II SA/OL 172/04

II SA/Ol 172/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska /sprawozdawca/
Adam Matuszak /przewodniczący/
Hanna Raszkowska
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygn. powiązane
II OSK 563/06 - Postanowienie NSA z 2006-05-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II) orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku; III) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. W. i J. W. kwoty po 10 zł (dziesięć) dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy D. decyzją z dnia 15 września 2003 r. Nr "[...]" orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 206/12 położonej w obrębie O. gm. D., w kwocie 1.177 zł. Organ wskazał, że ustaloną opłatę należy wpłacić w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że aktem notarialnym A. W. i J. W. sprzedali działkę nr 206/12 położoną w obrębie O., w związku z powyższym została dokonana wycena nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego. Wskazano nadto, że w celu oszacowania gruntów dla obliczenia opłaty planistycznej, z tytułu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, wyceniono grunty dwukrotnie - przed i po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego i powołano się na art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 6 stawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 111 ze zm.). Ponadto organ wskazał, że Rada Gminy w D. uchwałą Nr "[...]" z 28 lutego 2001 r. ustaliła stawkę procentową służącą naliczeniu opłaty jednorazowej, w wysokości 25% wzrostu wartości nieruchomości. Zgodnie z operatem szacunkowym gruntów działki nr 206/12 O., wartość nieruchomości przed opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy letniskowej w obrębie wsi O. części działki nr 206/1 gm. D., wynosiła 8.092 zł, natomiast po sporządzeniu tego planu wartość działki wynosiła 12.802 zł, czyli wzrosła o 4.710 zł.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. W. i J. W. podnosząc, że opłata została naliczona według operatu szacunkowego, a nie od rzeczywistej ceny sprzedaży działki - w kwocie 10.000 zł. Dodali nadto, że uiścili na rzecz Gminy D. całą sumę (koszty) poniesione w związku opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z 30 października 2003 r. Nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. zatwierdzonym uchwałą Nr "[...]" z dnia 19 marca 1992 r., działka nr 206/12 w obrębie O., gm. D. - miała przeznaczenie rolne. Natomiast w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy letniskowej w obrębie O., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy D. z dnia 28 lutego 2001 r. przedmiotowa działka przeznaczona jest pod indywidualną zabudowę letniskową (ML).
Organ stwierdził, iż wzrost wartości działki nr 206/12 w obrębie O., Gm. D. potwierdza sporządzony w dniu l września 2003 r. operat szacunkowy określający wartość tej działki na dzień sprzedaży, tj. na dzień 21 września 2002 r. według stanu z dnia 28 lutego 2001 r., tj. dnia uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że do ustalenia wzrostu wartości nieruchomości rzeczoznawca przyjął w podejściu porównawczym metodę korygowania ceny średniej. Organ uznał, że wartość działki nr 206/12 w obrębie O. wyliczona tym podejściem wynika z relacji cenowych ukształtowanych przez rynek. Podniesiono nadto, że wysokość opłaty planistycznej ustalona została przez organ pierwszej instancji w wysokości 25 % różnicy między wartością przed, a wartością po uchwaleniu planu miejscowego, co jest zgodne z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym wskazującym, że wysokość tej opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości, oraz z przywołaną uchwałą nr "[...]" Rady Gminy D. z dnia 28 lutego 2001 r.
Kolegium nie uznało za zasadne zarzutów z odwołania dotyczących poniesienia kosztów na opracowanie planu miejscowego. Wskazano, że wprawdzie rację mają odwołujący się, że koszty sporządzenia planu miejscowego obciążają co do zasady gminę, a nie właścicieli lub wieczystych użytkowników nieruchomości objętych uchwałą o uchwaleniu planu
miejscowego. Jednakże odwołujący się nie podają kwoty w jakiej partycypowali w sporządzaniu planu miejscowego, a poza tym nie można by było uznać, że ewentualnie poczynione rzeczone nakłady miałyby wpływ na wzrost wartości zbytej działki, a zatem naliczona kwestionowaną decyzją opłata planistyczna nie może w niniejszym postępowaniu ulec obniżeniu o wartość tych nakładów.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. W. i A. W. Skarżący ponownie podnieśli, że wpłacili na rzecz gminy kwotę 8.000 zł tytułem pokrycia kosztów opracowania planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę nr 206/1, będącą ich współwłasnością. Nie kwestionując co do zasady opłat planistycznych, skarżący nie mogą zgodzić się z taką opłatą w ich przypadku. Uważają bowiem, że w takiej sytuacji mieliby po raz drugi płacić za "przekwalifikowanie nieruchomości". W ocenie Skarżących jeśli jednorazowa oplata jest już wymierzana, to nie powinna być ustalona od kwoty wynikającej z operatu szacunkowego, lecz od ceny sprzedaży, zgodnej z aktem notarialnym.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów ze skargi podniesiono, że przy ustalaniu opłaty jednorazowej nie ma znaczenia fakt, że skarżący sprzedali działkę za cenę niższą, niż to wynika z operatu szacunkowego, opracowanego na potrzeby ustalenia opłaty jednorazowej. Wskazano także, że wysokość opłaty jednorazowej ustalona została w oparciu o postanowienia powołanej wyżej uchwały Rady Gminy w D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W związku z przeprowadzoną reformą sądownictwa administracyjnego sprawy, w których - jak w tym przypadku - skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na których obszarze właściwości mają siedzibę organy
administracji publicznej, których działalność została zaskarżona - art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.).
Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 12690) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi lecz tylko zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, co oznacza, iż władny jest uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczyła strona skarżąca, a wziętych pod uwagę z urzędu przez Sąd.
W niniejszej sprawie, Sąd, niezależnie od zarzutów skargi, stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.
Decyzja organu I instancji, po powołaniu podstawy prawnej zawiera następujące rozstrzygnięcie: "ustalam l/ Jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciem nieruchomości oznaczonej jako działka nr 206/12 położona w obrębie geodezyjnym O., gm. D. w wysokości 1.177 zł, 2/ Opłatę wymienioną w pkt l należy wpłacić w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji w kasie Urzędu Gminy w D. lub na konto (...)."
Analiza tak sformułowanego rozstrzygnięcia wykazuje, że obejmuje ono jedynie przedmiot sprawy oraz ustala obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej w określonym terminie bez wskazania adresata decyzji. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie określa osoby lub osób, którym ustalono opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Tym samym, z literalnego brzmienia decyzji, nie wynika na kogo organ nałożył obowiązek uiszczenia ustalonej opłaty.
Tego rodzaju rozstrzygnięcie jest oczywiście wadliwe i podjęte zostało z naruszeniem przepisu art. 107 § l Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że decyzja administracyjna jako akt władczy i jednostronny kończy postępowanie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej i ustalając określoną opłatę winna określić do kogo (imiennie) obowiązek jej uiszczenia jest skierowany. Brak oznaczenia podmiotu, na który nałożono określony obowiązek, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, wyłącza w ogóle możliwość traktowania takiej decyzji jako tytułu wykonawczego. Oceny tej nie podważa bezsporna okoliczność, że decyzja została doręczona skarżącym. Doręczenie bowiem decyzji stronom, nie może być utożsamiane z nałożeniem obowiązku na te strony, jeżeli w treści tej decyzji nie wskazano komu ustalono omawianą opłatę i kto konkretnie obowiązany jest ją uiścić. Podobnie wskazanie w uzasadnieniu decyzji osób, które sprzedały nieruchomość objętą opłatą planistyczną nie może być utożsamiane z nałożeniem na nie obowiązku uiszczenia opłaty.
Organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę nie dostrzegł omawianego braku decyzji pierwszoinstancyjnej i poprzestał na akceptacji rozstrzygnięcia Wójta Gminy D. bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, łączących się z obowiązkiem ponownego rozpoznania sprawy załatwionej w pierwszej instancji.
Z powyższych względów zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II sentencji) oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt III sentencji) uzasadniają przepisy art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.