II SA/PO 425/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-12-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodowemajątekzdolność do pracywywiad środowiskowydecyzja administracyjnaprawo administracyjne

WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego osobie posiadającej znaczący majątek, mimo braku bieżących dochodów.

Skarżący P. K. domagał się przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, mimo posiadania znaczącego majątku (współwłasność kamienicy, działki budowlanej i gruntów rolnych) i możliwości uzyskania dochodów z jego wykorzystania lub podjęcia pracy. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na możliwość samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przez skarżącego. WSA w Poznaniu uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, oddalając skargę.

Skarżący P. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu", argumentując brak bieżących dochodów i prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na wywiad środowiskowy, z którego wynikało, że skarżący wspólnie gospodaruje z bratem, jest współwłaścicielem kamienicy, działki budowlanej i gruntów rolnych, a także odmówił współpracy z pracownikiem socjalnym. Organ uznał, że skarżący ma możliwość samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej poprzez wykorzystanie własnych zasobów majątkowych lub podjęcie pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej i K.p.a. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, wskazując, że skarżący, mimo braku bieżących dochodów, posiada znaczący majątek, który może wykorzystać do poprawy swojej sytuacji życiowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiada ona zasoby majątkowe, które może wykorzystać do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż skarżący, mimo braku bieżących dochodów, nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, ponieważ jest współwłaścicielem nieruchomości i gruntów, które może wykorzystać do uzyskania dochodów lub poprawy swojej sytuacji materialnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.s. art. 3 § 1-4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 7

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 39

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 40 § 1-4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 151

Ustawa o pomocy społecznej

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 11 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 12

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 2 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 91

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 53a

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 41

Ustawa o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez skarżącego znaczącego majątku, który umożliwia samodzielne przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną interpretację i uznanie, że skarżący nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej poprzez nieuwzględnienie zasad przyznawania świadczeń osobom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego. Naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie dowodów załączonych przez skarżącego (zaświadczenie lekarskie). Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 140 K.p.a. przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i pozwala na interwencję organów państwa w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie mają możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych. Organy administracji publicznej, realizując zadania z zakresu pomocy społecznej i działając w granicach uznania administracyjnego, uprawnione są do rozdzielenia pozostających w ich dyspozycji środków finansowych pomiędzy osoby ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej, nie mając jednocześnie obowiązku, ani nawet możliwości, zaspokojenia wszystkich potrzeb zgłaszanych przez osoby ubiegające się o świadczenia. Wnioskodawca powinien wykazać inicjatywę w poszukiwaniu rozwiązań w celu poprawy swoje sytuacji, np. w drodze wynajęcia lokalu o powierzchni 302 m˛ przy ulicy [...], którego polowy jest właścicielem.

Skład orzekający

Arkadiusz Skomra

przewodniczący

Robert Talaga

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście posiadania majątku przez wnioskodawcę, który nie posiada bieżących dochodów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji skarżącego i jego specyficznego stanu majątkowego. Kluczowe jest ustalenie faktycznego stanu posiadania i możliwości jego wykorzystania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem do pomocy społecznej a obowiązkiem samodzielnego radzenia sobie z trudną sytuacją życiową przy posiadaniu zasobów majątkowych. Pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki negatywne przyznawania świadczeń.

Posiadasz majątek, ale nie masz dochodu? Czy dostaniesz zasiłek? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 425/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /przewodniczący/
Robert Talaga /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 3 ust. 1-4, art. 7, art. 8, art. 39, art. 40 ust. 1-4,
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2025 r. P. K. (dalej jako: "wnioskodawca") wystąpił do Burmistrza Gminy [...], w imieniu którego działał Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], o przyznanie świadczenia pieniężnego w wysokości [...] zł w miesiącu styczniu 2025 r. na zakup żywności w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu". Wnioskodawca oświadczył, że spełnia wymogi przyznania świadczenia, ponieważ prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] bez prawa do zasiłku i obecnie z uwagi na decyzję OPS w [...] nie ma żadnego dochodu.
Decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] (dalej jako: "Burmistrz" lub "organ pierwszej instancji") odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności z wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie [...]zł w miesiącu styczniu 2025 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 20 stycznia 2025 r. pracownicy socjalni przeprowadzili wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. P. K. oświadczył wówczas, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie posiadał żadnego dochodu oraz że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka w części kamienicy należącej do brata ze względu na wysokie koszty ogrzewania i utrzymania jego części w okresie zimowym (posiada własna półkę, ale posiłki spożywane są wspólnie z bratem oraz jego rodziną). W ocenie organu P. K. wspólnie gospodaruje z bratem oraz jego rodziną, ponieważ to brat zainteresowanego ponosi koszty utrzymania domu, w którym zamieszkuje P. K., dostarcza pożywienie, posiłki są spożywane wspólne, a zainteresowany zajmuje pomieszczenia kamienicy należącej do brata. Wywiad środowiskowy przeprowadzony został w salonie na piętrze kamienicy, a wnioskodawca odmówił pracownikom socjalnym wskazania pomieszczenia, w którym obecnie mieszka gdzie znajduje się jego centrum życiowe, co zostało uznane za brak współpracy z pracownikiem socjalnym. Organ ustalił, że P. K. jest właścicielem kamienicy o pow. 302 m˛ w udziale ˝ własności, która znajduje się przy ul. [...] w K., ponadto jest on także właścicielem w udziale ˝ własności działki budowlanej o pow. 784 m˛ oraz gruntów rolnych o pow. 0,1030 ha. Na działce, której wnioskodawca jest współwłaścicielem widoczne są również pomieszczenia gospodarcze oraz dom rodzinny, budynki te nie są ujęte w ewidencji podatkowej, lecz dostrzegalne są w portalu onGeo.pl. Według organu budynki te mogłyby służyć do zaspokojenie własnych potrzeb życiowych. P. K. odmówił możliwości wynajęcia niezamieszkałej kamienicy argumentując, że organ nie ma prawa ingerować w wykorzystywanie posiadanego majątku. Organ ustalił także, że P. K. jest osobą długotrwale bezrobotną, zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. Z informacji pozyskanych od tego organu wynika, że wnioskodawca zarejestrowany jest jako bezrobotny nieprzerwanie od 16 stycznia 2019 r. ostatnia porada zawodowa miała miejsce w dniu 4 lutego 2024 r. W toku wywiadu wnioskodawca podkreślał, że brak aktywizacji zawodowej wynika z okoliczności, że od września 2024 r. oczekiwał na zatrudnienie jako instruktor tenisa w Gminnym Ośrodku Sportu Turystyki i Rekreacji w [...], co jednak nie doszło do skutku. Wnioskodawca wielokrotnie podkreślał, że wykonywał taką pracę w latach 2009-2013 i takiej pracy poszukuje.
Organ wskazał, że celem ustawy o pomocy społecznej jest świadczenie okazjonalnie pomocy potrzebującym, a nie wyręczanie osób zobowiązanych w wykonaniu ciążących na nich obowiązków. Organ zaznaczył, że odmowa przyznania pomocy wnioskodawcy jest uzasadniona brakiem wystąpienia przesłanek pozytywnych, a także wystąpieniem którejkolwiek przesłanki negatywnej określonej w art. 2 ust 1, art. 3 ust 1 i ust 4 , art. 4, art. 11 ust 2 i art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma bowiem charakter subsydiarny i pozwala na interwencję organów państwa w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie mają możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych. Wnioskodawca powinien wykazać inicjatywę w poszukiwaniu rozwiązań w celu poprawy swoje sytuacji, np. w drodze wynajęcia lokalu o powierzchni 302 m˛ przy ulicy [...], którego, którego polowy jest właścicielem. Z wywiadu środowiskowego nie wynikało, aby wnioskodawca wykorzystując własne możliwości podjął jakąkolwiek próbę poprawienia swojej sytuacji życiowej, zaś wskazane przez wnioskodawcę przyczyny braku wynajęcia nieruchomości w ocenie organu były całkowicie nieuzasadnione i nie uzasadniały przyznania wnioskowanej pomocy Organ ubocznie zaznaczył, że wnioskodawca może uzyskać także dochody ze sprzedaży którejkolwiek z posiadanych nieruchomości. Tym bardziej, że P. K. jest osobą zdrową, nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, co wskazuje na brak szczególnego przypadku uzasadniającego przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Na podstawie poczynionych ustaleń organ stwierdził, że P. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem oraz jego rodziną, co świadczyło o braku udzielenia organowi rzetelnych informacji o jego sytuacji życiowej. W ocenie organu zachodziły przesłanki odmowy przyznania świadczenia z uwagi na brak współpracy z pracownikiem socjalnym, który stanowi przesłankę odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), a także możliwość samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przez P. K. poprzez wykorzystanie własnych zasobów finansowych, w szczególności uzyskania dochodu z najmu lub sprzedaży nieruchomości lub podjęcia pracy zarobkowej (art. 12 ustawy o pomocy społecznej).
Pismem z dnia 5 marca 2025 r. P. K. wniósł odwołanie od wyżej opisanej decyzji Burmistrza wskazując na: 1) naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię oraz art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, że nie współdziałał z organem pierwszej instancji, 2) naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię oraz art. 12 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, że ma on możliwość przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej poprzez wykorzystanie własnych zasobów finansowych, w szczególności uzyskania dochodu z najmu lub sprzedaży nieruchomości lub podjęcia pracy zarobkowej, 3) naruszenie art. 8 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji odstępującej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym bez uzasadnionej przyczyny, gdyż zaskarżona decyzji stoi w sprzeczności ze wcześniej wydanymi decyzjami w analogicznych sprawach i przez ten sam organ, 4) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, rozpatrzenia materiału sprawy oraz zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na jego niekorzyść. Wnioskodawca wskazał przy tym na przepis art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej dotyczący zasiłku okresowego oraz wyraził zdziwienie, że świadczenie nie zostało przyznane skoro spełnia przesłanki konieczne do jego otrzymania. Zauważył również, iż jego ostatnia wizyta w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] miała miejsce w dniu 14 grudnia 2024 r., a nie 4 lutego 2024 r. oraz zwrócił uwagę na problem znalezienia odpowiedniej pracy.
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium" lub "organ drugiej instancji") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium przywołało stan faktyczny sprawy ustalony przez organ pierwszej instancji dotyczący między innymi stanu majątkowego wnioskodawcy, który pozostaje współwłaścicielem kamienicy o powierzchni 302 m˛ oraz działki budowlanej o powierzchni 784 m˛ i gruntów rolnych o powierzchni 0,1030 ha. Kolegium podzieliło wcześniejszą kwalifikację organu pierwszej instancji w myśl której wnioskodawca powinien przezwyciężyć trudną sytuację wykorzystując w pierwszej kolejności własne zasoby majątkowe, a ponadto podjąć większe starania celem podjęcia pracy zarobkowej, wykazując bardziej elastyczną postawę co do jej charakteru. Tym bardziej, że P. K. nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności i nie wskazuje na żadne dolegliwości zdrowotne, które uniemożliwiłyby podjęcie pracy. Organ drugiej instancji podkreślił przy tym, że dla zasadności odmowy przyznania świadczenia nie ma znaczenia, czy ostatnia wizyta w powiatowym urzędzie pracy miała miejsce w dniu 14 grudnia 2024 r. czy w dniu 4 lutego 2024 r. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odstępującej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym. Ponadto w jego ocenie organ I instancji prawidłowo i wyczerpująco ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy, wyczerpująco zebrał i przeanalizował materiał dowodowy, a powyższe znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2025 r. P. K. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Kolegium z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr [...] żądając jej uchylenia w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 39 ustawy o pomocy społecznej – poprzez błędną interpretację i uznanie, że skarżący nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, mimo że nie posiada żadnego dochodu i cierpi na poważne schorzenia, co uzasadnia przyznanie zasiłku celowego;
2) art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej – poprzez nieuwzględnienie zasad przyznawania świadczeń osobom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego oraz które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej.
3) art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez pominięcie uwzględnienia dowodów załączonych przez skarżącego, tj. zaświadczenia lekarskiego z dnia 18 kwietnia 2024 r., co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego;
4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego – przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnianie wszystkich istotnych okoliczności sprawy – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że odwołujący się odmówił bez uzasadnionej przyczyny wskazania gdzie dokładnie znajduje się jego centrum życiowe, realizował zadania zlecone przez OPS w [...], a także podjął czynności mające na celu uzyskanie zasiłku od OPS w [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ drugiej instancji wskazał, że mając na uwadze treść skargi podkreślenia wymagało, iż w dniu 20 lutego 2025 r. Burmistrz Gminy [...] wydał dwie decyzje w sprawach P. K.: decyzję nr [...], którą odmówił przyznania świadczenia w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności z wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" oraz decyzję nr [...], którą odmówił przyznania zasiłku okresowego. Pismem z dnia 10 marca 2025 r. P. K. odwołał się od decyzji nr [...]
W dniu 10 grudnia 2025 roku na rozprawie przed sądem skarżący podtrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte podkreślając, iż pozbawiony został środków do życia, co wynika z konfliktu jaki zaistniał między nim a Burmistrzem zapoczątkowanym dokonanym zgłoszeniem do prokuratury nadużycia władzy. Skarżący zaznaczył, iż do chwili zaistnienia konfliktu pomoc społeczna była mu przyznawana i dostawał pieniądze, po czym Burmistrz zaczął odmawiać mu przyznania wnioskowanej pomocy. Ponadto skarżący wskazał, iż przedmiotem sprawy jest zasiłek celowy, a on wnioskował również o zasiłek okresowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2025 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 20 lutego 2025 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania P. K. świadczenia w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności z wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie [...]zł w miesiącu styczniu 2025 r.
Przeprowadzając w powyższym zakresie kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Wydane w toku kontrolowanego postępowania rozstrzygnięcia są bowiem zgodne z przepisami mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 z późn. zm.; dalej jako: "u.p.s."), a postępowanie w tym przedmiocie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "K.p.a.").
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej, realizując zadania z zakresu pomocy społecznej i działając w granicach uznania administracyjnego, uprawnione są do rozdzielenia pozostających w ich dyspozycji środków finansowych pomiędzy osoby ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej, nie mając jednocześnie obowiązku, ani nawet możliwości, zaspokojenia wszystkich potrzeb zgłaszanych przez osoby ubiegające się o świadczenia. Realizując wskazane zadania organy muszą bowiem mieć na uwadze zarówno zasady i cele pomocy społecznej, określone w art. 3 ust. 1-4 u.p.s. jak i fakt, że na realizację wymienionych zadań posiadają ograniczony budżet, którym muszą zarządzać (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 759/24).
W niniejszej sprawie istotne było, że uchwałą Nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. został ustanowiony wieloletni rządowy program "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 (M.P. 2023.881), którego celem programu jest zapewnienie posiłku dzieciom, uczniom i młodzieży oraz objęcie pomocą osób dorosłych, zwłaszcza osób starszych, chorych lub niepełnosprawnych i samotnych. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 200% kryterium, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stosownie do art. 7 ww. ustawy pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: 1) ubóstwa; 2) sieroctwa; 3) bezdomności; 4) bezrobocia; 5) niepełnosprawności; 6) długotrwałej lub ciężkiej choroby; 7) przemocy domowej; 7a) potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi; 8) potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności; 9) bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych; 10) (uchylony); 11) trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach; 12) trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego; 13) alkoholizmu lub narkomanii; 14) zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej; 15) klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 8 ust. 1 ustawy pomocy społecznej Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł , zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 40 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust 3). Zasadniczo jednak zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust 2). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne (ust. 3) Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego (ust 4).
W rozpoznawanej sprawie P. K. wskazał na naruszenie art. 39 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne przyjęcie, że nie znajduje się w trudnej sytuacji mimo że nie posada żadnego dochodu i cierpi na poważne schorzenia, co uzasadnia przyznanie zasiłku celowego. Co więcej, skarżący wskazał na naruszenie przez organ przywołanego art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy o pomocy wobec spełnienia przez niego ustawowego warunku postawionego osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł.
W ocenie Sądu zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Organy nie podzieliły stanowiska wnioskodawcy z uwagi na poczynione ustalenia w ramach przeprowadzonego wywiadu środowiskowego zgodnie z którymi P. K. jest współwłaścicielem kamienicy o pow. 302 m˛ (w udziale ˝ własności), która znajduje się przy ul. [...] w K., a także współwłaścicielem (w udziale ˝ własności) działki budowlanej o pow. 784 m˛ oraz gruntów rolnych o pow. 0,1030 ha. W istocie organy administracji wskazały na treść art. 12 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Organy administracyjne zastosowały przywołaną regulację z uwagi na ujawniony majątek skarżącego, przez co nie można było uwzględnić jedynie informacji podanych pierwotnie przez wnioskodawcę w świetle których spełniał on warunki uzyskania świadczenia pieniężnego na zakup żywności.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazał również na pominięcie przez organ okoliczności dotyczących stanu jego zdrowia z uwagi na nieuwzględnienie zaświadczenia lekarskiego z dnia 18 kwietnia 2024 roku. W tym względzie należy dostrzec, że wspomniane zaświadczenie lekarskie dotyczyło okresu jaki poprzedzał wydanie przez Burmistrza Gminy [...] decyzji z dnia 8 lipca 2024 roku, nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Niewątpliwie stan zdrowia skarżącego w tamtym okresie został uwzględniony przez organ przed wydaniem wspomnianego orzeczenia. Natomiast w przedmiotowej sprawie okoliczność ta nie stanowiła kluczowej dla rozpoznania sprawy przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności z wieloletniego rządowego programu "posiłek w szkole i w domu" w kwocie [...]zł w miesiącu styczniu 2025 roku, choćby z uwagi na ujawniony majątek wnioskodawcy. Jednocześnie z zebranego materiału dowodowego nie wynikało, aby skarżący legitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności, które wskazywałoby jego niezdolność do podjęcia pracy zawodowej.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy trafnie oceniły sytuację skarżącego podkreślając zarówno stan jego zdrowia, który umożliwia dodatkowe zarobkowanie jak i jego stan majątkowy, który umożliwia pozyskanie dodatkowych dochodów pasywnych. Organy trafnie zaakcentowały okoliczności świadczące o posiadanych przez skarżącego możliwościach, których nie wykorzystuje on w celu poprawy swojej sytuacji materialnej. Organy prawidłowo przyjęły więc, że skarżący nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej – ma bowiem szereg środków do poprawy warunków bytowych. Materiał dowodowy w sprawie został natomiast zgromadzony przez organy w sposób prawidłowy i uzasadniał odmowę udzielenia wnioskowanej pomocy.
Sąd wyjaśnia przy tym, że podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące nierozpatrzenia jego żądania względem zasiłku okresowego nie mogły podlegać rozważaniu w niniejszym postępowaniu sądowym, ponieważ dotyczyły sprawy, która została odrębnie rozpoznana, co wyjaśnił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę.
Mając na uwadze powyższe, nie dopatrując się żadnych uchybień w toku postępowania, a także w wykładni i zastosowaniu przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI