II SA/Ol 191/06

II SA/Ol 191/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska
Adam Matuszak /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. C. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz K. C. kwotę 34 zł. (trzydziestu czterech złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia 7 lipca 2004 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 9 czerwca 2004 r.
o zwolnieniu K. C. ze służby w Policji.
W następstwie uchylenia orzeczeń organów obu instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia
14 października 2004r. (Sygn. akt "[...]"), K. C. został przywrócony do służby na mocy rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 13 grudnia 2004 r.
Następnie Komendant Powiatowy Policji w P., rozkazem personalnym z dnia 15 grudnia 2004 r., zwolnił K. C. ze służby w Policji z dniem 16 grudnia 2004 r., ustalając jednocześnie prawo do nagrody rocznej za 2004 r. w wysokości 11/12 jednomiesięcznego uposażenia. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu podano, iż mimo przywrócenia do służby policjant nie został do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu go z dniem 30 czerwca 2004 r. wydane zostało orzeczenie o jego całkowitej niezdolności do jej pełnienia, co zgodnie z art. 41 ust. l pkt l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zmianami) - zwanej dalej w skrócie ustawą o Policji - stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia policjanta ze służby.
W odwołaniu od tej decyzji K. C. zarzucił, iż, została ona wydana w oparciu o błędną interpretację przepisów prawa, gdyż
art. 43 ust. l ustawy o Policji zabrania zwolnienia ze służby policjanta na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. l pkt l i 2 oraz ust. 2 pkt l i 4 przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby, a odwołujący się takiego wystąpienia nie zgłosił. Ponadto strona zakwestionowała nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem z dnia
31 stycznia 2005r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej nagrody rocznej i ustalił ją w wysokości 7/12 jednomiesięcznego uposażenia, a w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, iż w związku z argumentacją strony odnośnie braku możliwości zwolnienia policjanta przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby wezwano ją do przedłożenia dokumentów potwierdzających niezdolność do służby
z powodu choroby w dniach od 14 grudnia do 16 grudnia 2004 r., lecz powołała się ona jedynie na orzeczenie komisji lekarskiej w tej kwestii.
W ocenie organu, orzeczenie o trwałej niezdolności do służby
nie jest jednak tożsame z zaprzestaniem służby z powodu choroby, gdyż nie są to przesłanki, które występują łącznie.
Zmianę wysokości nagrody rocznej organ II instancji uzasadnił stwierdzeniem, iż w zakresie tym organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo, ponieważ w razie pełnienia służby przez część roku kalendarzowego nagrodę tę przyznaje się proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby.
W kwestii nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności Komendant Wojewódzki Policji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję K. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając, iż jest dotknięta wadą uzasadniającą jej uchylenie. Podniósł, iż Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy w części dotyczącej zwolnienia, a uchylił na jego niekorzyść
w części dotyczącej nagrody rocznej. Ponadto wskazał, iż w uzasadnieniu błędnie powołano się na przepis art. 41 ust. l pkt 5 ustawy o Policji, który w jego przypadku nie znajduje zastosowania. Skarżący zarzucił także, iż powołano się na art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który stanowi, iż policjanta można zwolnić, gdy wymaga tego ważny interes służby, co także nie ma do niego zastosowania. Przepis ten nie ma także żadnego skorelowania z art. 43 ust. l, 2 i 3 wskazanej ustawy, zawierającym zakaz zwolnienia policjanta ze służby. Zakwestionowane zostało także stanowisko organu odnośnie braku tożsamości orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby z zaświadczeniem o niezdolności do służby z powodu choroby. Skarżący podkreślił, iż komisja lekarska stwierdziła u niego szereg schorzeń mających ścisły związek ze służbą. W jego ocenie, właśnie to miał na uwadze ustawodawca formułując zakaz zwolnienia ze służby, o którym mowa w art. 43 ust. l ustawy o Policji.
Powyższa skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 kwietnia 2005 r. (sygn. akt "[...]").
Sąd stwierdził, iż zgodnie z art. 42 ust. l ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby z powodu jej wadliwości stanowi podstawę do przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Stosownie jednak do ust. 3 tego artykułu jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. W przypadku skarżącego zaistniała podstawa do zwolnienia, pomimo przywrócenia go do służby w Policji, ponieważ w okresie, gdy pozostawał on poza służbą zaistniały okoliczności uniemożliwiające dalsze pełnienie przez niego służby. W dniu l lipca 2004r. wydane zostało bowiem orzeczenie Komisji Lekarskiej MSWiA stwierdzające całkowitą niezdolność K. C. do służby w Policji. Orzeczenie to zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w G.
w dniu 30 lipca 2004r. Zgodnie z art. 41 ust. l ustawy o Policji orzeczenie takie stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia ze służby w Policji.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego co do powołania przez organ niewłaściwych przepisów prawa. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - przytaczając treść art. 42 ust. 3 ustawy o policji - błędnie wskazano, iż w tym wypadku stosunek służbowy ulega rozwiązaniu
na podstawie art. 41 ust. l pkt 5, lecz okoliczność ta nie ma znaczenia. Podstawa prawna wskazana w sentencjach kwestionowanych aktów administracyjnych jest bowiem prawidłowa.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd podzielił opinię organów orzekających w sprawie, iż przekonanie skarżącego o braku możliwości zwolnienia go ze służby przez okres 12 miesięcy jest błędne. Powoływany w skardze przepis art. 43 ust. l ustawy o Policji stanowi, iż zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. l pkt l i 2 oraz ust. 2 pkt l i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Oznacza to, iż nie można zwolnić ze służby policjanta w trakcie jego przebywania na zwolnieniu lekarskim, jeżeli
nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od zaprzestania służby z tego powodu.
W odniesieniu do skarżącego takie okoliczności nie miały miejsca.
Ani w dacie przywrócenia go do służby, ani w dacie zwolnienia z niej policjant nie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Nie można zatem uznać, iż policjant zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, a w związku
z tym objęty jest ochroną wynikającą z art. 43 ust. l ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał także, że orzeczenie o trwałej niezdolności do służby nie jest równoznaczne z zaprzestaniem pełnienia służby z powodu choroby. Odnosząc się natomiast do kwestii niekorzystnej dla skarżącego zmiany przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej wysokości nagrody rocznej, Sąd wskazał, że zakaz reformationis in peius, określony w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego nie dotyczy przypadku, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Tymczasem ustalenie wysokości nagrody rocznej przez organ I instancji nastąpiło właśnie z rażącym naruszeniem prawa.
K. C. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wniosek o jego uchylenie uzasadnił zarzutem naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 42 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 43 ust. l w zw. z art. 41 pkt l tej ustawy, polegającym na przyjęciu, że policjant, który został przywrócony do służby wskutek uchylenia rozkazu personalnego zwalniającego go ze służby mógł następnie zostać zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. art. 41 ust. l pkt l ustawy o Policji, podczas gdy z uwagi na tę podstawę zwolnienia oraz trwające nieprzerwanie zaprzestanie pełnienia służby z powodu choroby, zwolnienie takowe mogło nastąpić stosownie do treści art. 43 ust. l dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Zatem zwolnienie skarżącego ze służby nie mogło nastąpić z dniem 16 grudnia 2004 r.
Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 106 § 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającego na ni przeprowadzeniu z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci zaświadczeń lekarskich, z których wynika, iż skarżący był nieprzerwanie niezdolny do pełnienia służby
z powodu choroby już od dnia 22 czerwca 2004 r., a zatem przed zwolnieniem go ze służby w Policji i to zarówno przed dniem wydania orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby jak i po tym dniu.
Uznając za uzasadniony wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 3 lutego
2006 r. "[...]", uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.
Sąd II instancji stwierdził, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby,
o czym wyraźnie stanowi art. 43 ust. 1 tejże ustawy. Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, iż przepis art. 43 ust. l
ma zastosowanie wyłącznie w przypadku przebywania policjanta na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisu art. 41 ust. l pkt l ustawy o Policji, w którym mowa jest
o orzeczeniu przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. Interpretacja taka niesłusznie zawęża rozumienie art. 43 ust. l ustawy
o Policji, wpływając jednocześnie w sposób niekorzystny na sytuację prawną skarżącego. Przepis art. 41 ust. l ustawy o Policji enumeratywnie wymienia przypadki obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Podstawą do zwolnienia skarżącego był art. 41 ust. l pkt l, który stanowi, iż następuje ono w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Z kolei art. 43 ust. l cytowanej ustawy wymieniając podstawy zwolnienia policjanta ze służby, w tym między innymi art. 41 ust. l pkt l, wskazuje, kiedy zwolnienie policjanta ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w związku z treścią art. 43 ust. l ustawy o Policji, policjant nie może zostać zwolniony ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby
z powodu choroby jeżeli podstawę jego zwolnienia stanowił art. 41 ust. l pkt l tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył co następuje:
Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W konsekwencji tego unormowania ponowne rozpatrzenie skargi K. C. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji należy zatem oprzeć na wykładni prawa zawartej w przytoczonym wyżej fragmencie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Podstawę prawną tego rozkazu stanowił art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
Według poglądu prawnego sądu wyższej instancji, na tej podstawie policjant nie może być jednak zwolniony przed upływem
12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, gdyż w takim
przypadku bezwzględne zastosowanie znajduje art. 43 ust. l ustawy
o Policji.
Fakt, iż na podjęte przez organy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zaważył odmienny pogląd, uzasadnia uchylenie wydanych przez nie aktów administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w tej sytuacji doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien - na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny - zbadać, kiedy nastąpiło faktyczne zaprzestanie służby przez skarżącego z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. l ustawy o policji. Od tego momentu należy obliczyć 12 miesięcy, w czasie których policjant nie mógł być, zgodnie
z prawem, zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. l pkt l wymienionej ustawy.
Stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnięta została kwestia wykonalności uchylonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.