II SA/Ol 191/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-07-08
NSAochrona środowiskaWysokawsa
opłata podwyższonaprawo ochrony środowiskapozwolenie zintegrowanepostępowanie administracyjneskutki prawne wyroku WSA Olsztynuchylenie decyzjibezprzedmiotowość postępowania

Podsumowanie

WSA w Olsztynie oddalił skargę Stowarzyszenia E. na decyzję SKO w Olsztynie, uznając, że spółka E. nie podlega opłacie podwyższonej za korzystanie ze środowiska w okresie po uchyleniu jej pozwolenia zintegrowanego, gdyż sąd postanowił o utrzymaniu skutków prawnych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia E. na decyzję SKO w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka o umorzeniu postępowania w sprawie wymierzenia spółce E. opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia w okresie od 22 września 2022 r. do 7 listopada 2022 r. Stowarzyszenie argumentowało, że w tym okresie spółka nie posiadała ważnego pozwolenia zintegrowanego, ponieważ zostało ono uchylone nieprawomocnym wyrokiem WSA. Sąd uznał jednak, że dzięki postanowieniu sądu o utrzymaniu skutków prawnych uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, spółka nadal posiadała ważne pozwolenie, co wykluczało nałożenie opłaty podwyższonej. W konsekwencji skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Stowarzyszenia E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Decyzje te dotyczyły umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia spółce E. opłaty podwyższonej za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów za 2022 r. za okres od 22 września 2022 r. do 7 listopada 2022 r. Marszałek umorzył postępowanie, uznając, że spółka działała w dobrej wierze i posiadała pozwolenie zintegrowane, a uchylenie go nieprawomocnym wyrokiem WSA nie oznaczało automatycznego braku pozwolenia, zwłaszcza że sąd uzupełnił wyrok o postanowienie utrzymujące skutki prawne decyzji do czasu uprawomocnienia. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów KPA i Prawa ochrony środowiska, twierdząc, że spółka w spornym okresie nie posiadała wymaganego pozwolenia, a zatem powinna zostać obciążona opłatą podwyższoną. SKO podtrzymało stanowisko Marszałka, powołując się na zasady państwa prawnego i ochronę zaufania do prawa, a także na analogiczne orzecznictwo NSA. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając argumentację organów. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem nie powoduje natychmiastowego ustania jej skutków, jeśli sąd postanowi inaczej. W tej sprawie sąd postanowił o utrzymaniu skutków prawnych uchylonych decyzji do dnia uprawomocnienia się wyroku, co oznaczało, że spółka nadal posiadała ważne pozwolenie zintegrowane. W związku z tym brak było podstaw do wymierzenia opłaty podwyższonej, a postępowanie administracyjne słusznie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie podlega opłacie podwyższonej, ponieważ postanowienie sądu o utrzymaniu skutków prawnych uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku oznacza, że spółka nadal posiadała ważne pozwolenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 152 § 1 p.p.s.a. pozwala sądowi na postanowienie o utrzymaniu skutków prawnych uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. W tej sprawie takie postanowienie zostało wydane, co oznaczało, że spółka nadal legitymowała się ważnym pozwoleniem zintegrowanym, a tym samym nie zaistniała przesłanka do nałożenia opłaty podwyższonej z art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. W konsekwencji postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.ś. art. 276 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

p.o.ś. art. 293 § 1-3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 292

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu o utrzymaniu skutków prawnych uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku oznacza, że spółka nadal posiadała ważne pozwolenie zintegrowane, co wykluczało nałożenie opłaty podwyższonej. Uzupełnienie wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. wywołuje skutek od daty wydania wyroku pierwotnego, a nie uzupełniającego.

Odrzucone argumenty

Spółka nie posiadała wymaganego pozwolenia w okresie od uchylenia decyzji do uprawomocnienia się wyroku, co uzasadniało nałożenie opłaty podwyższonej. Uzupełnienie wyroku o postanowienie dotyczące skutków prawnych uchylonych decyzji wywołuje skutek dopiero od daty wydania wyroku uzupełniającego. Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące opłaty podwyższonej, nie uwzględniając braku winy po stronie spółki i jej dobrej wiary.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje, że decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, chociaż od tego momentu nie wywołuje skutków procesowych i materialnych. Stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku, o ile sąd nie postanowi inaczej. wyrok "uzupełniający" dodaje brakujący element do już zapadłego wyroku od daty wydania tego uzupełnianego wyroku, a nie od daty wydania wyroku uzupełniającego. brak jest materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Beata Jezielska

przewodniczący

Grzegorz Klimek

sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych uchylenia decyzji nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, gdy sąd postanowi o utrzymaniu skutków prawnych do czasu uprawomocnienia, a także kwestia momentu wejścia w życie uzupełnienia wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd administracyjny postanowił o utrzymaniu skutków prawnych uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji skutków prawnych wyroków sądów administracyjnych, szczególnie w kontekście przepisów o opłatach środowiskowych. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne sformułowanie sentencji wyroku i jak wpływa to na sytuację prawną stron.

Czy uchylenie pozwolenia przez sąd oznacza natychmiastowy brak prawa do działania? Niekoniecznie – kluczowe jest postanowienie sądu!

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ol 191/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151, art.152 par.1, art.157 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art.105 par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 54
art.276 ust.1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów za 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 18 stycznia 2024 r. Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego (dalej: marszałek, organ pierwszej instancji) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia E. spółce z o.o. (...) (dalej: spółka) opłaty podwyższonej za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów za 2022 r. Marszałek stwierdził, że spółka w piśmie z 25 września 2023 r. potwierdziła, że od 22 września 2022 r. do 7 listopada 2022 r. korzystała ze środowiska przez eksploatację instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych - płyt wiórowych, która obejmuje urządzenie do termicznego przekształcania odpadów innych niż niebezpieczne, urządzenia spalania paliw i instalację do spawania. Zaznaczył, że spółka od początku 2022 r. do 22 września 2022 r., to jest do dnia wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SA/OI 424/20, posiadała podlegające wykonaniu pozwolenie zintegrowane (udzielone decyzją Starosty O. z 24 czerwca 2019 r., utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 27 marca 2020 r.). Stwierdził, że Stowarzyszenie (...) z siedzibą w B. (dalej: stowarzyszenie, skarżący) i Prokurator Prokuratury Regionalnej w Białymstoku nie przedłożyli dowodu uzasadniającego wymierzenie spółce opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji z innego powodu niż uchylenie udzielonego spółce pozwolenia zintegrowanego ww. wyrokiem z 22 września 2022 r., a działając z urzędu, organ nie stwierdził jakichkolwiek innych podstaw uzasadniających wymierzenie spornej opłaty. Marszałek zaznaczył, że wyrokiem z 7 listopada 2022 r. WSA w Olsztynie uzupełnił wyrok z 22 września 2022 r. o sygn. akt II SA/OI 424/20, w ten sposób, że dodał punkt III sentencji w brzmieniu: "decyzje uchylone w pkt I wywołują skutki prawne do dnia uprawomocnienia się wyroku’’. Dodał, że spółka i uczestnicy postępowania zakończonego ww. wyrokiem złożyli skargi kasacyjne, które nie zostały rozpoznane do dnia wydawania niniejszej decyzji. Marszałek zaznaczył, że wyrok ten zapadł na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.). Podzielił pogląd, że WSA w Olsztynie wyrażony w wyroku z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/OI 95/23, że dopiero doręczenie wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym otwiera stronie terminy do żądania jego uzupełnienia czy zaskarżenia. Od daty doręczenia takiego wyroku można rozważać związanie strony treścią art. 152 § 1 p.p.s.a. Stwierdził, że odpis ww. wyroku został doręczony pełnomocnikowi spółki 2 listopada 2022 r. Zatem zaistnienie skutków prawnych wynikających z wydania ww. wyroku można rozpatrywać w stosunku do spółki dopiero od tego dnia.
Marszałek przy ocenie, czy korzystanie ze środowiska przez spółkę w 2022 r. po doręczeniu pełnomocnikowi spółki wyroku II SA/OI 424/20 może zostać uznane za korzystanie ze środowiska w sytuacji "braku wymaganego pozwolenia" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54 - p.o.ś.) odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 2/11, w której stwierdzono, że "W sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres". Marszałek podkreślił, że w momencie rozpoczęcia użytkowania instalacji spółka działała w dobrej wierze i posiadała stosowną decyzję uprawniającą ją do korzystania ze środowiska. Stwierdził, że brak było podstaw, by oczekiwać, że spółka po nieprawomocnym wyroku uchylającym udzielone jej pozwolenie zintegrowane powinna wstrzymać użytkowanie instalacji do czasu uzupełnienia wyroku mającego miejsce 22 września 2022 r., a tym bardziej do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od tego wyroku. W ocenie organu naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska przez spółkę po 22 września 2022 r. stałoby w sprzeczności z art. 2 i art. 7 Konstytucji i nie znajdowałoby podstaw w art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1 - 3 p.o.ś.
W złożonym odwołaniu stowarzyszenie zarzuciło, że ww. decyzja narusza art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - k.p.a.) w związku z art. 273 ust. 1 pkt 1 i art. 276 ust. 1 p.o.ś. przez uznanie, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Stowarzyszenie stwierdziło, że organ pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz uzasadnienia decyzji w zakresie ilości magazynowanych odpadów bez wymaganej decyzji w okresie nieposiadania wymaganego pozwolenia. Wskazało też na uchybienie art. 273 ust. 1 pkt 4, art. 274 ust. 5, art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1 - 3 p.o.ś w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. przez uznanie, że: podmiot korzystający ze środowiska nie ponosi opłat podwyższonych, gdy działa w dobrej wierze, gdyż przepisy dotyczące opłaty podwyższonej nie nawiązują do takich przesłanek; nie było podstaw do wymierzenia opłat podwyższonej podmiotowi, który rozpoczął działalność posiadając stosowną decyzję, choć przedmiotem postępowania jest okres pomiędzy wydaniem (doręczeniem) wyroku z 22 września 2022 r., a wydaniem (doręczeniem) wyroku uzupełniającego, kiedy spółka nie dysponowała wymaganym pozwoleniem w rozumieniu p.o.ś.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: SKO) decyzją z 23 stycznia 2025 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości.
W uzasadnieniu decyzji SKO przytoczyło treść m.in. art. 284 ust. 1, art. 288 ust. 1 i 2 293 ust. 1 – 3 p.o.ś. i podzieliło stanowisko zajęte przez Marszałka, że w sprawie brak było podstaw do nałożenia na spółkę opłaty podwyższonej. Wywiodło, że podmiot korzystający ze środowiska nie ponosi opłat podwyższonych, gdy nie można przypisać mu wadliwości subiektywnej. Pozwoleniem "wymaganym" w rozumieniu art. 276 ust. 1 i art. 292 p.o.ś. jest pozwolenie uprawniające do legalnego korzystania ze środowiska w zakresie objętym obowiązkiem opłatowym. Stwierdziło, że stosowanie art. 276 ust. 1 p.o.ś. nie może prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego. Zauważyło, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał, że jeśli na gruncie obowiązujących reguł wykładni możliwe są różne interpretacje określonego przepisu, organy stosujące prawo powinny ustalić jego rozumienie w taki sposób, aby możliwie najpełniej urzeczywistniać zasady i wartości konstytucyjne m.in. zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz pewności prawa. Podzieliło też pogląd wyrażony w uchwale NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 2/11, że przy ocenie przesłanki "braku wymaganego pozwolenia" należy zastosować nie tylko wykładnię językową, lecz także systemową i celowościową. Nie można w każdej sytuacji przesądzić, że przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Powołało się ponadto na wyrok NSA z 20 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 785/09, w którym stwierdzono, że w celu określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej, gdyż trzeba wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia zintegrowanego i ustalić przesłanki, które to spowodowały. SKO zaznaczyło, że poglądy te sformułowane zostały na gruncie stanów faktycznych, w których obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej na podstawie art. 276 ust. 1 p.o.ś. rozważany był dla podmiotów korzystających ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia, które wystąpiły o pozwolenie na kolejny okres, ale pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem czasu, na jaki zostało wydane poprzednie pozwolenie. W ocenie SKO przez analogię poglądy te mogły znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreśliło, że w 2022 r. spółka działała na podstawie ostatecznego pozwolenia zintegrowanego z 24 czerwca 2019 r. (utrzymanego w mocy decyzją SKO z 27 marca 2020 r.). Stwierdziło, że nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia to, aby po nieprawomocnym wyroku z 22 września 2022 r., o sygn. II SA/Ol 424/20, spółka zawiesiła lub wstrzymała działalność rozpoczętą zgodnie z prawem, zwłaszcza że 7 listopada 2022 r. sąd uzupełnił wyrok, zastrzegając, że uchylone decyzje wywołują skutki prawne do czasu uprawomocnienia się wyroku. Nie można więc uznać, że w stanie faktycznym sprawy spółka podjęła działania gospodarcze bez uzyskania wymaganego pozwolenia, co stanowiłoby podstawę do nałożenia sankcji administracyjnej zgodnie z art. 276 ust. 1 p.o.ś. W konsekwencji skoro nie wystąpiły przesłanki pozwalające na wymierzenie spółce podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska w 2022 r., to prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe. SKO wyjaśniło ponadto, że z uwagi na to, że nie było podstaw do nałożenia na spółkę opłaty podwyższonej, zbędne było ustalanie ilości wprowadzanych w tym czasie przez spółkę gazów i pyłów. Z tego samego powodu nie było potrzeby przesłuchiwania członków zarządu spółki.
W skardze wywiedzionej na decyzję SKO stowarzyszenie powtórzyło zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto zarzuciło naruszenie art. 78 § 2 w zw. z art. 77 § 2, art. 123 § 1 i § 2 i 124 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności niewłączenie do akt sprawy w drodze postanowienia dowodów, na których podstawie zostało oparte rozstrzygnięcie. Wywiodło, że przesłanki stosowania administracyjnych sankcji pieniężnych mają co do zasady charakter niedoznający wyjątków i brak jest ustawowo określonego katalogu przesłanek wyłączających odpowiedzialność ze względu na okoliczności nieleżące po stronie sprawcy deliktu. Stowarzyszenia zaznaczyło, że przepisy dotyczące opłaty podwyższonej nie nawiązują do takich przesłanek, jak wina, brak świadomości dotyczący regulacji prawnej czy brak szkodliwego oddziaływania odpadów na środowisko. Kwestia "przyczyn" braku wymaganego pozwolenia pojawia się jedynie przy kolejnym pozwoleniu. Korzystanie ze środowiska w wielu wypadkach ma charakter ciągły i z technicznego punktu widzenia nie może zostać przerwane. Pozwolenia na korzystanie ze środowiska wydawane są natomiast na czas określony, co powoduje konieczność wielokrotnego uzyskiwania pozwolenia w trakcie wykonywania jednego rodzaju działalności. Stwierdziło, że spółka nie posiadała pozwolenia w okresie pomiędzy wydaniem (doręczeniem) wyroku z 22 września 2022 r. a wydaniem (doręczeniem) wyroku uzupełniającego z 7 listopada 2022 r., co wynika ze skutków, które wywołuje art. 152 § 1 p.p.s.a. Przepis ten dopuszcza odstępstwo od zasady "zawieszenia" skutków uchylonego aktu lub czynności do dnia uprawomocnienia się wyroku, gdy sąd postanowi inaczej. Podkreśliło, że rozstrzygnięcie sądu o skorzystaniu z rozważanego uprawnienia musi być elementem sentencji orzeczenia, a jeżeli nie jest, to w sprawie aktualizują się skutki, o których mowa w art. 152 § 1 p.p.s.a. Stwierdziło, że wydanie wyroku spowodowało, że uchylone pozwolenie zintegrowane nie wywoływało skutków prawnych i nie mogło być podstawą dalszej emisji/magazynowania odpadów przez spółkę. Stowarzyszenie zarzuciło, że wydając wyrok z 7 listopada 2022 r., WSA nie uzupełnił wyroku z 22 września 2022 r., ale go zmienił. Skarżący zakwestionował ponadto prawidłowość odwołania się organów obu instancji do uchwały II OPS 2/11. Skarżący zarzucił również, że organy obu instancji błędnie uznały, że nie ma podstaw do nałożenia opłaty podwyższonej. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w analogicznych jak w sprawie niniejszej uwarunkowaniach faktycznych i prawnych zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 190/25. Zaprezentowana poniżej argumentacja jest zasadniczo zbieżna z tą, która została przedstawiona we wspomnianym wyroku, bowiem Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni ją podzielił.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zasadność umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia spółce opłaty podwyższonej za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów za 2022 r., a dokładniej od 22 września 2022 r. do 7 listopada 2022 r.
Zdaniem stowarzyszenia w tym okresie spółka nie posiadała zezwolenia, gdyż ostateczna decyzja z 24 czerwca 2019 r. – pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych została uchylona nieprawomocnym wyrokiem WSA z 22 września 2022 r. sygn. II SA/Ol 424/20, a sąd dopiero w wyroku z 7 listopada 2022 r. uzupełnił wydany wyrok w ten sposób, że dodał punkt III. sentencji w brzmieniu: "decyzje uchylone w punkcie I. wyroku wywołują skutki prawne do dnia uprawomocnienia się wyroku". Bezsporne jest przy tym, że w ww. okresie spółka eksploatowała instalację.
Pogląd skarżącego jest błędny.
Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z cytowanego przepisu wynika, że uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje, że decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, chociaż od tego momentu nie wywołuje skutków procesowych i materialnych. Stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku, o ile sąd nie postanowi inaczej. Dodać można, że przepis ten ma na celu zabezpieczenie interesów strony przed negatywnymi działaniami organów do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z 11.01.2023 r. III FSK 1450/21; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie sąd zdecydował w punkcie III wyroku, że decyzje uchylone w punkcie I. wyroku wywołują skutki prawne do dnia uprawomocnienia się wyroku. Tym samym bezpodstawne jest twierdzenie, że spółka nie legitymowała się pozwoleniem zintegrowanym od 22 września 2022 r. Nie ma bowiem znaczenia, że wyrok z 22 września 2022 r. został uzupełniony o punkt III. dopiero wyrokiem z 7 listopada 2022 r. wydanym w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może żądać uzupełnienia wyroku co do rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi lub co do dodatkowych orzeczeń, które powinny się znaleźć w wyroku, a których sąd nie zamieścił.
Przesłanką uzupełnienia orzeczenia jest stwierdzenie, że jest ono niekompletne. Ustawodawca zdecydował, że wyrok może zostać uzupełniony we wskazanym w cytowanym przepis zakresie, nie ograniczając jednocześnie katalogu "dodatkowych orzeczeń", które powinny się znaleźć w wyroku. Wbrew stanowisku stowarzyszenia, z przepisów p.p.s.a nie wynika zakaz uzupełnienia wyroku o rozstrzygnięcie w zakresie skutków prawnych uchylanych decyzji. Zauważyć należy, że jeżeli "głównymi" orzeczeniami sądu są rozstrzygnięcia wskazane m.in. w art. 145, art. 146 – art. 150 p.p.s.a., to pozostałe orzeczenia, które powinny (lub mogą) zostać zawarte w rozstrzygnięciu sądu, jako elementy sentencji wyroku (zob. art. 138 p.p.s.a), będą mieściły się w pojęciu "dodatkowych orzeczeń, które powinny się znaleźć w wyroku", o których mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a.
W trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, i po drugie, jeżeli nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W pierwszym przypadku, mimo że sąd nie jest związany granicami skargi, wyrok może zostać uzupełniony tylko o te akty lub czynności, które były objęte przedmiotem skargi. W drugim zaś przypadku strona może żądać uzupełnienia wyroku przez zamieszczenie dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu, mimo że takie żądanie nie było objęte zakresem skargi (por. postanowienia NSA z 15.04.2025 r. I OZ 205/25, czy z 27.04.2015 r. II FSK 3502/14; zob. też B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. Lex/el.2019; art. 157). W przypadku "dodatkowych orzeczeń, które powinny się znaleźć w wyroku" chodzi o takie rozstrzygnięcia, jak wskazanie, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność mogą być wykonane lub rozstrzygnięcie o kosztach, jeżeli strona wystąpiła o zwrot kosztów (zob. postanowienie NSA z 28.03.2022 r. II FZ 19/22). Wniosek o uzupełnienie wyroku nie może natomiast zmierzać do uzupełnienia (zmiany) uzasadnienia wyroku.
Uzupełnienie wyroku ma na celu dodanie brakującego elementu rozstrzygnięcia, a więc takiego, które sąd zamierzał zawrzeć w wyroku już w dacie jego wydania. Skoro sąd zdecydował o uzupełnieniu wyroku, to oznacza, że zamierzał zawrzeć uzupełnianą część orzeczenia w "pierwotnym" wyroku, lecz nie orzekł o tym. Tym samym, brzmienie sentencji wyroku wydanego w sprawie II SA/Ol 424/20 po jego uzupełnieniu wyrokiem z 7 listopada 2022 r. jest zgodne z rzeczywistym, pierwotnym zamiarem składu orzekającego sądu.
Z uwagi na to nie można podzielić stanowiska, że uzupełnienie wyroku wywołuje skutek dopiero od daty wydania wyroku uzupełniającego. Skoro celem instytucji przewidzianej w ww. przepisie jest doprowadzenie do stanu, w którym wydany wyrok jest w pełni zgodny z decyzją (wolą) składu orzekającego, która powinna zostać wyrażona przez zawarcie w sentencji wyroku kompletnego rozstrzygnięcia, to konsekwencją tego musi być uznanie, że wyrok "uzupełniający" dodaje brakujący element do już zapadłego wyroku od daty wydania tego uzupełnianego wyroku, a nie od daty wydania wyroku uzupełniającego.
Dodać można, że uzupełnienie orzeczenia w trybie art. 157 p.p.s.a. służy sanowaniu wady pierwotnego orzeczenia, polegającej na pominięciu w jego treści rozstrzygnięcia, które sąd zamierzał zamieścić lub powinien był zamieścić. Tym samym, uwzględnienie wniosku strony i uzupełnienie wyroku, zawsze prowadzi do jego zmiany, w przeciwieństwie do sprostowania orzeczenia sądowego w trybie art. 156 p.p.s.a. Instytucji przewidziana w tym przepisie również ma na celu naprawienie wadliwości orzeczenia przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, z tą różnicą, że odnosi się do "technicznych" wad i nie może prowadzić do zmiany orzeczenia.
Wobec powyższego prawidłowo organy obu instancji uznały w okolicznościach niniejszej sprawy, że konsekwencją wydania wyroku uzupełniającego z 7 listopada 2022 r. jest to, że w 2022 r. spółka posiadała pozwolenie zintegrowane, udzielone decyzją z 24 czerwca 2019 r. Tym samym, w sprawie nie zaistniała przesłanka przewidziana w art. 276 ust. 1 p.o.ś., zgodnie z którym podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.
Powyższe skutkowało koniecznością zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania wszczętego przez organ pierwszej instancji w całości. Przepis ten przewiduje, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Przypomnieć należy, że umorzenie postępowania w oparciu o przytoczoną regulację następuje, gdy organ ustali, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej.
Jak wyżej wykazano, taka sytuacji zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie więc zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję marszałka z 19 stycznia 2024 r.
Z uwagi na powyższe bez znaczenia jest, czy prawidłowo organy obu instancji zinterpretowały art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, i uznały, że przy ocenie przesłanki korzystania ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia trzeba wziąć pod uwagę przyczyny braku tego pozwolenia oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały, zarówno w odniesieniu do podmiotu korzystającego ze środowiska, który ubiega się o kolejne zezwolenie, jak i do podmiotu, który rozpoczyna działalność wymagającą takiego pozwolenia.
Konsekwencją stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na posiadanie przez spółkę pozwolenia zintegrowanego był również brak obowiązku ustalania wskazanych w skardze okoliczności faktycznych, w szczególności dotyczących ilości wprowadzonych do powietrza gazów lub pyłów za 2022 r.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania wydania postanowienia dowodowego wskazać należy, że marszałek wydał w tym przedmiocie postanowienia z: 7 września 2023 r. (włączenie do akt m.in. odpisów wyroków z uzasadnieniami z 22 września 2022 r. i 7 listopada 2022 r. w sprawie II SA/OI 424/20), oraz 7 listopada 2023 r. (dot. niewystępowania do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o udzielenie informacji, kiedy instalacja spółki miała przestoje w 2022 r.) i nadto z 15 grudnia 2023 r. (odmowa uwzględnienia wniosków stowarzyszenia z 30 listopada 2023 r.).
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę