II SA/Ol 148/15

II SA/Ol 148/15 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2015-12-30
Data wpływu
2015-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Piotr Chybicki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I OSK 2032/15 - Postanowienie NSA z 2015-08-13
I OZ 198/16 - Postanowienie NSA z 2016-03-04
II SA/Ol 148/16 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2016-02-15
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Odmówiono przywrócenia terminu
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86,  art. 87 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Ol 148/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę Z. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców, jako wniesioną po terminie.
W dniu 27 kwietnia 2015 r. wpłynęła do Komendanta Wojewódzkiego Policji skarga Z. K. na czynność tego organu polegającą na dokonaniu wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wraz ze skargą Z. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na w/w czynność Komendanta. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia skargi wynikało z okoliczności, za które nie ponosi winy. Mianowicie, zawiadomieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Naczelnik Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w "[...]", na wniosek KWP, poinformował go o wszczęciu postępowania m. in. w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji kierującego pojazdem w związku z przekroczeniem limitu 24 punktów karnych. Pismem z dnia 11 września 2014 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem m. in. o usunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego punktów karnych nałożonych mandatem karnym z dnia 16 sierpnia 2014 r. Pismem z dnia 17 września 2014 r. został poinformowany przez KWP o odmowie wykreślenia punktów. Od powyższego pisma Z. K. pismem z dnia 26 września 2014 r. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Pismem z dnia 12 listopada 2014 r. Komendant Główny Policji poinformował Z. K., że pismo KWP z dnia 17 września 2014 r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. Następnie, pismem z dnia 26 listopada 2014 r., na podstawie art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a. ) wezwał KWP do usunięcia naruszenia prawa, tj. usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego przypisanych mu punktów karnych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie KWP (pismo z dnia 12 grudnia 2014 r.) poinformował go, że przypisanie punktów karnych oraz wystosowanie wniosków o sprawdzenie kwalifikacji i skierowanie na badania psychologiczne nie stanowi naruszenia prawa. Po otrzymaniu odpowiedzi organu skierował do WSA w Olsztynie skargę, która została odrzucona postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Konkludując podniósł, że podejmował wszystkie działania z zachowaniem przepisów prawa, a działanie organu nosi znamiona naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a.
W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że w sprawie zostało wydane postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. o odrzuceniu skargi i przysługuje od niego skarga kasacyjna. Zatem wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać odrzucony, jako przedwczesny.
W dniu 3 czerwca 2015 r. Z. K. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Ol 148/15.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. I OSK 2032/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Ol 148/15. W uzasadnieniu wskazał, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie poczynił prawidłowe ustalenia w przedmiotowej sprawie. Skarżący zawiadomieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. został poinformowany o wszczęciu postępowania m. in. w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji kierującego pojazdem w związku z przekroczeniem limitu 24 punktów karnych. W związku powyższym Z. K., z zachowaniem wspomnianego 14-dniowego terminu, pismem z dnia 11 września 2014 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a. poprzez złożenie wniosku o usunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego punktów karnych bezprawnie mu przypisanych oraz o cofnięcie wniosków KWP z dnia 25 sierpnia 2014 r. do Starostwa Powiatowego w "[...]" o sprawdzenie kwalifikacji i skierowanie na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Organ z kolei dnia 17 września 2014 r. udzielił odpowiedzi na to wezwanie, która to odpowiedź została doręczona skarżącemu dnia 22 września 2014 r. i od tego dnia, jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji, należało liczyć termin 30 dni do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Natomiast przedmiotowa skarga została nadana przez skarżącego w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 16 stycznia 2015 r., czyli po upływie terminu do jej wniesienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzucił skargę Z. K.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Stosownie do art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze fakt, iż uprzednio w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił skargę kasacyjną Z. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Ol 148/15. W uzasadnieniu tego postanowienia WSA w Olsztynie stwierdził, że: " ... istotną kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy pismo skarżącego z dnia 11 września 2014 r. stanowiło wezwanie, złożone w terminie, do usunięcia naruszenia prawa, a pismo organu z dnia 17 września 2014 r. stanowiło odpowiedź na to wezwanie, a w konsekwencji od daty jego doręczenia rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Odpowiedź na powyższe pytania może być tylko twierdząca, tj. skarżący, z zachowaniem terminu, pismem z dnia 11 września 2014 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a tenże pismem z dnia 17 września 2014 r. powyższemu żądaniu nie zadośćuczynił. Kwalifikacja procesowego stanowiska KWP zawarta w piśmie z dnia 17 września 2014 r. w świetle jego jednoznacznej treści pozostającej w korelacji z wezwaniem skarżącego w piśmie z dnia 11 września 2014 r. w ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości. Odpowiedź KWP w piśmie z dnia 17 września 2014 r. została doręczona Z. K. w dniu 22 września 2014 r. (niekwestionowane przez skarżącego) i od tego dnia należało liczyć termin 30 dni do złożenia skargi. Autorzy komentarza do p.p.s.a. pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego - M. Jagielska, A. Wiktorowska i P. Wajda - opowiadają się za taką wykładnią art. 53 § 2 p.p.s.a., w myśl której, jakkolwiek po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 286-287). Zatem skargę do Sądu należało wnieść najpóźniej w dniu 22 października 2014 r., zaś nadana została w urzędzie pocztowym w dniu 16 stycznia 2015 r., a zatem należy uznać ją za złożoną po upływie terminu do jej wniesienia, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a." Postanowienie z dnia z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Ol 148/15, korzysta z przymiotu prawomocności.
Zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazać należy jednak, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Przewidziana w powołanym przepisie moc wiążąca prawomocnego orzeczenia obejmuje również postanowienia, jako mieszczące się w pojęciu orzeczenie, w tym również prawomocne postanowienie odrzuceniu skargi. Zatem kwestią "przesądzoną" w niniejszej sprawie jest okoliczność, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi.
Jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12).
Uwzględniając powyższe, należy przyjąć, że obowiązkiem skarżącego w przedmiotowej sprawie było dochowanie odpowiedniej staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu nie można uznać, że skarżący nie miał obiektywnej możliwości zaskarżenia czynności organu, a w każdym razie nie wskazał żadnej okoliczności w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a., która uniemożliwiłaby mu wniesienie skargi w terminie, mimo, iż to na nim – jako osobie składającej wniosek o przywrócenie terminu – ciążył taki obowiązek. W ocenie Sądu skarżący według obiektywnego miernika staranności, uwzględniając przy tym okoliczności niniejszej sprawy, co najmniej powinien był zdawać sobie sprawę z tego, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na czynność organu obarczone jest określonymi rygorami. Przede wszystkim wskazać trzeba na to, że skarżący nie wskazuje jakiejkolwiek okoliczności ( przyczyny ), która uniemożliwiały by mu zapoznanie się z zagadnieniem dotyczącym terminu do wniesieni skargi. W konsekwencji nie sposób uznać, że strona nie miała obiektywnej możliwości dotarcia również do informacji dotyczących zasad, trybu i terminu zaskarżania kwestionowanej czynności do sądu administracyjnego, wynikających z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co więcej, w razie wątpliwości mógł również zażądać od organu wyjaśnienia w tym zakresie, co – nawet gdyby finalnie nie uzyskał od organu odpowiednich informacji – wskazywałoby na dbałość o własne sprawy. Również 3-miesięczny okres zwłoki w zaskarżeniu przedmiotowej czynności, czy chociażby w pozyskaniu informacji na temat możliwości zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, wskazuje na brak należytej staranności skarżącego w zakresie dochowania terminu zaskarżenia. Zdaniem Sądu, skarżący - nawet gdyby przyjąć, że w sposób niezawoniony przez siebie nie znał zasad wnoszenia skargi do sądu - powinien był niezwłocznie po otrzymaniu negatywnego stanowiska organu zawartego w piśmie z dnia 17 września 2014r., będącego odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tj. od dnia 22 września 2014r. podjąć starania o należyte wyjaśnienie swojej sytuacji prawnej w tym względzie, chociażby zwracając się do organu o informację prawną.
Tymczasem skarżący doprowadził do sytuacji, że dopiero w dniu 16 stycznia 2015 r. wniósł skargę do sądu. Jednocześnie brak pouczenia w odpowiedzi na wezwanie (pismo z dnia 17 września 2014 r.) o trybie i terminie zaskarżenia aktu z zakresu administracji publicznej, którego dotyczyło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie stanowi okoliczności usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminu. Dodać należy, że organ nie miał obowiązku zawrzeć w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pouczeń w przedmiocie możliwości zaskarżenia kwestionowanej przez stronę czynności. W istocie nie musiał nawet – w sensie ciążenia na nim obowiązku prawnego w tym względzie – udzielić skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jakkolwiek należy do zasad dobrej praktyki administracyjnej. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie takich regulacji prawnych, które analogicznie do rozwiązań dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych, obligowałyby organ do informowania w każdym przypadku – z urzędu – o sposobie i terminie wnoszenia skargi. To na stronie spoczywa obowiązek dopełnienia prawem określonych warunków - w tym wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak również wniesienia skargi w odpowiednim terminie (tak NSA w postanowieniu z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 404/13, LEX nr 1302759). Okoliczność braku odpowiednich pouczeń o możliwości zaskarżenia czynności i przewidzianym do tego trybie oraz terminie mogłaby wprawdzie ewentualnie stanowić podstawę do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi, jednak nie jako samodzielna okoliczność świadcząca o braku winy strony w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie, jak już to zostało wyjaśnione, postawa strony wskazuje na to, że nie dochowała należytej staranności w celu zachowania terminu do wniesienia skargi.
Nadto rzeczony wniosek został złożony z uchybieniem siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przez którą to przyczynę skarżący uznaje nieświadomość co do terminu złożenia skargi do sądu administracyjnego. W tej mierze Sąd powołuje się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2013r., I OZ 963/12 – które w całej rozciągłości podziela – że 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1555/11, publ. LEX nr 1103968). We wniosku o przywrócenie terminu Z. K. podał, że dopiero z ustnych motywów uzasadnienia postanowienia tut. Sądu z dnia 14 kwietnia 2015r. dowiedział się o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Nadto, gdyby przyjąć punkt widzenia wnioskodawcy i przyjąć, że nieświadomość w zakresie terminowości składania środków zaskarżenia może być – przynajmniej co do zasady – okolicznością ekskulpującą brak winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.s.a. , to należałoby w konsekwencji uznać, że faktycznie, do skutku, o przywróceniu rzeczonego terminu nie decydowałby sąd – art. 86 § 1 p.p.s.a. – a wnioskodawca, skoro stan świadomości - co do zasady - jest trudno weryfikowalny dowodowo, zaś, jego brak – mający stanowić okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu - w ogóle. Oczywista bezzasadność powyższego założenia nie wymaga dalszego uzasadnienia.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zachodzą podstawy do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.