II SA/Ol 232/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, ponieważ organ wyższego stopnia (spółka prowadząca szkołę niepubliczną) nie był właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji dyrektora szkoły.
Skarżący zaskarżył decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że spółka prowadząca szkołę niepubliczną nie była właściwym organem do rozpatrzenia odwołania od decyzji dyrektora szkoły. Sąd wskazał, że dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a do jego decyzji powinien mieć zastosowanie art. 17 u.d.i.p., a nie art. 16. W związku z tym, decyzja organu wyższego stopnia została wydana bez podstawy prawnej.
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Z. Sp. z o.o. z dnia 24 stycznia 2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej z 21 grudnia 2022 r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia skanów dokumentów księgowych opłaconych z dotacji oświatowej. Dyrektor Szkoły Podstawowej uznał wniosek za dotyczący informacji przetworzonej i wezwał do wykazania szczególnego interesu publicznego, a następnie wydał decyzję odmowną. Organ odwoławczy, Z. Sp. z o.o., utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że spółka prowadząca szkołę niepubliczną nie posiadała uprawnień do rozpatrzenia odwołania od decyzji dyrektora szkoły w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd wyjaśnił, że dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a do jego decyzji powinien mieć zastosowanie art. 17 u.d.i.p., który przewiduje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie odwołanie do organu wyższego stopnia. W związku z tym, decyzja Z. Sp. z o.o. została wydana bez podstawy prawnej, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd stwierdził nieważność decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka prowadząca szkołę niepubliczną nie jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i nie jest właściwa do rozpatrzenia odwołania od decyzji dyrektora szkoły w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem władzy publicznej w znaczeniu ustrojowym. Do jego decyzji powinien mieć zastosowanie art. 17 u.d.i.p., który przewiduje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie odwołanie do organu wyższego stopnia. W związku z tym, decyzja organu wyższego stopnia (spółki) została wydana bez podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (16)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1 i 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym organy władzy publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Dyrektor szkoły niepublicznej jest zobowiązany na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5.
u.d.i.p. art. 16 § 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Reguluje wydawanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przez organy władzy publicznej. Sąd wskazał, że przepis ten nie ma zastosowania do dyrektora szkoły niepublicznej.
u.d.i.p. art. 17 § 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Reguluje rozstrzyganie spraw przez podmioty niebędące organami władzy publicznej, w tym możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § 1, 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do informacji publicznej i jego ograniczeń.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa elementy składowe decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi, w tym stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Ustawa Prawo oświatowe art. 37 § 1
Dotyczy zezwolenia na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą.
Ustawa Prawo oświatowe art. 68 § 2
Dotyczy skreślenia z listy uczniów.
Ustawa Prawo oświatowe art. 115 § 1
Dotyczy odmowy na indywidualny program lub tok nauki.
Ustawa Prawo oświatowe art. 51 § 1 pkt 4 lit. b
Dotyczy odwołania do Kuratora Oświaty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ wyższego stopnia (spółka prowadząca szkołę niepubliczną) nie był właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji dyrektora szkoły w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Decyzja organu wyższego stopnia została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Godne uwagi sformułowania
spółka będąca organem prowadzącym szkołę niepubliczną nie posiada uprawnień do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydawanej w trybie u.d.i.p. przez dyrektora tej szkoły dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, a jedynie organem w znaczeniu funkcjonalnym decyzja wydana została bez podstawy prawnej, a więc z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący
Ewa Osipuk
sędzia
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dostępu do informacji publicznej, w szczególności w kontekście szkół niepublicznych i podmiotów prywatnych wykonujących zadania publiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dyrektora szkoły niepublicznej i organu prowadzącego taką szkołę. Interpretacja pojęcia 'organ władzy publicznej' w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i precyzyjnego określenia, kto jest właściwym organem do jej udostępnienia, zwłaszcza gdy w grę wchodzą podmioty prywatne wykonujące zadania publiczne. Wyjaśnia, dlaczego formalne błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.
“Kto naprawdę decyduje o dostępie do informacji? Sąd wyjaśnia, dlaczego prywatna spółka nie mogła odmówić udostępnienia danych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 232/23 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ewa Osipuk Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Katarzyna Matczak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OZ 399/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-20 Skarżony organ Dyrektor Szkoły Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Z. Sp. z o.o. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2/ zasądza od Z. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 1 marca 2023 r. P. K. (dalej jako: "skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył do tutejszego Sądu decyzję Z. Sp. z o.o. (dalej jako: "organ", "spółka") nr 7/2023 z dnia 24 stycznia 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej (dalej jako: "Dyrektor Szkoły Podstawowej") z 21 grudnia 2022 r., odmawiającą udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, wobec niewykazania szczególnego interesu do uzyskania informacji przetworzonej. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych; - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej jako: "u.d.i.p."), poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona; - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez przewlekłe prowadzenie prostej sprawy, zmierzające do intencjonalnego przedłużenia postępowania, podczas gdy powinno być zakończone w terminie 14 dni; Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 10 listopada 2022 r. złożył mailowo wniosek o przesłanie mu skanów wszystkich dokumentów księgowych (faktury, rachunki, listy płac, noty księgowe) wraz z ich opisami, opłaconych z dotacji oświatowej w miesiącach marzec i kwiecień 2022 roku. Dyrektor Szkoły Podstawowej przesłał wiadomość wydłużającą termin na załatwienie sprawy do 9 stycznia 2023 r. Jako powód wskazał konieczność zgromadzenia i dokonania analizy znacznej ilości wnioskowanych informacji z szerokiego zakresu czasowego oraz możliwości ich udostępnienia w żądanym zakresie. W dniu 6 grudnia 2022 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej przesłał kolejne pismo, informujące, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną i wzywające do wykazania w ciągu 7 dni, że za udostępnieniem informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. Skarżący nie zareagował, gdyż uznał, że wniosek dotyczył wyłącznie informacji publicznej prostej. Dyrektor Szkoły Podstawowej wydał w dniu 21 grudnia 2022 r. decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej wobec niewykazania szczególnego interesu. Wskazano w niej, że organem odwoławczym II instancji jest Z. Sp. z o. o. - organ prowadzący szkołę. Skarżący złożył odwołanie, na skutek którego organ wyższego stopnia wydał decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia. Skarżący stwierdził, że obie decyzje instancyjne są formalnie wadliwe, gdyż decyzja wydana przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nie zawiera prawidłowo wyartykułowanych elementów wskazanych w punktach 1, 3, 8 art. 107 § 1 k.p.a. Natomiast decyzja wydana przez organ II instancji nie zawiera pouczenia oraz prawidłowej informacji o wpisie, o których mowa w pkt 9 tego artykułu. Ponadto skarżący argumentował, że wnioskowane dane nie stanowią informacji przetworzonej. W odpowiedzi na skargę Prezes spółki wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie i stwierdzenie nadużycia dostępu do informacji publicznej przez skarżącego. Ponadto wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i przeprowadzenie dowodu z listy wniosków przedkładanych przez skarżącego organom szkoły celem wykazania intensywności i złożoności składanych wniosków oraz rzeczywistych motywów skarżącego, dalekich od ratio legis instytucji dostępu do informacji publicznej. Przekonywał, że wniosek należało zakwalifikować jako informację przetworzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do odrzucenia skargi, o co wnosił organ, gdyż przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna, czyli sprawa należy do kognicji sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."). Potwierdza to też treść art. 21 u.d.i.p. O prawie do wniesienia skargi na decyzję organ prawidłowo pouczył w zaskarżonej decyzji. Przy czym w pouczeniu wskazano błędną wysokość należnego wpisu z tego tytułu - jako 100 zł zamiast 200 zł i stosownie do wymogów art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. nie wskazano stronie możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Wadliwe pouczenie nie szkodziło jednak skarżącemu, reprezentowanemu przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący uiścił wpis w wymaganej wysokości i korzystał już z pomocy prawnej radcy prawnego. Poza tym, skarga wniesiona została przez uprawniony podmiot, który jest adresatem decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu i odpowiada wymogom formalnym. Tym samym Sąd zobowiązany był przeprowadzić kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności (art. 145 § 1 ust. 1 i 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że spółka będąca organem prowadzącym szkołę niepubliczną nie posiada uprawnień do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydawanej w trybie u.d.i.p. przez dyrektora tej szkoły, a tym samym wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., który to przepis błędnie powołano w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto przepisy art. 16 i art. 17 u.d.i.p. wskazują różny tryb postępowania w zależności od tego jaki podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. Zasady postępowania unormowane w u.d.i.p. wskazują, że ustawa ta ma charakter autonomiczny, stanowi lex specialis względem zasad postępowania określonych w k.p.a. (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6628/21, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Ustawa o dostępie do informacji publicznej w wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów k.p.a. Wskazuje na to treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl zaś ust. 2 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. Przepisy te wskazują, że zadania publiczne stanowią znacznie szerszą kategorię pojęciową niż zadania władzy publicznej. Powszechnie przyjmuje się, że zadania publiczne służą zaspokajaniu potrzeb zbiorowych, realizują interes społeczny i zachowują swój publiczny status także w przypadku, gdy w drodze tzw. prywatyzacji zadań publicznych zostały przeniesione z podmiotów publicznych, jakie niejako tradycyjnie je wykonywały, na podmioty prawa prywatnego, w coraz większym stopniu współdziałające w wykonywaniu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 17 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1224/15, publ. CBOSA). Zadania publiczne mogą być realizowane przez organy państwa, jednostki organizacyjne utworzone przez państwo, jak i sektor prywatny. Okoliczności te ustawodawca uwzględnił w przyjętej na kanwie u.d.i.p. procedurze wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydaje "organ władzy publicznej". Treść tego przepisu wskazuje, że kompetencja do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jest jednoznacznie skorelowana podmiotowo z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. może zatem wydać wyłącznie organ władzy publicznej, który był zobowiązany do jej udostępnienia, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tak NSA w powołanym wyroku sygn. akt III OSK 6628/21). Natomiast do innych podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej, zastosowanie ma art. 17 u.d.i.p. Zgodnie z ust. 1. tego artykułu do rozstrzygnięć podmiotów niebędących organami władzy publicznej przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Treść art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, że w sytuacji odpowiadającej dyspozycji art. 17 ust. 1 u.d.i.p., a więc gdy decyzję wydaje podmiot niebędący organem władzy publicznej, nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, ale wniosek do tego samego podmiotu, który wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym, na zasadzie art. 17 ust. 2 u.d.i.p. tylko podmiot, który jest adresatem wniosku i zobowiązanym do jego załatwienia, jest legitymowany do wydania decyzji administracyjnej. Przepis ten wyłącza tryb odwoławczy, który obowiązuje przy wydawaniu decyzji przez organy władzy publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Przez odpowiednie stosowanie art. 16 do decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie w art. 17 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym odpowiednie stosowanie do takich decyzji regulacji k.p.a., w myśl art. 16 ust. 2 u.d.i.p., należy rozumieć takie działanie, które w pierwszej kolejności uwzględnia zasady postępowania określone w u.d.i.p., jako ustawie szczególnej wobec ogólnych postanowień k.p.a., w myśl zasady lex specialis derogat legi generali. Dopiero, gdy u.d.i.p. nie normuje pewnych zagadnień procesowych, to należy stosować przepisy k.p.a. i to tylko odpowiednio, aby zachowana została specyfika regulacji szczególnych. Według ugruntowanych reguł wykładni "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu wprost lub z odpowiednimi modyfikacjami, albo pominięciu zastosowania przepisu, który nie przystaje do warunków, w których ma być zastosowany. W myśl tych zasad, skoro ustawodawca wskazał, że od decyzji wydanych przez podmioty niebędące organami władzy publicznej przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego podmiotu, to zawarte w art. 17 ust. 2 u.d.i.p. stwierdzenie, że do wniosku "stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań" należy rozumieć w ten sposób, że taki wniosek musi spełniać takie same wymogi formalne jak odwołanie, musi zostać wniesiony w terminie określonym dla odwołania. Natomiast wskazanie w art. 17 ust. 1 u.d.i.p., że do rozstrzygnięć podmiotów niebędących organami władzy publicznej przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, oznacza tyle, że decyzja administracyjna musi zawierać elementy określone w k.p.a. i zostać doręczona zgodnie z procedurą ustaloną w k.p.a. z zachowaniem odrębności określonych w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Czyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznaje się w terminie 14 dni i zachowuje się dodatkowe wymogi co do treści uzasadnienia decyzji, wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Przy czym zauważyć można, że w obowiązującym aktualnie stanie prawnym, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W rozpoznawanej sprawie istotnym jest więc ustalenie, czy Dyrektor Szkoły Podstawowej może być uznany za organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), czy też należy go zaliczyć do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 2-5 u.d.i.p. W judykaturze wyrażony został pogląd, że dyrektor szkoły publicznej jest organem władzy publicznej i nie znajduje do niego zastosowanie art. 17 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12; z 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1755/12; postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I OW 7/14; wyrok WSA w Gliwicach z 20 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 509/21. Odmienne stanowisko zajął WSA w Białymstoku w wyroku z 7 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Bk 113/19 i NSA w wyroku z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2740/16 (wszystkie wyroki publikowane są w CBOSA). W wyroku WSA w Krakowie z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 268/19, uznano, że dyrektor szkoły publicznej prowadzonej przez osobę fizyczną jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zatem kwestia ta nie jest jednolicie oceniana. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie wskazuje się, że nawet w sytuacjach oczywistych składy orzekające są zmuszone dokonywać wykładni prawa przez rozstrzygnięcie, czy dany podmiot wchodzi w zakres władz publicznych (Bidziński M., Komentarz do art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (w:) Bidziński M., Chmaj M., Szustakiewicz P., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, C.J. Beck 2015 r., post. NSA z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OW 26/18, publ. w CBOSA ). W niniejszej sprawie spółka jest organem prowadzącym szkołę niepubliczną. Okoliczność ta przemawia przeciwko uznaniu dyrektora takiej szkoły za organ władzy publicznej. W potocznym rozumieniu jest to szkoła prywatna, która realizuje zadania publiczne i może korzystać z dotacji publicznych, i dlatego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Mimo posiadania upoważnienia do wydania decyzji z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082) o zezwoleniu na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą, z art. 68 ust. 2 o skreśleniu z listy uczniów, z art. 115 ust. 1 o odmowie na indywidualny program lub tok nauki, od których przysługuje odwołanie do Kuratora Oświaty (art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo oświatowe), dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, a jedynie organem w znaczeniu funkcjonalnym, do którego zastosowanie ma art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Ustawodawca nie zdefiniował użytych pojęć i nie wyjaśnił znaczenia zwrotów organ władzy publicznej oraz inny podmiot wykonujący zadania publiczne. Przy ustalaniu ich znaczenia należy zatem odnieść się do ogólnych sposobów wykładni prawa oraz wskazówek płynących z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1309/21, publ. w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obejmuje swoim zakresem tylko organy władzy publicznej o charakterze ustrojowym, a więc organy, które są tak określone w przepisach prawa. Chodzi zatem o sytuacje, gdy ustawa wskazuje, że dany podmiot jest organem. (por. postanowienie NSA z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OW 26/18: wyrok NSA z 15 czerwca 2018r., sygn. I OSK 1722/16, publ. w CBOSA). W doktrynalnym ujęciu chodzi tu o organy pozostające w strukturze administracyjnej państwa, których naturalną kompetencją jest załatwianie spraw indywidualnych (por. Barbara Adamiak i Janusz Borkowski Kodeks postepowania administracyjnego komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012 str. 8). Od organów w znaczeniu ustrojowym odróżnia się organy w znaczeniu funkcjonalnym, których tylko określony wycinek zadań polega na wykonywaniu działalności administracyjnej (por. tamże oraz Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją R. Hauser, M. Wierzbowski, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2014, str. 30-31). W orzecznictwie podnosi się, że istotą pojęcia organu w znaczeniu funkcjonalnym jest to, że administrowanie zostało powierzone podmiotowi niebędącemu organem w znaczeniu ustrojowym. Dany podmiot pełni rolę organu administracji w znaczeniu funkcjonalnym wyłącznie w zakresie, w jakim temu podmiotowi powierzono rozstrzyganie spraw indywidualnych albo innych spraw z zakresu administracji publicznej. Do decyzji ustawodawcy należy kwestia, czy i w jakim zakresie należy powierzyć podmiotowi spoza aparatu administracji publicznej rozstrzyganie spraw administracyjnych. (wyrok NSA z 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2524/21, publ. CBOSA). W świetle omawianej zaś ustawy o dostępie do informacji publicznej dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem władzy publicznej. Od wydanej przez niego decyzji nie przysługiwało odwołanie, a tym samym sprawa nie mogła być rozpatrywana w trybie instancyjnym przez organ prowadzący szkołę, jako organ wyższego stopnia. Zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej, a więc z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i z tego powodu Sąd stwierdził jej nieważność, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z powodu stwierdzonych uchybień formalnych przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na obecnym etapie Sąd nie może wypowiedzieć się co do zasadności odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Szkoły Podstawowej pouczy skarżącego prawidłowo o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i prawie wniesienia skargi bezpośrednio do tutejszego Sądu od wydanej decyzji. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 480 zł i opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Skarga rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek spółki i za zgodą skarżącego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI