II SA/Ol 184/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa z 1988 roku, wskazując na niewłaściwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i naruszenie przepisów prawa.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa z 1988 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie uwzględnił w pełni wskazań poprzedniego orzeczenia NSA i nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie pojęć "niezbędnych danych" i "wymagań określonych w przepisach szczególnych" w kontekście ustawy o planowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił również konieczność zbadania zgodności decyzji z przepisami o ochronie środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa z 1988 roku. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że organ nie zastosował się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 2002 roku, który uchylił wcześniejszą decyzję Kolegium. NSA wskazał wówczas na naruszenie przepisów KPA (art. 7 i 77 § 1) oraz art. 80 KPA z powodu dowolnej oceny materiału dowodowego, a także na potrzebę wyjaśnienia pojęć "niezbędnych danych" i "spełnienia wymagań określonych w przepisach szczególnych" w kontekście art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym. WSA stwierdził, że Kolegium w kolejnym postępowaniu nie dokonało tych ustaleń, a także nie zbadało wystarczająco kwestii ochrony środowiska, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że organ był związany oceną prawną NSA i obowiązany do uzupełnienia postępowania zgodnie z jego wskazaniami, czego nie uczynił, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zastosował się w pełni do wskazań sądu, nie dokonał niezbędnych ustaleń dotyczących pojęć "niezbędnych danych" i "wymagań określonych w przepisach szczególnych" w kontekście art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny stwierdził, że organ odwoławczy nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego w sposób wskazany przez NSA, co skutkowało naruszeniem przepisów KPA i dowolną oceną materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.p.p. art. 48 § ust. 4
Ustawa o planowaniu przestrzennym
Warunki wydania decyzji lokalizacyjnej przy braku planu miejscowego.
Pomocnicze
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
Kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Kpa art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji.
Kpa art. 145 § § 1 lit c
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Kpa art. 152
Kodeks postępowania administracyjnego
Orzeczenie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji.
Kpa art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.
u.p.p. art. 1
Ustawa o planowaniu przestrzennym
Zasady planowania przestrzennego.
u.p.p. art. 3 § pkt 3
Ustawa o planowaniu przestrzennym
Wymagania dotyczące ochrony środowiska w planowaniu przestrzennym.
u.o.k.ś.
Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska
Przepisy dotyczące ochrony środowiska.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § § 1 pkt 1 lit. c
Podstawa do orzeczenia o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad i trybu ich lokalizacji art. 6 § ust. 2
Wymagania dotyczące lokalizacji inwestycji.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad i trybu ich lokalizacji art. 15 § ust. 1
Warunki wydania decyzji lokalizacyjnej.
Zarządzenie Ministra - Kierownika Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 27 marca 1985r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi
Określenie inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska.
Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 listopada 1982r. w sprawie szczegółowych zasad wyznaczania granic i obszarów stref ochronnych oraz orientacyjnych wskaźników ich szerokości art. 8 § ust. 1 pkt 2
Stosowanie wskaźników szerokości stref ochronnych w planach zagospodarowania przestrzennego.
Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 listopada 1982r. w sprawie szczegółowych zasad wyznaczania granic i obszarów stref ochronnych oraz orientacyjnych wskaźników ich szerokości art. 9 § ust. 2
Zgoda na ustalenie strefy ochronnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zastosował się do wskazań NSA z poprzedniego wyroku. Organ nie dokonał wystarczających ustaleń w zakresie pojęć "niezbędnych danych" i "wymagań określonych w przepisach szczególnych" w kontekście art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym. Organ nie zbadał wystarczająco kwestii zgodności decyzji z przepisami o ochronie środowiska. Uzasadnienie decyzji było wadliwe.
Godne uwagi sformułowania
organ winien z urzędu ocenić, czy decyzja ta nie została wydana z obrazą art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 19 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym nie można uznać, że organ wydając decyzję lokalizacyjną naruszył rażąco art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego... wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ uzupełniające postępowanie w tej sprawie przeprowadzone zostało także z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, co doprowadziło do rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skład orzekający
Hanna Raszkowska
przewodniczący
Katarzyna Matczak
sprawozdawca
Bogusław Jażdżyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc ocen prawnych sądów administracyjnych dla organów administracji, obowiązek stosowania się do wskazań sądu w kolejnym postępowaniu, wymogi prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi, w szczególności w kontekście przepisów o planowaniu przestrzennym i ochronie środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie wskazań sądu przez organy administracji i jak szczegółowe mogą być wymogi proceduralne w sprawach dotyczących planowania przestrzennego i ochrony środowiska.
“Organ administracji zignorował wskazania sądu – decyzja lokalizacyjna uchylona po latach batalii prawnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 184/06 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2006-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/ Hanna Raszkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Adw. A. B. kwotę 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote, osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 maja 2002r. "[...]" Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi W. W., A. W., M. W. i E. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" 2000r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa wydanej przez Naczelnika Gminy O. z dnia "[...]" 1988r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa z dnia "[...]" 1988r. zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, co w konsekwencji doprowadziło do rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia "[...]" 1999r. nie wynika w sposób oczywisty, jakie okoliczności faktyczne organ przyjął za udowodnione badając czy kontrolowana decyzja jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sąd wskazał, iż wydaje się, że w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej teren działki nr "[...]" był w materiałach do planu "traktowany jako strefa usług i drobnego przemysłu", a zatem organ winien ocenić, czy przy takim projektowanym przeznaczeniu terenu możliwe było lokalizowanie na nim odlewni uwzględniając okoliczność, iż w dacie nabycia działki teren przeznaczony był tylko na cele rolnicze i tak były wykorzystywane sąsiednie działki. Dalej Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji, jakkolwiek bardzo obszerne, nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kpa, gdyż nie wiadomo z jego treści jakie fakty organ uznał za udowodnione i na jakich dowodach się oparł oraz z jakich przyczyn i dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zarzucono, iż konstrukcja uzasadnienia sprowadza się do relacji z przebiegu postępowania poprzedzającego uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego w grudniu 1991r. Sąd wskazał, iż niezależnie od zarzutów wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewnię żeliwa organ winien z urzędu ocenić, czy decyzja ta nie została wydana z obrazą art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 19 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym, skoro bowiem przepis ten uprawniał do wydania decyzji lokalizacyjnej "na podstawie posiadanych materiałów do planu uzupełnionych niezbędnymi danymi, po dokonaniu uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz spełnieniu wymagań określonych w przepisach szczególnych", to w prowadzonym postępowaniu nieważnościowym należało zbadać, czy zostały spełnione wszystkie warunki określone w tym przepisie. Organ winien zatem ustalić, co mieści się w pojęciu "niezbędne dane" i w pojęciu "spełnienie wymagań określonych w przepisach szczególnych". Skoro bowiem już z wniosku inwestora wynikało, że projektowana odlewnia żeliwa może spowodować pogorszenie stanu środowiska, to obowiązkiem Naczelnika Gminy O. było precyzyjne określenie charakteru projektowanej inwestycji i zastosowanie się do wymogów określonych w § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad i trybu ich lokalizacji. Należało ustalić, czy nie jest to inwestycja szczególnie szkodliwa dla środowiska i zdrowia ludzi. Dopiero po takich ustaleniach możliwe było dokonanie prawidłowych uzgodnień, jeżeli zaś organ tego nie uczynił przed wydaniem decyzji z dnia "[...]" 1988r., to obowiązkiem Kolegium było ocenić czy jest to rażące czy też nie naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sąd wskazał także, iż z decyzji Kolegium nie wynika aby organ ten rozważał kwestię spełnienia przez decyzję lokalizacyjną odlewni żeliwa wymagań w zakresie ochrony środowiska wynikających zarówno z powołanej ustawy o planowaniu przestrzennym i przepisów wykonawczych do niej, jak i z ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" 2005r., działając na podstawie art. 127 § 3 i 4 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia "[...]" 1999r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr "[...]" Naczelnika Gminy O. z dnia "[...]" 1988r. w sprawie lokalizacji odlewni żeliwa. Kolegium stwierdziło, iż wniosek U. i W. W. o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej z "[...]" 1988r. nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśniono, iż przepisy ustawy z 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym, dalej zwaną ustawą o planowaniu, przewidywały wieloetapowość postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji. Przed wydaniem takiej decyzji możliwe były etapy wstępne tj. udzielenie wskazania lokalizacyjnego i określenia warunków wariantu lokalizacji, przy czym nie w każdej sprawie etapy te musiały zaistnieć. W rzeczonej sprawie ustalono, że pismo Naczelnika Gminy O. nr "[...]" z dnia 3 lutego 1988r., którego przedmiotem było ustalenie lokalizacji odlewni żeliwa na działce nr "[...]" we wsi Z. obecnie M. stanowi decyzję lokalizacyjną. Kolegium stwierdziło, iż najistotniejsze w sprawie jest ustalenie, czy na działce "[...]" możliwa była lokalizacja odlewni żeliwa. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy O. uchwalony został w dniu "[...]" 1991r. mocą uchwały nr "[...]" Rady Gminy O., zatem jego postanowienia nie mogły stanowić podstawy dla decyzji lokalizacyjnej. Podstawę taką mógł natomiast stanowić art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu, jednakże przepis ten wskazuje na ograniczenia jakimi był związany organ, gdyż po pierwsze decyzja wydana na jego podstawie musiała wpływać na sposób zagospodarowania, czy wykorzystania gruntów i niewątpliwie decyzja lokalizacyjna odlewni żeliwa miała wpływ na sposób zagospodarowania i wykorzystania działki nr "[...]" oraz po drugie organ był związany treścią materiałów do planu uzupełnionych niezbędnymi danymi po dokonaniu uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz spełnienia wymagań określonych w przepisach szczególnych. Ponieważ w ustawie brak jest definicji pojęcia "materiałów do planu" dlatego też uznano, że takimi materiałami są wszelkie opracowania, na podstawie których można wnioskować jakie jest zamierzone przeznaczenie tego terenu. Ze zgromadzonych materiałów w sprawie wynika, że zakres i stan zaawansowania opracowań do projektu planu przestrzennego Gminy O. był zróżnicowany w czasie sporządzania, przy czym z roboczej wersji podstawowych opracowań z 1987r. wynika, że "fragment terenów M. (część gruntów wsi Z.) był traktowany jako strefa usług i drobnego przemysłu przeznaczonego na potrzeby miasta O". Podano, iż dopiero w końcowej fazie uzgodnień przed sporządzeniem ostatecznej wersji planu zagospodarowania przestrzennego zasięg strefy usług i drobnego przemysłu został zmniejszony, a jego nazwę i funkcję określono symbolem P-3 jako obszar rezerwowy dla projektowanych zakładów (obiektów) przemysłowych dla miasta O. Zmniejszenie tej strefy spowodowało, że działka nr "[...]" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy O. znalazła się poza tą strefą. Kolegium stwierdziło, że z zebranych materiałów nie wynika kiedy nastąpiła ta zmiana, wobec czego nie można ustalić w jakiej dacie nastąpiło przesunięcie działki "[...]" ze strefy usług i drobnego przemysłu do innej strefy i czy miało to miejsce przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej czy też nie. Odnośnie pojęcia "niezbędne dane" Kolegium stwierdziło, że także nie posiada ono definicji, dlatego też należało w świetle art. 48 ust. 4 ustawy przyjąć, że chodzi o wszelkie opracowania na podstawie których w powiązaniu z materiałami do planu można nie tylko wnioskować o przeznaczeniu terenu ale również spełnić warunki o których mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 1985r. Organ wyjaśnił, że z decyzji lokalizacyjnej wynika, iż w celu uzyskania pozwolenia na budowę odlewni inwestor zobowiązany jest do przedłożenia planu realizacyjnego i projektu technicznego pozytywnie uzgodnionych z enumeratywnie wyszczególnionymi organami. W świetle tych ustaleń nie można uznać, że organ wydając decyzję lokalizacyjną naruszył rażąco art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym. Kolegium ustaliło także, iż inwestycja, której decyzja lokalizacyjna jest przedmiotem kontroli w trybie nieważnościowym nie jest inwestycją zaliczaną do szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi w rozumieniu zarządzenia Ministra - Kierownika Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 27 marca 1985r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi. Ustalenie tej istotnej dla sprawy okoliczności wymagało specjalistycznej wiedzy dlatego został powołany biegły, który uznał, iż przedmiotowy zakład odlewniczy o wielkości produkcji 320 ton odlewów nie zalicza się do takich inwestycji. Wprawdzie U. i W. W. nie zgodzili się z taką opinią i wnieśli o powołanie innego biegłego, które to żądanie organ był w stanie uwzględnić pod warunkiem dokonania przez nich wpłaty zaliczki na nowego biegłego, jednakże nie udzielili odpowiedzi w sprawie poniesienia kosztu na nowego biegłego. W ocenie Kolegium organ wydający decyzję lokalizacyjną nie naruszył także § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu i trybu ustalenia ich lokalizacji. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wskazuje bowiem na naruszenie zasad wynikających z art. 1 i 3 ustawy o planowaniu. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez W. W., który wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa z dnia "[...]" 1988r. Decyzji tej zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 77 § 1 Kpa oraz wszelkich przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych, jak również brak skierowania decyzji do inwestora W. N., - sprzeczność z wszystkimi orzeczeniami wydanymi w tej sprawie - decyzją. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z "[...]" lutego 1999r., decyzją Wojewody z "[...]" listopada 2002r. i decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" marca 2001r., - iż została oparte na opinii biegłego, który wydał tendencyjną opinię zawierającą w swojej treści nieprawdę, sprzeczną z opiniami innych biegłych sądowych. Skarżący podniósł, iż na rozprawie w Sądzie Okręgowym w "[...]" w dniu "[...]" stycznia 2006r. biegły sadowy w całości podważył opinię biegłego powołanego w tej sprawie, jako tendencyjną, - nie uwzględnienie uwag do wydanej opinii , - doprowadzenia przez decyzję lokalizacyjną odlewni żeliwa do bankructwa skarżącego w lipcu 2002r., która to okoliczność znalazła potwierdzenie z piśmie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lipca 2005r. Skarżący ponownie podniósł, że decyzja Naczelnika Gminy O. z dnia "[...]" 1988r. dotycząca lokalizacji odlewni żeliwa została wydana z naruszeniem prawa, gdyż lokalizacja najbardziej trującego środowisko zakładu odlewniczego na działce o pow. 0,59 ha otoczonej ze wszystkich stron budynkami mieszkalnymi i budynkami wykorzystywanymi do produkcji żywności spowodowała ogromne szkody w mieniu jego i osób trzecich. Zarzucił, iż prowadzone przez Kolegium rozważania dotyczące materiałów do planu zagospodarowania są niedopuszczalne i stanowią fikcję, skoro sam autor planu przesłuchiwany przez prokuratora zeznał, iż "materiały do planu zagospodarowania M. przewidywały, że działka "[...]" mogła być przeznaczone na cele usługowo-przemysłowe, ale nie wymagające strefy ochronnej albo o nieuciążliwej produkcji". Przepisy prawa wymagały zatem w takim przypadku ustanowienia dla odlewni strefy ochronnej o szerokości 100 m. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie powody w niej wskazane zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej ustawą ppsa.). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa). Z akt przekazanych sądowi wynika, że sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy O. z dnia "[...]" 1988r. o lokalizacji odlewni żeliwa była już poddana kontroli sądowej. W wyroku z dnia 16 maja 2002r. sygn. akt "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wcześniejszą decyzję Kolegium z "[...]" 2000r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd dokonał oceny prawnej obejmującej m.in. wskazania co do dalszego postępowania w tej sprawie. Wynika z niech, iż organ prowadzący postępowanie nieważnościowe zobowiązany jest dokonać jednoznacznych ustaleń we wskazanym przez Sąd kierunku, które to wskazania w kolejnej decyzji tego organu nie zostały uwzględnione. Zgodnie z art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której mowa w przytoczonym przepisie obejmuje także wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 1999r. sygn. akt IV SA 587/97 Lex 47823 wyjaśnił, iż "w sytuacji, kiedy Sąd stwierdza istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym, uniemożliwiające mu rozstrzygnięcie finalne, uchyla zaskarżony akt i przekazuje sprawę organowi administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. W takiej sytuacji organ jest związany wskazaniem Sądu co do uzupełnienia postępowania. Jeśli uzupełnione postępowanie wskazuje na zasadność poprzedniej decyzji, nic nie stoi na przeszkodzie wydaniu identycznego rozstrzygnięcia". Stanowisko takie zostało zaprezentowane także w wyroku tego Sądu z 5 grudnia 1999r. IV SA 770/97, Lex 47331. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 grudnia 1999r. sygn. akt I SA 1089/99, Lex 48019 wyraził natomiast pogląd, iż "nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w trybie przewidzianym. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu". Z przywołanych wyżej poglądów orzecznictwa NSA wynika zatem w sposób nie budzący wątpliwości, iż możliwe jest podtrzymanie przez organ swojego stanowiska wyrażonego wcześniej w uchylonej przez Sąd decyzji jedynie wówczas, gdy po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego we wskazanych przez Sąd kierunkach organ może podjąć tylko i wyłącznie identyczne rozstrzygnięcie. Warunkiem jednak dla takiego ponownego rozstrzygnięcia jest uzupełnienie postępowania wyjaśniającego we wskazanych przez Sąd kierunkach. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanej ponownie przez Sąd sprawie. Skoro bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2002r wskazał, iż organ celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy ma dokonać ustaleń m.in. w kierunku wyjaśnienia co mieści się w pojęciu "niezbędnych danych" i w pojęciu "spełnienia wymagań określonych w przepisach szczególnych", o których mowa w art. 48 ust.4 ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 35, poz. 185, ze zm.), to bezwzględnym obowiązkiem organu orzekającego w sprawie było ustalenie treści tych pojęć. W zaskarżonej decyzji Kolegium wprawdzie podjęło próbę ustalenia zakresu pojęcia "niezbędnych danych" lecz całkowicie pominęło ustalenie treści pojęcia "spełnienia wymagań określonych w przepisach szczególnych". Te ustalenia mają natomiast istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, skoro art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu jako jedną z niezbędnych przesłanek do wydania decyzji wpływającej na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje: 1) zgodność z posiadanymi materiałami do planu uzupełnionych niezbędnymi danymi, 2) dokonaniem uzgodnień z zainteresowanymi organami, 3) spełnieniu wymagań określonych w przepisach szczególnych. W odniesieniu do zagadnienia określonego w pkt 3 organ nie wypowiedział się przyjmując, iż wystarczającą okolicznością do uznania, iż nie doszło do naruszenia art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu jest stwierdzona zgodność wydanej decyzji o lokalizacji odlewni żeliwa z warunkami określonymi w dwóch pierwszych przesłankach. Takie stanowisko organu oznacza, iż uzupełniające postępowanie w tej sprawie przeprowadzone zostało także z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, co doprowadziło do rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazać należy, iż po raz kolejny organ w zasadzie przedstawił przebieg postępowania poprzedzającego uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O., nie dokonując ostatecznego ustalenia, jakie zapisy odnośnie działki nr "[...]" wynikały ze zgromadzonych materiałów do planu zagospodarowania przestrzennego w momencie wydawania decyzji lokalizacyjnej odlewni żeliwa. Jako zupełnie dowolne należy uznać stwierdzenie organu, iż wobec braku możliwości ustalenia dokładnej daty, kiedy nastąpiła zmiana pierwotnego przeznaczenia obszaru M. (części gruntów wsi Z.) obejmującego działkę nr "[...]", (który traktowany był jako strefa usług i drobnego przemysłu przeznaczonego na potrzeby miasta O.), w wyniku której to zmiany teren działki "[...]" znalazł się poza tą strefą, należało uznać, że organ wydający decyzję lokalizacyjną nie naruszył rażąco art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu. Organ orzekający w tej sprawie zupełnie pominął okoliczność, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej jest zobligowany ustalić w sposób nie budzący wątpliwości na podstawie jakich materiałów do planu i niezbędnych danych podejmował decyzję organ wydający decyzję lokalizacyjną, jak również pominął okoliczność, iż decyzja lokalizacyjna poza zgodnością z materiałami do planu mogła być wydana jedynie wówczas, jeżeli dokonano uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz spełnione zostały wymagania określone w przepisach szczególnych. W tym zaś zakresie, jak podano wyżej, Kolegium nie dokonało natomiast niezbędnych ustaleń Organ odwoławczy pomimo wyraźnego zalecenia Sądu, nie rozważył czy wydana decyzja lokalizacyjna spełnia wymagania w zakresie ochrony środowiska wynikające zarówno z ustawy o planowaniu przestrzennym i z ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, jak i przepisów wykonawczych do tych ustaw. Organ orzekający w sprawie ustalił jedynie, iż inwestycja, na której budowę wydano decyzję lokalizacyjną w dniu "[...]" lutego 1988r. nie stanowiła w dacie jej wydania inwestycji szczególnie szkodliwej dla środowiska w rozumieniu zarządzenia Ministra – Kierownika Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 27 marca 1985r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi (M. P. Nr 8, poz. 74). W tym zakresie wypowiedział się bowiem powołany w sprawie biegły z zakresu sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. Kolegium zupełnie natomiast pominęło pozostałe przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, a to chociażby zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 listopada 1982r. w sprawie szczegółowych zasad wyznaczania granic i obszarów stref ochronnych oraz orientacyjnych wskaźników ich szerokości ( M.P. Nr 27, poz. 241). Z § 8 ust. 1 pkt 2 tego zarządzenia wynika, że orientacyjne wskaźniki szerokości stref ochronnych stosuje się w szczególności przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego, w celu zapewnienia wymagań z zakresu ochrony środowiska w związku z rozwojem przemysłu i usług oraz właściwego określania terenów zabudowy mieszkaniowej. Skoro z decyzji Architekta Wojewódzkiego w "[...]" z dnia "[...]" listopada 1988r. nr "[...]" wynika, iż organ ten działając na podstawie § 9 ust. 2 zarządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 listopada 1982r. wyraził zgodę na ustalenie strefy ochronnej 50 m dla planowanej inwestycji - budowy odlewni żeliwa w miejscowości Z., gm. O., to nie może budzić żadnych wątpliwości, iż organ zobowiązany był przy kontroli legalności kwestionowanej decyzji lokalizacyjnej zbadać czy taka decyzja lokalizacyjna mogła być wydana w oparciu o posiadanie materiały do planu miejscowego przy uwzględnieniu zapisów wskazanej wyżej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i rozporządzenia wykonawczego, z którego wynika, iż w planie miejscowym winny być stosowane orientacyjne wskaźniki szerokości stref ochronnych. Oznacza to, że organ winien zbadać czy istniejące materiały do planu pozwalały na lokalizowanie takiej inwestycji, która wymagała zachowania z uwagi na stopień szkodliwego oddziaływania na środowisko ustalenia strefy ochronnej, jak również uwzględnienia czy lokalizacja taka w oparciu o istniejące w momencie wydawania decyzji lokalizacyjnej przepisy ochrony środowiska pozwalały na taką lokalizację w bezpośredniej strefie, gdzie sąsiednie działki przeznaczone były tylko na cele rolnicze i tak były wykorzystywane. Dodatkowy argument przemawiający za koniecznością dokonania wskazanych ustaleń wynika z treści art. 3 pkt 3 ustawy o planowaniu . W świetle podniesionych okoliczności zaskarżona decyzja, mimo że obszerna, wydana została z naruszeniem art. 107 § 3 Kpa, bowiem nie wynika z niej na jakiej podstawie i na jakich dowodach oparł się organ uznając, iż decyzja lokalizacyjna nie narusza art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu, jak również nie narusza zasad wynikających z art. 1 i art. 3 ustawy o planowaniu przestrzennym. W tym miejscu wskazać należy także, iż organ powołując biegłego do wydania opinii w przedmiocie ustalenia, czy zlokalizowana inwestycja odlewni żeliwa należała do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska, winien mieć na uwadze okoliczność, iż w przypadku takiego dowodu z opinii biegłego stosownie do art. 84 § 1 i 2 Kpa biegły podlega wyłączeniu na zasadzie i w trybie określonym w art. 24 Kpa. Skoro w piśmie zatytułowanym "zażalenie" na wydaną opinię strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące bezstronności powołanego w sprawie biegłego, który z racji wykonywanych obowiązków służbowych wypowiadał się w przedmiocie istniejących emisji w odlewni to bezwzględnym obowiązkiem organu było ustalenie czy faktycznie w sprawie powyższej biegły ten nie powinien być wyłączony z uwagi na podejmowanie działań, które mogłyby wpłynąć na jego bezstronność. Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia polegające na nie-przeprowadzeniu pełnego postępowania w kierunkach wskazany poprzednio przez Sąd należy stwierdzić, że działanie takie jest niezgodne nie tylko ze wskazaniami zawartymi w wyroku z 16 maja 2002r., ale także z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2001r. sygn. akt IV SA 1681/97 LEX nr 47848 wskazał, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ administracji. Oznacza to, że niezastosowanie się przez organ administracyjny do oceny prawnej NSA musi skutkować uchyleniem decyzji". Skład orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni podziela to stanowisko. Niezależnie od przytoczonych wyżej poglądów wyjaśnić należy, iż organ w uzasadnieniu decyzji dokonał wybiórczej oceny zgromadzonych dowodów, a materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych nie pozwala przyjąć iż kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja lokalizacyjna odlewni żeliwa z dnia "[...]" lutego 1988r. wydana została zgodnie z art. 48 ust. 4 i zasadami wynikającymi z art. 1 i 3 ustawy o planowaniu przestrzennym, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa. Uchybienie to stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Stąd też rozpoznając sprawę ponownie rzeczą Kolegium będzie uzupełnienie postępowania dowodowego, a w tym jednoznaczne ustalenie zakresu pojęć wskazanych w wyroku Sądu z dnia 16 maja 2002r. – "niezbędne dane" i " spełnienie wymagań określonych w przepisach szczególnych", oraz wyjaśnienia jednoznacznego jakie przeznaczenie posiadała w materiałach do planu działka nr "[...]" w miejscowości M., oraz czy z uwagi na przepisy szczególne taka lokalizacja inwestycji odlewni żeliwa na wskazanym terenie mogła nastąpić bez naruszenia art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy skoro rozstrzygnięcie sprawy wymaga poczynienia dodatkowych ustaleń oraz ponownej ich oceny należało na podstawie art. 145 § 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I. sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt. II sentencji wyroku) oraz orzeczenie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt. II sentencji), uzasadniają przepisy art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 205 § 2 ustawy p.p,s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI