II SA/OL 213/23

II SA/Ol 213/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 655
art. 819
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Ponownie rozpoznając sprawę zaskarżoną decyzją z dnia [...] r.,
nr [...] Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej jako: "Wójt", "organ I instancji")
z dnia 14 listopada 2022 r. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony.
W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 14 stycznia 2022 r., na podstawie art. 628 ust. 1 i art. 630 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 2305) – dalej jako: "u.o.o.", przeznaczył w ramach świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, ciągnik rolniczy kołowy o nr rejestracyjnym: [...] i przyczepę skrzyniową o nr rejestracyjnym: [...], będące w posiadaniu P. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka"), na cele obronne.
Wojewoda wyjaśnił, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż ruchomości uwzględnione w decyzji znajdują się w posiadaniu i są własnością Spółki, są one w dobrym stanie technicznym. W jego ocenie, nie zaistniały przesłanki dotyczące zwolnienia z obowiązku świadczeń wskazane w art. 628 ust. 5 u.o.o. Wojewoda zauważył, że przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być przedmioty wyłączone spod egzekucji, stosownie do przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże z wyjątkiem narzędzi prostych oraz środków transportu.
Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
a) art. 628 ust. 1 i art. 630 ust. 1 u.o.o. poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy na mocy art. 819 tej ustawy w niniejszym postępowaniu zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 372 ze zm.) – dalej jako: "u.p.o.o.r.p.";
b) art. 628 ust. 5 pkt 5 u.o.o. w zw. z art. 8a § 1 pkt 8 i 10 ustawy z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) poprzez ustalenie, że przedmiotem świadczeń rzeczowych mają być przedmioty wyłączone spod egzekucji;
c) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., z powodu dowolnej oceny materiału dowodowego i pominięcie, że Spółka prowadzi gospodarstwo rolne i sprzęt rolniczy wskazany w decyzji jest jej niezbędny do prowadzenia działalności;
d) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że uzasadnienie decyzji organu
I instancji spełnia wymogi formalne, choć nie zawiera ona uzasadnienia faktycznego i nie odnosi się do dowodów podnoszonych przez Spółkę w toku postępowania;
e) art. 7 i art. 77 k.p.a poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego;
f) art. 630 ust. 1 u.o.o. poprzez brak wskazania czasu wykonywania świadczeń rzeczowych w danym roku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśnił, że w chwili obecnej przeznaczenie pojazdu w ramach etatowych świadczeń rzeczowych nie powoduje ograniczenia prawa właściciela do swobodnego dysponowania rzeczą w czasie pokoju.
W piśmie procesowym z dnia 16 marca 2023 r. Wojewoda wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Taki sam wniosek złożyła również Spółka w piśmie procesowym z dnia 16 marca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 259 – zwanej dalej p.p.s.a.).
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 (§ 1) tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożyła zarówno Spółka, jak i Wojewoda.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 628 ust. 1 i art. 630 ust. 1 u.o.o.
Zgodnie z zasadą praworządności, określoną w art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działania na podstawie przepisów prawa i stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Odstępstwa od tej reguły mogą jednak zostać wprowadzone przepisami przejściowymi, które mogą ograniczyć moc przepisów prawa w czasie, przez wyłączenie stosowania do zdarzeń prawnych mających miejsce przed wejściem ich w życie (por. wyrok NSA z 16 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1080/06, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy zauważyć, że z dniem 23 kwietnia 2022 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 23 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która uchyliła wcześniej obowiązującą ustawę z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z treścią art. 819 u.o.o., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że zasadą jest, iż w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie u.o.o. stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy nowe stosuje się jedynie wówczas, gdy nakazuje to u.o.o.
W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony zostało wszczęte w dniu 17 stycznia 2022 r. (data nadania wniosku w placówce pocztowej), a zatem kiedy obowiązywały jeszcze przepisy u.p.o.o.r.p. Zaskarżona decyzja została wydana przez Wojewodę, w czasie gdy obowiązywały już przepisy u.o.o., a w szczególności art. 819 u.o.o. nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych w sprawach wszczętych i niezakończonych. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. W związku z tym, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem 23 kwietnia 2022 r., w sprawie tej miały zastosowanie przepisy u.p.o.o.r.p.
Wojewoda dokonał zatem błędnej wykładni art. 819 u.o.o., co skutkowało z kolei błędnym zastosowaniem w sprawie przepisów u.o.o., zamiast dotychczasowych przepisów u.p.o.o.r.p.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie pozostałych zarzutów zawartych w skardze Sąd uznał, że przedwczesna byłaby ich ocena, wobec konieczności uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w pkt 2 wyroku mając na uwadze opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł, koszty zastępstwa prawnego - 480 zł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).