II SA/Ol 185/25

II SA/Ol 185/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska
Piotr Chybicki /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 735
art. 2 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 15, art. 7, art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Z akt sprawy przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wynika, że P.O. (dalej skarżący, strona) 2 grudnia 2024 r. złożył w Miejskim Urzędzie Pracy w Olsztynie wniosek o rejestracje jako osoba bezrobotna. W dniu rejestracji, organ, na podstawie danych pozyskanych z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego - Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, Fundacji ustalił, że skarżący wchodzi w skład zarządu Stowarzyszenia W. pełniąc funkcje prezesa. Dodatkowo 3 grudnia 2024 r. skarżący złożył oświadczenie w którym potwierdził, że pełni funkcję prezesa w Stowarzyszeniu W. Wyjaśnił, że stowarzyszenie nie jest w stanie likwidacji, że corocznie składa sprawozdania do urzędu skarbowego. Podkreślił, że w statucie stowarzyszenia nie ma określonego zakresu czynności jak również z tytułu pełnionej funkcji nie otrzymuje żadnych przychodów i nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego (k. 8 akt administracyjnych).
Pismem z 19 grudnia 2024 r., Prezydent Olsztyna na podstawie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną, równocześnie informując go o treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 475 ze zm.). Prezydent Olsztyna zwrócił szczególną uwagę na przesłankę zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy oraz przedstawił orzecznictwo sądowe na poparcie powyższej przesłanki. Skarżący, z kolei, w piśmie z 23 grudnia 2024 r. skierowanym do organu I instancji wskazał, że przedstawione przez organ orzecznictwo sądów nie odnosi się do pełnienia funkcji w zarządzie stowarzyszeń, a do pełnienia funkcji w zarządzie fundacji czy funkcji w zarządzie spółki z o.o. Wyjaśnił również, że Prezesem Stowarzyszenia W. jest od chwili powstania czyli od 2014 r. oraz, że pełnienie tej funkcji nie przeszkodziło mu w pełnoetatowej pracy na bardzo absorbujących i wymagających stanowiskach kierowniczych.
Decyzją z dnia 30 grudnia 2024 r., Prezydent Olsztyna orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 2 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że dane zawarte w KRS potwierdzają, że skarżący wchodzi w skład zarządu Stowarzyszenia W. pełniąc funkcję prezesa zarządu. Powyższą decyzję skarżący odebrał 2 stycznia 2025 r. Następnie 7 stycznia 2025 r. złożył w MUP w Olsztynie oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu stowarzyszenia oraz protokół z walnego zebrania stowarzyszenia z dnia 20 grudnia 2024 r. Podkreślił również, iż tym samym ustały przyczyny pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Niezależnie od opisanych wyżej działań skarżący 14 stycznia 2025 r. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wskazał, że pełnienie funkcji w zarządzie stowarzyszenia nie wykluczało i nie wyklucza pełnej gotowości po podjęcia zatrudnienia.
Wojewoda Warmińsko-Mazurski decyzją z [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia wojewoda wskazał, że podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostająca w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego nie stanowi bowiem jedynie wykonywanie, na zasadach określonych w art. 2 ust. 2 ustawy, świadczeń przez wolontariuszy i odbywanie praktyki absolwenckiej. W przypadku zaś osób pełniących funkcję w zarządach osób prawnych istotne znaczenie ma nie to, czy czynności związane z pełnieniem funkcji są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób, pełniących omawiane funkcje, ciążą określone zadania, które muszą wykonywać - co do zasady - osobiście. Sam zatem fakt pełnienia funkcji członka zarządu i zakres obowiązków przypisanych przez ustawodawcę do tej funkcji, oznaczają, że taka osoba nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia. Wojewoda podkreślił, że wobec celów stowarzyszenia oraz obowiązków przypisanych prezesowi zarządu, nie można stwierdzić, że skarżący był zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym nie posiadał pełnej dyspozycyjności do podjęcia pracy. Organ zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 40 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych oznacza wykonywanie pracy. W świetle natomiast obowiązującego prawa, tej samej osobie nie może bezwzględnie przysługiwać jednocześnie przymiot osoby wykonującej jakąkolwiek pracę i bezrobotnego.
W dalszej kolejności wojewoda wskazał, że wszystkie niezbędne wymogi do uznania za osobę bezrobotną muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyłącza nabycie czy zachowanie statusu osoby bezrobotnej. Wobec powyższego, nawet sytuacja, gdy osoba nie osiąga dochodów z pracy, ale podejmuje jakąś formę aktywności zawodowej jest wystarczająca dla uznania jej za osobę niespełniającą warunku gotowości do pracy, co wyklucza nadanie jej statusu osoby bezrobotnej. Dalej organ wywiódł, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu osoby prawnej wiąże się z nawiązaniem wewnętrznego stosunku organizacyjnego. Z cywilistycznego punktu widzenia jest to rodzaj umowy nienazwanej. Oznacza to, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu to nawiązanie stosunku organizacyjnego jak też innego stosunku prawnego. Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy, ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza, że dana osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. W kompetencjach organu nie leży przy tym ciągłe monitorowanie jakie czynności, w jakim wymiarze czasowy i kiedy podejmuje skarżący jako członek Zarządu Stowarzyszenia i dokonywanie bieżącej analizy, czy i kiedy przybiorą one rozmiary uniemożliwiające jego pełną dyspozycyjność czyli usuwające przesłankę pełnej gotowości do podjęcia pracy. W podsumowaniu Wojewoda postawił tezę, że pełnienie funkcji w zarządzie stowarzyszenia, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej.
Pismem z 5 marca 2025r. P.O. wywiódł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że pełnienie funkcji w zarządzie stowarzyszenia automatycznie wyklucza zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, uniemożliwiającego kontrolę instancyjną i sądową prawidłowości rozstrzygnięcia.
W motywach skargi skarżący wywiódł, że art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia definiuje osobę bezrobotną jako osobę niewykonującą pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W jego opinii organy administracji obu instancji dokonały zatem błędnej subsumpcji normy prawnej i stanu faktycznego, przyjmując apriorycznie, że pełnienie funkcji prezesa stowarzyszenia "W." implikuje brak dyspozycyjności. Taka interpretacja pozostaje w sprzeczności z ratio legis przepisu, który nie zakłada wykluczenia z kręgu bezrobotnych osób angażujących się w działalność społeczną o charakterze nieodpłatnym i niewiążącym się z obligatoryjnym świadczeniem usług w określonym czasie czy miejscu. Zdaniem skarżącego ocena dyspozycyjności winna być dokonywana, z uwzględnieniem rzeczywistego wpływu danej aktywności na zdolność podjęcia zatrudnienia.
Skarżący wywiódł dalej, że organy administracyjne zaniechały realizacji zasady prawdy obiektywnej, poprzestając na hipotetycznym założeniu, że pełnienie funkcji w zarządzie stowarzyszenia wyklucza status bezrobotnego. Nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie faktycznego charakteru jego obowiązków w stowarzyszeniu, ich czasochłonności czy potencjalnej kolizji z możliwością podjęcia zatrudnienia. Skarżący wskazał ponadto, że organ odwoławczy nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy ograniczył się do powtórzenia argumentacji organu pierwszej instancji, co uniemożliwiło dokonanie pełnej kontroli legalności rozstrzygnięcia. Jak podkreślił skarżący tego rodzaju uchybienie proceduralne stanowi samodzielną podstawę uchylenia decyzji.
W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Podczas rozprawy w dniu 29 kwietnia 2025 r. skarżący poinformował, że został mu przyznany status bezrobotnego na ponowny wniosek z dnia 14 stycznia 2025 r, najprawdopodobniej z tą właśnie datą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący, jako prezes zarządu Stowarzyszenia W. mógł być jednocześnie uznany za osobę bezrobotną w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia oraz czy organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy. W tym pierwszym zakresie, stanowisko organów zasługuje na akceptację.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, który zawiera definicję osoby bezrobotnej. Składa się ona z dwóch części: pierwsza z nich zawiera przesłanki pozytywne, a więc warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać lub zachować status bezrobotnego. Druga część, wyrażona w art. 2 ust. 1 pkt 2 od lit. b do "m" zawiera zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie lub zachowanie tego statusu.
I tak, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., ilekroć w jej przepisach jest mowa o bezrobotnym rozumie się przez to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia ona warunki określone od lit. a do m.
Należy przyznać, że żaden przepis ustawy o promocji zatrudnienia nie przewiduje wprost, że pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej uniemożliwia przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Tym niemniej Sąd podziela pogląd organu, że stan taki uniemożliwia przyznanie lub utrzymanie statusu osoby bezrobotnej nawet w przypadku, gdy stowarzyszenie nie osiąga przychodów, lub sama funkcja prezesa zarządu stowarzyszenia nie łączy się z uzyskiwaniem dochodów.
Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. Pełnienie każdej funkcji w organie reprezentacji osoby prawnej pociąga za sobą szereg obowiązków wynikających zarówno z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jak i z aktów wewnętrznych statutu, regulaminu. W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że statut Stowarzyszenia W. w § 14 ust. 1 określa zakres kompetencji zarządu, w którym P.O. pełnił funkcję prezesa. Do kompetencji zarządu należą: reprezentowanie Stowarzyszenia na zewnątrz; kierowanie bieżącą działalnością Stowarzyszenia i prowadzenie jego spraw; wykonywanie uchwał Walnego zebrania; zarządzanie majątkiem Stowarzyszenia; uchwalanie rocznych planów i kierunków działalności Stowarzyszenia; uchwalanie preliminarza budżetowego Stowarzyszenia; zwoływanie Walnych zebrań; prowadzenie rejestru członków Stowarzyszenia; podejmowanie uchwał w sprawie przyjmowania i zwalniania pracowników Stowarzyszenia; prowadzenie dokumentacji merytorycznej i finansowej Stowarzyszenia; coroczne składanie Walnemu zebraniu sprawozdań merytorycznych i finansowych z działalności Stowarzyszenia; regularne opracowywanie oficjalnych stanowisk Stowarzyszenia w sprawach dotyczących jego działalności, ich w razie potrzeby aktualizowanie oraz niezwłoczne podawanie do wiadomości członków; powoływanie i koordynowanie działalności sekcji i komisji, a także powoływanie ich kierowników; rozpatrywanie bieżących sporów między członkami, powstałych na tle działalności Stowarzyszenia; wykonywanie innych zadań przewidzianych w statucie; wykonywanie innych czynności wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie zaś z brzmieniem §14 ust. 2 statutu zarządem kieruje jego prezes; w razie jego nieobecności zastępuje go wiceprezes lub inny upoważniony członek Zarządu. Zgodnie zaś z brzmieniem § 21ust. 1 do dokonywania czynności prawnych za Stowarzyszenie wymagane jest współdziałanie łączne dwóch członków Zarządu, w tym Prezesa Zarządu. Zakres obowiązków złożonych na członków zarządu stowarzyszenia, a przede wszystkim prezesa nie jest iluzoryczny. Wiąże się z określonym zaangażowaniem i koniecznością podejmowania szeregu aktywności.
Mając na uwadze powyższe, zaznaczenia wymaga, że bezrobotnymi mogą być tylko takie osoby, które mają wolę podjęcia pracy. Weryfikatorem tak pojmowanej gotowości jest przede wszystkim pozostawanie do dyspozycji urzędu pracy, przez co należy rozumieć zgłaszanie się w urzędzie bez zbędnej zwłoki i korzystanie z usług świadczonych przez ten urząd. Znajduje to swoje potwierdzenie w art. 33 ust. 3 u.p.z., zgodnie z którym bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym terminie "w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy". Brak gotowości do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w różnych jego przejawach, może stanowić podstawę odmowy zarejestrowania w charakterze bezrobotnego, a w przypadku osoby już zarejestrowanej stanowi przyczynę pozbawienia tego statusu. Wypada również zauważyć, że przesłanka gotowości do podjęcia zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej znajduje też swój wyraz w tej części definicji bezrobotnego, która zawiera przesłanki negatywne. Wśród nich wskazuje się takie sytuacje, które pozwalają na przyjęcie domniemania braku gotowości w rozumieniu wyżej przedstawionym. Tak jest choćby w przypadku osoby tymczasowo aresztowanej czy posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Istotną rolę w dookreśleniu omawianej przesłanki odgrywa też orzecznictwo sądowe. Jako przykład można wskazać wydany w dniu 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 907/07wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zgodnie z którym "pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia". W doktrynie (Z. Góral [w:] E. Bielak-Jomaa, A. Drabek, M. Paluszkiewicz, E. Staszewska, M. Włodarczyk, T. Wrocławska, Z. Góral, Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, art. 2.) wskazano również na stanowisko WSA w Łodzi. Sąd w wyroku z dnia 21 marca 2012 r., III SA/Łd 104/12, LEX nr 1139516, zanegował możliwość uzyskania statusu bezrobotnego przez likwidatora spółki. Jak wywiódł sąd w takim przypadku ma miejsce domniemanie, zgodnie z którym osoba pełniąca tę funkcję nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia. Domniemanie to może być obalone "tylko przez złożenie rezygnacji z przedmiotowej funkcji". Organ orzekający nie jest przy tym zobligowany do przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia, na jakim etapie prowadzone jest postępowanie likwidacyjne czy też jaka jest dyspozycyjność osoby ubiegającej się o przyznanie statusu bezrobotnego, bądź też przyczyn, dla których nie zrzekła się ona funkcji likwidatora, zwłaszcza wtedy, gdy jest to prawnie dopuszczalne i obiektywnie możliwe.
Choć orzecznictwo i doktryna odnosi najczęściej okoliczność pełnienia funkcji w organach osoby prawnej do spółek prawa handlowego, wskazać należy, że istotny jest tu zakres obowiązków, przekładający się na zaangażowanie czasowe w obowiązki związane z taka funkcją. Nie jest tu natomiast decydująca kwestia odpłatności tej funkcji lub inaczej mówiąc zarobkowego charakteru jej wykonywania. Tym samym poglądy dotyczące pełnienia funkcji w organach osoby prawnej rozciągane mogą być również na realizacje takich zadań w stowarzyszeniu. Organ odwoławczy słusznie zatem wskazał, że wszystkie niezbędne wymogi do uznania za osobę bezrobotną muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyłącza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej. Tak więc nawet sytuacja, gdy osoba nie osiąga dochodów z pracy, ale podejmuje jakąś formę aktywności zawodowej jest wystarczająca dla uznania jej za osobę niespełniającą warunku gotowości do pracy, co wyklucza nadanie jej statusu osoby bezrobotnej. Pełnienie funkcji w zarządzie stowarzyszenia, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej.
Zauważyć należy jednak, ze choć organ II instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 2 ust. 2 u.p.z. to równocześnie naruszył w sposób istotny normy procesowe, ignorując zmianę okoliczności faktycznych sprawy jaka zaistniała pomiędzy wydaniem przez organ I instancji decyzji a wniesieniem odwołania. Skarżący ustąpił bowiem z funkcji prezesa zarządu Stowarzyszenia. Ponadto 14 stycznia 2025r. otrzymał decyzję o przyznaniu statusu bezrobotnego.
W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem I instancji, a organ odwoławczy obowiązany jest dążyć z urzędu, tak jak organ I instancji, do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Organ administracyjny I instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. To samo dotyczy stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli stan faktyczny sprawy lub przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obwiązany jest uwzględnić nowy stan faktyczny i prawny, chyba, że z nowych przepisów wynika coś innego.
Skoro zatem już po wydaniu decyzji przez organ I instancji ujawnione zostały nowe źródła dowodowe, istotne dla sprawy, wskazujące na ustąpienie skarżącego z funkcji prezesa zarządu stowarzyszenia organ II instancji zobowiązany był je ocenić i uwzględnić. Powtórzyć należy bowiem raz jeszcze że rolą organu odwoławczego nie jest tylko ocena rozstrzygnięcia organu I instancji lecz rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ (II instancji). Rola organu odwoławczego nie sprowadza się do "naprawienia błędów" organu pierwszej instancji, lecz do rozstrzygnięcia o prawach i/lub obowiązkach strony (A. Skóra [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 127-269. Tom III, red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, Olsztyn 2021, art. 127). Wojewoda uwzględnić musiał zatem ewentualną zmianę stanu faktycznego sprawy jaka stanowiła konsekwencję ustąpienia skarżącego z funkcji w organach stowarzyszenia.
W powyższym kontekście wskazać należy również, że choć skarżący ujawnił fakt ustąpienia z organów stowarzyszenia już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, to zmiana ta nastąpiła jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Tym samym również rozstrzygniecie organu I instancji oparte było na nie pełnych ustaleniach faktycznych.
W niniejszej sprawie istnieją zatem co najmniej trzy cezury czasowe jakie organy winny brać pod uwagę. W pierwszej kolejności okres od złożenia wniosku przez skarżącego do jego ustąpienia z organów stowarzyszenia, dalej okres od ustąpienia z funkcji do wydania decyzji z 14 stycznia 2025 r. w wyniku ponownego wniosku skarżącego, oraz następujący po jej wydaniu, gdy skarżący dysponował już statusem osoby bezrobotnej. Każdy z tych okresów wymaga odrębnej kwalifikacji prawnej i oceny.
Zatem postępowanie poprzedzające wydanie decyzji w sprawie nastąpiło z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 i art. 77 oraz art. 15 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą uzupełnić postępowanie wyjaśniające we wskazanym kierunku.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.