdu, z powodu umieszczenia danych osobowych cudzoziemca w wykazie osób niepożądanych, organ administracji, jak to wyżej wskazano, po uprzednim kontakcie z właściwym do wydania przedmiotowego postanowienia sądem, zezwoliłby na wyjazd. Zatem zarzut skarżącego, że podanie w uzasadnieniu decyzji przez organ I instancji, jako błędnej, daty "[...]" 2005r., tj. dnia z którym winien opuścić terytorium Polski, nie jest zasadny.
W odniesieniu do zawartego w skardze stanowiska, iż skarżący jako prezes i udziałowiec spółki z o.o. nie zdążył zrobić przed wyjazdem pełnej inwentaryzacji i uregulować spraw pracowników spółki, w tym zatrudnionych w niej Polaków, należy zauważyć, że na chwilę obecną, kwestia sytuacji majątkowej i osobowej w spółce nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, zatem wszystkie dywagacje skarżącego w tym zakresie nie mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia Sądu.
Ponadto jako błędne należy traktować stanowisko skarżącego, że samo złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony legalizuje pobyt cudzoziemca na terytorium RP. Wywiedziony w skardze pogląd, iż nie upłynął określony w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach 45-cio dniowy termin na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, dotyczy tylko takiego okresu, gdy wnioskującym jest osoba legitymująca się ważną wizą lub zezwoleniem na zamieszkanie na czas oznaczony. Skoro więc skarżący nie posiada ważnej wizy pobytowej, nie ma w stosunku do niego zastosowania omawiany przepis.
W odniesieniu do zawartego w skardze wniosku o wykreślenie danych osobowych skarżącego z wykazu cudzoziemców, których wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, to wskazać należy, iż dane osobowe skarżącego zostały umieszczone w przedmiotowym wykazie na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 128 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Stanowią one, że dane cudzoziemca, wobec którego wydano ostateczną decyzję o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umieszcza się w wykazie cudzoziemców niepożądanych na terytorium Polski na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji. Należy mieć tu na uwadze, że wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, stanowi obligatoryjną przesłankę do umieszczenia z urzędu danych w wykazie cudzoziemców niepożądanych na terytorium Polski. Dlatego umieszczenie danych skarżącego w wykazie nie było wynikiem swobodnej decyzji organu administracji, lecz wykonaniem cytowanego przepisu ustawy o cudzoziemcach.
Rozpatrując zarzut skarżącego, że o dokonaniu wpisu dowiedział się dopiero z decyzji Wojewody, należy wskazać, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji dane osobowe skarżącego nie figurowały w wykazie osób niepożądanych. Należy również mieć na uwadze fakt, że skarżący nie złożył w terminie odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej, wobec czego stała się ona ostateczna. Dopiero po uzyskaniu przymiotu ostateczności, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, na jej podstawie, umieścił dane A. B. w wykazie cudzoziemców niepożądanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też informacja o figurowaniu w wykazie osób niepożądanych mogła być podana dopiero w decyzji organu II instancji. Na marginesie należy dodać, iż władnym do wykreślenia danych osobowych z wykazu osób niepożądanych nie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny tylko Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców.
Należy wskazać, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracji. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lutego 2000r., sygn. akt V SA 629/99 "słuszny interes nie może być rozumiany, jako zobowiązujący organ administracji do wydania decyzji z naruszeniem prawa czy też sformułowania opinii wbrew fakt., prawidłom wnioskowania, czy też nierzetelnej z innych przyczyn. Zaskarżona decyzja nie może być uznana za nierzetelną czy wadliwą, jeżeli jest dla skarżącego niekorzystna. Zauważyć przy tym należy, że choć art. 7 kpa in fine, mówiąc o "słusznym interesie" odnosi go tylko do "obywateli", sąd orzekający uważa, że tego rodzaju wykładnia literalna w tym wypadku jest niewłaściwa. Chodzić tu bowiem musi o "słuszny interes" każdej jednostki (czy osoby prawnej), która uczestniczy w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od tego, czy jest ona polskim obywatelem, czy też cudzoziemcem". Dlatego też działania organów administracyjnych, jak wykazano wyżej, mieściły się w granicach prawa.
Reasumując, zaskarżona decyzja w żaden sposób nie narusza prawa, dlatego skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił.