II SA/OL 174/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy na decyzję odmawiającą odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia, uznając, że gmina nie realizowała terminowo inwestycji modernizującej oczyszczalnię.
Gmina Miejska G. zaskarżyła decyzję odmawiającą odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia wodnoprawnego. Gmina argumentowała, że przesunięcia w harmonogramie modernizacji oczyszczalni były spowodowane trudnościami finansowymi i procedurami przetargowymi, a termin zakończenia inwestycji został dotrzymany. Sądy administracyjne uznały jednak, że kluczowe jest terminowe realizowanie poszczególnych etapów przedsięwzięcia zgodnie z przedłożonym harmonogramem, a nie tylko terminowe zakończenie całej inwestycji. W związku z tym, że harmonogram był wielokrotnie zmieniany i etapy prac ulegały opóźnieniom, odmowa odroczenia opłaty była zasadna.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miejskiej G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o odmowie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Gmina wnioskowała o odroczenie płatności opłaty za I kwartał 2004 r. do 30 września 2004 r., argumentując, że modernizuje oczyszczalnię ścieków, co ma usunąć przyczyny ponoszenia opłat. Podstawowym warunkiem odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej, zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska, jest terminowe realizowanie przedsięwzięcia, które ma usunąć przyczyny ponoszenia tych opłat. Gmina przedstawiła kilka wersji harmonogramu realizacji inwestycji, które znacząco różniły się od siebie, wskazując na opóźnienia w poszczególnych etapach, w tym w procedurze przetargowej i wyłonieniu wykonawcy. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że gmina nie spełniła warunku terminowej realizacji przedsięwzięcia, ponieważ harmonogram prac ulegał wielokrotnym przesunięciom w stosunku do pierwotnie przedłożonego. Sąd podkreślił, że ustawa wymaga terminowej realizacji poszczególnych etapów, a nie tylko terminowego zakończenia całej inwestycji, a interpretacja ta wynika z racjonalności ustawodawcy i wymogu przedłożenia szczegółowego harmonogramu. W związku z tym, że gmina nie wykazała terminowości realizacji przedsięwzięcia zgodnie z przedłożonym harmonogramem, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przesunięcia w harmonogramie poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia, które nie są realizowane terminowo zgodnie z przedłożonym harmonogramem, stanowią podstawę do odmowy odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo ochrony środowiska wymaga terminowej realizacji przedsięwzięcia jako warunku odroczenia opłaty. Terminowość ta jest oceniana na podstawie przedłożonego harmonogramu z podziałem na etapy. Opóźnienia w realizacji poszczególnych etapów, nawet jeśli nie wpływają na ostateczny termin zakończenia inwestycji, wykluczają możliwość skorzystania z odroczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.o.ś. art. 317 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Terminowa realizacja przedsięwzięcia jest bezwzględną przesłanką odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej.
u.p.o.ś. art. 318 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 318 § 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 318 § 6
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Organ odmawia odroczenia terminu płatności w drodze decyzji, jeżeli nie spełnione są warunki odroczenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.o.ś. art. 273 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 276 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 285 § 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 320 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 320 § 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez gminę warunku terminowej realizacji przedsięwzięcia modernizującego oczyszczalnię ścieków, zgodnie z przedłożonym harmonogramem. Interpretacja pojęcia "terminowo realizuje przedsięwzięcie" jako wymogu terminowości poszczególnych etapów, a nie tylko końcowego terminu realizacji inwestycji.
Odrzucone argumenty
Przesunięcia w harmonogramie były spowodowane trudnościami finansowymi i procedurami przetargowymi, a nie winą gminy. Terminowe zakończenie całej inwestycji zostało dotrzymane. Organ I instancji mógł skorzystać z art. 320 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, co świadczy o braku przekonania co do nieterminowości realizacji.
Godne uwagi sformułowania
bezwzględną przesłanką warunkującą możliwość odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej [...] jest realizowanie terminowo przedsięwzięcia przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują możliwości zmiany określonego w decyzji harmonogramu realizacji przedsięwzięcia terminowość realizacji przedsięwzięcia winna być natomiast oceniana właśnie na podstawie złożonego przez stronę wniosku zawierającego opis realizowanego przedsięwzięcia oraz załączonego harmonogramu.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący
Alicja Jaszczak-Sikora
członek
Katarzyna Matczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu terminowej realizacji przedsięwzięcia jako warunku odroczenia opłat środowiskowych, w tym konieczność przestrzegania harmonogramu poszczególnych etapów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odroczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska na podstawie Prawa ochrony środowiska. Interpretacja pojęcia "terminowo realizuje" może być stosowana analogicznie w innych kontekstach, gdzie wymagana jest terminowość realizacji projektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa ochrony środowiska dotyczący opłat i odroczeń, a także pokazuje, jak sądy interpretują wymogi formalne i proceduralne w kontekście realizacji inwestycji przez samorządy.
“Gmina przegrywa walkę o odroczenie opłaty środowiskowej przez opóźnienia w modernizacji oczyszczalni.”
Dane finansowe
WPS: 3102,64 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 174/05 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2005-05-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/ Alicja Jaszczak-Sikora Marzenna Glabas /przewodniczący/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Alicja Jaszczak- Sikora Katarzyna Matczak (spr.) Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w I kwartale 2004 r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" Marszałek Województwa, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta G. z dnia 16 kwietnia 2004r., działając na podstawie art. 318 ust.6 w zw. z art. 316 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ze zm), odmówił odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej w wysokości 3.102,64 zł za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego w I kwartale 2004r. do dnia 30 września 2004r. W uzasadnieniu wskazano, iż bezwzględną przesłanką warunkującą możliwość odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska jest wystąpienie ze stosownym wnioskiem przez stronę zobowiązaną do jej ponoszenia oraz realizowanie terminowo przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia opłat podwyższonych w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku -art. 317 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska. Gmina Miejska G. od grudnia 2002r. realizuje inwestycję polegającą na przebudowie istniejącej oczyszczalni ścieków w celu poprawienia parametrów odprowadzanych ścieków. Podkreślono, że zgodnie z przedstawionym harmonogramem prac - w piśmie uzupełniającym wniosek z dnia 13 lipca 2004r.- od miesiąca kwietnia 2004r. trwają roboty budowlano-technologiczne związane z modernizacją oczyszczalni ścieków, jednakże porównując obecnie przedłożony harmonogram prac z harmonogramem dołączonym do wniosku o odroczenie terminu płatności opłat za korzystanie ze środowiska z dnia 20 maja 2003r. wynika, że w trakcie prowadzenia inwestycji nastąpiło przesunięcie w realizacji poszczególnych etapów prac. Wprawdzie przyczynę tych przesunięć stanowiła procedura zamówień publicznych, jednakże przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują możliwości zmiany określonego w decyzji harmonogramu realizacji przedsięwzięcia, ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięczne. Zatem Gmina G. winna we własnym interesie uwzględnić wszelkie okoliczności związane z realizacją przedsięwzięcia mogące spowodować ewentualne przesunięcia i uwzględnić je w sporządzanym pierwotnie harmonogramie prac. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Burmistrz Miasta G. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że jedyną przyczyną niespełnienia warunków odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty z tytułu korzystania ze środowiska były zmiany zaistniałe w harmonogramie realizacji przedsięwzięcia prowadzonego przez gminę. Przyznano, iż wprawdzie harmonogram realizacji kilku etapów przedsięwzięcia uległ pewnym przesunięciom, lecz powodem tego stanu rzeczy była trudna sytuacja finansowa gminy i problemy z zabezpieczeniem finansowym inwestycji. Podano, iż w momencie zapewnienia najkorzystniejszego dla gminy system finansowania inwestycji - w ramach dotacji z programu SAPARD uzyskano niemal 75% jej sfinansowania zamiast planowanej pożyczki z WFOSiGW w O. - odmówiono gminie dalszego odroczenia terminu płatności za kolejne kwartały opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska, co jest w ocenie odwołującej głęboko krzywdzące. Wyjaśniono, iż wprawdzie odwołujący się mógł wcześniej poinformować organ o zmianach w harmonogramie realizacji inwestycji lecz z uwagi na brak pisemnego potwierdzenia przyznania dotacji, w oparciu o który to dokument można było przystąpić do procedury przetargowej i wyboru wykonawcy inwestycji nie można było ustalić ostatecznej wersji harmonogramu prac. Kolejny problem wyłonił się w trakcie procedury przetargowej, bowiem jedyny oferent przedstawił wyższą kwotę wykonania inwestycji niż przewidziano w budżecie miasta, co spowodowało konieczność unieważnienia przetargu i uzyskania zgody ARiMR na zastosowanie procedury negocjacyjnej w celu wyłonienia wykonawcy. Działania te wpłynęły na dalsze przesunięcie w czasie, jednak podkreślono, iż wykonawca zobowiązał się do zakończenia inwestycji do 31 sierpnia 2004r., a zatem zmiany harmonogramu inwestycji polegają jedynie na przesunięciu pewnych działań, które zostaną zakończone w planowanym wcześniej terminie do 30 września 2004r. Potwierdzono, że przepisy ustawy prawo ochrony środowiska zawierają regulacje, których celem jest zdyscyplinowanie podmiotów korzystających ze środowiska do zrealizowania przedsięwzięć, których wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia opłat podwyższonych lub kar i w sytuacji, gdy inwestycja nie jest realizowana w terminie podmiot korzystający z odroczenia ponosi konsekwencje wynikające z art. 320 ust. l ustawy. W przepisie tym dopuszczono jednak uznaniowość dla podjęcia przez organ stosownych działań, zatem w ocenie odwołującego ustawodawca przewidział możliwość pewnych komplikacji w realizacji przedsięwzięcia, które w uzasadnionych sytuacjach nie są karane koniecznością poniesienia opłat. Warunkiem niezbędnym do wymierzenia obowiązku uiszczenia opłat jest niewątpliwie fakt niezrealizowania inwestycji w terminie, a w przypadku odwołującego się taki fakt nie zaistnieje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż jednym z koniecznych warunków do odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej jest terminowa realizacja inwestycji, która ma usunąć przyczyny ponoszonych opłat w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku - art. 317 ust. l i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wniosek o odroczenie terminu płatności musi spełniać enumeratywnie wskazane elementy, przy czym stosownie do art. 318 ust. l, 3 i 6 wymienionej ustawy organ w drodze decyzji odmawia odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej, jeżeli nie spełnione są warunki odroczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż z analizy akt niniejszej sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż inwestycja polegająca na modernizacji oczyszczalni ścieków nie jest realizowana terminowo. W sprawie realizacji przedsięwzięcia Gmina Miejska G. przedstawiała kilka harmonogramów realizacji poszczególnych etapów prac znacząco różniących się pomiędzy sobą, w których uwzględniane były każdorazowo przesunięcia mające miejsce w toku realizacji inwestycji. I tak według pierwotnego harmonogramu realizacji przedsięwzięcia w I kwartale 2004r. miał zostać przeprowadzony rozruch technologiczny (stwierdzono to w toku przeprowadzonej kontroli w dniu 10 lutego 2004r.), natomiast inna wersja harmonogramu realizacji przedsięwzięcia "uaktualniona i ostateczna" przedstawiona przy piśmie z dnia 11 lutego 2004r. wskazywała, iż w I kwartale 2004r. przewidziano ogłoszenie o przetargu na wykonanie robót oraz przeprowadzenie procedury przetargowej, natomiast jeszcze inna wersja harmonogramu przedstawiona przy piśmie uzupełniającym wniosek w niniejszej sprawie, przewiduje przesunięcie końcowego terminu zakończenia procedury przetargowej z miesiąca marca na maj 2004r. Wobec zebranych w sprawie materiałów i wyjaśnień wnioskodawcy wynika, że w I kwartale 2004r. modernizacja oczyszczalni ścieków przez Gminę nie była realizowana terminowo zwłaszcza, iż wobec pierwotnego harmonogramu w tym okresie winien nastąpić już rozruch technologiczny, a w rzeczywistości nie doszło nawet do wyłonienia wykonawcy - nastąpiło to dopiero w czerwcu 2004r. Okoliczności opóźnienia w realizacji poszczególnych etapów inwestycji nie kwestionuje sam odwołujący się, a jedynie inaczej ocenia skutki takiego opóźnienia. Powołano się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 sierpnia 2004r. sygn. akt "[...]" i "[...]" (nie publ.), w którym wyrażono stanowisko, iż sytuacja w której strona nie wywiązała się z pierwotnie przyjętego harmonogramu wyklucza niezbędną przesłankę do ubiegania się o odroczenie opłaty, a mianowicie terminowość wykonania przedsięwzięcia. Poza tym wyjaśniono, że przepis art. 320 ust. l i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, na który powołała się strona, dotyczy innej sytuacji prawnej, gdyż dotyczy postępowania po zrealizowaniu przedsięwzięcia. Przepis ten reguluje dwie sytuacje prawne, przewidując określone działania organu (zastosowanie sankcji) po zrealizowaniu przedsięwzięcia w sposób nieterminowy (ust. 1) lub nieterminowej jego realizacji i upoważniając organ do działań jeszcze przed zakończeniem przedsięwzięcia (ust. 2), przy czym żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca w realiach rozpatrywanej sprawy. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze Gmina Miejska G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Powtórzono argumenty odwołania, iż poza sporem pozostaje kwestia przesunięcia realizacji kilku etapów przedsięwzięcia, jednakże w ocenie skarżącej harmonogram prac należy traktować jako całość, którego datami granicznymi jest rozpoczęcie przedsięwzięcia i jego zakończenie. Powołano się na realia, w jakich funkcjonują samorządy, gdzie czasami nie sposób jest przewidzieć przeszkód mogących wpłynąć na pierwotnie przyjęty harmonogram. Nie budzi jednak wątpliwości skarżącego fakt, że przekroczenie daty zakończenia przedsięwzięcia skutkuje sankcjami w postaci decyzji nakazującej uiszczenie odroczonych opłat. Skarżący wyraził pogląd, że stwierdzenie, iż przedsięwzięcie jest realizowane nieterminowo może być uzasadnione tylko w sytuacji, gdy: - przedsięwzięcie nie zostało rozpoczęte w terminie, - przedsięwzięcie jest realizowane, lecz opóźnienia w realizacji poszczególnych etapów harmonogramu nie dają szansy na zakończenie przedsięwzięcia w terminie, - zakończono realizację przedsięwzięcia po planowanym terminie. Kontrola pracowników organu I instancji w dniu 10 lutego 2004r. wykazała wprawdzie zmiany w stosunku do pierwotnego harmonogramu etapów realizacji przedsięwzięcia i zobowiązała do złożenia stosownych wyjaśnień lecz mimo złożenia takich wyjaśnień organ odmówił odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za IV kwartał 2003r., jak i za I i II kwartał 2004r. Dodatkowo argumentowano, iż organ I instancji zezwolił stronie skarżącej na odroczenie terminu opłaty podwyższonej za pierwsze trzy kwartały 2003r. do dnia 30 września 2004r., w związku z czym miał prawo wobec zaistniałej sytuacji skorzystać z sankcji przewidzianej w art. 320 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska. Skoro taka decyzja nie została jednak wydana to może to świadczyć o niepełnym przekonaniu odnośnie nieterminowości realizacji przedsięwzięcia. Podniesiono, iż strona skarżąca wskazywała na brak zagrożenia dla zakończenia realizacji przedsięwzięcia w zakładanym terminie, czyli do 30 września 2004r. i termin ten został dotrzymany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Kolegium dodatkowo wyjaśniło, iż podstawą odroczenia opłat z tytułu korzystania ze środowiska jest "terminowe realizowanie przedsięwzięcia", a nie jak to wywodzi strona skarżąca "terminowe zrealizowanie przedsięwzięcia", gdyż terminowe zrealizowanie przedsięwzięcia jest przesłanką do zastosowania art. 319 ust. l -3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty administracyjne pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm). Wzruszenie decyzji może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię ponoszenia opłat związanych z korzystaniem ze środowiska reguluje ustawa z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Zgodnie z art. 273 ust. l opłata za korzystanie ze środowiska ponoszona jest m.in. za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Natomiast podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska (art. 276 ust. l ustawy). W myśl art. 285 ust. 2 ustawy podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Ustawodawca przewidział w Dziale IV ustawy możliwość odroczenia opłaty podwyższonej. I tak art. 317 ust. l ustawy stanowi, że termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Przy czym odroczenie może objąć opłaty najwyżej w części, w jakiej przewyższa ona kwotę opłaty, jaką ponosiłby podmiot korzystający ze środowiska w przypadku, gdyby posiadał pozwolenie albo inną wymaganą decyzję. Termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, o którym mowa wyżej. Podmiot starający się o odroczenie terminu płatności opłaty ma obowiązek złożyć wniosek do właściwego organu przed upływem terminu, w którym opłaty winny być uiszczone. Wniosek taki z kolei winien zawierać: wskazanie wysokości opłaty lub kary, o której odroczenie terminu płatności występuje strona, opis realizowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 317 ust. l oraz harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy (art. 318 ust. l i 3 ustawy). Właściwy organ może odmówić odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej w drodze decyzji jedynie wówczas, gdy wnioskodawca nie spełni warunków do odroczenia przewidzianych ustawą. W sprawie niniejszej jak wynika z akt postępowania administracyjnego, wniosek o odroczenie terminu płatności do dnia 30 września 2004r. opłaty podwyższonej za I kwartał 2004r. został złożony do organu I instancji w dniu 20 kwietnia 2004r. Z pisma Gminy wynikało, że uzasadnienie dla niniejszego wniosku zostało przedstawione wraz z pozostałymi ustawowymi danymi przy wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za I kwartał 2003r., który następnie został uzupełniony wyjaśnieniami z dnia 11 lutego 2004r. Z przedstawionych zatem materiałów w sprawie, na które powołała się strona skarżąca wynika, że przedłożyła ona co najmniej trzy różne harmonogramy etapów prac związanych z podjętym przedsięwzięciem polegającym na modernizacji oczyszczalni ścieków w G.. W pierwotnym harmonogramie tych prac - protokół kontroli z dnia 10 lutego 2004r. wynikało, iż proces budowlany zostanie zakończony z grudniem 2003r., natomiast okres styczeń - czerwiec 2004r. to okres przewidziany dla rozruchu technologicznego oczyszczalni oraz uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Ten też harmonogram stanowił podstawę do podjętych przez organ I instancji decyzji o odroczeniu terminu płatności opłaty podwyższonej za I, II i III kwartał 2003r. do 30 września 2004r. Z kolejnego harmonogramu prac w ramach realizacji tej samej inwestycji przedstawionego przy piśmie z dnia 11 lutego 2004r. wynikało już, że proces budowlany nie został jeszcze rozpoczęty z początkiem 2004r., gdyż w styczniu nastąpiło dopiero ogłoszenie o przetargu na wykonawstwo inwestycji, zaś w okresie od lutego do marca 2004r. miała nastąpić procedura przetargowa dotycząca wyłonienia wykonawcy robót, w kwietniu przewidziano natomiast podpisanie umowy z wykonawcą. Jeszcze inny harmonogram przedstawiony został w wyjaśnionych przedłożonych przy piśmie z dnia 13 lipca 2004r., gdzie w okresie od lutego do maja 2004r. przewidziano procedurę przetargową na wykonanie inwestycji, zaś w miesiącu czerwcu 2004r. podpisano umowę z wykonawcą. Termin dla realizacji samych prac budowlanych zapisano natomiast w okresie od lipca do sierpnia 2004r. mimo, że w pierwotnych harmonogramie prace te miały zostać ukończone w grudniu 2003r. Właściwie zatem organy orzekające w sprawie ustaliły i okoliczności tej nie kwestionuje strona skarżąca, iż pierwotny harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy ulegał przesunięciom, z uwagi na pojawiające się w toku inwestycji problemy. Prawidłowo też organ odwoławczy uznał w momencie podejmowania rozstrzygnięcia w tej sprawie, że przedsięwzięcie Gminy nie było realizowane terminowo w oparciu o pierwotnie przedłożony organowi I instancji harmonogram jego realizacji. Wobec twierdzenia strony skarżącej, iż nie może stanowić podstawy do odmowy odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska okoliczność przesunięć w ramach poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia przedstawionego w harmonogramie tych prac, istotnego znaczenia nabiera wyjaśnienie treści normy prawnej określonej w art. 318 ust. 6 w zw. z art. 317 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska. Z literalnego brzmienia pierwszego z wymienionych przepisów wynika, że podstawą do odmowy odroczenia terminu płatności opłaty jest tylko przypadek, gdy nie są spełnione warunki odroczenia określone ustawą. Ustawodawca posłużył się zatem przy konstrukcji tej normy prawa negacją i odesłaniem do przepisu określającego warunki odroczenia tej opłaty. Bezwzględnym warunkiem do odroczenia opłaty podwyższonej jest złożenie wniosku pochodzącego od podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. W ustawie Prawo ochrony środowiska brak jest definicji pojęcia "realizuje on terminowo przedsięwzięcie" a od jego wyjaśnienia uzależnione jest ustalenie w niniejszej sprawie ustalenie, czy inwestor ubiegając się o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej realizuje terminowo przedsięwzięcie mające na celu usunięcie przyczyn ponoszenia tych opłat. Dokonując wykładni tego pojęcia należy jednak mieć na uwadze okoliczność, iż odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej lub kary stanowi wyjątek od generalnego, powszechnego ponoszenia wskazanych opłat, a zatem stosownie do ugruntowanego już w zakresie stosowania wszelkich ulg, zwolnień, czy odroczeń stanowiska sądownictwa administracyjnego oraz przedstawicieli nauki nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Skarżący domaga się aby uznać, iż ustawodawca posługując się określeniem terminowo realizuje przedsięwzięcie miał na uwadze nie terminowe realizowanie poszczególnych etapów przedsięwzięcia lecz sytuację, gdy nie rozpoczęto przedsięwzięcia w terminie wskazanym w harmonogramie, gdy realizacja poszczególnych etapów przedsięwzięcia znajduje się w takim stanie, że nie ma możliwości aby przedsięwzięcie zostało zakończone w terminie, bądź też gdy nastąpiła realizacja przedsięwzięcia po planowanym terminie jej zakończenia wskazanym w harmonogramie. Na brak słuszności tak wybiórczo rozumianego sformułowania "terminowo realizuje przedsięwzięcie" wskazują następujące okoliczności. Po pierwsze przepis art. 317 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska zobowiązuje organ do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej, która podejmowana jest nie w ramach uznania administracyjnego lecz ma charakter decyzji związanej co oznacza, iż w razie spełnienia określonej dyspozycji normy prawnej organ zobligowany jest wydać decyzję o określonej treści. Przy takim charakterze decyzji o odroczeniu terminu płatności opłaty podwyższonej - a przez zapis art. 318 ust.6 tej ustawy ten sam charakter posiada decyzja w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności - przy sugerowanym przez stronę skarżącą rozumieniu pojęcia terminowo realizuje przedsięwzięcie organ zobowiązany byłby do dokonywania samodzielnych ustaleń [bez jakichkolwiek wskazówek ze strony powołanej wyżej normy prawnej w oparciu o jakie materiały i dowody stwierdzić], czy realizacja przedsięwzięcia na określonym etapie przy braku zgodności jej realizacji z przedłożonym harmonogramem prac ma szansę na jej zakończenie we wskazanym wcześniej terminie, czy też w żadnym razie nie ma możliwości ukończenia jej w tym terminie. W tym zakresie organ zmuszony byłby do dokonywania ustaleń w ramach uznania administracyjnego, co nie byłoby do pogodzenia z związanym charakterem decyzji podejmowanej w sprawie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej. Kolejnym argumentem nie pozwalający na proponowaną interpretację powołanego przepisu art. 317 ust. l wymienionej ustawy jest konieczność przedłożenia we wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej jako niezbędnego elementu m.in. harmonogramu realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy. Mając na uwadze racjonalność działania ustawodawcy wymóg ten służył określonym celom mobilizującym podmioty realizujące przedsięwzięcie do planowego i terminowego działania w celu skorzystania z ulgi w trakcie realizacji przedsięwzięcia jaką jest niewątpliwie odroczenie terminu płatności opłat podwyższonych. Zakładając jednak, że w przypadku wystąpienia o odroczenie mają znaczenie jedynie daty graniczne tego harmonogramu tj. data początkowa i końcowa należałoby uznać, ze wymóg przedłożenia harmonogramu ze wskazaniem poszczególnych etapów prac jest działaniem nieracjonalnym prawodawcy. Sąd dokonując oceny treści art. 317 ust. l w zw. z art. 318 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska jest przekonany o racjonalności ustawodawcy, który mając właśnie na celu wyeliminowanie wszelkiej uznaniowości przy stosowaniu normy art. 317 ust. l ustawy nałożył na podmioty korzystające ze środowiska, które przystąpiły do realizacji przedsięwzięcia mającego na celu usunięcie przyczyn ponoszenia opłat podwyższonych, obowiązek przedstawienia przy wniosku harmonogramu realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy, aby organ rozpatrujący wniosek o odroczenie terminu płatności tych opłat nie był zobowiązany dokonywać żadnej oceny, czy przedsięwzięcie realizowane jest terminowo czy też nie. Aktualna konstrukcja wskazanych przepisów pozwala jedynie na proste zestawienie zrealizowanych, do momentu złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności, prac związanych z przedsięwzięciem z przedłożonym mu harmonogramem realizacji tego przedsięwzięcia. W tym miejscu wyjaśnić pozostaje także, że nie do zaakceptowania jest stanowisko strony skarżącej, aby każdorazowo przy składaniu kolejnego wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej weryfikować harmonogram realizacji przedsięwzięcia z uwagi na zaistniałe przeszkody, które zdaniem Gminy nie były przez nią zawinione. Ustawa w tym zakresie nie dopuszcza żadnych weryfikacji, gdyż w przeciwnym przypadku zapis o terminowym realizowaniu przedsięwzięcia jako warunku do skorzystania z odroczenia byłby zapisem zbędnym. Z tych względów skarżąca Gmina w chwili składania wniosku nie spełniała kryteriów określonych przywołaną ustawą do udzielenia jej odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej do 30 września 2004r. Odroczenia tego bowiem strona domagała się na podstawie harmonogramu realizacji inwestycji, z którego wynika, że przesunięciu uległy poszczególne jej etapy w stosunku do pierwotnie wskazanego harmonogramu. Terminowość realizacji przedsięwzięcia winna być natomiast oceniana właśnie na podstawie złożonego przez stronę wniosku zawierającego opis realizowanego przedsięwzięcia oraz załączonego harmonogramu. Naruszenie terminów realizacji, co w niniejszej sprawie miało miejsce powoduje negatywne skutki dla wnioskodawcy. Na marginesie wyjaśnić należy jedynie, że słusznie wskazywał organ odwoławczy, iż przepis art. 320 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczy innej sytuacji prawnej niż będąca przedmiotem jego rozstrzygnięcia. W przepisie tym faktycznie ustawodawca dopuścił podejmowanie decyzji przez właściwy organ w ramach uznania administracyjnego. Nie może być jednak wątpliwości, że taka uznaniowość nie może być w drodze analogi stosowana do normy art. 317 ust. l ustawy w zw. z art. 318 ust. 6 powołanej ustawy, gdyż w przepisach tych nie dopuszczono w żadnym wypadku podejmowania decyzji w ramach uznania administracyjnego. Także bez znaczenia dla tej sprawy ma podnoszony argument, iż w przypadku strony skarżącej organ I instancji wobec decyzji o odroczeniu terminu płatności opłaty podwyższonej za I, II i III kwartał 2003r. mógł wszcząć procedurę przewidzianą w art. 320 ust. 2 ustawy, a skoro tego nie uczynił to nie był przekonany czy przedsięwzięcie nie jest realizowane zgodnie z harmonogramem, gdyż okoliczność powyższa jak wskazano wyżej nie ma wpływu na rozpatrzenie niniejszej sprawy, której przedmiotem nie jest sprawdzenie w ramach postępowania prowadzonego po wydaniu decyzji o odroczeniu terminu płatności opłaty podwyższonej, czy przedsięwzięcie realizowane jest terminowo. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI