II SA/Ol 15/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-03-02
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoprawo własnościinteres publicznyinteres prywatnydrogi publicznebezpieczeństwo ruchu drogowegonieruchomośćwywłaszczenieodszkodowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę właścicielki działki na uchwałę Rady Miasta odrzucającą jej zarzut do projektu planu zagospodarowania przestrzennego, uznając priorytet interesu publicznego (bezpieczeństwo ruchu drogowego) nad interesem prywatnym.

Skarżąca K. P. wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sprzeciwiając się przeznaczeniu części jej działki pod pas drogowy. Po wcześniejszym stwierdzeniu nieważności uchwały odrzucającej zarzut przez WSA, Rada Miasta ponownie odrzuciła zarzut, wskazując na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego i zgodności z przepisami technicznymi dotyczącymi dróg. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając uzasadnienie Rady Miasta za przekonujące i priorytet interesu publicznego nad prywatnym.

Sprawa dotyczyła skargi K. P. na uchwałę Rady Miasta E. odrzucającą jej zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "E. - osiedle J.". Skarżąca sprzeciwiała się przeznaczeniu części jej działki budowlanej pod pas drogowy, co skutkowałoby wyburzeniem istniejącego budynku mieszkalnego. Po tym, jak WSA stwierdził nieważność poprzedniej uchwały Rady Miasta z powodu niepełnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, Rada Miasta ponownie rozpatrzyła zarzut. W nowej uchwale odrzucono zarzut w części dotyczącej przeznaczenia działki pod pas drogowy, ale uwzględniono go w części dotyczącej możliwości korzystania z nieruchomości jako terenu zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, włączając zbędną część działki do kwartału zabudowy. Uzasadnieniem dla takiej decyzji była konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, zgodność z przepisami technicznymi dotyczącymi dróg publicznych oraz zapewnienie bezpiecznej drogi do szkoły dla dzieci. Skarżąca zarzuciła uchwale krzywdzący charakter i brak wystarczającego uzasadnienia, kwestionując potrzebę zmiany przebiegu drogi i widoczność na skrzyżowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że Rada Miasta prawidłowo wyważyła interes prawny skarżącej z legitymowanymi celami publicznymi, w szczególności z wymogami bezpieczeństwa ruchu drogowego i przepisami technicznymi. Sąd podkreślił, że rozwój przestrzenny musi uwzględniać zarówno interesy prywatne, jak i publiczne, a w tym przypadku interes publiczny związany z bezpieczeństwem ruchu drogowego i ochroną dzieci miał priorytet.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli interes publiczny, w szczególności bezpieczeństwo ruchu drogowego i zgodność z przepisami technicznymi, uzasadnia takie przeznaczenie, a właścicielowi przysługuje odszkodowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Rada Miasta prawidłowo wyważyła interes prawny skarżącej z legitymowanymi celami publicznymi, takimi jak bezpieczeństwo ruchu drogowego i zgodność z przepisami technicznymi. Wskazano, że przepisy dotyczące warunków technicznych dróg publicznych muszą być bezwzględnie spełnione, a działania prowizoryczne nie są wystarczające. Interes publiczny w zapewnieniu bezpieczeństwa użytkownikom dróg, w tym dzieciom idącym do szkoły, miał priorytet nad interesem prywatnym właścicielki, przy jednoczesnym zagwarantowaniu jej prawa do odszkodowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.z.p. art. 24 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 1 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 1 § 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

rozp. MTG

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 85 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 6 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 106

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodność z przepisami technicznymi dotyczącymi dróg publicznych. Priorytet interesu publicznego nad prywatnym w kontekście planowania przestrzennego. Zapewnienie bezpiecznej drogi do szkoły dla dzieci.

Odrzucone argumenty

Krzywdzący charakter uchwały dla skarżącej. Niewystarczające uzasadnienie uchwały. Kwestia widoczności na skrzyżowaniu i możliwości zastosowania luster. Argument, że wiele dróg w Polsce nie spełnia wskazanych parametrów technicznych.

Godne uwagi sformułowania

nie można chronić interesu prywatnego w takim zakresie w jakim ta ochrona narusza interes publiczny nie dysponuje "władztwem planistycznym" ani "swobodą regulacyjną", lecz obowiązana jest do rozważenia i wyważenia wszystkich wchodzących w rachubę interesów wymogi bezpieczeństwa w ruchu drogowym muszą być bezwzględnie spełnione Działania prowizoryczne w tym względzie nie mieszczą się w kontekście realizacji nałożonych na gminę obowiązków

Skład orzekający

Janina Kosowska

przewodniczący

Beata Jezielska

członek

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie priorytetu interesu publicznego (bezpieczeństwo ruchu drogowego) nad interesem prywatnym w procesie planowania przestrzennego, a także zasady wyważania tych interesów i wymogi dotyczące przepisów technicznych dla dróg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji planowanej drogi z istniejącą zabudową mieszkalną i konieczności zapewnienia bezpieczeństwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje klasyczny konflikt między interesem prywatnym właściciela nieruchomości a interesem publicznym w zakresie rozwoju infrastruktury i bezpieczeństwa. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają takie spory.

Czy prywatny dom musi ustąpić drodze? Sąd rozstrzyga konflikt interesów w planowaniu przestrzennym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 15/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Beata Jezielska
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Janina Kosowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Sygn. powiązane
II OSK 842/05 - Wyrok NSA z 2006-01-25
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Asesor WSA Beata Jezielska Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zarzutów do ustaleń przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
K. P. - właścicielka działki budowlanej nr 3623/7, położonej w E. na osiedlu "[...]", pismem z dnia 28 maja 2003r. złożyła zarzut do ustaleń przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "E. - osiedle J". Podniosła, iż zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w projekcie planu jej nieruchomość położona jest w pasie drogowym, co jest jednoznaczne z brakiem możliwości korzystania z niej w dotychczasowy sposób. Podała, iż sytuacja rodzinna nie pozwala jej na zmianę miejsca zamieszkania, co w jej ocenie będzie nieuniknione w przypadku przeznaczenia nieruchomości pod budowę drogi. Z tych powodów zmiany przewidziane w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego naruszają nie tylko jej interes prawny lecz także uprawnienie jakie posiada z tytułu własności nieruchomości;
Uchwałą z dnia 27 października 2003r. Nr "[...]" Rada Miasta E. odrzuciła zarzut dotyczący przeznaczenia części nieruchomości położonej przy ul. "[...]" pod pas drogowy drogi "[...]" ( ul. "[...]").
W wyniku złożonej przez K. P. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 7 września 2004r. sygn. akt "[...]" stwierdził nieważność uchwały w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wyroku wskazano na niepełne ustalenia faktyczne i prawne przytoczone w uchwale, bowiem Rada Miasta E. nie odniosła się do mających indywidualny charakter zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą. Nie ustosunkowano się do zarzutu dotyczącego naruszenia ustaleniami planu prawa własności tej nieruchomości, której część została przeznaczona pod pas drogi publicznej. Uchybienia te uniemożliwiły jednoznaczne stwierdzenie, czy podstawy odrzucenia zarzutu skarżącej były uzasadnione. Poza tym wyjaśniono, iż w toku ponownego rozpatrywania zarzutu organ winien kierować się nie tylko interesem publicznym lecz także interesem prawnym skarżącej, a nadto winien uwzględnić aspekty racjonalności działań oraz proporcjonalność ingerencji w sferę wykonywania prawa własności chronionego Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
Po przekazaniu akt sprawy Rada Miasta E., uchwałą Nr "[...]" z dnia 28 października 2004r., działając na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, póz. 139, ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 171), odrzuciła zarzut wniesiony przez K. P. do
ustaleń przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "E. -osiedle J." w części dotyczącej przeznaczenia części nieruchomości położonej przy ul. "[...]" oznaczonej nr 3623/7 pod pas drogowy ulicy "[...]", co skutkuje wyburzeniem istniejącego budynku mieszkalnego, natomiast uwzględniła zarzut w części dotyczącej możliwości korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy tj. jako terenu zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Wyjaśniono, że zakres uwzględnienia zarzutu dotyczy części działki, która jest zbędna na poszerzenie pasa drogowego ulicy i włączona zostanie w granice kwartału oznaczonego na rysunku planu symbolem 14MN w celu umożliwienia na niej realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
W uzasadnieniu podano, że nie można chronić interesu prywatnego w takim zakresie w jakim ta ochrona narusza interes publiczny, a taka sytuacja występuje w rejonie skrzyżowania ul. "[...]" z ul. "[...]" oraz ul. "[...]", gdzie obecne zagospodarowanie działki K. P. zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Wyjaśniono, że nieruchomość będąca własnością skarżącej znajduje się przy skrzyżowaniu drogi lokalnej i drogi dojazdowej, a jej istniejące zainwestowanie powoduje, iż nie ma możliwości spełnienia wymogów przewidzianych przepisami prawa - rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, póz. 430) - dotyczących widoczności na skrzyżowaniach i zjazdach oraz bezpiecznego ruchu pieszych. Wskazano, że zrealizowana na tym odcinku ulica "[...]" wraz z sąsiadującą zabudową nie pozwala na zmianę jej przebiegu w sposób, który umożliwiałby pozostawienie nieruchomości skarżącej w dotychczasowym sposobie użytkowania. Zmiana przebiegu jezdni i chodników nie jest możliwa z uwagi na istniejącą zabudowę wzdłuż całego pasa drogowego dostosowaną do układu przewidzianego w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na istniejące po drugiej stronie drogi budynki przesuniecie jezdni nie jest możliwe, gdyż naruszone zostałyby parametry określone dla drogi [w tym nieprzekraczalne linie zabudowy] zarówno w obowiązującym, jak i projektowanym planie zagospodarowania przestrzennego. Podkreślono, iż mając na uwadze interes prawny K. P., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 września 2004r. jak również bezpieczeństwo użytkowników ulicy "[...]" wyłączono część działki nr 3623/7, która znajduje się poza projektowanym pasem drogowym, do kwartału oznaczonego na rysunku planu symbolem 14MN, co umożliwi skarżącej wzniesienie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o standardzie zbliżonym do budynku istniejącego w ramach odszkodowania za nieruchomość przejętą pod pas drogowy. Nadto organ umożliwi
właścicielce użytkowanie istniejącego budynku w okresie do dwóch lat od daty nabycia od niej części nieruchomości. Wyjaśniono, że odszkodowanie za wywłaszczenie części nieruchomości nastąpi na zasadach określonych w rozdziale 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 106 wymienionej ustawy, przy czym wcześniej Prezydent Miasta E. przeprowadzi z właścicielką w tej sprawie negocjacje.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyła K. P. wnosząc o jej "unieważnienie" w części dotyczącej przeznaczenia jej działki pod pas drogowy ulicy "[...]". Zarzuciła, że podjęta uchwała jest dla niej krzywdząca i nie posiada wystarczającego uzasadnienia. Wyjaśniła, że od 1999r. nie może dojść do porozumienia z Gminą Miejską E. odnośnie przeznaczenia jej nieruchomości. Z uwagi na zły stan techniczny budynku nie mogła odkładać decyzji dotyczącej jego remontu, który przeprowadziła w 2001 r. i który pochłonął znaczne środki finansowe. Z tego też powodu decyzję o wyburzeniu budynku mieszkalnego uważa za krzywdzącą. Podniosła, że uzasadnienie obecnej uchwały jest niemalże identyczne, jak uchwały rady z dnia 27 października 2004r. W ocenie skarżącej widoczność na skrzyżowaniu dla ruchu samochodowego jest wystarczająca, zaś dla pieszych można wykorzystać istniejący po przeciwnej stronie jej działki szeroki chodnik. Wskazała, że stwierdzenia zawarte w uchwale są zbyt arbitralne i nie poparte specjalistyczną analizą. Zakwestionowała pogląd, iż przedkłada swój interes nad interes publiczny, gdyż ulica "[...]" na odcinku przylegającym do jej działki jest przestronna i nie powoduje utrudnienia w ruchu drogowym, a sporne skrzyżowanie można zaopatrzyć w lustro, co załatwi sprawę złej widoczności. Wyjaśniła, że działania Gminy świadczą o traktowaniu jej rodziny jako ludzi drugiej kategorii, którzy muszą zrezygnować z nadziei na własny dom. Wybudowanie bowiem budynku na części działki określonej uchwałą pozbawi w przyszłości jej dzieci możliwości wybudowania w tym miejscu własnego domu. Odszkodowanie natomiast nigdy nie pokryłoby kosztów utraconego przez nią mienia, o czym przekonała się w toku prowadzonych z Gminą negocjacji w sprawie przeznaczenia jej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta E. podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła, że zaskarżone założenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego "E. - osiedle J." obejmujące swoim zakresem działkę nr 3623/7 nie uległy weryfikacji w stosunku do ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "J.", a zrealizowana na tym odcinku ul. "[...]" wraz z sąsiadującą zabudową nie pozwala na zmianę jej przebiegu w sposób, który umożliwiałby pozostawienie nieruchomości skarżącej w dotychczasowym sposobie
użytkowania. Taki przebieg ulicy zaplanowany został od momentu powstania osiedla tj. od początku lat siedemdziesiątych i konsekwentnie we wszystkich planach do takiego układu tej drogi dostosowywano zabudowę na całej jej długości. Działka skarżącej znajduje się przy skrzyżowaniu drogi lokalnej (ul. "[...]") i drogi dojazdowej (ul. "[...]"), a jej istniejące zainwestowanie powoduje, że nie ma możliwości spełnienia wymogów, wynikających z treści rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, dotyczących widoczności na skrzyżowaniach i zjazdach. Ponadto ze względu na natężenie ruchu pieszego w tym rejonie, konieczne jest wybudowanie chodnika po obu stronach ulicy celem zapewnienia bezpiecznego dojścia mieszkańcom budynków, znajdujących się po północnej stronie ul. "[...]".
Wyjaśniono, że przestrzegając procedury związanej ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "J." w E. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta E. umieszczono obwieszczenie w dniach od 4 marca do 12 kwietnia 2002r. oraz na łamach "Gazety "[...]"" z dnia 6 marca 2002r. z informacją o przystąpieniu do zmiany planu, co było zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt l i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Mimo powyższego skarżąca nie wniosła jednak żadnych uwag do projektu zmian w wyznaczonym terminie.
W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 28 lutego 2005r. K. P. wyjaśniła, że w Polsce istnieje wiele dróg, których stan techniczny dalece odbiega od wytycznych zawartych w powołanym rozporządzeniu. Poza tym skoro ulica "[...]", na odcinku przylegającym do jej nieruchomości, użytkowana jest już od 1999r. to nie widzi żadnych przeszkód aby część jej działki, na której znajduje się budynek mieszkalny włączyć w pas drogowy. Podała, że informując o prowadzonych z nią negocjacjach w sprawie przeznaczenia działki rada miasta wybieliła swoje stanowisko, gdyż do tych negocjacji dochodziło tylko z jej inicjatywy.
Na rozprawie w dniu 2 marca 2005r. pełnomocnik Rady Miasta E. wyjaśnił dodatkowo, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego "E. - osiedle J." dla tej części miasta spowodowana jest również potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom, które poruszają się ulicą "[...]" aby dotrzeć do szkoły. Dopóki bowiem istnieje budynek skarżącej, dzieci muszą w tym miejscu schodzić na jezdnię i obchodzić tę nieruchomość, co stwarza niebezpieczeństwo dla ich życia i zdrowia, gdyż szkoła znajduje się po tej samej stronie ulicy, co działka skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu prawnego nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź procesowego obowiązujące w dacie jego podjęcia.
Oceniając zgodność uchwały o odrzuceniu zarzutu do projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z prawem, należy mieć na uwadze cel instytucji zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Według art. 24 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139, ze zm.), której przepisy należało stosować w momencie podejmowania zaskarżonej uchwały z uwagi na zapis art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Natomiast art. l ust. l wymienionej ustawy określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania, przyjmując rozwój zrównoważony jako podstawę tych działań, a także określa zasady i tryb rozwiązywania konfliktów między interesami tych obywateli, wspólnot samorządowych i państwa w tych sprawach. Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika zatem, że możliwość wniesienia zarzutów ma służyć rozwiązywaniu konfliktów, które pojawiają się w trakcie określania przeznaczenia terenów i zasad ich zagospodarowania. Wiadomym jest natomiast, że planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikty interesów, gdyż w interesie właścicieli nieruchomości leży nieskrępowane z nich korzystanie.
W wyroku z dnia 23 stycznia 2003r. sygn. III RN 26/02 Sąd Najwyższy sformułował tezę iż (...) Rada gminy rozpatrując zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dysponuje "władztwem planistycznym" ani "swobodą regulacyjną", lecz obowiązana jest do rozważenia i wyważenia wszystkich wchodzących w rachubę interesów, w tym interesu publicznego, a nie tylko interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut (...) i Sąd w pełni podziela to stanowisko. Ustawodawca bowiem nie założył w procesie planowania przestrzennego prymatu interesu publicznego nad prywatnym lub odwrotnie. Na równi kładzie nacisk zarówno na prawo
własności, jak i na inne elementy uwzględniane przy planowaniu przestrzennym, chociażby wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także wymagania osób niepełnosprawnych - art. l ust. 2 pkt 3 wymienionej ustawy. Gmina, której co do zasady przysługuje wyłączna kompetencja ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu - art. 4 ustawy - siłą rzeczy dbać powinna o zaspokojenie potrzeb zbiorowości lokalnej - wspólnoty, a nie tylko indywidualnych podmiotów, co wynika z art. 7 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.).
Instytucja wniesienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma służyć temu, aby podmiot, którego interes prawny lub uprawnienia zostaną naruszone przez ustalenia uchwalonego w przyszłości planu, mógł jeszcze w trakcie projektowania przedstawić swoje racje. Racje te rada gminy bierze pod rozwagę, przy czym czyniąc to musi mieć na uwadze okoliczności określone w art. l ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz to, aby rozwój był zrównoważony, przez co należy rozumieć rozwój, który ma na względzie wszystkie aspekty życia człowieka - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2003r. sygn. akt SA/Bd 2037/03, nie publikowany. Organ musi zatem skonfrontować interes indywidualny z interesem przemawiającym za ustaleniami przyjętymi w zapisach zmian do planu zagospodarowania przestrzennego. Swoje stanowisko natomiast przedstawia w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, uchwały w sprawie rozpatrzenia zarzutów.
W niniejszej sprawie wbrew zarzutom skargi uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej uchwały jest pełne i uzasadniające stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Zgodnie z powołanym art. 24 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym organ ustalił w świetle zebranych materiałów sprawy bezspornie, że ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "E. - osiedle J." dotyczą interesu prawnego K. P., która jest właścicielką działki nr 3623/7 objętej zapisami projektu planu. Już tylko ta okoliczność przesądza, że strona skarżąca ma interes prawny i że interes ten może być naruszony w związku z istniejącym i planowanym rozwiązaniem komunikacyjnym ograniczającym korzystanie z części jej działki w sposób dotychczasowy.
Rada Miasta E. w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazała jednak przekonujące powody przeznaczenia części działki skarżącej pod pas drogowy ulicy "[...]" (oznaczonej symbolem 71 KP). Wbrew zarzutom skargi organ dokonał oceny zarówno w kontekście naruszenia interesu prawnego skarżącej, jak również naruszenie to skonfrontował z wymogami art. l ust. 2 ustawy nakazującej uwzględnianie w
zagospodarowaniu przestrzennym zwłaszcza wymagań określonych w pkt od l do 6 tego przepisu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w podpunktach tych ustawodawca zawarł legitymowane cele publiczne, które organy gminy są obowiązane uwzględniać w procesie planowania przestrzennego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2002r. sygn. III RN 192/00, publikowanym OSNAPU 2002 nr 15, póz. 346, podkreślił że obowiązek uwzględniania przez gminę powyższych wymagań w sytuacji, gdy są one zawarte w przepisach ustaw szczególnych, jest w istocie obowiązkiem przestrzegania tych przepisów, a zatem nie jest to kwestia pozostawiona uznaniu organu gminy. Zasadę tę potwierdza art. 2 ust. l ustawy, który stanowi, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach.
W niniejszej sprawie wbrew twierdzeniu o arbitralności organu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały Rada Miasta E. odrzucając zarzut należycie rozważyła i wyważyła wynikający z prawa własności interes prawy (uprawnienie) skarżącej w kontekście legitymizowanych celów publicznych (interesu publicznego). Rozwiązania przyjęte w projekcie zmiany planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego osiedla J., obejmujące działkę skarżącej, a dotyczące parametrów dróg lokalnych i dojazdowych jest jak wykazano w uzasadnieniu skarżonej uchwały wymogiem wynikającym z przepisów prawa - rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, póz. 430), które z uwagi na wymogi bezpieczeństwa w ruchu drogowym muszą być bezwzględnie spełnione. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącej, iż skoro wiele dróg w Polsce nie spełnia wskazanych parametrów, to droga biegnąca przy jej nieruchomości na ograniczonym zresztą odcinku także nie musi spełniać tych wymagań, zwłaszcza, że widoczność na drodze może zostać poprawiona poprzez ustawienie luster na skrzyżowaniu. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że wymogi przewidziane we wskazanym wyżej rozporządzeniu mają na celu zapewnienie należytej widoczności tak na drodze, jak i na skrzyżowaniach dróg i ich zjazdach. Działania prowizoryczne w tym względzie nie mieszczą się w kontekście realizacji nałożonych na gminę obowiązków, jako zarządcy dróg gminnych, związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa na drodze ich użytkownikom, a w szczególności dzieciom, których droga do szkoły, usytuowanej po tej samej stronie co nieruchomość skarżącej, prowadzi przy tej nieruchomości. Ponieważ chodnik wzdłuż ulicy "[...]" prowadzi do granicy z nieruchomością skarżącej, dzieci dalszą drogę kontynuują poboczem jezdni, na długości działki skarżącej. Mając zatem na uwadze zarówno obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa
ludzi i ochronę prawa własności K. P., organ gminy opowiedział się na rzecz interesu publicznego wyrażającego się w zagwarantowaniu bezpieczeństwa na drodze jej użytkownikom, mieszkańcom osiedla, pewnej zbiorowości lokalnej społeczności. Ocena taka została dokonana także w kontekście zagwarantowania skarżącej przepisami prawa - ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, póz. 2603) - odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości, która niezbędna jest na cele publiczne - poszerzenie drogi lokalnej. W tym miejscu wskazać należy tylko, że zgodnie z art. 6 pkt l ustawy o gospodarce nieruchomościami przez cele publiczne należy rozumieć m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowę i utrzymywanie tych dróg.
Mając jednakże na uwadze również interes strony skarżącej, w uchwale odrzucającej zarzut do projektu planu rada miasta starając się zminimalizować negatywne konsekwencje kontynuowanych ustaleń w planie [przeznaczenia części działki nr 3623/7 pod pas drogowy ulicy "[...]"] na wskazany cel przeznacza tylko ok. 0,0627 ha przy ogólnej jej powierzchni wynoszącej 0,1627 ha, z jednoczesnym przyłączeniem pozostałego terenu do jednostki oznaczonej symbolem 14MN w celu umożliwienia realizacji na niej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach odszkodowania za nieruchomość przejętą pod pas drogowy.
Organ gminy stosownie do art. 7 ust. l pkt l i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, póz. 1591, ze zm.) ma obowiązek w ramach zadań własnych zaspokajać zbiorowe potrzeby wspólnoty w zakresie ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomości, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, jak również gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Zadania te należą do kategorii obowiązków, które gmina musi bezwzględnie realizować na swoim terenie i w tym zakresie może nastąpić konflikt interesu prywatnego z interesem publicznym, przy czym siłą rzeczy w pierwszej kolejności gmina będzie dbać o zaspokojenie potrzeb zbiorowości lokalnej.
Wskazać należy również, że twierdzenia skarżącej odnośnie oczywistego braku pełnego zrekompensowania jej strat z uwagi na przejęcie części działki na cele publiczne poprzez wypłatę odszkodowania są na obecnym etapie postępowania bez pokrycia, gdyż ustawa o gospodarce nieruchomościami określa w sposób pełny zasady szacowania nieruchomości gruntowej i budynkowej.
Z tych też przyczyn Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed, sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.
8

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI