II SA/OL 113/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2019-03-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęzabudowa śródmiejskanasłonecznieniegranica działkiinteres prawnyWSAdecyzja administracyjnaprojekt budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że planowana inwestycja budowlana spełnia warunki zabudowy śródmiejskiej i nie narusza praw sąsiadów, mimo wątpliwości organu co do nasłonecznienia i usytuowania przy granicy działki.

Skarżący domagali się pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji, odmawiając pozwolenia z powodu niespełnienia wymogów dotyczących zabudowy śródmiejskiej, zacieniania oraz usytuowania budynku przy granicy działki, a także naruszenia interesów sąsiada przez wystające elementy istniejącego budynku. WSA w Olsztynie uchylił decyzję Wojewody, uznając, że teren inwestycji spełnia kryteria zabudowy śródmiejskiej, a kwestie techniczne dotyczące usytuowania przy granicy i naruszenia praw sąsiada zostały błędnie ocenione przez organ.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Wojewoda odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia, argumentując, że teren inwestycji nie spełnia kryteriów zabudowy śródmiejskiej, co skutkuje koniecznością zachowania większych odległości od sąsiednich budynków w celu zapewnienia nasłonecznienia. Ponadto, Wojewoda wskazał na usytuowanie projektowanego budynku zbyt blisko granicy działki (13 cm) oraz na naruszenie interesów właściciela działki sąsiedniej przez wystające elementy istniejącego budynku (dach, studzienki piwniczne). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że teren inwestycji, mimo braku formalnego wyznaczenia go jako śródmiejskiego w planie miejscowym, spełnia kryteria zabudowy śródmiejskiej ze względu na intensywność zabudowy, obecność punktów usługowych i użyteczności publicznej oraz zapisy planu miejscowego dotyczące parametrów zabudowy. Sąd uznał, że odległość 5,5 m od granicy jest dopuszczalna w zabudowie śródmiejskiej. Odnosząc się do usytuowania przy granicy, sąd uznał, że zachowanie przerwy dylatacyjnej (13 cm) przy ławach fundamentowych jest zgodne z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a § 12 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza sytuowanie budynku "bezpośrednio przy granicy". Sąd podkreślił również, że kwestie naruszenia prawa własności przez wystające elementy istniejącego budynku są sprawami cywilnymi, a nie przedmiotem postępowania o pozwolenie na budowę, wskazując, że skarżący podjęli już kroki prawne w tym zakresie. Sąd zwrócił uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę garażu wygasła z mocy prawa z powodu braku rozpoczęcia budowy w terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, teren inwestycji spełnia kryteria zabudowy śródmiejskiej ze względu na intensywność zabudowy, obecność punktów usługowych i użyteczności publicznej oraz zapisy planu miejscowego, co pozwala na zastosowanie przepisów dotyczących zmniejszenia odległości od innych obiektów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że teren inwestycji ma charakter intensywnej zabudowy typowej dla miasta Olecka, a obecność punktów usługowych i użyteczności publicznej w okolicy oraz zapisy planu miejscowego (wskaźniki zabudowy, możliwość zabudowy w granicy) potwierdzają jego śródmiejski charakter, nawet jeśli nie został formalnie tak wyznaczony w planie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 1, 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu z planem miejscowym, przepisami techniczno-budowlanymi, kompletność projektu oraz posiadanie wymaganych dokumentów. Pozwolenie na budowę jest związane, jeśli inwestor spełni wymogi.

u.p.b. art. 32 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy (jeśli wymagana) i złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

rozp. ws. war. techn. art. 3 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja zabudowy śródmiejskiej jako zgrupowania intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, stanowiącego faktyczne centrum miasta lub dzielnicy.

rozp. ws. war. techn. art. 13 § ust. 2 pkt 1, ust. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa zasady nasłonecznienia i zacieniania pomieszczeń. W zabudowie śródmiejskiej dopuszczalne jest zmniejszenie odległości od innych obiektów o połowę.

rozp. ws. war. techn. art. 12 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza sytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 m.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa powinna być prowadzona w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu osób trzecich.

u.p.b. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję i odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego lub udzielenia pozwolenia na budowę.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ prowadzi postępowanie dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Teren inwestycji spełnia kryteria zabudowy śródmiejskiej. Usytuowanie budynku przy granicy z zachowaniem przerwy dylatacyjnej jest zgodne z przepisami. Kwestia wystających elementów sąsiedniego budynku jest sprawą cywilną. Decyzja o pozwoleniu na budowę garażu wygasła z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Teren inwestycji nie jest zabudową śródmiejską. Projektowany budynek nie spełnia wymogów zacieniania. Usytuowanie budynku w odległości 13 cm od granicy jest niezgodne z przepisami. Projekt narusza uzasadnione interesy właścicieli działki sąsiedniej przez wystające elementy istniejącego budynku.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany. Kwalifikacja ta dokonywana jest bowiem w oparciu o kryterium funkcji zabudowy, a nie o kryterium formalne. Kwestia wystających elementów istniejącego budynku nie może uzasadniać zawieszenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, bowiem w tym postępowaniu bada się prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie wszelkie istniejące, czy potencjalne spory, do których rozpatrzenia właściwy jest sąd powszechny.

Skład orzekający

Janina Kosowska

przewodniczący sprawozdawca

Beata Jezielska

sędzia

Bogusław Jażdżyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zabudowy śródmiejskiej w kontekście przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych, a także zakres badania organów w postępowaniu o pozwolenie na budowę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego planu miejscowego i studium uwarunkowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu w budownictwie – interpretacji przepisów dotyczących zabudowy śródmiejskiej i usytuowania budynków przy granicy działki, co ma praktyczne znaczenie dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Budowa przy granicy działki: czy 13 cm to za mało? WSA wyjaśnia zasady zabudowy śródmiejskiej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 113/19 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2019-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk
Janina Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
S. Beata Jezielska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2409/19 - Wyrok NSA z 2022-10-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 32 ust. 4,  art. 35 ust. 1, 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2015 poz 1422
par. 3 pkt 1,  par. 12 ust. 2,  par. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 21 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 roku sprawy ze skargi M. K.-K. i B. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. K.-K. i B. K. solidarnie kwotę 997 złotych (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 8 lutego 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga M. K. i B. K. (dalej zwanych "skarżącymi") na decyzję Wojewody W-M (dalej zwanego Wojewodą) z dnia "[...]", mocą której, Wojewoda uchylił w całości decyzję Starosty O. nr "[...]" z dnia "[...]" i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarga ta została przekazana tutejszemu Sądowi przez Wojewodę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, wnioskiem z dnia "[...]" B. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (dalej zwany "inwestorem") zwrócił się do Starosty O. (dalej zwanego "organem I instancji") o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o powierzchni zabudowy – 139,30 m2, powierzchni użytkowej – 552,15 m2 oraz kubaturze – 2103,00 m3 (kategoria obiektu budowlanego – XIII) na dz. nr "[...]" w O. przy ul. Z.
Dotychczas organ I instancji wydał w niniejszej sprawie trzy decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zgodnie z wnioskiem inwestora (tj. "[...]"), jednak wszystkie te decyzje zostały uchylone przez Wojewodę (dwukrotnie w trybie art. 138 § 2 k.p.a. i po raz trzeci zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) na skutek odwołania R. D. J. (dalej zwanego "stroną wnoszącą odwołanie"), współwłaściciela działki o nr "[...]", będącej działką sąsiednią względem tej, na której planowana jest realizacja inwestycji.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody z dnia "[...]", przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji z dnia "[...]" i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi była konieczność uzupełnienia braków w projekcie budowlanym, które pozwalałyby na sprawdzenie zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego. Natomiast z uzasadnienia decyzji Wojewody z dnia "[...]" wynika, że przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji z dnia "[...]" i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi były rozbieżności pomiędzy zakresem wniosku, a zakresem projektu budowlanego, a ponadto wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Po złożeniu stosownych wyjaśnień i oświadczeń przez właścicieli działki objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, organ I instancji wydał decyzję z dnia "[...]", która także została zaskarżona do Wojewody. Strona wnosząca odwołanie wskazała przy tym na niewykonanie przez organ I instancji dotychczasowych zaleceń Wojewody, tj.:
1) niewyjaśnienie, czy objęte pozwoleniem zamierzenie jest budową, czy rozbudową budynku istniejącego na działce nr "[...]";
2) nierozstrzygnięcie wątpliwości związanych z prawem do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane;
3) niezbadanie i niewyjaśnienie wpływu inwestycji na uzasadnione interesy osób trzecich w myśl art. 5 ustawy Prawo budowlane polegające przede wszystkim na:
- wykonaniu budowy na granicy działki;
- ograniczeniu dostępu światła dziennego przez istniejące okna do pomieszczeń, zwłaszcza do pomieszczeń na parterze;
- nieuwzględnieniu rodzaju istniejącej na działce nr "[...]" zabudowy jako zabudowy wolnostojącej;
- nieuwzględnieniu, iż budynek na działce sąsiedniej nr "[...]" nie ma charakteru budynku szeregowego;
4) niewłaściwą analizę nasłonecznienia uwzględniającą jedynie okna brzegowe;
5) nieprawidłowe wyliczenie współczynnika zabudowy.
W oparciu o te zarzuty strona wnosząca odwołanie zwróciła się o uchylenie decyzji organu I instancji.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia "[...]" i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda podał, że teren inwestycji objęty jest ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla terenu położonego w O. przy ul. Z., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Olecku nr ORN.0007.40.2016 z dnia 8 lipca 2016 r. – prawidłowa data to 25 maja 2016 r. (dalej zwanego "Planem"), i zlokalizowany jest na terenie elementarnym oznaczonym jako 1MU. Wyjaśnił, że w § 12 ust. 2 pkt 1 Planu wskazano na możliwość zabudowy w granicy z sąsiednią działką budowlaną, co oznacza, że w świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym na dzień sprzed zmiany dokonanej 01.01.2018 r.); dalej jako "rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r." – projektowany budynek może być usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką nr "[...]", gdy spełni wymagania przepisów techniczno-budowlanych określone m.in. w § 13, § 60 i § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zdaniem Wojewody, w niniejszej sprawie spełniony jest parametr nasłonecznienia wynikający z § 60 powołanego rozporządzenia, a projektowany budynek spełnia ponadto wymogi przeciwpożarowe określone w § 271-273 tego rozporządzenia.
W ocenie Wojewody, w niniejszej sprawie nie jest jednak spełniony warunek wynikający z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż odległość projektowanego budynku od innych obiektów, umożliwiająca naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, została w sposób nieuprawniony ustalona jak dla zabudowy śródmiejskiej, podczas gdy teren inwestycji nie leży w strefie zabudowy śródmiejskiej i nie może skorzystać ze zmniejszenia parametrów zacieniania oraz nasłonecznienia. Podał przy tym, że w projekcie budowlanym, na stronie oznaczonej roboczo "zacienianie" i następnej, znajduje się szczegółowa analiza spełnienia ww. uwarunkowań, w której wykazano, że odległość projektowanego budynku od budynku istniejącego na działce sąsiedniej nr "[...]" powinna wynosić min. 4,5 m, a przy zaprojektowanej zabudowie wynosi 5,50 m, przy czym odległość tę ustalono, dla zabudowy śródmiejskiej jako połowę wartości wymaganej normalnie - 9 m.
Wojewoda wywiódł, że zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., zabudowa śródmiejska to zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Ocenił, że wobec braku w Planie zapisów określających występowanie obszarów zabudowy śródmiejskiej, konieczne jest ustalenie, czy teren inwestycji znajduje się w zgrupowaniu intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane centrum miasta lub dzielnicy miasta. Podniósł, że zarówno w projekcie budowlanym, jak i w decyzji organu I instancji, brak jest uzasadnienia potwierdzającego, że teren inwestycji można zaliczyć do zabudowy śródmiejskiej. Wskazał, że dopiero w piśmie z dnia "[...]" inwestor wyjaśnił, że zakwalifikowano obszar inwestycji jako zabudowę śródmiejską, gdyż wynika to ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta, w którym obszar ten nazwano "terenem zurbanizowanym tworzącym centrum miasta" (zapis ten znajduje się także w załączniku nr 1 do Planu, a dodatkowo w załączniku nr 2 do tej uchwały w rozdziale "Rozstrzygnięcie RM o sposobie rozpatrzenia uwag" na str. 7 i 8 w tabeli pkt 3 obszar ten zdefiniowano jako obszar o częściowo wykształconej zabudowie o charakterze śródmiejskiej z lokalizacją budynków w pierzei).
Zdaniem Wojewody terenu inwestycji nie można zaliczyć do terenu zabudowy śródmiejskiej, gdyż:
1) nie stanowi intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, gdyż istniejąca przy ulicy zabudowa, jak wskazano wyżej w uwagach do Planu, ma jedynie częściowo wykształconą zabudowę o charakterze śródmiejskim;
2) brak jest na tym terenie widocznej intensywnej zabudowy, po drugiej stronie ulicy występują ciągi garażowe;
3) teren nie leży na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, a przy ulicy brak jest punktów użyteczności publicznej, usługowych itp. charakterystycznych dla funkcjonalnego śródmieścia; jako śródmieście wskazana jest część terenów pomiędzy ul. Partyzantów, a rzeką Legą zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Śródmieście "I" w Olecku, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Olecka nr XXVII/208/2010 z dnia 30 listopada 2010 r.;
4) o zabudowie śródmiejskiej nie może też przesądzać zapis w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta, zaliczający ten teren do terenów zurbanizowanych tworzących centrum miasta. Wojewoda podał przy tym, że z przytoczonej wcześniej definicji zabudowy śródmiejskiej jasno wynika, że obszar ten musi stanowić faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (a nie w studium) centrum miasta. Dodał, że nawet w zmienionej z dniem 01.01.2018 r. definicji zabudowy śródmiejskiej określa się, że zabudowa ta musi stanowić zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a dopiero w przypadku braku planu miejscowego, można posłużyć się studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5) studium uwarunkowań stanowi promesę do ustaleń planu, a skoro ustalając plan miejscowy dla tego terenu nie zawarto w nim zapisu o zabudowie śródmiejskiej, choć taki zapis można było umieścić, to należy uznać, że nie było intencją planistów aby na tym obszarze istniała możliwość zmniejszania parametrów oświetlenia. Ocenił, że takie rozumowanie koresponduje z odpowiedzią na uwagę do Planu zamieszczoną w powołanym przez inwestora załączniku nr 2, gdzie wskazano, że określone w Planie wskaźniki i parametry (w tym wysokość 16m) nie zwalniają inwestorów z obowiązku przestrzegania przepisów odrębnych, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Podsumowując powyższe wywody Wojewoda uznał, że teren inwestycji nie leży w strefie zabudowy śródmiejskiej i nie można skorzystać ze zmniejszenia parametrów zacieniania oraz nasłonecznienia, a to oznacza, że odległość między budynkami wynosząca 5,5 m, winna minimalnie wynosić 9,0 m, a nie połowę tej wartości jak przyjęto w projekcie.
Wojewoda stwierdził ponadto nieprawidłowe usytuowanie budynku względem granicy z działką nr "[...]", gdyż z projektu zagospodarowania działki wynika, że budynek nie jest zlokalizowany bezpośrednio przy granicy działki, a w odległości 13 cm od tej granicy. Ocenił, że takie usytuowanie budynku jest niezgodne z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszczającym sytuowanie w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. Zauważył także, że z projektu zagospodarowania działki załączonego do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" wydanej na budowę budynku na dz. nr "[...]" wynika, że część budynku "wychodzi" poza granice działki nr "[...]" na działkę nr "[...]", prawdopodobnie o 13 cm. Podał, że okoliczność ta znajduje potwierdzenie w systemie informacji przestrzennej Olecka pod adresem https://olecko.e-mapa.net. Wskazał także, że opisana powyżej decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" obejmuje również budowę garażu na dz. nr "[...]", co jest istotne ze względu na brak informacji o zakończeniu całości tej budowy; w aktach organu I instancji znajduje się jedynie zgłoszenie do użytkowania części mieszkalnej.
Wojewoda ocenił również, że projektowany budynek "wchodzi" na dach istniejącego budynku sąsiedniego na dz. nr "[...]", gdyż dach ten o ponad 50 cm wykracza poza granice własnej działki (patrz rysunek rzutu więźby dachowej w projekcie budowlanym do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]"). Wskazał także, że projektowany budynek "wchodzi" na studzienki piwniczne istniejące przy budynku sąsiednim na dz. nr "[...]", gdyż studzienki te wykraczają poza granice własnej działki (patrz kopia zdjęcia przy piśmie inwestora z dnia "[...]" - załącznik 3A oraz mapa do celów projektowych). W tym miejscu wyjaśnił, iż możliwość lokalizacji budynku na granicy działki budowlanej, zapisana w planie miejscowym, nie przesądza ostatecznie o warunkach technicznych czy budowlanych, jakie musi spełniać projektowana inwestycja, nie przesądza również o bezwzględnej możliwości takiej lokalizacji. Wskazał, że zapis taki wiąże jedynie organ administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie, w jakim realizacja inwestycji nie doprowadzi do naruszenia ładu przestrzennego obszaru, na którym ma być zrealizowana budowa. Podkreślił, że dopiero organ wydający pozwolenie na budowę musi wiążąco wypowiedzieć się m.in. na temat usytuowania, obrysu i układu istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, ze wskazaniem wymiarów rzędnych i wzajemnych odległości obiektów.
Konstatując Wojewoda stwierdził niezgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie uzasadnionego interesu osoby trzeciej przyjmując, że zaprojektowana inwestycja:
1) nie spełnia wymagań § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie zacieniania;
2) nie spełnia wymagań § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ze względu na usytuowanie w odległości 13 cm od granicy;
3) nie spełnia wymagań art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez naruszenie uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej nr "[...]" wynikających z prawa własności w odniesieniu do "wystających" elementów budynku istniejącego. Ocenił przy tym, że wydanie w tej sytuacji decyzji o pozwoleniu na budowę, skutkowałoby zaakceptowaniem ingerencji we własność osoby trzeciej, gdyż przez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, organ niejako usankcjonował by rozbiórkę "wystających" elementów budynku sąsiedniego stanowiącego własność odwołującego, które powstały zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
W ocenie Wojewody, niezbędnym dla uzyskania pozwolenia na budowę będzie zawarcie w planie miejscowym zapisu o zabudowie śródmiejskiej lub zmniejszenie wysokości budynku, oraz poprzez działania administracyjne, bądź cywilne, doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wskazanych wyżej nieprawidłowości, występujących na granicy działek nr "[...]" (dach, studzienki, okna piwniczne, okna, przebieg granicy), a także stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej budowy garażu na dz. nr "[...]".
Jednocześnie Wojewoda odniósł się do pozostałych zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji uznając je za pozbawione podstaw. Podał bowiem, że objęte pozwoleniem zamierzenie ze względu na fakt, iż obejmuje zakresem prace wewnątrz budynku istniejącego na dz. nr "[...]" oraz budowę budynku przyległego na dz. nr "[...]" funkcjonalnie powiązanego z istniejącym, jest co prawda rozbudową budynku istniejącego, to jednak w świetle definicji z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, należy ją zakwalifikować jednocześnie jako budowę. Ocenił więc, że nazwanie inwestycji jako budowa, formalnie w badanej sprawie nie ma większego znaczenia, gdyż dla rozbudowy przeprowadzane jest tożsame postepowanie jak dla budowy. Zdaniem Wojewody, w niniejszej sprawie nie występują także wątpliwości związane z prawem do dysponowania przez inwestora nieruchomością, tj. dz. nr "[...]", gdyż jak wynika z rejestru gruntów właścicielem tej działki jest współskarżąca, która wyraziła zgodę na przedmiotową budowę. Dodał, że dla terenu inwestycji (1MU) określono w Planie maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy wynoszący 80%, a skoro dla inwestycji ten wskaźnik wynosi 65,70%, to jest on zgodny z zapisami Planu. Wyjaśnił przy tym, że średni współczynnik zabudowy na działkach "[...]" wynoszący 61,39% nie jest wiążący dla inwestora, a parametr ten mógł, co najwyżej, stanowić odniesienie do ustalenia tego wskaźnika w planie miejscowym, w którym ustalono jednak wartość wskaźnika na maksymalnie 80%, co jest wiążące dla inwestora.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący wnieśli o uchylenie tej decyzji podnosząc, że przedłożony do pozwolenia na budowę projekt budowlany spełnił wszystkie wymagania ustalone w Planie, a także te wynikające z art. 34 ust. 1-3 Prawa budowlanego. Skarżący nie podzielili oceny Wojewody, że terenu inwestycji nie można zaliczyć do terenu zabudowy śródmiejskiej, skoro teren ten usytuowany jest w obszarze kwartału zabudowy śródmiejskiej opisanej w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta, a z ustalonych w Planie wskaźników dla projektowanych obiektów jasno wynika, że planowana zabudowa ma charakter intensywny, co obrazują następujące parametry: max. wskaźnik intensywności zabudowy, max. wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, wysokość zabudowy, wskazanie możliwości zabudowy w granicy z sąsiednią działką budowlaną (co umożliwia kontynuację istniejącej przy ulicy zabudowy szeregowej w zwartej pierzei). Zdaniem skarżących, teren inwestycji jest położony w obszarze kwartału zabudowy, który można zaliczyć do zabudowy śródmiejskiej, ponieważ jest zlokalizowany przy ulicy, która stanowi część obszaru funkcjonalnego śródmieścia miasta. Skarżący podali, że zarówno na tej ulicy, jak i w bezpośrednim jej sąsiedztwie znajdują się charakterystyczne dla funkcjonalnego śródmieścia punkty usługowe i użyteczności publicznej tj. przychodnia NZOZ (po drugiej stronie ulicy, 15 m od frontu terenu inwestycji), placówka bankowa (ok. 21 m od ulicy na skrzyżowaniu), biblioteka gminna z siedzibami stowarzyszeń i Warsztatami Terapii Zajęciowej (ok. 80 m od ulicy) oraz dwie placówki aptek, punkty usługowe, handlowe i gabinety lekarskie, kancelaria prawna itp. ulokowane w parterach budynków istniejących w pierzei ulicy, przy której planowana jest inwestycja. Ocenili więc, że zaprojektowana inwestycja jest zlokalizowana w zabudowie śródmiejskiej i spełnia wymagania § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie zacieniania.
Zdaniem skarżących, zaprojektowana inwestycja spełnia także wymagania § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ze względu na usytuowanie projektowanego budynku bezpośrednio przy granicy działki. Skarżący wywiedli bowiem, że projektowany budynek jest posadowiony tak "bezpośrednio" przy granicy działki sąsiedniej, jak pozwalają na to warunki techniczne w tym i każdym analogicznym przypadku. Nadmienili przy tym, że ze względu na bezpieczeństwo konstrukcji między budynkiem istniejącym a projektowanym musi być zachowana przerwa dylatacyjna dla zachowania niezbędnej odległości gwarantującej niezależność konstrukcji, szczególnie w zabudowie uzupełniającej między istniejącymi budynkami, jak w omawianym przypadku. Podali, że w poziomie ław fundamentowych projektowanego budynku na działce nr "[...]", zgodnie z prawidłowymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi, elementy budynku projektowanego (ławy fundamentowe) są posadowione bezpośrednio przy granicy działki nr "[...]", z zachowaniem niezbędnej "odsadzki" tj. odległości od krawędzi ławy fundamentowej przy murowaniu ściany piwnic (patrz: Projekt budowlany, rozdział: Projekt Konstrukcji, karta nr rys. 01/K ). Wyjaśnili, że jest to powszechnie stosowane rozwiązanie konstrukcyjne, zgodne z zasadami wiedzy technicznej i polskimi normami, służące bezpieczeństwu konstrukcji i zapobiegające "przekroczeniu" granicy działki sąsiedniej (nr "[...]") przy posadawianiu budynku projektowanego bezpośrednio przy granicy działki (§ 203 i 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.).
Skarżący zakwestionowali także twierdzenie Wojewody, że budynek sąsiedni w stosunku do terenu inwestycji (usytuowany na działce o nr "[...]") "wychodzi" poza granice działki nr "[...]" podnosząc, że nie jest to zgodne ze stanem faktycznym. Wskazali, że informacja, jakoby doszło do "przekroczenia" granicy działki o 13 cm., pochodzi z portalu informacyjnego gminy, gdzie podkłady geodezyjne (mapy) nie były aktualizowane w sposób zgodny z prawem geodezyjnym a służyły raczej do celów poglądowych. Wyjaśnili, że projekt budowlany został natomiast sporządzony w oparciu o mapę zasadniczą do celów projektowych (elektroniczną) wykonaną i zaktualizowaną przez geodetę uprawnionego oraz wprowadzoną do powiatowego zasobu geodezyjnego i na tej mapie nie jest wykazana taka nieprawidłowość.
Skarżący ocenili wreszcie, że sporny projekt budowlany spełnia wymogi art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, ponieważ nie narusza uzasadnionych interesów właścicieli sąsiedniej działki nr "[...]", wynikających z prawa własności. W kwestii własności "wystających" elementów sąsiedniego budynku istniejącego, wskazanych w decyzji Wojewody, a będących w granicach działki nr "[...]" należącej do inwestora, skarżący zważyli, że wymienione przez Wojewodę elementy sąsiedniego budynku (studzienka osłonowa okienek piwnicznych i fragment okapu dachu) nie są elementami ściśle związanymi z konstrukcją budynku i mają charakter pomocniczy w świetle zasad techniki budowlanej tj. nie są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zauważyli, że strona wnosząca odwołanie sprzedała inwestorowi nieruchomość niezabudowaną (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów oznaczoną symbolem Bp tzn. grunt budowlany niezabudowany), a również oświadczyła, że powyższa nieruchomość, cyt. ,,( ... ) wolna jest od innych długów, innych ograniczonych praw rzeczowych, ograniczeń w rozporządzaniu, (...) innych wad prawnych". W tych okolicznościach skarżący uznali, że mają prawo wykonywać swoje prawo własności w pełnym zakresie i dysponować wymienionymi elementami, położonymi na gruncie będącym ich własnością. Dodali, że ww. elementy sąsiedniego budynku są usytuowane w części parterowej budynku, w którym mieści się apteka, będąca własnością Spółki, która będąc jednocześnie stroną postępowania, nie wniosła w całym jego toku żadnych uwag w stosunku do projektowanej inwestycji.
Odnosząc się natomiast do kwestii konieczności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwolenie na budowę z dnia "[...]", wydanej na budowę budynku i garażu na działce nr "[...]", w części dotyczącej budowy garażu, skarżący podnieśli, że rzeczona decyzja o pozwoleniu wygasła z mocy art. 37 ust.1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ zgodnie z przywołanym przepisem, budowa garażu na działce nr "[...]"nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Natomiast w piśmie procesowym z dnia 11 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżących zarzucił Wojewodzie naruszenie:
1) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treści decyzji, a mianowicie: art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasad wynikających z powołanych przepisów, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że planowana inwestycja sprzeczna jest z szeregiem norm prawnych, kiedy to w rzeczywistości, gdyby organ właściwie prowadził postępowanie dowodowe, doszedłby do odmiennych niż podano w decyzji ocen;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zw. z § 3 pkt 1 tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja nie spełnia wymogów określonych w powołanym jako pierwszy przepisie, kiedy to właściwa wykładania powołanych norm nakazuje przyjąć, że skoro zabudowa ma charakter śródmiejskiej to konieczne odległości w tym wypadku zostały zachowane, co zresztą przyznaje sam organ w decyzji,
- § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez wadliwą wykładnię i tym samym przyjęcie, że planowana zabudowa nie może być uznana za śródmiejską, kiedy prawidłowa wykładnia tego przepisy prowadzi do wniosków przeciwnych,
- § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 Planu, poprzez błędną wykładnię i tym samym przyjęcie, że odsunięcie ściany planowanego budynku, ale już nie fundamentów, czy uzupełniania tej przerwy sprzeczne jest z postanowieniami Planu, czy samym rozporządzeniem kiedy to właściwa wykładnia normy tych przepisów prowadzi do wniosków przeciwnych,
- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię i tym samym przyjęcie, że ochrona, o jakiej mowa w tym przepisie, odnosi się do wzniesienia elementu dachu na nieruchomości sąsiedniej, kiedy prawidłowa wykładnia normy tego przepisu prowadzi do wniosków przeciwnych
- art. 35 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię i tym samym przyjęcie, że w toku postępowania, mającego za przedmiot udzielenie pozwolenia na budowę, organ jest uprawniony do badania innych spraw administracyjnych, czy też spraw cywilnych, kiedy to prawidłowa wykładnia normy tego przepisu prowadzi do wniosków odmiennych.
Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 21 marca 2019 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę wnosząc jednocześnie o zasądzenie kosztów postępowania. Podał, że skarżący nie mają wątpliwości, że teren przy ulicy, na której planowana jest inwestycja, należy do zabudowy śródmiejskiej. Wyjaśnił, że planowany budynek usytułowany będzie przy granicy z działką sąsiednią z dylatacją 13 cm, która jest konieczna do zachowania. Wskazał także, że jeśli chodzi o elementy "wystające" na działkę skarżących, to sąsiadom został wyznaczony termin do usunięcia nieprawidłowości do 9 kwietnia br., a po tym terminie skarżący wystąpią na drogę postępowania sądowego cywilnego w zakresie naruszenia prawa.
Natomiast pełnomocnik strony wnoszącej odwołanie wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że planowana inwestycja nie znajduje się na terenie zabudowy śródmiejskiej. Podała, że ulica, przy której planowana jest ta inwestycja jest znacznie oddalona od centrum miasta, od ratusza. Pełnomocnik tej strony złożyła także pismo, w którym szerzej argumentowano powyższe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a")., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje m.in. w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Wojewody z "[...]", mocą której organ ten uchylił w całości decyzję organu I instancji nr "[...]" z dnia "[...]" i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o powierzchni zabudowy – 139,30 m2, powierzchni użytkowej – 552,15 m2 oraz kubaturze – 2103,00 m3 (kategoria obiektu budowlanego – XIII) na dz. nr "[...]", w O. przy ul. Z.
Wymaga przede wszystkim podkreślenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli inwestor spełni określone prawem wymogi, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej jako "Prawo budowlane"). Wymogi te zostały zaś określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy.
W świetle zaś art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2205 oraz z 2018 r. poz. 317), jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynika z uzasadnienia opisanej powyżej, a zaskarżonej decyzji Wojewody, przyczyną wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego w niniejszej sprawie było stwierdzenie przez ten organ niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenia uzasadnionego interesu osoby trzeciej. Wojewoda przyjął bowiem, że zaprojektowana inwestycja:
1) nie spełnia wymagań § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie zacieniania;
2) nie spełnia wymagań § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ze względu na usytuowanie w odległości 13 cm od granicy;
3) nie spełnia wymagań art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez naruszenie uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej nr "[...]" wynikających z prawa własności w odniesieniu do "wystających" elementów budynku istniejącego.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, twierdzenia Wojewody o niespełnieniu w tej sprawie ww. wymagań nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Należy bowiem zauważyć, że zdaniem Wojewody, w niniejszej sprawie nie jest spełniony warunek wynikający z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż odległość projektowanego budynku od innych obiektów, umożliwiająca naturalne oświetlenie pomieszczeń, została w sposób nieuprawniony ustalona jak dla zabudowy śródmiejskiej (5,5 m zamiast wymaganych 9 m), podczas gdy teren inwestycji nie leży w strefie zabudowy śródmiejskiej i nie może skorzystać ze zmniejszenia parametrów zacieniania oraz nasłonecznienia. Zdaniem Wojewody terenu inwestycji nie można zaliczyć do terenu zabudowy śródmiejskiej, gdyż:
1) nie stanowi intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, gdyż istniejąca przy ulicy zabudowa, jak wskazano w uwagach do Planu, ma jedynie częściowo wykształconą zabudowę o charakterze śródmiejskim;
2) brak jest na tym terenie widocznej intensywnej zabudowy, po drugiej stronie ulicy występują ciągi garażowe;
3) teren nie leży na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, a przy ulicy brak jest punktów użyteczności publicznej, usługowych itp. charakterystycznych dla funkcjonalnego śródmieścia; jako śródmieście wskazana jest część terenów pomiędzy ul. Partyzantów, a rzeką Legą zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Śródmieście "I" w Olecku, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Olecka nr XXVII/208/2010 z dnia 30 listopada 2010 r.;
4) o zabudowie śródmiejskiej nie może też przesądzać zapis w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta, zaliczający ten teren do terenów zurbanizowanych tworzących centrum miasta, gdyż w świetle definicji z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w niniejszej sprawie wiążący jest zapis planu a nie studium;
5) studium uwarunkowań stanowi promesę do ustaleń planu, a skoro ustalając plan miejscowy dla tego terenu nie zawarto w nim zapisu o zabudowie śródmiejskiej, choć taki zapis można było umieścić, to należy uznać, że nie było intencją planistów aby na tym obszarze istniała możliwość zmniejszania parametrów oświetlenia.
Niesporne w kontrolowanej sprawie jest, że w Planie obejmującym teren inwestycji nie przewidziano obszarów zabudowy śródmiejskiej, wobec czego kwalifikowanie terenu inwestycji do tego rodzaju zabudowy musi odbywać się z uwzględnieniem tej części definicji, zawartej w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., która odnosi się do obszaru "zgrupowanej intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne centrum miasta lub dzielnicy miasta". Wymaga przede wszystkim podkreślenia, że zdefiniowany w tym przepisie termin "zabudowa śródmiejska" bazuje na dwóch zasadniczych elementach, które decydują o uznaniu danej zabudowy za "śródmiejską". Po pierwsze, zabudowa ta musi mieć charakter intensywny, to znaczy typowy dla charakteru, wielkości i cech zabudowy danego miasta (np. zgrupowanie zabudowań w wielkomiejskiej aglomeracji jest znacznie większe niż mieście małym lub średnim). Po drugie, zabudowa ta musi znajdować się na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, przy czym nie chodzi tu o kryterium formalne (położenia na terenie dzielnicy "Śródmieście" lub terenu miejskiego ściśle centralnego), lecz o kryterium funkcji zabudowy, która – zgodnie z dalszą częścią definicji – ma "faktycznie" stanowić centrum miasta lub centrum dzielnicy miasta. Z definicji tej wynika zatem szerokie rozumienie zabudowy śródmiejskiej, która obejmuje nie tylko jeden teren centralny miasta (zazwyczaj w mniejszych miastach), lecz także wielość "terenów centrotwórczych" w dzielnicach miast (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2442/16, dostępny pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, teren inwestycji spełnia ww. elementy definicji zabudowy śródmiejskiej. Zabudowa ul. Z., przy której planowana jest ta plombowa inwestycja, jak również ulic sąsiednich ma charakter intensywny, typowy dla charakteru, wielkości i cech zabudowy miasta O. Za konstatacją taką przemawia przede wszystkim, podnoszona przez skarżących okoliczność, ustalenia w uchwalonym dla tego terenu Planie wskaźników dla projektowanych obiektów: max. wskaźnik intensywności zabudowy, max. wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, wysokość zabudowy, wskazanie możliwości zabudowy w granicy z sąsiednią działką budowlaną (co umożliwia kontynuację istniejącej przy ulicy zabudowy szeregowej w zwartej pierzei). Przyjętej oceny nie może niweczyć sam fakt występowania po drugiej stronie ulicy ciągów garażowych, skoro jak podali skarżący, a co nie zostało skutecznie zakwestionowane przez strony, zarówno na tej ulicy, jak i w bezpośrednim jej sąsiedztwie znajdują się charakterystyczne dla funkcjonalnego śródmieścia punkty usługowe i użyteczności publicznej tj. przychodnia NZOZ (po drugiej stronie ulicy, 15 m od frontu terenu inwestycji), placówka bankowa (ok. 21 m od ulicy na skrzyżowaniu), biblioteka gminna z siedzibami stowarzyszeń i Warsztatami Terapii Zajęciowej (ok. 80 m od ulicy) oraz dwie placówki aptek, punkty usługowe, handlowe i gabinety lekarskie, kancelaria prawna itp. ulokowane w parterach budynków istniejących w pierzei ulicy, przy której planowana jest inwestycja.
Jak już wskazano, przeciwko zakwalifikowaniu terenu inwestycji do zabudowy śródmiejskiej nie może przemawiać także formalne wyodrębnienie śródmieścia w uchwale Rady Miasta dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego innego terenu. Kwalifikacja ta dokonywana jest bowiem w oparciu o kryterium funkcji zabudowy, a nie o kryterium formalne. Przy ustalaniu funkcji zabudowy za dopuszczalne uznać zaś należy posiłkowanie się ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta, w którym teren inwestycji zaliczono do terenów zurbanizowanych tworzących centrum miasta. Należy w tym miejscu dodać, co było zresztą podnoszone przez Wojewodę, że także w Planie dla tego terenu wskazano, że na tym obszarze jest już częściowo wykształcona zabudowa o charakterze śródmiejskim.
W świetle powyższych argumentów należy uznać, że teren tej plombowej inwestycji leży w obszarze zabudowy śródmiejskiej w rozumieniu § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., co w świetle § 13 ust. 4 tego rozporządzenia uprawniało do zmniejszenia nie więcej niż o połowę odległości, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1.
Wbrew twierdzeniom Wojewody, w niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ze względu na usytuowanie projektowanej inwestycji w odległości 13 cm od granicy. Wymaga podkreślenia, że w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. mowa jest o sytuowaniu budynku "bezpośrednio przy granicy" a nie "w granicy". W okolicznościach niniejszej sprawy warunek ten należy uznać za spełniony, skoro jak wynika z wyjaśnień skarżących, a co znajduje potwierdzenie w projekcie budowlanym, w poziomie ław fundamentowych projektowanego budynku na działce nr "[...]", elementy budynku projektowanego (ławy fundamentowe) są posadowione bezpośrednio przy granicy działki nr "[...]", z zachowaniem niezbędnej "odsadzki" tj. odległości od krawędzi ławy fundamentowej przy murowaniu ściany piwnic (patrz: Projekt budowlany, rozdział: Projekt Konstrukcji, karta nr rys. 01/K). Skoro projekt został sporządzony przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, to brak jest podstaw do zakwestionowania przez Sąd wyjaśnień skarżących, że jest to powszechnie stosowane rozwiązanie konstrukcyjne, zgodne z zasadami wiedzy technicznej i polskimi normami, służące bezpieczeństwu konstrukcji i zapobiegające "przekroczeniu" granicy działki sąsiedniej (nr "[...]") przy posadawianiu budynku projektowanego bezpośrednio przy granicy działki (§ 203 i 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.).
W kontrolowanej sprawie nie może być wreszcie uznana za prawidłową ocena Wojewody, jakoby podstawę do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę mogło stanowić niespełnienie przez projektowaną inwestycję wymagań art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, czego wyrazem miałoby być naruszenie uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej nr "[...]" wynikających z prawa własności w odniesieniu do "wystających" elementów budynku istniejącego. Jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 11 lutego 2019 r., wynikający z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zakres badania dokumentacji przez organy administracji architektoniczno-budowlanej jest ograniczony i skupia się wokół kwestii wynikających wprost z obowiązujących w tym zakresie przepisów. Organy te, w ramach postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę nie mogą rozstrzygać spraw cywilnych, a w tym tych związanych z usunięciem skutków naruszenia prawa własności. Co więcej, istnienie "wystających" elementów budynku nie może uzasadniać zawieszenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, bowiem w tym postępowaniu bada się prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie wszelkie istniejące, czy potencjalne spory, do których rozpatrzenia właściwy jest sąd powszechny. Jak wynika zresztą z wyjaśnień pełnomocnika skarżących, złożonych na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 21 marca 2019 r., skarżący wyznaczyli już sąsiadom termin do usunięcia nieprawidłowości do 9 kwietnia br., a po tym terminie zapowiedzieli wystąpienie na drogę postępowania sądowego cywilnego w zakresie naruszenia prawa.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Wojewodę kwestii konieczności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwolenie na budowę z dnia "[...]", wydanej na budowę budynku i garażu na działce nr "[...]", w części dotyczącej budowy garażu, za prawidłowe uznać należy stanowisko skarżących, że rzeczona decyzja o pozwoleniu wygasła z mocy art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ zgodnie z przywołanym przepisem, budowa garażu na działce nr "[...]" nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i dokonać ponownej oceny spełnienia w tej sprawie wymogów z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość: uiszczonego w sprawie należnego wpisu od skargi (500 zł.), wynagrodzenia pełnomocnika skarżących, będącego radcą prawnym (480 zł.) - ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI