II SA/Ol 183/22

II SA/Ol 183/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-04-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Matczak
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
II OSK 1701/22 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 594
art. 101 ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 647
art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Dnia 21 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi D. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Mrągowie z dnia 28 lutego 2018 r. nr XLI/1/2018 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia w Mrągowie jako obszaru koncentracji usług ogólnomiejskich I. stwierdza nieważność § 197 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały w części obejmującej działki [...] i [...], położone w obrębie 6 miasta Mrągowa; II. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 28 lutego 2018 r., Rada Miejska w Mrągowie podjęła uchwałę
Nr XLI/1/2018 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia w Mrągowie jako obszaru koncentracji usług ogólnomiejskich, zwanego dalej "Planem".
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie wniósł D. B., zaskarżając uchwałę w części odnoszącej się do terenu
o symbolu D43aZ, obejmującego działki nr [...] i [...] w obrębie 6 miasta Mrągowo.
Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym naruszenie w sposób istotny zasad sporządzania planu tj.:
1. art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 741
z późn.zm.), dalej jako: "u.p.z.p.", w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP
i art. 149 Kodeksu cywilnego, przejawiające się w niewzięciu pod uwagę, przy uchwalaniu Planu, ważnego interesu prywatnego, przekraczając przy tym znacznie stopień ingerencji jednostek samorządu terytorialnego w przysługujące obywatelowi prawo własności;
2. art. 6 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p., w zw. z art. 64 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego
i nadmierne ograniczenie uprawnień związanych z prawem własności nieruchomości położonych na terenie objętym Planem;
3. art. 14 ust. 1 u.p.z.p., przejawiające się w uchwaleniu Planu nie w celu zachowania funkcji i ukształtowania przeznaczenia terenu, ale de facto w celu umożliwienia nieskonkretyzowanej lokalizacji zabudowy nieruchomości obiektem wieży widokowej w sposób dowolny przez Gminę jako właściciela nieruchomości;
4. art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., przejawiające się w ustaleniu przeznaczenia terenu D43aZ niezgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy;
5. art. 47 Konstytucji RP, poprzez dopuszczenie do zabudowy wieżą widokową realizowaną tuż przy nieruchomości skarżącego i umożliwienie tym samym niekontrolowanej i nieuzasadnionej obserwacji życia prywatnego skarżącego przez nieograniczoną liczbę osób trzecich;
6. art. 23 Kodeksu cywilnego, polegające na ograniczeniu prawa do prywatności
i prawa do ochrony wizerunku, albowiem obserwacja zdarzeń z życia prywatnego wywołuje zakłopotanie i dyskomfort, a świadomość ciągłej obserwacji ogranicza swobodę i może wzbudzać zaniepokojenie, w tym prawo do prywatności;
7. art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego;
8. art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez dopuszczenie zaskarżoną uchwałą do zabudowy wieżą widokową przy nieruchomości skarżącego, tym samym, umożliwienie niekontrolowanej
i nieuzasadnionej obserwacji życia prywatnego skarżącego przez nieograniczoną liczbę osób trzecich.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie 6 miasta Mrągowa, graniczącej bezpośrednio i przylegającej do nieruchomości miejskich oznaczonych jako działki nr: [...] i [...] na terenie D43aZ, które objęte zostały przedmiotową uchwałą. Z tego faktu skarżący wywodzi legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.
Skarżący wskazał, że w zaskarżonej uchwale, na terenach wyłączonych dotychczas spod zabudowy obiektami budowlanymi, wprowadzono i dopuszczono zabudowę na całym terenie oznaczając go symbolem D43aZ. Odbyło się to bez dostatecznego rozeznania lub szczegółowego określenia dopuszczalnej lokalizacji takich obiektów w części graficznej Planu, bez uwzględnienia wieloletniego wykorzystywania na cele mieszkalne i oświatowe, bez oceny, w jaki sposób zmiana Planu i warunków zagospodarowania terenów może ograniczać wykonywanie uprawnień właścicielskich. Wskazane uregulowania Planu w zakresie zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu naruszają w sposób znaczący istotę przysługującego skarżącemu prawa własności. Skarżący korzysta ze swojej nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym – o przeznaczeniu mieszkalnym i niemieszkalnym – pełniącym funkcję oświatowo-wychowawczą, w celach prywatnych oraz wynajmu części budynku, w którym od wielu lat funkcjonuje przedszkole niepubliczne. Dlatego umożliwienie budowy na terenie o symbolu D43aZ wieży widokowej do wysokości 15 m, w odległości około 6 m od granicy działki skarżącego, spowodowało, że będzie on musiał znosić znacznie większe, niż dotychczas, immisje, które zakłócą zarówno wykorzystywanie jego nieruchomości
w celach prywatnych mieszkaniowych, jak i w celu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej określonego typu. Oba cele wymagają bowiem spokojnego, przyjaznego sąsiedztwa. Celem wieży nie jest jej funkcja sportowa, czy rekreacyjna, ale komercyjna, związana z udostępnianiem jej dla zwiedzających.
Wysokość budynków, zarówno obecna, jak i maksymalna, dopuszczona w Planie jest niższa od dopuszczalnej wysokości wieży widokowej. Obiekt wieży przytłoczy
i będzie górował nad nieruchomością skarżącego. Będzie stwarzał niczym niekontrolowaną, nieuzasadnioną ingerencję nieograniczonej liczby osób, poprzez obserwację z bardzo bliska wprost w okna mieszkań i przedszkola. Wadliwe w całej procedurze jest nadużycie przez Gminę władztwa planistycznego.
W ocenie skarżącego, treść Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Mrągowa, przyjęta uchwałą Rady Miejskiej
w Mrągowie Nr XXXII/2/2013 z dnia 25 kwietnia 2013 r. – z późn. zm. – nie pozostawia wątpliwości, że na terenach o funkcji przyrodniczej i zieleni nieurządzonej, powierzchnia biologicznie czynna powinna wynosić100%, podczas gdy w § 198 pkt 8 zaskarżonej uchwały zawarto zapis i ustalenia sprzeczne ze studium uwarunkowań, tj. iż maksymalna wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi 50 %.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazano, że działania Gminy realizowane są cyklicznie, a ich celem jest stworzenie jasnego i jednolitego systemu rozwoju Gminy. W trakcie sporządzania dokumentów planistycznych do organu wpływały wnioski i uwagi dotyczące kształtowania zabudowy na terenie Gminy. Skarżący uczestniczył czynnie w procedurze planistycznej, ponieważ sam składał wniosek o wprowadzenie zmian do ustaleń Planu. Podczas regulacji,
w Planie należy zachować jako priorytet zasadę proporcjonalności. Zasada ta nie została w przedmiotowej sprawie naruszona.
Podniesiono, że Plan był już przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Sąd stwierdził nieważność Planu w odniesieniu do kilku jednostek redakcyjnych, w pozostałym zakresie skargę oddalił. Nie dostrzegł jednak żadnych nieprawidłowości w zakresie zarzutów skarżącego.
Zdaniem organu, nietrafiony jest zarzut przeznaczenia terenu D43aZ niezgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy. Teren objęty skargą został sklasyfikowany w obszarze funkcjonalnym
o przeważającej funkcji turystyczno-wypoczynkowej i jako teren predysponowany do pełnienia funkcji przyrodniczej z ograniczonym zagospodarowaniem. Powyższe wynika z rysunków studium. Użyte w studium sformułowania wskazują na możliwość zabudowy obszaru D43aZ obiektami ściśle powiązanymi z funkcją z zakresu sportu, turystyki, rekreacji.
Organ nie podzielił też stanowiska skarżącego, że wieża będzie stanowiła usługi komercyjne. Ma się ona przyczynić do promocji regionów, przez które przebiega, służyć ma zarówno mieszkańcom, jaki i turystom.
Burmistrz, sporządzając Plan, korzysta z przyznanego "władztwa planistycznego", które uprawnia do określania warunków zagospodarowania przestrzeni. Wskazano, że ingerencja planistyczna gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu przez władze publiczne, jednakże w ocenie organu, wprowadzone regulacje znajdują swoje uzasadnienie konkretnym interesem wspólnoty. Indywidualne prawo własności skarżącego nie napotyka indywidualnych ograniczeń. Prawo własności nie jest jednakże nieograniczone i absolutne, bowiem regulacjom przewidującym ochronę własności towarzyszą jednocześnie normy dopuszczające ingerencję w to prawo.
Podsumowując, stwierdzono, że skarga sformułowana jest w sposób lakoniczny, a zarzuty zostały opisane bez wskazania, na czym dokładnie miałyby polegać naruszenia interesu prawnego poza wskazaniem, że ustalenia Planu są niezgodne
z planami strony, co w żadnym wypadku nie może przesądzać o naruszeniu jakiegokolwiek interesu. Tworzone prawo nie było wymierzone w jakikolwiek interes prawny pojedynczego inwestora, co próbowano udowodnić, a wręcz przeciwnie, plany miejscowe stanowią generalne zasady rozwoju całego obszaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej dalej jako p.p.s.a., kontrola ta obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Podkreślenia wymaga, że sądowa kontrola administracji jest wyłącznie kontrolą legalności zaskarżonych do sądów aktów, bowiem sądy administracyjne nie są powołane do kontroli słuszności, czy też celowości działań organów administracji publicznej. Oznacza to, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem
tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uchwała w zaskarżonej części jest sprzeczna z prawem.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, że skarga została oparta m.in. na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 594), dalej zwanej u.s.g. W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Niewątpliwie, określona powyżej przez ustawodawcę legitymacja do wniesienia skargi na uchwały organu gminy jest legitymacją szczególną w stosunku do wynikającej z art. 50 p.p.s.a. Zaostrzono tu bowiem w stosunku do podstawowej regulacji sądowoadministracyjnej, rygory związane z wnoszeniem skarg z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały organu gminy i posiada charakter przepisu szczególnego. Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwóch odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą zawiązany prawnie w inny sposób np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy. Pojęcie interesu prawnego odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego, wynikających z norm prawa, a zaskarżonym aktem. Interes prawny, rozumiany jako uprawnienia i obowiązki prawne, musi wynikać z normy prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną strony skarżącej. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że interes ten musi być bezpośredni, konkretny i realny. Interes ten rozumiany musi być jako obiektywna, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Należy podkreślić, że od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny polegający na tym, że podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia normy prawa, dotyczącej jego sytuacji prawnej. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek. Naruszenie takie powinno mieć charakter ingerencji w indywidualny interes prawny lub uprawnienie podmiotu i wywołać skutki uzasadniające skorzystanie z możliwości zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi wystąpić najpóźniej w chwili wnoszenia skargi i nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości. Zdarzenia przyszłe i w pewnym sensie niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym.
W ocenie Sądu, analiza wniesionej skargi, pozwala na uznanie, że
w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącego, który w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały był właścicielem działki nr [...], położonej na terenie D43aZ, objętym Planem. Spełnione zostały zatem wymogi do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi z uwagi na podniesione
w niej zarzuty.
Sąd, kontrolując skarżoną uchwałę stwierdził, że wskazane w skardze zarzuty dotyczące zapisu § 197 ust. 2 pkt 2 są uzasadnione, ponieważ postanowienia te są sprzeczne z prawem.
Niewątpliwie prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21
ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy
i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei, stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji – ograniczenia w zakresie korzystania
z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje także przepis art. 140 ustawy kodeks cywilny, zgodnie z którym
– w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego - właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki
i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają z przepisów wielu ustaw. W niniejszej sprawie istotne jest ograniczenie, wynikające z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm.), powoływanej dalej jako u.p.z.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wyposażenie rady gminy w kompetencje do wiążącego określania treści prawa własności nieruchomości jest głównym atrybutem władztwa planistycznego gminy. W myśl art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz
z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Współkształtowanie przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wraz
z innymi przepisami prawa własności stanowi – przewidziane w art. 140 kodeksu cywilnego – przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania tego prawa.
W rozpoznawanej sprawie, na terenach oznaczonych w Planie symbolem D43aZ – działki nr [...] i [...], sąsiadujących z działką skarżącego, oznaczoną nr [...] - dopuszczono lokalizację wieży widokowej o wysokości do 15 m. Wieża widokowa sąsiaduje z nieruchomością skarżącego i bez wątpienia na nią oddziałuje. Jej usytuowanie pozwala na obserwację z bliskiej odległości nieruchomości skarżącego, także pomieszczeń w budynku. Jak wynika z załączonych zdjęć, wieża znajduje się
w bliskim sąsiedztwie nieruchomości skarżącego. Wieża może mieć wysokość do 15 m, a więc jest dużo wyższa od pozostałych budynków, które mogą zostać usytuowane na terenie D43aZ (do 8 m maksymalnie i 1 kondygnacja nadziemna). Rozwiązanie takie jest, w ocenie Sądu niezrozumiałe i nieuzasadnione. Jeśli ustalono, że wysokość budynków nie może przekraczać 8 m, zgoda na usytuowanie obiektu o wysokości 15 m na tym terenie nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Wyposażenie gminy w ingerencję w sferę prawa własności ma na celu m.in. zagwarantowanie wykonywania zadań oraz zaspokajania potrzeb społeczności. W przedmiotowej sprawie żadne racjonalne przesłanki budowy wieży na przedmiotowym terenie nie wystąpiły. Nie pozostaje to w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów ogólnospołecznych. Organ wskazał, że zaskarżone regulacje uzasadnione są konkretnym interesem wspólnoty, a skarżący, stawiając swój interes ponad interesami innych mieszkańców, zdaje się zapominać, że oni również mają prawo do realizacji swoich zamierzeń.
Stanowisko organu jest całkowicie niezrozumiałe, bowiem Sąd nie znajduje żadnego interesu wspólnoty w umiejscowieniu wieży na powyższym terenie. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby usytuować wieżę na terenie D43aZ, w miejscu niekolidującym
z zabudową mieszkaniową.
Władztwo planistyczne gminy nie uzasadnia zatem, zdaniem Sądu, dopuszczenia na terenie D43aZ (działki nr [...] i [...]), lokalizacji wieży widokowej do 15 m wysokości.
Nie można też zgodzić się z zarzutem organu, że skarga sformułowana została
w sposób lakoniczny, a zarzuty zostały opisane bez wskazania, na czym dokładnie miałyby polegać naruszenia interesu prawnego skarżącego poza wskazaniem, że ustalenia Planu są niezgodne z planami strony, co w żadnym wypadku nie może przesądzać o naruszeniu jakiegokolwiek interesu.
Skarżący jasno i precyzyjnie wskazał, że korzysta z nieruchomości nr [...], zabudowanej budynkiem wielolokalowym, o przeznaczeniu mieszkalnym
i niemieszkalnym, pełniącym funkcję oświatowo-wychowawczą, w którym funkcjonuje przedszkole niepubliczne. Podniósł, że na skutek wybudowania wieży, będzie musiał znosić znacznie większe, niż dotychczas immisje, które zakłócą wykorzystywanie jego nieruchomości. Obiekt wieży, będzie górował nad nieruchomością skarżącego i będzie stwarzał niekontrolowaną, niczym nieuzasadnioną ingerencję nieograniczonej liczby osób, poprzez obserwację z bardzo bliskiej odległości wprost w okna mieszkań
i przedszkola, osób przebywających w budynku i na placu zabaw. Jak wynika
z załączonego zdjęcia (k. 20 akt sądowych), obawy skarżącego w tym zakresie są
w pełni uzasadnione, bowiem wieża usytuowana jest w pobliżu nieruchomości skarżącego i możliwa jest z niej nieskrępowana obserwacja tej nieruchomości.
Brak jest zatem racjonalnego uzasadnienia dla wprowadzenia zaskarżonych zapisów
w Planie. Niewątpliwie wpływają one zaś na uprawnienia skarżącego. Organ nie wskazał zaś konkretnego interesu wspólnoty w wybudowaniu w tym miejscu wieży. Władztwo planistyczne Gminy zostało zatem nadużyte, poprzez uchwalenie przepisów, objętych przedmiotowym wyrokiem, co oznacza istotne naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 u.p.z.p. oraz art. 140 kodeksu cywilnego, skutkujące konicznością stwierdzenia nieważności uchwały w powyższym zakresie.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że za nadużycie władztwa planistycznego uznaje się nadmierną ingerencję w sferę prawa własności, która to ingerencja nie pozostaje
w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia (por. np. wyrok NSA z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1132/14, CBOSA czy wyrok NSA z 8 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2110/17, LEX
nr 2494135.). Dodatkowo w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że
w procedurze kształtowania polityki przestrzennej, interes jednostki, wskazany w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., nie może zostać pominięty, a więc należy brać pod uwagę nie tylko walory ekonomiczne przestrzeni (art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.) czy potrzeby interesu publicznego, ale i kwestie ochrony prawa własności (zob. wyrok NSA z 5 czerwca
2019 r., sygn. akt II OSK 598/19, LEX nr 2737008 oraz powołane tam orzecznictwo), czego w niniejszym przypadku nie uczyniono.
Z przepisów przedmiotowego planu nie wynika z jakiego względu organ przyjął, iż wieża widokowa, której budowę dopuszczono na terenie D43aZ, może mieć wysokość blisko dwukrotnie wyższą od innych zabudowań, ani też nie wyjaśniono możliwości jej usytuowania przy granicy działek o innym przeznaczeniu, tym bardziej, że obszar D43aZ przeznaczony na tereny zieleni naturalnej jest rozległy. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że plan miejscowy nie może zawierać rozwiązań, które wprowadzałyby rozstrzygnięcia wprawdzie dopuszczalne prawnie, ale nieuzasadnione z punktu widzenia wymogu racjonalności. Wymóg racjonalności postanowień planu miejscowego jest również wprost akcentowany w orzecznictwie, i zgodnie z nim w procesie stanowienia planu gmina musi przyjąć optymalne rozwiązania mieszczące się
w granicach obowiązujących przepisów. Obywatele, w tym szczególnie właściciele nieruchomości, mogą oczekiwać, że gmina, gospodarując przestrzenią, będzie to czyniła tak, aby ograniczyć ingerencję w sferę praw własnościowych do niezbędnego minimum, jednocześnie dając dowody racjonalności podejmowanych rozwiązań
(K. Wlaźlak, Racjonalność planowania w prawie administracyjnym, Warszawa 2015, LEX/el.). W ocenie Sądu, jak już wyżej wykazano, brak jest racjonalnych argumentów przemawiających za dopuszczeniem (i zrealizowaniem) budowy wieży widokowej przy nieruchomości skarżącego; nie wpływa ona również na zachowanie ładu przestrzennego okolicy. Tym samym stwierdzić należy, że organ przekroczył przysługujące mu władztwo planistyczne.
Odnosząc się do stanowiska organu, ze przedmiotowa uchwała była już przedmiotem skargi, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
i Sąd, stwierdził jej nieważność w odniesieniu do kilku jednostek redakcyjnych,
a w pozostałym zakresie skargę oddalił, nie dostrzegając żadnych nieprawidłowości
w zakresie zarzutów skarżącego, podnieść należy, że stanowisko takie jest nieuzasadnione.
Sprawa ze skargi na przedmiotową uchwałę, zakończona wyrokiem Sądu z dnia
28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 321/18, nie dotyczyła kwestii podniesionych
w przedmiotowej skardze. Sąd nie orzekał w zakresie nią objętym. Skarga oraz orzeczenie dotyczyły kwestii Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] oraz postanowień § 7 ust. 2 i 3, § 9 ust. 1 pkt 1, § 12 pkt 2, § 13 ust. 1 pkt 3 i 5, ust. 5 pkt 3, ust. 6 pkt 3, § 13 ust. 6 pkt 3, § 24, § 26 ust. 3, § 66 ust. 3 pkt 15, § 111, § 137, § 138, § 140, § 142, § 143,§ 150, § 154, § 155, § 166, § 170, § 177, § 200, § 204 i § 208 ust. 3 pkt 5 Planu.
Tym samym, nie można przyjąć, że Sąd nie dostrzegł w tym wyroku żadnych nieprawidłowości w zakresie zarzutów skarżącego, ponieważ zarzuty te nie były objęte ani skargą, ani wyrokiem. Tym samym, w sprawie nie ma zastosowania art. 153 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, dotyczących niezgodności Planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Mrągowa, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Mrągowie Nr XXXII/2/2013 z dnia 25 kwietnia
2013 r. – z późn. zm., Sąd nie podziela zarzutów skargi w tym zakresie. Organ wskazał, że przeznaczenie w Planie terenu D43aZ wynika z rysunków i części tekstowej studium, co Sąd podziela. Pozostaje to jednak bez wpływu na ocenę Sądu co do zaskarżonej uchwały.
Wobec powyższego, kontrolując zaskarżoną uchwałę w zakresie wskazanym wyżej, Sąd stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził w pkt. I wyroku nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 197 ust. 2 pkt 2, obejmującej działki
nr [...] i [...].
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.
z 2018 r., poz. 265).