II SA/Ol 185/08

II SA/Ol 185/08 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2008-05-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora
Hanna Raszkowska /sprawozdawca/
Janina Kosowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 1089/08 - Wyrok NSA z 2009-07-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 217 par. 2, art. 218 par. 1, art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 24 ust. 1 , 2 i 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
par.par. 22, 23 -27, 30-32, par. 51 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. art. 761, art. 762, art. 797, art. art. 913 - 920
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 roku sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów zawierającego informacje o nieruchomości - oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta, działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej jako Kpa) odmówił spółce "[...]" wydania zaświadczenia z rejestru ewidencji gruntów, zawierającego informację o nieruchomości położonej w "[...]", tj. numerze działki i księgi wieczystej oraz właścicielach. W uzasadnieniu Starosta podał, że zgodnie z treścią art. 217 § 2 Kpa i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.), wnioskodawca musi wykazać istnienie interesu prawnego w uzyskaniu informacji z rejestru gruntów. Z wniosku spółki wynika natomiast, że przedmiotem jej żądania nie jest potwierdzenie informacji zawartych w rejestrze, lecz poszukiwanie nieruchomości położonej pod wskazanym adresem. Wnioskodawca nie wykazał zatem istnienia interesu prawnego. Uzasadnienie wniosku, iż udostępnione dane posłużyłyby do wszczęcia egzekucji z tej nieruchomości lub do wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku wskazują na interes faktyczny a nie prawny spółki. Ponadto skarżąca nie podała numeru działki w celu identyfikacji przedmiotowej nieruchomości, zaś na terenie gminy nie założono ewidencji budynków, wobec czego nie jest możliwe wyszukanie działki tylko na podstawie jej adresu.
W złożonym zażaleniu spółka podniosła, że ma interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji z rejestru gruntów, co potwierdza pismo komornika, z którego wynika, że D.Ż. jest dłużniczką spółki. Spółka ma prawo egzekwować wyroki sądowe i kierować egzekucję do całego majątku a na podstawie art. 797 Kpc ma obowiązek wskazać sposób egzekucji i majątek, z jakiego egzekucja ma być prowadzona. Żaląca się podkreśliła, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operatach ewidencyjnych są jawne i udziela się ich odpłatnie. Jedynie wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane osobom, które wykażą interes prawny, który spółka wykazała, mimo ubiegania się tylko o informację o numerze działki i księgi wieczystej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że podstawową formą udzielania pisemnych informacji z ewidencji gruntów i budynków jest wypis z ewidencji gruntów. W każdym przypadku pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające takie dane mają jednak charakter zaświadczenia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż urzędowo potwierdzają ujawniony w ewidencji stan prawny nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 217 § 2 i art. 218 Kpa uzyskanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę własnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. Niezbędne jest zatem wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania żądanego dokumentu lub uprawniającego wnioskodawcę do jego otrzymania. Nie można wyprowadzić istnienia interesu prawnego z okoliczności, iż udostępnione dane posłużyłyby do wszczęcia egzekucji z tej nieruchomości lub też do wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych właścicielach. Organ odwoławczy zauważył też, że żaden przepis prawa nie obliguje wierzyciela do dostarczenia organowi egzekucyjnemu zaświadczeń organu administracji publicznej wskazujących składniki majątku dłużnika, gdyż wierzyciel może realizować swoje prawa w innym przewidzianym przez prawo trybie, w szczególności stosując uregulowania art. 761 § 1 oraz art. art. 913-920 Kodeksu postępowania cywilnego.
W złożonej skardze spółka podniosła, że żądała wyłącznie informacji o numerze księgi wieczystej, a nie wyrysu czy wypisu. Udowodniła ponadto swój interes prawny, przedkładając pismo komornika wskazujące D.Ż. jako dłużnika skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że na podstawie art. 797 Kpc ma obowiązek wskazać sposób egzekucji i majątek, z jakiego egzekucja ma być prowadzona. Zarzuciła ponadto organowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, polegające na zignorowaniu nakazu działania zgodnego z prawem i podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w każdym przypadku pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające dane z ewidencji gruntów i budynków mają charakter zaświadczenia w rozumieniu przepisów Kpa, gdyż potwierdzają stan ujawniony w prowadzonych przez Starostę rejestrach. Zasady udostępniania danych ewidencyjnych określone zostały w art. 24 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zaś art. 20 ust. 1 tej ustawy określa zakres danych o nieruchomościach, gruntach i budynkach. W tym zakresie nie mieści się informacja o właścicielu nieruchomości. Wobec czego art. 24 ust. 2 nie ma zastosowania w sprawie. Udzielenie zatem informacji musi przybrać formę zaświadczenia, natomiast aby żądać jego wydania zainteresowany podmiot musi wykazać własny interes prawny uzasadniający wydanie danych. W ocenie organu odwoławczego pismo komornika nie stanowi o istnieniu tego interesu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość odmowy udzielenia pisemnej informacji o właścicielach, numerze działki i numerze księgi wieczystej nieruchomości położonej w "[...]".
Z wnioskiem o podanie powyższych danych wystąpiła skarżąca, wskazując na konieczność ich uzyskania, gdyż zamierza wszcząć postępowanie egzekucyjne do tej nieruchomości lub ewentualnie wystąpić o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości. Mieszkanie znajdujące się pod wskazanym adresem stanowiło własność rodziców dłużniczki skarżącej, którzy zmarli i po których nie przeprowadzono postępowania spadkowego.
Stosownie do art. 24 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów.
W myśl ust. 3 tego artykułu organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków wydaje
wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego.
Wprawdzie stosownie do § 51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) starosta udostępnia dane ewidencyjne również w formie komputerowych wydruków mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, o których mowa w § 22-32 (pkt 1), wypisów z rejestrów i kartotek (pkt 2), wyrysów z mapy ewidencyjnej (pkt 3), plików komputerowych (pkt 4) i informacji przekazywanych ustnie i wizualnie (pkt 5), jednakże rejestry, kartoteki, zestawienia, wykazy i skorowidze, o których mowa w punkcie 1 § 51 ust. 1 są to raporty sporządzone na podstawie danych ewidencyjnych dotyczących gruntów, budynków i lokali stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości (§ § 23 – 27) oraz spisy danych o ogólnej powierzchni i wartości gruntów wchodzących w skład poszczególnych jednostek rejestrowych, jednostki ewidencyjnej i jednego obrębu (§ § 30- 32).
Bez wątpienia o podanie takich informacji spółka nie występowała. Nie domagała się również wglądu do danych będących w zasobach Starosty, ani ustnej informacji czy też plików komputerowych.
Zatem Starosta mógłby udzielić informacji o lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość tylko w formie wypisu z operatu ewidencyjnego, co przewiduje art. 24 ust. 3 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Treść wypisu z operatu ewidencyjnego określona została w załączniku nr 5 do powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i stanowi ją m.in. numer jednostki rejestrowej gruntów, dane dotyczące podmiotów ewidencyjnych, numer księgi wieczystej lub nazwa i numer dokumentu określającego prawa podmiotów ewidencyjnych.
Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie zasadnie organy obu instancji badały istnienie interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu danych z operatu ewidencyjnego. Prawidłowo również uznały, że takiego interesu skarżąca nie posiada.
Wprawdzie nie ma legalnej definicji tego pojęcia, jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie przyjmuje się, że mieć interes prawny to to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego określony podmiot może skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami tego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., IV SA 1285/98, LEX nr 47898 oraz A. Wróbel, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 255 i nast.). Dopuszczalne jest wywodzenie interesu prawnego również z przepisów prawa ustrojowego i procesowego, jednakże dotyczy to uprawnień przysługujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt OPS 1/04, ONSAiWSA 2005/4/62).
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Istotą żądania skarżącej było uzyskanie danych identyfikujących bliżej nieruchomości jej dłużniczki dla potrzeb prowadzonego przez komornika sądowego postępowania egzekucyjnego. Świadczy to o istnieniu jedynie interesu faktycznego, polegającego na potrzebie uzyskania stosownych informacji od Starosty, a nie interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takich informacji.
Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd o braku po stronie wierzyciela interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym toczącym w przedmiocie wydania na jego wniosek wypisu (wyrysu) z operatu ewidencyjnego dotyczącego bliżej nieokreślonej nieruchomości dłużnika. Do poszukiwania majątku dłużnika nie są bowiem właściwe organy administracji publicznej, lecz komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny jako organy egzekucyjne. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. art. 913-920 kpc a także art. art. 761-762 i 7971 kpc (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 785/07, z dnia 22 listopada 2007 r., II SA/Sz 685/07, z dnia 5 marca 2008 r., II SA/Sz 1134/07 i II SA/Sz 1135/07, z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 48/08, niepublikowane).
Nie ma zatem racji skarżąca wywodząc swój interes prawny z przepisów postępowania cywilnego, nakazujących wierzycielowi wskazanie sposobu egzekucji i majątku, z którego ta egzekucja ma być prowadzona.
Prawidłowo również organy uznały, że udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków polega na potwierdzeniu pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ i ma formę zaświadczenia. Przesłanki wydania zaświadczenia określone są w art. 217 § 2 Kpa. Stanowi on, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). W pierwszym przypadku organ ma obowiązek wydania tego aktu bez uprzedniego badania interesu prawnego osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia. W przypadku drugim, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, po ustaleniu w postępowaniu wyjaśniającym istnienia interesu prawnego wnioskodawcy (art. 218 § 1 Kpa). Odmowa wydania żądanego przez stronę zaświadczenia (wypisu) w drodze postanowienia po myśli art. 219 kpa nie naruszyła powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutu wywodzonego z treści art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne należy zauważyć, że gwarantowana tym przepisem jawność danych oznacza możliwość odpłatnego wglądu do informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawartych w operacie ewidencyjnym, jednakże stosownie do art. 24 ust. 3, tej ustawy, uzyskanie urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia ograniczone jest do właścicieli i władających nieruchomością oraz podmiotów mających interes prawny w wydaniu wyrysu lub wypisu z operatu ewidencyjnego.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.