II SA/Ol 132/25

II SA/Ol 132/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1500/25 - Wyrok NSA z 2025-11-14
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 154  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 17 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi P. K. na niewykonanie przez Okręgowego Inspektora Pracy w O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia [...] w sprawie o sygnaturze akt [...]. oddala skargę.
Uzasadnienie
P. K. (dalej jako: "strona", "skarżący") 10 lipca 2024 r. wniósł do Okręgowego Inspektora Pracy w O. (dalej jako: "organ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie na podany adres poczty elektronicznej skanów protokołów kontroli z wszelkimi załącznikami, wystąpieniami pokontrolnymi, zaleceniami, składanymi wyjaśnieniami, zastrzeżeniami do protokołów, decyzjami administracyjnymi w związku z kontrolami przeprowadzanymi w Starostwie Powiatowym w O. w latach 2018-2024 r.
Wyrokiem z 10 października 2024 r. sygn. akt II SAB/Ol 82/24 Wojewódki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 10 lipca 2024 r. w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na niewykonanie wyroku z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt II SAB/Ol 82/24, wnosząc o wymierzenie grzywny stosownie do art. 154 § 1 ust. 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że postępowanie organu ma charakter nie tylko rozmyślnego utrudniania dostępu do informacji publicznej, ale również rażącego naruszenia prawa. Przekazywanie bowiem dokumentów po dokonaniu całościowej anonimizacji jest w sposób oczywisty niezgodne z prawem. Nie jest to pierwszy taki przypadek w odniesieniu do skarżonego organu i nie pierwsza tego typu sprawa związana z naruszeniem prawa dostępu do informacji publicznej. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie skarżący w sposób jednoznaczny zażądał protokołów kontroli wraz z załącznikami. Organ zatem powinien te dane udostępnić, albo odmówić ich ujawnienia, jeśli w jego ocenie są to dane podlegające ochronie, ale odmowa ta powinna mieć postać decyzji. W ocenie strony organ nie wykonał wyroku w sposób prawidłowy.
Skarga poprzedzona została wezwaniem do załatwienia sprawy (14 stycznia 2025 r., data wpływu).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 j.t., p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Akta sprawy o sygn. akt. II SAB/OI 82/24 z odpisem wyroku tut. Sądu z 10 października 2024 r. wraz ze stwierdzoną prawomocnością (3 grudnia 2024 r.) zostały doręczone organowi 7 stycznia 2025 r. Skarżący zaś skierował w dniu 14 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu) wezwanie do wykonania powyższego wyroku, wobec czego skarżący spełnił wskazany w art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku.
Przystępując natomiast do oceny, czy organ pozostawał w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku, w pierwszej kolejności trzeba wskazać na poglądy wyrażone w literaturze prawa i orzecznictwie sądowym, dotyczące wykładni art. 154 p.p.s.a., które skład orzekający w pełni podziela. Podkreśla się tam (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018, LEX/el.), że środki przewidziane w art. 154 § 1 p.p.s.a. mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W konsekwencji, niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, dostępny w CBOSA). Niewykonaniem wyroku jest również sytuacja, gdy rozstrzygnięcie organu – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienia sprawy – zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu, nie uzyskują załatwienia ich spraw uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonalny w sposób umożliwiający wyegzekwowanie tego przez stronę postępowania. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. (vide: wyrok WSA w Olsztynie z 3 listopada 2022 r., sygn. II SA/Ol 705/22, dostępny CBOSA).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z 10 października 2024 r. wyznaczył organowi 14 dni do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku skarżącego z 10 lipca 2024 r.
Akta administracyjne sprawy, sygn. akt. II SAB/OI 82/24 z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi 7 stycznia 2025 r. Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 14 dni do załatwienia sprawy, a zatem organ zobligowany był rozstrzygnąć sprawę najpóźniej 21 stycznia 2025 r.
Organ w piśmie z 21 stycznia 2025 r. wskazał, że realizując zobowiązanie WSA w Olsztynie zawarte w wyroku z dnia 10 października 2024 r. (sygn. akt II SAB/Ol 82/24) w załączeniu przesyła kopię protokołów kontroli przeprowadzonych w podmiocie Starostwo Powiatowe w O. w formie zanonimizowanej, tj. z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Część z udostępnionych dokumentów została zanonimizowana. Skarżący zakwestionował zakres dokonanej anonimizacji, podnosząc, że jest on niezgodny z prawem.
Przede wszystkim należy zauważyć, że strona otrzymała obszerny pakiet skanów dokumentów w odpowiedzi na jej wniosek. Faktycznie część z tych materiałów została poddana procesowi anonimizacji, ze względu na – jak wskazał organ – ochronę prywatności osób w nim wskazanych. Zaznaczyć należy w tym miejscu, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku i bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności, czyli treści rozstrzygnięcia (załatwienia) sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 230/11, wyrok WSA w Białymstoku z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 765/20; orzeczenia dostępne w CBOSA). W sytuacji zaś, gdy w wyniku wykonania wyroku organ udostępnił wnioskowane dane, ale usunął też (zanonimizował) – powołując się na ochronę danych osobowych – w niektórych dokumentach dane identyfikujące osoby, działanie organu powinno być zwalczane w trybie skargi na bezczynność (podobnie: wyrok NSA z 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 601/14; orzeczenie dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie organ w wyznaczonym przez sąd terminie rozpoznał wniosek skarżącego. Realizując ten wniosek nie zaprzeczył twierdzeniom sądu co do tego, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną. Część informacji udostępnił a niektóre utajnił ze względu na ochronę prywatności osób ujętych w tych dokumentach. To zaś, że sposób załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest zgodny z oczekiwaniami strony nie oznacza, że organ nie wykonał wyroku sądu. O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17; dostępny w CBOSA).
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy sformułowany zarzut niewykonania wyroku był zatem niezasadny, bowiem organ wykonał wyrok Sądu z 10 października 2024 r. w wyznaczonym terminie, ustosunkowując się do niego pismem z 21 stycznia 2025 r. i przesyłając zanonimizowane dokumenty.
Wydaje się, że istota sporu w niniejszej sprawie nie dotyczy niezałatwienia wniosku, ale dotyczy sposobu załatwienia wniosku, a to nie pozostaje w zakresie orzekania w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest niewykonanie wyroku sądu z 10 października 2024 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (vide: wyrok WSA w Olsztynie z 21 lutego 2023 r., II SAB/Ol 234/22, dostępny w CBOSA).
Na marginesie zauważyć należy, że strona ma możliwość złożenia wniosku o udostępnienie konkretnych informacji w zakresie w jakim w jej ocenie niesłusznie dokonano anonimizacji niektórych danych osobowych (np. dotyczących osób pełniących funkcje publiczne), a w dalszej kolejności ewentualnie skargę na bezczynność bądź działanie organu.
Dodatkowo wskazać należy, że wniosek z 10 lipca 2024 r. nie zawierał żądania udostępnienia dokumentów z postępowania mandatowego. Dlatego też w odpowiedzi na skargę organ zasadnie wyjaśnił, że dokumentacja sporządzona w sprawach o wykroczenia – na podstawie ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia – dotycząca postępowania mandatowego nie stanowi załącznika do protokołu kontroli. Z tego też względu organ rozpoznając wniosek z 10 lipca 2024 r. zgodnie z wyrokiem Sądu z 10 października 2024 r. nie mógł udostępnić informacji publicznej wykraczającej poza żądania wnioskodawcy.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.