II SA/Ol 121/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego, uznając ją za obiekt rekreacyjny, a nie oranżerię, i stwierdzając brak podstaw do legalizacji z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów.
Skarżący domagał się uznania dobudowanej części budynku mieszkalnego za oranżerię, która nie wymaga pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały ją za obiekt rekreacyjny, wymagający pozwolenia, a następnie nakazały rozbiórkę z powodu nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów, podkreślając, że konstrukcja obiektu, jego wyposażenie (wanna z hydromasażem) oraz brak dominacji funkcji hodowli roślin przemawiają przeciwko kwalifikacji jako oranżerii, a brak wymaganych dokumentów legalizacyjnych obliguje do wydania nakazu rozbiórki.
Sprawa dotyczyła skargi L.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku mieszkalnego. Skarżący twierdził, że dobudowana część, wyposażona w wannę z hydromasażem, jest oranżerią i nie wymaga pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały ją za obiekt o funkcji rekreacyjnej, wymagający pozwolenia na budowę. Po wszczęciu postępowania legalizacyjnego, skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki. Skarżący argumentował, że kwalifikacja obiektu jako oranżerii jest błędna, a brak porozumienia co do jego charakteru uniemożliwił mu przedłożenie dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że obiekt, ze względu na swoją konstrukcję (murowana, pełny dach), wyposażenie (wanna z hydromasażem) i dominującą funkcję rekreacyjną, nie spełnia definicji oranżerii. Podkreślono, że brak wymaganych dokumentów legalizacyjnych w terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. Sąd stwierdził również, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, wyjaśniły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, a zarzuty naruszenia procedury administracyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taka dobudowa nie może być zakwalifikowana jako oranżeria, lecz jako obiekt o funkcji rekreacyjnej wymagający pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Konstrukcja obiektu (murowana, pełny dach), wyposażenie (wanna z hydromasażem) oraz dominująca funkcja wypoczynkowa, a nie hodowla roślin, przemawiają przeciwko uznaniu go za oranżerię. Brak przeszkleń dachu i przeciętna ilość roślin nie spełniają kryteriów oranżerii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Pr.bud. art. 49e § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis obligujący organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych.
Pomocnicze
Pr.bud. art. 29 § 1 pkt 15 lit. b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis wymieniający roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, w tym budowę przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych). Sąd uznał, że sporny obiekt nie spełnia definicji oranżerii.
Pr.bud. art. 48 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis nakładający obowiązek wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia.
Pr.bud. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący postępowania w przypadku budowy lub robót budowlanych wykonywanych w sposób określony w ust. 1.
Pr.bud. art. 48b § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis określający obowiązki inwestora w postępowaniu legalizacyjnym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis obligujący sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający skutki oddalenia skargi.
k.p.a. art. 7a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt budowlany, ze względu na swoją konstrukcję, wyposażenie (wanna z hydromasażem) i dominującą funkcję rekreacyjną, nie spełnia definicji oranżerii. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Część obiektu została wybudowana na cudzej działce bez prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja dobudowanej części jako obiektu rekreacyjnego, a nie oranżerii. Obowiązek wydania decyzji o rozbiórce z powodu nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Brak naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy.
Godne uwagi sformułowania
nie ma definicji legalnej "oranżerii" nie ma wątpliwości, że oranżeria może służyć do relaksu i wypoczynku, a umieszczanie w niej mebli, fontann, wyposażenie w instalacje, organizowanie spotkań towarzyskich nie pozbawia jej głównej funkcji, jaką jest hodowla roślin przesądzającą cechą jest zapewnienie dopływu jak największej ilości światła (przeszklone ściany, dach lub bardzo duże okna), zazwyczaj niewystępującego w innych pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi nie uzasadnia kwalifikowania tej dobudowy jako przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego), wymienionej w art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b Pr.bud. decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w tym przepisie powoduje, że wydanie decyzji o rozbiórce jest w takiej sytuacji obligatoryjne. zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania [...] nie dotyczy wątpliwości odnośnie do stanu faktycznego sprawy, ale wątpliwości odnośnie do treści normy prawnej.
Skład orzekający
Ewa Osipuk
przewodniczący
Katarzyna Matczak
członek
Tadeusz Lipiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji oranżerii w kontekście Prawa budowlanego oraz obligatoryjność wydania decyzji o rozbiórce w przypadku braku dokumentów legalizacyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznej interpretacji przepisów. Wartość precedensowa może być ograniczona przez indywidualne cechy każdego przypadku samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie obiektu budowlanego i jakie konsekwencje niesie za sobą samowola budowlana oraz brak współpracy z organami nadzoru. Pokazuje też subtelne różnice między funkcjami budynków.
“Czy Twoja oranżeria to legalna oranżeria? Sąd wyjaśnia, kiedy samowola budowlana kończy się rozbiórką.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 121/24 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-05-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ewa Osipuk /przewodniczący/ Katarzyna Matczak Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b, art. 49e pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Dnia 21 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2024 roku sprawy ze skargi L. M. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki części obiektu - oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 7 września 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Mrągowie (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") nakazał L.M. (dalej: "skarżący", "inwestor") rozebrać część wypoczynkową (rekreacyjną), o którą został rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę budynek mieszkalny na działkach [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej 29 i 30 listopada 2022 r. ustalono, że w północno-zachodniej części działki nr [...] zlokalizowano budynek mieszkalny jednorodzinny z pomieszczeniem garażowym, który rozbudowano o pomieszczenie z funkcją rekreacyjną. Pomieszczenie to jest konstrukcji murowanej, jednokondygnacyjne z dachem dwuspadowym asymetrycznym, posadowione na ławach fundamentowych i zostało wyposażone w instalacje: wodociągową, kanalizacji sanitarnej i elektryczną. PINB uznał, że pomieszczenie pełni funkcję rekreacyjną, gdyż około połowę jego powierzchni zajmuje usytuowana na podwyższeniu wanna z hydromasażem. Pomieszczenie to ma wymiary wewnętrzne 3,56 m x 3,32 m + 2,74 m x 1,17 m i wysokość 2,58 m oraz zostało połączone przedpokojem z budynkiem mieszkalnym i pomieszczeniem garażowym. Nadto, jest ono skomunikowane z ogrodem przez drzwi balkonowe. Inwestor wskazał, że pomieszczenie to istnieje od 2007 r. i pełni funkcję oranżerii, a od dwóch lat jacuzzi nie jest wykorzystywane. PINB zaznaczył, że nie ma definicji legalnej "oranżerii", zaś w orzecznictwie wskazuje się, że jest to ogrzewany budynek z dużymi oknami lub o oszklonym dachu i ścianach, w którym przechowuje się albo hoduje rośliny ozdobne, zwłaszcza tropikalne, zaś ogród zimowy oznacza rodzaj oranżerii, oszklone pomieszczenie, w którym hoduje się rośliny rosnące w cieplejszym klimacie. Zakwalifikowanie budynku jako oranżerii zależy więc od tego, czy spełnia ono funkcję hodowli roślin, zwłaszcza tropikalnych. Zgodnie z ustaleniami z kontroli pomieszczenie to pełni funkcję rekreacyjną ze względu na usytuowaną tam wannę z hydromasażem. Nadto, w ocenie PINB, murowana konstrukcja budynku, brak oszklonego dachu, oszklenie na dwóch elewacjach i możliwość wyjścia na zewnątrz sprzeciwiają się potraktowaniu tej części budynku mieszkalnego jako oranżerii. Wątpliwości organu nadzoru budziło również doprowadzenie do pomieszczenia instalacji: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i elektrycznej. W konsekwencji PINB stwierdził, że rozbudowanie budynku mieszkalnego o sporny obiekt zwiększyło podstawowe parametry istniejącego budynku, co wiąże się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zaznaczył, że art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej: "Pr.bud.") nie przewiduje budowy takiego budynku bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. PINB stwierdził, że po wydaniu postanowienia w sprawie wstrzymania budowy, pouczeniu o możliwości złożenia wniosku legalizacyjnego i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz po wpłynięciu wniosku o legalizację, zobligowany był do prowadzenia postępowania legalizacyjnego obiektu wymagającego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z 2 stycznia 2023 r. nałożył na skarżącego obowiązki wynikające z art. 48b ust. 2 Pr.bud. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, tj. do 15 czerwca 2023 r. wobec czego PINB był zobowiązany do zastosowania art. 49e pkt 3 Prawo budowlane W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu z 22 września 2023 r. skarżący wywiódł, że przedmiotowe pomieszczenie w świetle definicji zawartej w wyroku NSA z 7 kwietnia 2011 r., II OSK 586/10, w którym stwierdzono, że "należy posłużyć się definicję słownikową, według której oranżeria to ogrzewany budynek z dużymi oknami lub o oszklonym dachu i ścianach, w którym przechowuje się albo hoduje rośliny ozdobne zwłaszcza tropikalne...", jest przydomową oranżerią. Ww. pomieszczenie wypełnia warunki wymienione w tym wyroku, gdyż ma duże okna od strony wschodniej i północnej, jest ogrzewane i służy do przechowywania i hodowli roślin ozdobnych i tropikalnych, takich jak: jukka, monstery, rośliny cytrusowe, bananowiec i inne, które poza okresem letnim nie miałby możliwości przeżycia na zewnątrz. Dodał, że w ww. definicji nie ma wyszczególnionego opisu wyposażenia, które przesądzałoby, czy dane pomieszczenie jest oranżerią. Inwestor stwierdził, że oranżeria to pomieszczenie, w którym wypoczywa się w otoczeniu roślin spędzając czas na kanapie, fotelu lub w wannie z hydromasażem. W związku z brakiem porozumienia w zakresie kwalifikacji budynku wniósł o ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy. Stanowisko inwestora podtrzymał jego profesjonalny pełnomocnik w uzupełnieniu odwołania z 13 października 2023 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB", "organ odwoławczy") decyzją z 30 listopada 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu WINB stwierdził, że w toku uzupełniającego postępowania dowodowego ustalono, że rozbudowa jest skomunikowana z parterem budynku mieszkalnego przez część, która pierwotnie służyła jako pomieszczenie gospodarcze, a obecnie jako sauna, prysznic i komunikacja. Posiada też bezpośrednie drzwi na zewnątrz. Pierwotnie pomieszczenie gospodarcze posiadało komunikację z garażem, która została zamknięta. Stworzono komunikację z kuchnią na parterze budynku mieszkalnego przez wykucie otworu drzwiowego. Drzwi prowadzące z dawnego pomieszczenia gospodarczego na zewnątrz, obecnie prowadzą do części rozbudowanej. WINB przyznał, że brak jest w przepisach prawa definicji oranżerii i wymogów co do jej wyglądu czy konstrukcji. W tym celu należało posłużyć się definicją słownikową. Stwierdził, że nie ma wątpliwości, że oranżeria może służyć do relaksu i wypoczynku, a umieszczanie w niej mebli, fontann, wyposażenie w instalacje, organizowanie spotkań towarzyskich nie pozbawia jej głównej funkcji, jaką jest hodowla roślin. Podkreślił jednocześnie, że istotną cechą konstrukcji oranżerii jest jej lekkość i dominacja przeszkleń oraz jej faktyczne przeznaczenie, jakim jest hodowla roślin. Wskazał, że internetowe definicje oranżerii zwracają uwagę na to, że szkielet tej konstrukcji jest drewniany, metalowy lub murowany, zaś ściany i/lub dach są szklane. Przesądzającą cechą jest zapewnienie dopływu jak największej ilości światła (przeszklone ściany, dach lub bardzo duże okna), zazwyczaj niewystępującego w innych pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Konstrukcja spornej dobudowy jest murowa i wprawdzie posiada duże okna, jednak ich ilość i dopływ światła nie wyróżniają tego pomieszczenia od innych posiadających duże okna (np. salony w domach z dużymi drzwiami tarasowymi). Dach dobudowy jest pełny i nie zapewnia dopływu światła dziennego. Znajdująca się w pomieszczeniu wanna zajmuje jego większą część, a ilość donic z roślinnością nie odbiega od ilości roślin posiadanych przez osoby w domach. WINB podkreślił ponadto, że dobudowa ma bezpośrednią komunikację z pomieszczeniami, gdzie znajduje się sauna i prysznic, co pozwala osobom korzystającym z tych udogodnień na wygodne przemieszczanie się z zapewnieniem prywatności. Biorąc pod uwagę, że w dobudowie znajduje się wanna z jaccuzi (niezależnie od tego, czy jest używana), przeznaczenie tej dobudowy jawi się jako oczywiście wypoczynkowe, tak jak to przyjął PINB. Na rozbudowę budynku mieszkalnego inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę i PINB wdrożył prawidłową procedurę legalizacyjną. WINB zaznaczył, że postanowieniem z 2 stycznia 2023 r. PINB nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji dobudowy, wyznaczając termin 90 dni od daty otrzymania postanowienia. Obowiązek ten wynikał wprost ze złożenia przez skarżącego wniosku o legalizację dobudowy. Do dnia wydania decyzji nakazującej rozbiórkę żądane dokumenty nie zostały przedłożone, a organ pierwszej instancji nie otrzymał informacji, że inwestor faktycznie podjął czynności, w wyniku których uzyska dokumentację, mimo przedłużenia terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych na prośbę inwestora. W związku z powyższym, zgodnie z art. 49e pkt 3 Pr.bud., PINB zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na ww. decyzję WINB skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, powtórzył w całości zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji PINB, w tym w zakresie wadliwej, zdaniem skarżącego, kwalifikacji dobudowanej części obiektu budowlanego jako części wypoczynkowej (rekreacyjnej), a nie oranżerii. Przytoczył definicje oranżerii z literatury branżowej, orzecznictwa i słownikową. Zarzucił ponadto naruszenie art. 7a k.p.a. polegające na nierozstrzygnięciu wątpliwości dotyczących treści normy prawnej art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b Pr.bud. na korzyść strony. Dodał, że w odwołaniu zaskarżył również postanowienie zobowiązujące do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji, gdyż zobowiązywało ono do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych rozbudowy budynku mieszkalnego o część wypoczynkową (rekreacyjną) i tym samym było sprzeczne z wnioskiem inwestora o legalizację obiektu jako oranżerii, wiążącym się z obowiązkiem uiszczenia opłaty legalizacyjnej w niższej wysokości. Wykonanie zobowiązania łączyłoby się z potrzebą sporządzenia dokumentacji budowlanej i poniesienia kosztów, a także wystąpienia o wydanie zaświadczenia o zgodności rozbudowy budynku o część wypoczynkową (a nie oranżerię), co pozostawało w sprzeczności ze stanowiskiem inwestora, które na tamtym etapie nie zostało ostatecznie przez organ wyższego stopnia przesądzone. W tej sytuacji nie powinien on ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania przedłożenia dokumentów w terminie. Podkreślono też, że po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót inwestor nie wiedział, w jaki sposób zostanie zakwalifikowany jego obiekt, gdyż na tamtym etapie postępowania była mowa o obiekcie garażowym. Gdyby wówczas zostało przesądzone, że nie jest to oranżeria, inwestor mógłby zadecydować, czy legalizować ten obiekt. WINB wówczas wskazywał, że fakt ten nie ma znaczenia, a organ w dalszej kolejności powinien ustalić faktyczny charakter dobudowy. Skarżący nie przedłożył dokumentów, gdyż nie zgadzał się z kwalifikacją przyjętą przez PINB, a wydanie decyzji o rozbiórce uniemożliwia mu legalizację. Skoro inwestor może odwołać się dopiero od postanowienia w drodze zaskarżenia decyzji z art. 49e pkt 3 Pr.bud., powinien mieć czas na ewentualną zmianę swojego stanowiska. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. WINB zauważył, że posługiwanie się przez inwestora i organ nadzoru budowlanego odmiennymi nazwami nie świadczy, że są to dwa obiekty. Podkreślił, że w skardze pominięto, że ww. obiekt wybudowano częściowo na cudzej działce. W piśmie procesowym z 4 kwietnia 2024 r. uczestnik postępowania – właściciel działki, część której zabudował skarżący ww. obiektem, wniósł o oddalenie skargi w całości. Zarzucił przekroczenie granicy nieruchomości przez nielegalną dobudowę o ok. 1 m, co uniemożliwia mu swobodny dojazd do części działki znajdującej się za budynkiem mieszkalnym. Na rozprawie 21 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącego przyznał, że część obiektu znajduje się na działce należącej do sąsiada i dodał, że będzie to kwestia do ustalenia w postępowaniu cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie bezsporne jest, że skarżący na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...], stanowiącej własność uczestnika postępowania, posadowił murowany jednokondygnacyjny obiekt budowalny, pokryty dachem dwuspadowym, o wymiarach wewnętrznych 3,56 m x 3,32 m x 2,74 m x 1,17 m i wysokości 2,58 m. Jest on wyposażony w instalacje wodociągową, kanalizacji sanitarnej i elektryczną, połączony jest przedpokojem z budynkiem mieszkalnym i pomieszczeniem garażowym, posiada drzwi balkonowe, przez które można wyjść na zewnątrz tego obiektu budowlanego. Sąd podziela ocenę organów obu instancji, że opisany obiekt budowlany, którego znaczną części zajmuje wanna z hydromasażem (bez względu na to, że skarżący miał zaprzestać jej użytkowania), posiadający przeszklenia niewyróżniające tego pomieszczenia od np. pokoi w domach z dużymi oknami i drzwiami tarasowymi, szczególnie w budownictwie energooszczędnym, a także przeciętna ilość roślin (zob. protokół z 30 listopada 2022 r. i załączone do niego zdjęcia), nie uzasadnia kwalifikowania tej dobudowy jako przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego), wymienionej w art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b Pr.bud. Przyznać należy, że w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowalnych, wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., PINB stwierdził, że jest to rozbudowa budynku garażowego o część rekreacyjną. W wyniku ponownych ustaleń (zob. protokół z kontroli z 30 listopada 2022 r.), będących konsekwencją zbadania tej kwestii przez WINB w postanowieniu z 15 lipca 2022 r., wydanym z zażalenia skarżącego na ww. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, PINB zweryfikował swoje stanowisko i w postanowieniu z 2 stycznia 2023 r. określił, że przedmiotem postępowania jest "rozbudowa budynku mieszkalnego o część wypoczynkową (rekreacyjną)". Konsekwentnie, w decyzji z 7 września 2023 r. nakazał rozbiórkę "części wypoczynkowej (rekreacyjnej), o którą został rozbudowany budynek mieszkalny" na obu ww. działkach. Dodać należy, że skarżący stwierdził, że rozbudował budynek mieszkalny, a dobudowany obiekt budowlany jest powiązany funkcjonalnie z domem mieszkalnym, a nie z garażem. W toku postępowania wywodził jedynie, że jest to oranżeria z funkcją wypoczynkową. Przy czym, zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i skarżący, odnoszą się do tego samego obiektu budowlanego. Podkreślenia zaś wymaga, że nie jest sporne, że został on wybudowany bez uprzedniej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanego i na gruncie, co do którego skarżący nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane w dacie budowy i stan ten nie uległ zmianie do dnia wydania zaskarżonej decyzji (a także do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, co wynika pośrednio z pisma procesowego uczestnika postępowania). Stosownie do art. 28 ust. 1 Pr.bud. zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, w których wymieniono roboty budowlane, które wymagają zgłoszenia lub których wykonanie jest zwolnione z ww. obowiązków. W przypadku zaś gdy inwestor nie legitymował się konieczną zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanego, organ nadzoru budowanego ma obowiązek wszczęcia postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Postanowienie w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. zostało wydane przez PINB 24 maja 2022 r. W postanowieniu tym skarżący został poinformowany o możliwości złożenia wniosku o legalizację, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania tej opłaty. Skarżący wnioskiem z 22 czerwca 2022 r. zwrócił się "o legalizację samowoli budowlanej", którą określił jako "oranżerię dla kwiatów, z funkcją pomieszczenia rekreacyjnego (w okresie zimowym)". Zgodnie art. 48 ust. 1 Pr.bud. w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Jak wynika jednoznacznie z ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 tego artykułu, w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i w przypadku budowy innej niż budowa wymagająca decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy innej niż budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Postanowieniem z 2 stycznia 2023 r. PINB nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia: zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego; projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlanego w postaci papierowej w 3 egzemplarzach albo elektronicznej wraz z opiniami, uzgodnieniami pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, 2 egzemplarzy projektu technicznego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. PINB wyznaczył termin wykonania ww. obowiązków na 90 dni od dnia otrzymania postanowienia, a na wniosek skarżącego z 10 marca 2023 r. – przedłużył go do 15 czerwca 2023 r. W zakreślonym terminie skarżący nie przedłożył żadnego z ww. dokumentów. Nie wykazał też, aby wystąpił o wydanie zaświadczenia czy zlecił przygotowanie dokumentacji projektowej. W myśl zaś art. 49e pkt 3 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w tym przepisie powoduje, że wydanie decyzji o rozbiórce jest w takiej sytuacji obligatoryjne. Ustawodawca wypowiada się bowiem w tym względzie kategorycznie, nie pozostawiając organowi miejsca dla uznania administracyjnego. Zasadnie więc PINB nakazał skarżącemu rozbiórkę nielegalnie dobudowanej części wypoczynkowej (rekreacyjnej), o którą został rozbudowany budynek mieszkalny na ww. działkach. Kwestionowane decyzje nie naruszają więc przepisów prawa materialnego. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, tj. zgromadziły dowody (m.in. w postaci oględzin), które pozwoliły jednoznacznie ustalić istotne w sprawie okoliczności i ocenę, jaki reżim prawny powinien być zastosowany. Materiał dowodowy w sprawie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a skarżący miał możliwość zapoznania się z całością zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również w postępowaniu odwoławczym (zob. zawiadomienie PINB z 27 czerwca 2023 r. i zawiadomienie WINB z 15 listopada 2023 r.). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania wyrażona w cytowanym przepisie nie dotyczy wątpliwości odnośnie do stanu faktycznego sprawy, ale wątpliwości odnośnie do treści normy prawnej. W niniejszej sprawie nie jest sporna wykładnia pojęć "oranżerii" czy "ogrodu zimowego", użytych w art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b Pr.bud., lecz zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI