II SA/Ol 218/23

II SA/Ol 218/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Marzenna Glabas
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art.1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art.119 pkt 2, art.134 par.1, art.145 par.1 pkt 1 lit.a) i c), art.200, art.205 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art.31 ust.3, art.64 ust.2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2017 poz 1332
art.3 pkt 2 i pkt 20, art.5 ust.1, art.28 ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 2000
art.7, art.28, art.145 par.1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art.27 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 25 listopada 2022 r., Starosta M. (dalej jako: "Starosta", "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty M. z 15 marca 2018 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zadania pn. "(...) Pętla Rowerowa" (...) - obejmującego budowę: miejsc obsługi rowerzystów, wież widokowych, dróg szutrowych, chodników, ścieżek rowerowych i kładki pieszo-rowerowej na terenie powiatu m. na działkach nr (...), nr (...), nr (...) obręb miasto M., nr (...), nr (...) obręb P., nr (...) obręb P. (odcinek drogi na grobli), nr (...) obręb W. gmina M. (remont mostu) oraz na działkach nr (...), nr (...)obręb (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) obręb (...) (z wieżą widokową nr 9, ścieżką pieszo-rowerową i kładką na palach), nr (...) obręb (...), nr (...) obręb (...) miasto M. (wieża widokowa nr 10) na rzecz Stowarzyszenia (...), po rozpatrzeniu wniosku D. B. (dalej również jako: "strona", "skarżący") z 31 maja 2021 r. – odmówił uchylenia wskazanej wyżej ostatecznej decyzji z 15 marca 2018 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego
i udzielenia pozwolenia na budowę opisanej inwestycji.
Powyższa decyzja została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z uchyleniem przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy") rozstrzygnięciem z 28 września 2022 r., uprzednio wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji z 8 lipca 2022 r., odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji z 15 marca 2018 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że dokonał ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego, w szczególności przeprowadził analizę oddziaływania części przedmiotowej inwestycji, zrealizowanej na działkach nr (...) i nr (...) na działkę
nr (...), której właścicielem jest D.B. Jak ustalono, na terenie działki
nr (...) znajdują się: wieża widokowa, ławki ze stolikiem, ławki, kosze na śmieci, stojaki na rowery, słupy oświetleniowe, nawierzchnia z kostki betonowej, powierzchnia biologicznie czynna, natomiast na działce nr (...) znajdują się: sanitariaty, nawierzchnia z kostki betonowej, słupy oświetleniowe, ławki, kosze na śmieci, stojaki na rowery, tereny biologicznie czynne. Podniesiono, że istniejące zagospodarowanie wskazanych wyżej działek zgodne jest z obowiązującym na tym terenie Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego - Uchwała nr (...) Rady Miejskiej
w M. z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia w M. jako obszaru koncentracji usług ogólnomiejskich (Dz. Urz. Woj. Warm. - Maz. z dnia (...), poz. (...), dalej jako: "Plan Miejscowy z 2018 r."). Zgodnie z § 197 powołanej wyżej uchwały, działkę nr (...) obejmują tereny oznaczone m. in. symbolem D43aZ - teren zieleni naturalnej, na których dopuszcza się lokalizację wieży widokowej o wysokości do 15 m. Z kolei w myśl § 196 tej uchwały, działkę nr (...) obejmują tereny oznaczone m.in. symbolem D42bZ - teren zieleni naturalnej, na których dopuszcza się budowę budynków obsługi socjalno-sanitarnej oraz gastronomicznej terenu przybrzeżnego, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz obiektów małej architektury. Zaznaczono, że elementy infrastruktury znajdujące się na działce nr (...) (utwardzone ścieżki, sanitariaty), oddalone są od najbliżej usytuowanej zabudowy mieszkaniowej (działka nr (...)) o około 49 m oraz około 23 m od granicy tej działki. Natomiast wieża widokowa, znajdująca się na działce nr (...), oddalona jest o około 8m od granic najbliżej usytuowanej działki sąsiadującej (działka nr (...)) i około 25m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej, również zlokalizowanej na działce nr (...). Powierzchnia zabudowy wieży wynosi 62,50 m², kubatura 440 m³, wymiary u podstawy 2,80m x 2,80m, długość elewacji 10,65 m x 8,40 m, wysokość 11,42m i posadowienie 136 m n.p.m.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji stwierdził brak oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działkę nr (...). Wskazano, że kwestionowana przez stronę wieża widokowa nie wpływa na pogorszenie warunków związanych z przesłanianiem okien sąsiednich budynków, nie jest emitorem ścieków technologicznych, zaś istniejące przyłącze do miejskiej sieci wodociągowej i sanitarnej gwarantuje brak niekorzystnych emisji do środowiska naturalnego ścieków bytowych, powstających w związku z przebywaniem ludzi na omawianych terenach rekreacyjno-wypoczynkowych. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie także negatywnie oddziaływać na tereny przyległe w zakresie emisji odpadów, zaś istniejące na działkach nr (...) i nr (...) zabudowania i infrastruktura techniczna same w sobie nie powodują emisji hałasu do otoczenia, nie stanowią źródła jakiegokolwiek hałasu ani wibracji. Związany z funkcją tego miejsca ruch turystyczny emituje hałas, który nie przekracza dopuszczalnych poziomów zarówno w dzień, jak i w nocy, a ponadto nie jest to hałas długotrwały, stały i tym samym uciążliwy. Zdaniem organu pierwszej instancji, przedmiotowe przedsięwzięcie nie ma zatem negatywnego oddziaływania na tereny sąsiednie i nie wpływa niekorzystnie na ludzi je zamieszkujących. Zaznaczono również, że inwestycja ta nie będzie negatywnie oddziaływać na tereny sąsiednie w zakresie emisji promieniowania elektromagnetycznego, a użytkowanie istniejącej zabudowy
i infrastruktury technicznej nie jest związane z bezpośrednią emisją zanieczyszczeń do powietrza. Na wskazanym terenie nie występuje także zagrożenie wynikające
z poważnej awarii przemysłowej, katastrofy naturalnej i budowlanej. Opisywany teren spełnia też wszystkie wymagania ochrony przeciwpożarowej. Natomiast charakter
i usytuowanie inwestycji wykluczają możliwość negatywnego oddziaływania na dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy.
Podkreślono, że istniejące na analizowanym terenie zagospodarowanie ma służyć mieszkańcom oraz turystom odwiedzającym M. jako miejsce rekreacyjno - wypoczynkowe. Jednym z elementów pozwalających podziwiać krajobraz w obrębie jeziora jest wybudowana na działce nr (...) wieża widokowa. Analizując dokładne położenie tej wieży oraz jej wysokość i kubaturę, organ pierwszej instancji wskazał, że jest ona zgodna z obowiązującym Planem Miejscowym z 2018 r., nie dominuje
w otoczeniu i nie zasłoni całkowicie widoku na jezioro użytkownikom sąsiedniej działki nr (...). Tym samym, oddziaływanie istniejących na terenie działek nr (...) i nr (...) obiektów budowlanych i infrastruktury technicznej nie wprowadza ograniczeń
w zagospodarowaniu działek sąsiednich i użytkowaniu ich zgodnie z przeznaczeniem.
Odnosząc się do kwestii obszaru oddziaływania obiektu, organ pierwszej instancji wskazał, że przepisami odrębnymi, o których stanowi art. 3 pkt 20 P.b., są wszelkie regulacje prawa powszechnie obowiązującego, które wyznaczają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu i zabudowie terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Przy czym, to na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek ustalenia norm prawnych, które będą determinowały obszar oddziaływania danej inwestycji.
W związku z tym, że stwierdzono brak oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na działkę nr (...), będącą własnością D. B., w ocenie organu pierwszej instancji, nie posiadał on przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji z 15 marca 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę opisanej wyżej inwestycji.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia
i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji całkowite pominięcie przez organ pierwszej instancji przedstawionych przez stronę we wniosku
o wznowienie postępowania okoliczności i dowodów dla oceny zasadności przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji i odmówienie uchylenia przedmiotowej decyzji;
b) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia podstaw prawnych wydanej decyzji oraz brak wskazania stanu faktycznego obejmującego okoliczności dotyczące tego w jakim czasie i przez kogo wniosek został złożony, zawieszenia i podjęcia zawieszonego postępowania, faktu wydania rozstrzygnięcia po upływie pół roku;
c) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak zastosowania oraz odmowę uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z 15 marca 2018 r., pomimo że strona nie brała udziału
w postępowaniu w sprawie, której wskazana decyzja dotyczy a przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, w sposób istotny negatywnie oddziałuje na działkę strony;
d) art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i odmówienie uchylenia przedmiotowej decyzji Starosty pomimo, że z okoliczności i stanu faktycznego oraz prawnego wynika, że w rzeczywistości organ pierwszej instancji winien uchylić przedmiotową decyzję;
e) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo, że
z przedstawionych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności
i dowodów wynika, że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej
i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 47 Konstytucji RP, poprzez odmówienie uchylenia przedmiotowej decyzji Starosty pomimo, że zamierzenie inwestycyjne, wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, w sposób istotny negatywnie oddziałuje na działkę strony, w tym narusza przewidziane w tym przepisie prawo do ochrony życia prywatnego;
b) art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, dalej jako: "k.c."), polegające na ograniczeniu prawa do prywatności i prawa do ochrony wizerunku, albowiem obserwacja zdarzeń z życia prywatnego wywołuje zakłopotanie
i dyskomfort, a świadomość ciągłej obserwacji ogranicza swobodę i może wzbudzać zaniepokojenie, w tym prawo do prywatności;
c) art. 140 i art. 144 k.c., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo, że inwestycja bezsprzecznie negatywnie oddziałuje na nieruchomość strony oraz jej mieszkańców,
a przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa oraz że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych;
d) art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez dopuszczenie zaskarżoną decyzją do zabudowy wieżą widokową przy nieruchomości strony, tym samym, umożliwienie niekontrolowanej i nieuzasadnionej obserwacji życia prywatnego strony przez nieograniczoną liczbę osób trzecich;
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający bezzasadnym przyjęciu przez organ pierwszej instancji, że brak jest oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na działkę nr (...), będącą własnością strony, podczas gdy uciążliwości wynikające z realizacji inwestycji, a z przedstawionych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności i dowodów wynika, że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Decyzją z 30 stycznia 2023 r., Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny rozpoznawanej sprawy oraz przytoczył obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Wskazano, że stosownie do art. 3 pkt 20 P.b. pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony
w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Organ odwoławczy podkreślił, że przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a więc także w postępowaniu wznowieniowym, nie przysługuje z samej racji bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której mają być prowadzone roboty budowlane objęte pozwoleniem, lecz konieczne jest wykazanie, że nieruchomość ta znajduje się
w otoczeniu takiego obiektu budowlanego, którego realizacja - na podstawie przepisów odrębnych - wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tej nieruchomości. W sytuacji, gdy projektowane zamierzenie inwestycyjne nie narusza warunków przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie może być mowy
o oddziaływaniu obiektu na sąsiadujące nieruchomości i ewentualnych ograniczeniach w zagospodarowaniu terenów sąsiednich.
W ocenie Wojewody, zasadnie uznał organ pierwszej instancji, że D. B. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, gdyż należąca do niego nieruchomość, pomimo sąsiedztwa, nie leży
w obszarze oddziaływania kwestionowanego obiektu.
Podniesiono, że wieża widokowa jest oddalona od najbliższej zabudowy mieszkaniowej o około 25m. Natomiast pozostałe elementy wnioskowanego zadania, jak ścieżki rowerowe z asfaltu, nawierzchnie ciągu pieszego z kostki betonowej, słupy oświetleniowe znajdują się w jeszcze większej odległości od granic działki nr (...). Wskazano, że teren, na którym zlokalizowana jest wieża widokowa, objęty jest Planem Miejscowym z 2018 r. i oznaczony jest symbolem D43aZ, tj. teren zieleni naturalnej, na którym dopuszcza się lokalizację budynków obsługi socjalno-sanitarnej oraz gastronomicznej terenu przybrzeżnego, a także wieży widokowej o wysokości do 15 m. Plan ten wszedł w życie już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast
w dacie wydania zaskarżonego pozwolenia na budowę obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia w M. jako obszaru koncentracji usług ogólnomiejskich, zatwierdzony Uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w M. z dnia 22 grudnia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z (...), poz. (...)), który na wskazanym terenie oznaczonym w planie jako D43Z - teren zieleni naturalnej, zakazywał lokalizacji budynków z wyjątkiem obiektów małej architektury oraz sanitariatu, gdzie budowa wieży widokowej również była niedopuszczalna. Przy czym, jak wskazał organ odwoławczy, kwestia zgodności budowy wieży widokowej z planem miejscowym została przeanalizowana w postępowaniu nieważnościowym (decyzja Wojewody z 28 lipca 2021 r. oraz decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 listopada 2021 r.), gdzie dokonano wykładni, że kontrolowana decyzja Starosty z 15 marca 2018 r. w części dotyczącej działki nr (...) została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., które uzasadniałoby wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego w trybie nieważnościowym. Jednak organ odwoławczy stwierdził, że wskazane uchybienie nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Podkreślono, że z projektu zagospodarowania przestrzennego wynika, że planowana budowa wieży widokowej nie będzie powodować żadnych ograniczeń na podstawie przepisów odrębnych, bowiem zachowane są dopuszczalne odległości inwestycji od granic działki, inwestycja nie będzie powodować zasłaniania ani zacieniania, spełnione są warunki przeciwpożarowe, a hałas powodowany przez obiekty i związaną z jego funkcją użytkowanie nie będzie przekraczać dopuszczalnych poziomów zarówno w dzień, jak i w nocy. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest emitorem ścieków technologicznych, gdyż projektowane sanitariaty podłączone są do sieci kanalizacji sanitarnej, zaś sprawa odpadów powstałych w związku z nadaną mu funkcją rekreacyjno-wypoczynkową zostanie zabezpieczona poprzez wyposażenie terenu w betonowe kosze. Nie stwierdzono również oddziaływania przedmiotowej inwestycji w zakresie pól elektroenergetycznych, z bezpośrednią emisją zanieczyszczeń powietrza oraz ewentualnej awarii, czy tez katastrofy budowlanej.
W ocenie organu odwoławczego wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną
w art. 80 k.p.a. Natomiast negatywne oddziaływanie kwestionowanej wieży widokowej na nieruchomość strony jest wyłącznie jej odczuciem subiektywnym i nie wynika z treści obowiązujących przepisów prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, podczas gdy z prawidłowo przeprowadzonego postępowania odwoławczego i ponownego przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego wynikać winna co najmniej konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia tudzież uchylenie zaskarżonej decyzji,
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez brak dołożenia należytej staranności
w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wnikliwego załatwienia sprawy
z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli;
2) naruszenie przepisów materialnych:
a) art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2020r. poz. 471), poprzez jego niezastosowanie, a przez to błędne przyjęcie definicji "obszaru odziaływania obiektu" w brzmieniu obowiązującym po 19 września 2020 r., podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem przejściowym do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym;
b) § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.
z 2022 r., poz. 1225), zwanego dalej "rozporządzeniem", poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w stosunku do projektowanej wieży widokowej i tym samym stwierdzenie prawidłowości w zakresie zachowania odległości, podczas gdy przepis ten dotyczy nowoprojektowanych budynków i ich sytuowania od granicy działki na jakiej są projektowane, a wieża widokowa nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b.;
c) art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., poprzez odmówienie uchylenia przedmiotowej decyzji Starosty pomimo, że zamierzenie inwestycyjne, wbrew twierdzeniom organów, w sposób istotny negatywnie oddziałuje na działkę skarżącego w tym narusza przewidziane w tym przepisie prawo do ochrony życia prywatnego;
d) art. 23 k.c. w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., polegające na ograniczeniu prawa do prywatności i prawa do ochrony wizerunku, albowiem obserwacja zdarzeń z życia prywatnego wywołuje zakłopotanie i dyskomfort, a świadomość ciągłej obserwacji ogranicza swobodę i może wzbudzać zaniepokojenie;
e) art. 140 i art. 144 k.c. w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo, że inwestycja bezsprzecznie negatywnie oddziałuje na nieruchomość skarżącego oraz jej mieszkańców, a przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa oraz że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych;
f) art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., poprzez dopuszczenie zaskarżoną decyzją do zabudowy wieżą widokową przy nieruchomości skarżącego, tym samym, umożliwienie niekontrolowanej
i nieuzasadnionej obserwacji życia prywatnego skarżącego przez nieograniczoną liczbę osób trzecich.
3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający bezzasadnym przyjęciu przez organ, że brak jest oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na działkę nr (...), będącą własnością skarżącego, podczas gdy uciążliwości wynikające z realizacji inwestycji, a z przedstawionych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności i dowodów wynika, że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
W związku z podniesionymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Wojewody z 30 stycznia 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty
z 25 listopada 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący odniósł się szczegółowo do podniesionych zarzutów. Wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy P.b., w tym art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. w brzmieniu nadanym Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn zm., bowiem wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji ostatecznej wydanej 15 marca 2018 r.
Skarżący podkreślił, że uprzednio obowiązująca definicja obszaru oddziaływania obiektu obejmowała teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia
w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Przy czym, nawet w obecnym stanie prawnym, działka sąsiadująca z działką, na której planowana jest inwestycja,
z reguły zaliczana jest do obszaru oddziaływania tej inwestycji. W procesie ustalania obszaru oddziaływania nie chodzi bowiem wyłącznie o wykazanie negatywnego wpływu projektowanego obiektu na znajdujące się w otoczeniu nieruchomości, ale także
o realną możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie. Stroną postępowania o pozwolenie na budowę powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie osoby, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, zaś
w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek sprawdzić, czy spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący zaznaczył, że został uznany za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji a jego skarga została merytorycznie rozpatrzona zarówno przez Wojewodę (decyzja z 28 lipca 2021 r.), jak i przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (decyzja z 5 listopada 2021r.).
Skarżący podniósł, że w świetle przepisów P.b., wieża widokowa nie jest budynkiem, zaś prawidłowa kwalifikacja prawna obiektu jest niezbędna w celu zastosowania odpowiednich regulacji.
Skarżący zarzucił również brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym odległości kwestionowanej wieży widokowej od najbliższej zabudowy mieszkaniowej, znajdującej się na działce skarżącego. Nie wskazano bowiem, czy ustalona odległość, tj. 25m, została zmierzona od samego słupa wieży, czy też od tarasu widokowego,
z którego jest bezpośredni widok nie tylko na nieruchomość skarżącego, ale i na pomieszczenia znajdujące się w budynku mieszkalnym. Zaznaczył, że wieża, pomimo jej oddania do użytkowania, nie została naniesiona na ogólnodostępne mapy
w systemie Starostwa Powiatowego. Natomiast z dostępnej ortofotomapy wynika, że odległość wieży do granicy z działką skarżącego wynosi 7,2 m, a do tarasu naziemnego stanowiącego część budynku mieszkalnego - 15m, które to wartości w sposób istotny odbiegają od tych podanych przez organ.
W ocenie skarżącego, twierdzenia organów odnośnie do nieprzekraczania dopuszczalnych norm hałasu, emitowanego w związku z ruchem turystycznym w tym miejscu, nie odpowiadają realiom niniejszej sprawy. Skarżący wskazał, że hałas ten jest długotrwały, uciążliwy i wpływa niekorzystnie na jakość życia mieszkańców sąsiednich nieruchomości. Hałasy te są wynikiem nagannego zachowania użytkowników przedmiotowej inwestycji i nie są one w żaden sposób kontrolowane, ani nie są prowadzone jakiekolwiek działania zapobiegawcze. Ponadto, widok jaki rozpościera się z wieży widokowej na nieruchomość skarżącego, pozwala na bezpośredni wgląd do pomieszczeń mieszkalnych domu skarżącego i to bez użycia jakiegokolwiek dodatkowego sprzętu, co niewątpliwie stanowi negatywne oddziaływanie na nieruchomość skarżącego oraz przebywających tam osób.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2023r., poz. 259 z późn.zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność
z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że złożona skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna
z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony zarówno przez skarżącego we wniesionej skardze (k. 9 akt sądowych), jak i przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę (k. 25 akt sądowych).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody
z 30 stycznia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 25 listopada 2022 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 15 marca 2018 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zadania: "(...) Pętla Rowerowa" (...), obejmującego między innymi działki nr (...) i nr (...). Organy obu instancji uznały, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wskazanej wyżej inwestycji, bowiem należąca do skarżącego działka nr (...), pomimo bezpośredniego sąsiedniego położenia, nie leży w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, tj. wieży widokowej zlokalizowanej na działce nr (...). Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b. należy bowiem rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania, co w niniejszej sprawie, zdaniem organów, nie miało miejsca.
Podnieść zatem należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, że wskazana wyżej przesłanka wznowieniowa może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, czyli ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Winien on wykazać, że w dacie wydania decyzji legitymował się interesem prawnym, który nie został przez organ uwzględniony.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego, stwarzając dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04;
z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10, z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10, dostępne w CBOSA). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego, a orzekać o nim lub go stwierdzać trzeba
w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, s.231-232).
W wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1059/10, dostępny
w CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa
i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw.
Punktem wyjścia dla ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego jest przedmiot postępowania, w którym wydano decyzję ostateczną. Oznacza to, że w tym aspekcie uwzględnieniu może podlegać tylko stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby bowiem doprowadzić do sytuacji, w której nowe przepisy dowolnie modyfikowałyby - z mocą wsteczną - krąg stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją, korzystającą z przymiotu trwałości.
Jednocześnie stosownie do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.
o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2020r. poz. 471) do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Zatem organy w toku postępowania wznowieniowego winny odnieść swoje ustalenia do regulacji prawnych, obowiązujących na dzień wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę spornej inwestycji, tj. 15 marca 2018 r., kiedy obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu ustalonym Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn.zm.
W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 P.b. Zgodnie z tym przepisem -stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się
w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do
art. 28 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny lub obowiązek, o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest wyprowadzany z art. 28
ust. 2 P.b.
Jak wynika z treści przytoczonego wyżej przepisu podstawowe znaczenie dla ustalenia interesu prawnego w sprawach o pozwolenie na budowę ma wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 P.b. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Nie budzi wątpliwości, że właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ma interes prawny w sprawdzeniu zachowania stosownych przepisów prawa, a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone, czy konkretny obiekt budowlany został zaprojektowany w sposób zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz czy zapewnione zostanie zachowanie wymogów przewidzianych w art. 5 ust. 1 P.b., a także czy jego lokalizacja jest zgodna z obowiązującymi na danym terenie ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
14 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 893/20, stroną postępowania na gruncie art. 28
ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały jednoznacznie naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, w tym sposobem usytuowania budynku od granicy działki budowlanej decydującym o stopniu zbliżenia inwestycji z zabudową mieszkalną znajdującą się na działce sąsiedniej, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany tylko potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z przepisów P.b. i przepisów odrębnych.
Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji
(por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 1857/19; wyrok WSA
w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 673/10, dostępne w CBOSA). Obszaru tego nie można jednak utożsamiać wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, ponieważ obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z tymi przepisami i co za tym idzie – nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Udział
w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego innych podmiotów jako stron tego postępowania, poza inwestorem, nie oznacza bowiem, że niemożliwe będzie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu i że tym samym dochodzi do ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości (wyrok NSA z dnia
6 czerwca 2013 r., II OSK 332/12, LEX nr 1352906).
Należy więc przyjąć, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 w okolicznościach,
w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji. W żadnym bowiem wypadku nie można utrudniać właścicielom nieruchomości dochodzenia ich praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym, jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia
18 października 2007 r., II SA/Gd 173/07, LEX nr 490238).
Za słusznością powyższej tezy przemawia także art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, gwarantujący równą dla wszystkich ochronę prawną własności i innych praw majątkowych. Istotą tej gwarancji jest bowiem to, że ochrona własności i innych praw majątkowych nie może być różnicowana zależnie od rodzaju podmiotu danego prawa,
a konieczność ochrony praw osób trzecich jest jedną z podstaw wprowadzenia ustawowych ograniczeń praw inwestora (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i ingerencji organów administracji w proces zabudowy nieruchomości, zarówno na etapie poprzedzającym rozpoczęcie budowy, jak i w jej trakcie oraz po zakończeniu robót budowlanych (por. wyrok TK z dnia 20 kwietnia 2011 r., Kp 7/09, OTK-A 2011, nr 3, poz. 26).
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że wieża widokowa, której budowę zakwestionował skarżący, jest posadowiona na działce nr (...), sąsiadującej bezpośrednio z działką nr (...), stanowiącą własność skarżącego, na której znajduje się budynek wielolokalowy o przeznaczeniu mieszkalnym i niemieszkalnym, pełniącym funkcje oświatowo-wychowawcze (przedszkole niepubliczne). Wieża ta ma wysokość 11,42m i powierzchnię zabudowy 62,50m². W ocenie organów przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływać na działkę skarżącego, tj. nie będzie powodować zasłaniania ani zacieniania, spełnione są warunki przeciwpożarowe, jak również nie stwierdzono negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji w zakresie emisji odpadów, hałasu, pól elektroenergetycznych, bezpośredniej emisji zanieczyszczeń powietrza oraz ewentualnej awarii, czy też katastrofy budowlanej.
Organ, analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio
z terenem inwestycji, nie może jednak ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b., nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt
II OSK 2759/14; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 848/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 955/22, dostępne w CBOSA).
Jeżeli zatem projektowana inwestycja jest tego rodzaju, że może oddziaływać na prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości, to nieruchomość ta znajduje się
w obszarze oddziaływania tej inwestycji i jej właściciel winien być stroną w sprawie dotyczącej zgody na jej wykonywanie.
Stroną postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli
z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z P.b. i przepisów odrębnych (por. wyrok NSA z 20 lutego
2020 r., II OSK 3753/18; wyrok NSA z 16 grudnia 2019 r., II OSK 3141/18; wyrok NSA
z 22 marca 2019 r., II OSK 1042/17; wyrok NSA z 15 lutego 2019 r., II OSK 760/17).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, wieża widokowa o wysokości ponad 11 m, posadowiona w niewielkiej odległości od granicy działki skarżącego, udostępniona do ogólnego użytkowania wraz z pozostałą infrastrukturą, obejmującą m.in. ławki, stoliki, stojaki na rowery, oświetlenie, może mieć wpływ na zagospodarowanie działki skarżącego, a w konsekwencji realnie oddziaływać na sferę praw własnościowych skarżącego.
Wskazać przy tym należy na wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt
II OSK 1842/12, dostępny w CBOSA, gdzie uznano, że ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" zawarta w art. 3 pkt 20 P.b. nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. W definicji tej mowa jest bowiem o terenie wyznaczonym
w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. należą nie tylko przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz również przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa miejscowego.
Zgodnie zaś z obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji planem miejscowym obszar oznaczony symbolem D43Z, obejmujący działkę nr (...), przeznaczony był jako teren zieleni naturalnej pełniący funkcję przyrodniczą
z ograniczonym zagospodarowaniem, który nie dopuszczał lokalizacji na tym terenie wieży widokowej (§ 200 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 ust. 3 Uchwały nr (...) Rady Miejskiej w M. z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia w M.e jako obszaru koncentracji usług ogólnomiejskich – Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. (...)). Natomiast zmiana tego planu uchwałą nr (...) Rady Miejskiej w M. z dnia 28 lutego 2018 r., obejmująca możliwość usytuowania na terenach oznaczonych w planie symbolem D43aZ – działki nr (...) i nr (...), wieży widokowej o wysokości do 15m (§ 197 ust. 2 pkt 2 uchwały), weszła w życie 25 kwietnia 2018 r., a zatem już po wydaniu kwestionowanej przez skarżącego decyzji.
Należy mieć na uwadze, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 183/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność § 197 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia 28 lutego 2018 r. Nr (...) w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia w M. jako obszaru koncentracji usług ogólnomiejskich – w części obejmującej działki nr (...) i nr (...). Jak wskazano w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku kwestionowana wieża widokowa położona jest w pobliżu nieruchomości skarżącego i możliwa jest z niej nieskrępowana obserwacja tej nieruchomości, co wpływa na uprawnienia skarżącego.
Zaznaczyć przy tym należy, że decyzje, na które powoływał się organ odwoławczy odnośnie do kwestii zgodności budowy przedmiotowej wieży widokowej
z ustaleniami planu miejscowego, zostały wydane w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 15 marca 2018 r., a ustalony stan faktyczny rozpatrywany był w kontekście spełnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym, decyzje te nie są ostateczne i pozostają przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.
Podkreślić również należy, że w postępowaniu nadzwyczajnym z wniosku
o wznowienie postępowania są stosowane przepisy o postępowaniu zwykłym, a więc także przepisy o postępowaniu wyjaśniającym. Zgodnie z art. 7 k.p.a., organ administracji publicznej, a więc także organ do którego złożono wniosek o wznowienie
postępowania administracyjnego, z urzędu lub na wniosek stron powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
w rezultacie których będzie możliwe ustalenie, czy zachodzi okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia.
W okolicznościach niniejszej sprawy niezbędne jest zatem prawidłowe ustalenie odległości przedmiotowej wieży widokowej od granicy z działką skarżącego,
z dokładnym wskazaniem przyjętego punktu początkowego pomiarów (podstawy wieży, najdalej wysuniętej części wieży – taras, schody). Wskazywane bowiem przez organy wartości znacząco różnią się od tych, które wynikają z ogólnodostępnych map Geoportal.gov.pl, jak i tych, na które powołuje się skarżący.
Organ winien także dokonać odpowiedniej kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu, co pozwoli na zastosowanie właściwych regulacji prawnych, zawartych
w przepisach P.b. oraz aktach wykonawczych. Podkreślić należy, że kwalifikacja konkretnego obiektu uzależniona jest od poszczególnych elementów charakteryzujących jego cechy techniczno-budowlane oraz przeznaczenie. Przedmiotowa wieża widokowa nie spełnia kryteriów budynku, którym w rozumieniu
art. 3 pkt 2 P.b. jest obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony
z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przy czym, wydzielenie budynku z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych tworzy
z budynku przestrzeń zamkniętą. Natomiast konstrukcja wieży widokowej nie pozwala na stwierdzenie, że jest to przestrzeń zamknięta, oddzielona od terenu na zewnątrz.
Reasumując powyższe rozważania, należy zatem wskazać, że niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od stwierdzenia bezprawnego naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie
z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 811/21, dostępny w CBOSA).
Zauważyć bowiem należy, że jedną z zasad procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli nieruchomości znajdujących się w szeroko rozumianym sąsiedztwie terenu inwestycji. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2439/19, dostępny w CBOSA).
Zadaniem organu jest każdorazowo takie wyważenie interesu stron, aby inwestycja była realizowana w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej, z zachowaniem jednakże uprawnień inwestora do realizacji zamierzenia budowlanego (por. wyrok NSA z 2 września 2021 r., II OSK 3076/18; wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r., II OSK 2439/19; wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., II OSK 1626/18).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wskazania dla organów, co do dalszego postępowania wynikają z treści przedstawionej wyżej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.