II SA/OL 221/22

II SA/Ol 221/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk
Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1819/22 - Wyrok NSA z 2025-07-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 1-2, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 13, par. 57, par. 60
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 24 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2022 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a." - po rozpatrzeniu odwołania G. Sp. Jawna [...] (dalej jako: "Skarżąca") od decyzji Starosty Piskiego z dnia 1 września
2021 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym o powierzchni zabudowy [...] m², o powierzchni użytkowej [...] m² ([...] lokali) i kubaturze [...] m³ oraz czterech murów oporowych, zlokalizowanego na działce nr [...] położonego w obrębie [...], ul. S., na rzecz R. Sp. Jawna [...] (dalej jako: "Inwestor") - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.
Decyzją z dnia 1 września 2021 r. Starosta Piski (dalej jako: "Starosta", "organ I instancji"), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zatwierdził projekt budowlany
i udzielił pozwolenia na budowę dla R. Sp. J. dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym o powierzchni zabudowy [...] m², o powierzchni użytkowej [...] m² ([...] lokali) i kubaturze [...] m³ oraz czterech murów oporowych, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] położonego
w obrębie [...], ul. S.
W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy, wyjaśniając, że na skutek uchylenia pozwolenia na budowę wydanego na rzecz G., dotyczącego inwestycji na sąsiedniej działce o nr geod. [...], należało dokonać ponownej analizy przesłaniania
i nasłonecznienia zgodnie z § 13 oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm.), dalej jako: "Rozporządzenie". Wobec tego Inwestor złożył zmodyfikowany wniosek na budowę oraz 2 egzemplarze poprawionego projektu budowlanego. Przedłożony projekt budowlany zawiera analizę czasu nasłonecznienia i zacieniania działek sąsiednich, spowodowanych budową budynku mieszkalnego wraz z garażem podziemnym.
Ze znajdującej się w aktach sprawy analizy wynika możliwość lokalizacji budynków na działkach sąsiednich, w odległości 4 m, tak aby nie nastąpiło przesłanianie. Dla działki nr [...] ustalono, że przy usytuowaniu budynku w odległości 4 m zacienienie nastąpi
w godzinach od 14.00 do 17.00, czyli czas nasłonecznienia będzie wynosić ponad
6 godzin. Podano również, że w celu spełnienia wymogów nasłonecznienia na ww. działce Inwestor dokonał zmian w projekcie, tj. przesunął projektowany budynek od granicy działki oraz obniżył o jedną kondygnację część budynku, co spowodowało zmniejszenie liczby lokali mieszkalnych i miejsc parkingowych. Ostatecznie wskazano, że planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przewiduje odpowiednią ilość miejsc postojowych w stosunku do ilości mieszkań, właściwy udział powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej oraz wskaźnik intensywności zabudowy.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła Skarżąca, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie wezwania Inwestora do złożenia poprawnej analizy nasłonecznienia, a także pominięcie argumentów wyrażonych przez Skarżącą w toku postępowania w kwestii prawidłowego nasłonecznienia lokali w projektowanej inwestycji;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.), dalej jako: "P.b." w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, którego realizacja doprowadzi do naruszenia uzasadnionych interesów Skarżącej, tj. uniemożliwi prawidłowe nasłonecznienie niektórych lokali w budynku wielorodzinnym na działce sąsiadującej z planowaną inwestycją.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że Skarżąca wnioskowała o włączenie do akt sprawy dokumentacji projektowej znajdującej się w zakończonym postępowaniu
o wydanie pozwolenia na budowę na rzecz Skarżącej na działce nr [...]. Podniesiono, że Skarżąca informowała organ, że zakwestionuje prawidłowość decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 17 czerwca 2021 r., którą uchylono decyzję z dnia
5 listopada 2019 r. i umorzono postępowania "w sprawie zatwierdzenia pozwolenia na budowę", a Spółka po uzyskaniu stosownych decyzji, nadal zamierza realizować inwestycję na podstawie projektu znajdującego się w aktach sprawy. Skarżąca posiada więc skonkretyzowane zamierzenie budowlane i posiada projekt budowlany, który należy wziąć pod uwagę przy dokonywaniu analizy i zacieniania projektowanej inwestycji.
Podniesiono, że organ I instancji pominął okoliczności podnoszone przez Skarżącą w toku postępowania, dotyczące analizy nasłonecznienia, a okoliczności te nie znalazły się również w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, co oznacza, że organ nie rozpoznał sprawy co do istoty, ponieważ przyjął analizę zacieniania i nasłoneczniania złożoną przez Inwestora bez rozpatrzenia zastrzeżeń G. Sp. J. Powołując przepis art. 35 P.b. oraz stosowne przepisy rozporządzenia podano, że obowiązkiem Inwestora jest przedstawienie stosownej analizy zamierzenia inwestycyjnego w kwestii spełniania przepisów, a organ nie dokonał należytej oceny, czy dojdzie do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, co w niniejszej sprawie sprowadzałoby się m.in. do analizy tego, czy w wyniku wybudowania przez Inwestora projektowanego budynku, inwestycja zaprojektowana przez Skarżącą na sąsiedniej nieruchomości będzie spełniała wymagania określone
w rozporządzeniu. Z akt sprawy wynika zaś, że przedmiotowa inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na planowaną przez Skarżącą inwestycję, ponieważ projektowane lokale, zarówno w jednej, jak i w drugiej inwestycji, nie będą miały wymaganego czasu nasłonecznienia.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. Wojewoda utrzymał ww. decyzję Starosty
w mocy w całości. W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy, poczynając od złożenia wniosku przez Inwestora w dniu 28 października 2019 r. i powołano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazano, że w ocenie organu odwoławczego, uwzględniając zebrany materiał dowodowy, Inwestor spełnił wymagania wynikające z art. 32 ust. 4 P.b., zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji
o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyjaśniono, że Inwestor złożył w dniu
28 października 2019 r. wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, który został doprecyzowany w dniach 20 i 29 lipca 2021 r., co do ilości zewnętrznych miejsc postojowych oraz osoby upoważnionej do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Podano, że projekt budowlany spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935), a zastosowane rozwiązania zostały zaprojektowane i sprawdzone przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania. Zaprojektowane zamierzenie inwestycyjne odpowiada również wymaganiom określonym w uchwale Rady Miejskiej w Piszu Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że w ocenie Wojewody, Starosta nie naruszył przepisów postępowania, podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i uwzględnił wszelkie dowody. Podano, że zgodnie z art. 4 P.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Poszanowanie interesów osób władających nieruchomościami sąsiadującymi z inwestycją gwarantowane jest m.in. przestrzeganiem norm wynikających z przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Wskazano, że w celu dokonania analizy oświetlenia i nasłonecznienia na etapie sporządzenia dokumentacji projektowej, zbadane zostały wszystkie lokale mieszkalne znajdujące się w planowanej inwestycji, zaś w formie graficznej przedstawiono wyłącznie lokale zagrożone niedoświetleniem. Brak jest obowiązku przedstawiania analiz dla wszystkich mieszkań, a w projekcie zostały poczynione zapisy zapewniające, że kwestia nasłonecznienia została uwzględniona zgodnie
z obowiązującymi przepisami. Dodano, że dla potrzeb analizy oświetlenia
i nasłonecznienia przyjęto istniejący na działce nr [...], nieposiadający obecnie pozwolenia na budowę, obiekt, w jego istniejących gabarytach. Projektowana przez Inwestora zabudowa nie uniemożliwi zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej zgodnie z przeznaczeniem i możliwe jest nawet zrealizowanie budynku mieszkalnego
w odległości i gabarytach obecnie zrealizowanego na działce nr [...], a więc
o wysokości 4 kondygnacji, a odpowiednie odsunięcie obiektu od wspólnej granicy umożliwi również realizację przez G. Sp. J. budynku o 5 kondygnacjach. Ostatecznie wskazano zaś, że przedstawiona przez Skarżącą kontr-analiza odnosi się do zabudowy hipotetycznej, gdyż w dniu wydawania decyzji przez organy obydwu instancji, zabudowy na działce odwołującej się nie było.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie przez G. Sp. J. na decyzję Wojewody, zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie wezwania Inwestora do złożenia poprawnej analizy nasłonecznienia, a także pominięcie argumentów wyrażonych przez Skarżącą w toku postępowania w kwestii prawidłowego nasłonecznienia lokali w projektowanej inwestycji;
b) art. 8 § 2 k.p.a., polegające na przyjęciu w zaskarżonej decyzji poglądu, że
§ 13 i § 60 rozporządzenia nie mają zastosowania do hipotetycznej zabudowy, podczas gdy w decyzjach wydawanych przez Wojewodę
w postępowaniach nadzwyczajnych, toczących się "przeciwko" pozwoleniu na budowę Skarżącej, organ ten wskazał, że przepisy te mają zastosowanie także do hipotetycznej zabudowy, czym odstąpiono od utrwalonej praktyki rozstrzygania tego samego zagadnienia, stosując za każdym razem wykładnię przepisów na korzyść Inwestora;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, którego realizacja doprowadzi do naruszenia uzasadnionych interesów Skarżącej, tj. uniemożliwi prawidłowe nasłonecznienie niektórych lokali w budynku wielorodzinnym na działce sąsiadującej z planowaną inwestycją;
b) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 ust 1 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, którego realizacja doprowadzi do naruszenia uzasadnionych interesów Skarżącej, tj. uniemożliwi prawidłowe nasłonecznienie niektórych lokali w budynku wielorodzinnym na działce sąsiadującej z planowaną inwestycją.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych na rzecz Skarżącej,
a także wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o nadesłanie akt sprawy, która toczyła się przez tutejszym Sądem pod sygn. akt II SA/Ol 693/21 i włączenie ich do niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi opisano stan faktyczny sprawy, uwzględniając postępowania nadzwyczajne, na skutek których została uchylona decyzja udzielająca Skarżącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...]. Wskazano, że na dzień złożenia skargi pozwolenie na budowę Skarżącej zostało uchylone decyzją Wojewody z 21 czerwca 2021 r., która została następnie uchylona wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 692/21, który jest nieprawomocny. Natomiast decyzja Wojewody z 3 września 2020 r. stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę Skarżącej została uchylona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 grudnia 2020 r., a WSA w Warszawie w wyroku z 11 czerwca 2021 r. podzielił stanowisko GINB i oddalił skargę R. Sp. J.
Zarzucono, że Wojewoda dwukrotnie próbował wyeliminować z obrotu prawnego pozwolenie na budowę wydane na rzecz Skarżącej, wskazując na wadliwość postępowań, ponieważ G. Sp. J. nie sporządził analizy zacieniania dotyczącej hipotetycznej zabudowy sąsiada, jednak wszystkie rozstrzygnięcia GINB oraz WSA negowały stanowisko Wojewody. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda powołał dwa stanowiska orzecznictwa i za przeważający uznał, że analizy zacieniania
i nasłonecznienia nie dokonuje się dla hipotetycznej zabudowy. Opowiedział się zatem za stanowiskiem przeciwnym do tego, które prezentował prowadząc postępowania nadzwyczajne w celu wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenie na budowę Skarżącej. Skarżąca musiała więc, w ocenie Wojewody, brać pod uwagę projektowaną zabudowę Inwestora, pomimo że ten nie miał jeszcze pozwolenia na budowę, podczas gdy Inwestor nie musi brać pod uwagę rozpoczętej i częściowo zrealizowanej inwestycji Skarżącej, ponieważ jest to jedynie hipotetyczna zabudowa.
Powołując szereg orzeczeń sądowoadministracyjnych podniesiono, że dominujący jest pogląd, iż § 13 rozporządzenia może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy. W ocenie Skarżącej, biorąc pod uwagę całokształt postępowań dotyczących pozwolenia na budowę inwestycji G. Sp. J., inwestycja Skarżącej powinna być brana pod uwagę nie tylko w zakresie faktycznie wykonanym, ale w pełnym projektowanym zakresie. Dodano, że Skarżąca w toku postępowania przedstawiła analizę nasłonecznienia konkretnych lokali planowanej inwestycji wskazując ich niewystarczające nasłonecznienie. Okoliczności te zostały jednak zupełnie pominięte przez organ I instancji, zaś Wojewoda uchybienie to usprawiedliwił twierdząc, że analiza ta powinna ograniczać się do budynku Skarżącej w istniejących gabarytach (na etapie budowy).
Skonkludowano, że z zaprezentowanych okoliczności wynika, że Wojewoda nie dokonał należytej oceny czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, co w tej sprawie sprowadzałoby się m.in. do analizy tego, czy w wyniku wybudowania przez Inwestora projektowanego budynku inwestycja Skarżącej na sąsiedniej nieruchomości będzie spełniała wymagania określone prawem. Z dokumentów przedłożonych w toku postępowania wynika, że przedmiotowa inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na planowaną przez Skarżącą inwestycję. W tych okolicznościach sprawy Inwestor powinien uwzględnić jaki wpływ będzie miało projektowane przedsięwzięcie na nasłonecznienie pomieszczeń w inwestycji Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 29 marca 2022 r. również Inwestor wniósł odpowiedź na skargę, odnosząc się do zarzutów skargi.
Na rozprawie w dniu 24 maja 2022 r. pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że odnośnie do kwestii opinii prywatnej przedstawionej przez skarżącą w zakresie zagrożenia niedoświetleniem planowanej inwestycji przyznał, że analiza ta została wykonana przed wprowadzeniem zmian przez Inwestora do projektu budowlanego lecz projektant ją sporządzający podał, że nawet jeśliby na działce Skarżącej odsunąć zabudowę na 10-13 m, to i tak możliwa byłaby hipotetyczna zabudowa tylko pierwszego piętra.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi
i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według ww. kryteriów, tutejszy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo rozstrzygnęły
o zatwierdzeniu na wniosek Inwestora, projektu budowlanego i udzieliły pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym o powierzchni zabudowy [...] m² oraz czterech murów oporowych, zlokalizowanej na działce nr [...], położonej w obr. [...], przy ul. S.
W ocenie składu orzekającego tutejszego Sądu, analiza zgromadzonego
w sprawie materiału prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, które obligowałoby Sąd do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji, z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy powołanej już wcześniej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (P.b.). Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 P.b., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej,
o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z kolei, w myśl art. 35 ust. 1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji
o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3. kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4. posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W miejscu tym należy podkreślić, że w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 P.b., właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.). Użyty w tym przepisie zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. Dopiero niespełnienie się którejkolwiek z nich uniemożliwia podjęcie decyzji pozytywnej. Komentowany przepis nie dopuszcza uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę ani możliwości wprowadzenia jakichkolwiek dalszych warunków, od których zależałoby wydanie pozwolenia na budowę (zob. A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie kompletnej dokumentacji projektowej wraz
z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami. Wspomniana dokumentacja podlega ocenie właściwego organu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz
z przepisami techniczno-budowlanymi. Pozytywne ustalenia w tym zakresie obligują organ do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie tutejszego Sądu, analiza akt rozpoznawanej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że wymagania formalne, określone ww. przepisach, zostały przez Inwestora spełnione, co uprawniało organy do wydania decyzji zgodnej z jego żądaniem. Projekt i dokumentacja złożona przez Inwestora - po jej uzupełnieniu w dniu 20 lipca 2021 r. - zawiera wszystkie elementy przewidziane prawem i została sporządzona przez osoby mające odpowiednie, wymagane prawem uprawnienia. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, spełnione zostały także wymagania przewidziane przez przepisy, w tym przepisy techniczno-budowlane określone w rozporządzeniu,
w szczególności w § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia.
Zgodnie z treścią § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia, odległość budynku
z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej,
z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości
do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.
Jak wynika z projektu budowlanego, Inwestor dokonał analizy przesłaniania hipotetycznej zabudowy na sąsiadujących działkach, w tym na działce Skarżącej
o nr [...] (k. 11 Projektu zagospodarowania terenu, nr rys. PZT.02). Wynika z niej, że istnieje możliwość ustawienia kąta 60º, o którym mowa w ww. przepisie, w sposób,
w jaki między jego ramionami nie znajduje się przesłaniająca część projektowanego budynku, a więc przesłanianie nie występuje. Należy zwrócić uwagę, że użycie przez prawodawcę spójnika "lub" w § 13 ust. 1 rozporządzenia, oznacza to, że jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna a pomieszczenia przesłanianego nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający, to nie jest wymagane zachowanie odległości określonych w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (zob. M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komentarz, Warszawa 2022, LEX/el.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Również analiza nasłonecznienia hipotetycznej zabudowy (k. 14 Projektu,
nr rys. PZT.05) na ww. działce wykazała, że hipotetyczna zabudowa o przyjętych
w analizie parametrach spełnia wymagany czas nasłonecznienia, bowiem nasłonecznienie będzie wynosić ponad 3 godziny. Tym samym spełnione zostały warunki określone w § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia, zgodnie z którym pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7.00-17.00. W mieszkaniach wielopokojowych wymagania te powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju.
W tym miejscu należy również Skarżącej wyjaśnić, że przedłożone przez nią analizy zacieniania i nasłonecznienia (dokument prywatny) przy piśmie z dnia
16 sierpnia 2021 r. dotyczą innego przedmiotu (wpływu hipotetycznej inwestycji Skarżącej na inwestycje będącą przedmiotem sprawy, jednak projekt budowlany został poprawiony przez Inwestora, czego w analizie tej nie uwzględniono), wobec czego pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Pomimo wzajemnego wpływu hipotetycznej inwestycji Skarżącej i inwestycji Inwestora na siebie, nie można podzielić stanowiska Skarżącej, że w obecnym postępowaniu rozwiązania projektowe na jej działce muszą zostać uwzględnione bez jakichkolwiek dostosowań przez Skarżącą, pomimo że
w dacie wydawania zaskarżonej decyzji pozwolenie na budowę Skarżącej zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b., tym bardziej, że przy wykonywaniu analiz określonych w § 13, § 57 i § 60 Inwestor przyjął, że sąsiedni budynek Skarżącej będzie miał cztery kondygnacje, a nie jak podnoszono w skardze - jedną.
Podobnie zarzut naruszenia uzasadnionych interesów Skarżącego nie znajduje usprawiedliwienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. - który stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować
w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie
z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących
w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej - wynika, iż poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione, czyli kwalifikowane, interesy osób trzecich. Uzasadnione interesy osób trzecich to z kolei interesy mające umocowanie
w przepisach prawa. Nie chodzi więc w tym przepisie o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2184/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Co więcej, interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nie może naruszać prawa Inwestora wynikającego z art. 4 P.b., zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może jednak być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie
o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób (por. wyrok NSA z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 1010/18, oraz wyrok NSA z 23 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 623/19, dostępne w CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że planowana inwestycja nie narusza interesu prawnego Skarżącej, nie narusza bowiem jej prawa do zabudowy sąsiedniej działki o nr [...]. Z projektu budowlanego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że G. Sp. J., po uzyskaniu stosownych pozwoleń, będzie mógł realizować swoją inwestycję w rozpoczętym kształcie. Podkreślić jednak należy, że w przypadku, gdy nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa przez Inwestora – w tym norm rozporządzenia, tak jak
w rozpoznawanej sprawie - to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutów skargi raz jeszcze podkreślić trzeba, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, ocenie Sądu podlega badanie, czy dochodzi – względnie czy może dojść – do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (por. wyrok WSA w Łodzi z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 285/18, oraz powołany już wyrok NSA z 23 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 623/19, którym dokonano kontroli ww. wyroku WSA). Skoro więc wymogi przewidziane przepisami ustawy P.b. oraz rozporządzenia zostały zachowane, to nie można
w sprawie mówić o naruszeniu interesów osób trzecich.
Zarzutu tego nie potwierdzają również same działania Inwestora, który - jak słusznie wskazano w decyzjach - odsunął swój budynek o ponad 10 m (od 10,34 m do 13,42 m) od granicy działki Skarżącej oraz obniżył budynek w południowo-wschodniej części, znajdującej się najbliżej granicy działki Skarżącej, pomniejszył wysokość budynku od strony działki Skarżącej o jedną kondygnację aby nie ograniczać możliwości zabudowy przez Skarżącą na swojej działce. Tymczasem Skarżąca swój budynek zaprojektowała w odległości od 4 do 4,80 m do granicy z działką Inwestora.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez Wojewodę art. 8 § 2 k.p.a., polegającego na odstąpienia od utrwalonej praktyki orzeczniczej i dokonywaniu wykładni przepis § 13 rozporządzenia w sposób różny, zawsze korzystny dla Inwestora, wyjaśnić pozostaje, że przepis ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. "Przez utrwaloną praktykę należy przy tym rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych
i prawnych (zob. wyrok WSA z dnia 3 października 2019 r., II SA/Po 195/19, dostępny
w CBOSA). Utrwalenie określonej praktyki rozstrzygania spraw przez organ należy rozpatrywać łącznie w wymiarze czasowym oraz ilościowym. W konsekwencji
o utrwalonej praktyce rozstrzygania spraw można mówić, jeżeli organ przez określony, dłuższy czas konsekwentnie wydawał zbieżne rozstrzygnięcia – co najmniej kilkanaście – w danej kategorii spraw – o takim samym stanie faktycznym i prawnym"
(P. Krzykowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 1-60. Tom I, red. M. Karpiuk, A. Skóra, Olsztyn 2020, LEX/el.).
Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Wojewody z dnia 17 czerwca 2021 r. uchylającej decyzję Starosty Piskiego udzielającego pozwolenia na budowę G. Sp. J. wynika, że stanowisko organu nie uległo zmianie. Argumentując stanowisko dotyczące konieczności dokonywania analizy zacieniania hipotetycznej zabudowy na działce sąsiedniej, Wojewoda wskazał, że w zakresie tym związany był - zgodnie z art. 153 p.p.s.a. - stanowiskiem sądu administracyjnego, orzekającego w sprawie, chodzi
o wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2021 r. sygn. II SA/Ol 693/21, którym uchylono decyzję Wojewody z dnia 17 czerwca 2021 r., a w którym to Sąd orzekający zaprezentował pogląd, że G. przy projektowaniu zabudowy na swojej działce nie miał obowiązku przedkładania analizy zacieniania i przesłaniani budynku dla hipotetycznej zabudowy na działce sąsiedniej – Inwestora. Nie sposób więc mówić w tym przypadku o nieuzasadnionym odstąpieniu od praktyki orzeczniczej tego organu.
Skład orzekający tutejszego Sądu podziela stanowisko prezentowane
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że równa ochrona prawa własności, w tym prawa do zabudowania nieruchomości, wymaga, aby organ
w sprawie pozwolenia na budowę przestrzegał zachowania symetrii w oddziaływaniu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, tak aby ich właściciele mogli realizować swoje przedsięwzięcia budowlane w sposób optymalny. Podkreślenia wymaga również, że każdy właściciel nieruchomości ma prawo dokonać budowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań. Wobec tego inwestor, który pierwszy zabuduje swoją działkę nie ma z tego tylko tytułu dodatkowych, większych uprawnień (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1626/18
i powołane tam orzecznictwo). W ocenie Sądu organy rozpoznając niniejszą sprawę dokonały właśnie prawidłowej oceny inwestycji, ważąc interesy spornych stron. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika również, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, nie naruszając w żaden sposób przepisów postępowania.
Umyka z pola widzenia Skarżącej, że planując swoją zabudowę nie brała pod uwagę jakiegokolwiek zacieniania czy przesłaniania na działce sąsiedniej [...] w obr. [...], natomiast obecnie oczekuje aby to Inwestor odsunął się na jeszcze większą odległość niż sama zlokalizowała swoją rozpoczętą zabudowę celem realizowania w pełni własnego zamierzenia. Tymczasem jak wskazano powyżej właściciele sąsiadujących nieruchomości, w zakresie prawa do zabudowy nieruchomości mają równą ochronę prawa własności, w tym prawa do zabudowy, co oznacza, że przy pozwoleniu na budowę należy przestrzegać zachowania symetrii w oddziaływaniu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, tak aby ich właściciele mogli realizować swoje przedsięwzięcia budowlane w sposób optymalny.
Konkludując, Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacjami prawa materialnego, jak też nie dopatrzył się naruszenia przepisów procesowych, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie orzekł o oddaleniu skargi.