II SA/Ol 1123/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, wskazując na konieczność zastosowania przepisów o przywróceniu terminu w okresie stanu epidemii COVID-19.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę P. sp. z o.o. za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie 180 dni, który został wydłużony z powodu pandemii COVID-19. Spółka złożyła zawiadomienie z dużym opóźnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że organy pominęły instytucję przywrócenia terminu wprowadzoną przez ustawę COVID-19, która powinna być zastosowana w pierwszej kolejności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę spółki P. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 200 zł. Kara została nałożona za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w terminie 180 dni, który został wydłużony na mocy przepisów związanych z pandemią COVID-19. Spółka zbyła pojazd 4 czerwca 2020 r., a zawiadomiła organ dopiero 1 sierpnia 2022 r., czyli po 788 dniach. Organy obu instancji uznały, że doszło do naruszenia przepisów i nałożyły karę, nie znajdując podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia. Spółka w skardze podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezastosowania art. 189f k.p.a. oraz przepisów ustawy COVID-19. Sąd uznał skargę za zasadną. Kluczowym argumentem Sądu było pominięcie przez organy instytucji przywrócenia terminu wprowadzonej przez art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. Sąd, powołując się na wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie do terminów materialnych, takich jak termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu, i powinien być stosowany w okresie stanu epidemii. Organy powinny były zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć jej 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Ponieważ tego nie uczyniły, doszło do pozbawienia strony możliwości skorzystania z tej instytucji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej ma obowiązek zastosować przepisy dotyczące przywrócenia terminu (art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19) w przypadku uchybienia przez stronę terminowi do zawiadomienia o zbyciu pojazdu, nawet jeśli termin ten ma charakter materialny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, w tym do przepisów prawa materialnego. Intencją ustawodawcy było objęcie tym przepisem wszystkich terminów, których niezachowanie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, aby zapobiec ponoszeniu przez obywateli negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków w okresie pandemii. Organ powinien był zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć jej 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
p.r.d. art. 140mb § pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1.000 zł.
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu i wyznacza jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 31 i § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłużono do 180 dni terminy określone w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy pominęły instytucję przywrócenia terminu wprowadzoną przez art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, która powinna być zastosowana w pierwszej kolejności. Niezastosowanie art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Organy całkowicie jednak pominęły instytucję przywrócenia terminu, jaka wprowadzona została przepisem art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. W przepisie art. 15zzzzzn² ust. 1 ustawy COVID-19 ustawodawca odwołuje się do stwierdzenia uchybienia terminu przewidzianego "przepisami prawa administracyjnego", co wskazuje na to, że chodzi o wszystkie przepisy wchodzące w skład tej dziedziny prawa. Skoro w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie zastosował przepisu art.15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i nie wyznaczył stronie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, to należało stwierdzić, że doszło do pozbawienia strony możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Bogusław Jażdżyk
przewodniczący
Ewa Osipuk
członek
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o przywróceniu terminu w postępowaniu administracyjnym w okresie stanu epidemii COVID-19, zwłaszcza w kontekście terminów materialnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu stanu epidemii COVID-19 i przepisów wprowadzonych w jego związku. Może mieć mniejsze znaczenie po odwołaniu stanu epidemii, choć zasady wykładni mogą być nadal stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (związane z pandemią) mogą wpływać na standardowe procedury administracyjne i jakie konsekwencje niesie za sobą ich niezastosowanie przez organy. Jest to istotne dla zrozumienia praw obywateli w sytuacjach kryzysowych.
“Pandemia COVID-19: Czy zapomniane przepisy o przywróceniu terminu mogą uratować przed karą?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 1123/23 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/ Ewa Osipuk Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu Hasła tematyczne Kara administracyjna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1047 art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1327 art. 15zzzzzn2 ust. 1 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżącej spółki kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia 13 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium), działając na podstawie art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2023 r. poz. 1047 – p.r.d.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika P. sp. z o.o. w O. (spółka, strona) od decyzji wydanej w dniu 23 sierpnia 2023 r. z upoważnienia Prezydenta O. przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta O. (organ pierwszej instancji) w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu w terminie 180 dni o zbyciu pojazdu marki [...], numer VIN [...], numer rejestracyjny [...] – rozstrzygnęło utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: Decyzją z dnia 23 sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji orzekł o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu w terminie 180 dni o zbyciu pojazdu marki [...], numer VIN [...] zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod numerem rejestracyjnym [...], tj. uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany zawiadomić starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni od dnia wykonania tej czynności. Zgodnie z art. 31 i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wydłużono do 180 dni terminy określone w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Podano, że na podstawie art. 140 mb p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1.000 zł. Wyjaśniono, że określając wysokość kary pieniężnej zbadano przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Podano, że strona miała obowiązek zawiadomić organ o zbyciu ww. pojazdu najpóźniej do dnia 1 grudnia 2020 r. i obowiązku tego w wymaganym terminie nie dopełniła, gdyż strona zawiadomiła organ dopiero w dniu 1 sierpnia 2022 r., tj. po upływie 788 dni od daty zbycia pojazdu. Podano, że w wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia, organ stwierdził, iż do dnia 29 lipca 2022 r. strona pozostawała w stanie niezgodności z przepisami prawa, polegającej na niepowiadomieniu w terminie 180 dni starostę o zbyciu pojazdu zarejestrowanego. Badając powtarzalność naruszeń, stwierdzono, iż tego typu naruszenie jest kolejnym jakiego dopuściła się strona w okresie od 1 stycznia 2020 r., tj. od dnia wejścia w życie przepisów art. 140mb pkt 2 p.r.d., który to przepis wprowadził sankcje w postaci kar pieniężnych. Z kolei, rozpatrując przesłankę korzyści finansowych uzyskanych z tytułu naruszenia prawa, organ stwierdził, iż strona w związku z niezgłoszeniem w ustawowym terminie zbycia pojazdu, którego była właścicielem, nie uzyskała żadnych korzyści finansowych. Podniesiono, że analizując przedmiotową sprawę organ ustalił, że nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 189f k.p.a. Podniesiono, że w ocenie organu nie mamy do czynienia z zaprzestaniem naruszania prawa, gdyż złożenie przez stronę zawiadomienia o zbyciu pojazdu po ustawowo określonym terminie trudno określić mianem zaprzestania naruszania prawa, nie jest to bowiem czyn charakteryzujący się pewną ciągłością działania ani szereg zachowań bądź zaniechań, które miały miejsce na przestrzeni określonego czasu. Wskazano, że w rozpatrywanej sprawie brak jest również podstaw do uznania, iż wystąpiło znikome naruszenie prawa. Analizując spełnienie powyższej przesłanki wzięto pod uwagę dwa aspekty: tj. czas naruszenia prawa oraz wpływ tego naruszenia na poszanowanie prawa. Zdaniem organu samo naruszenia obowiązku ciążącego na stronie, bez względu na faktyczne skutki tego naruszenia, czy czas trwania tego naruszenia ma dyscyplinować strony do działań zgodnych z wymogami art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Zauważono, że kara powinna mieć charakter nie tylko sankcyjny, ale również prewencyjny. Zaznaczono, że na stronie spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa, tym bardziej, że przepis nakładający na właściciela pojazdu obowiązek zawiadomienia o jego zbyciu lub nabyciu został wprowadzony przez art. 78 ust. 1 pkt 2 p.r.d. dnia 1 stycznia 1998 r., nie jest więc przepisem nowym, który mógłby stanowić dla strony zaskoczenie. Samo sankcjonowanie wprowadzono natomiast 1 stycznia 2020 r. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik spółki zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., naruszenie przepisów postępowania art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a., naruszenie przepisów prawa materialnego art. 140n ust. 4 p.r.d., naruszenie przepisów art. 15zzzzzn ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm. – ustawa COVID-19). W uzasadnieniu własnej decyzji z 13 października 2023 r. Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 31i ustawy COVID-19 w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw 1) do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, a zatem również termin do zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu) 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż w dniu 4 czerwca 2020 r. spółka zbyła pojazd marki [...], numer VIN [...] zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod numerem rejestracyjnym [...] i nie zawiadomiła starosty w terminie o zbyciu pojazdu. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, termin na zgłoszenie zbycia pojazdu w tej sprawie wynosił 180 dni. W wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia organ stwierdził, iż obejmował on 788 dni, tj. do zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu w dniu 1 sierpnia 2022 r. Oznacza to, że organ pierwszej instancji zasadnie wszczął i prowadził postępowanie w sprawie popełnienia przez strony naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu zarejestrowanego na terytorium Polski w terminie 180 dni od dnia dokonania tej czynności. Naruszenie powyższego obowiązku nie budzi wątpliwości. Kolegium zauważyło, że obowiązek zgłaszania nabycia i zbycia pojazdów staroście określony w art. 78 ust. 2 p.r.d. istnieje w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 1999 r. Natomiast od 1 stycznia 2020 r. ustawodawca wprowadził jedynie obowiązek nakładania kar pieniężnych za przekroczenie terminu na zgłoszenie nabycia lub zbycia pojazdu, wynikający z art. art. 140 mb p.r.d. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy, określając wysokość kary, zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy i wymierzył karę w najniższej wysokości. Kolegium nie dopatrzyło się również naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 189f k.p.a. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium pełnomocnik strony zarzucił jej naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na: niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności braku ustalenia daty zgłoszenia nabycia/przerejestrowania samochodu na nowego właściciela; niewyjaśnieniu wszystkich, istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności brak rozważenia istnienia podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej; - art. 8 i 107 § 3 k.p.a poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ odwoławczy podziela ocenę organu pierwszej instancji oraz nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego a także przepisów postępowania; - art. 9 i 11 k.p.a poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej; - art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i orzeczenie o odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a.; - art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; - art. 140n ust. 4 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie; - art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 poprzez jego niezastosowanie; Wskazując na powyższe wniósł o: uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z wnioskiem wystąpiło Kolegium. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 p.p.s.a. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na skarżącą nałożona została kara administracyjna na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. Przepis ten przewiduje, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Przywołany tam przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. stanowi z kolei, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W realiach kontrolowanej sprawy zarzucono skarżącej przekroczenie terminu ustanowionego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organy całkowicie jednak pominęły instytucję przywrócenia terminu, jaka wprowadzona została przepisem art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 15zzzzzn² ust. 1 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, o czym mowa już w ust. 2 cytowanego przepisu, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie zaś do ust. 3 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienie terminu. Powyższa regulacja obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Regulacja ta znajduje przy tym zastosowanie także w razie uchybienia terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Przewidziany tam termin stanowi bowiem termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej z art. 140mb pkt 2 p.r.d. W wyroku z 20 stycznia 2023 r. (sygn. II GSK 821/22, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się wykładnią celowościową i funkcjonalną wskazał, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie, nie przewidziano żadnych wyjątków. W przepisie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 ustawodawca odwołuje się do stwierdzenia uchybienia terminu przewidzianego "przepisami prawa administracyjnego", co wskazuje na to, że chodzi o wszystkie przepisy wchodzące w skład tej dziedziny prawa. W sześciu punktach zostały wymienione dokładnie, o jakiego rodzaju terminy chodzi (np. terminy zawite, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, terminy do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, terminy przedawnienia). Zauważyć należy, że cechą wspólną tych terminów jest to, że są to terminy, których upływ powoduje, że strona traci prawo żądania ukształtowania jej sytuacji prawnej poprzez podjęcie przez organ określonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie w ust. 2 i w ust. 3 art. 15 zzzzzn2 ustawodawca wprost dopuścił możliwość złożenia wniosku o ich przywrócenie odwołując się przy tym do art. 58 § 2 k.p.a., a więc do konstrukcji prawa procesowego dotyczącej wyłącznie terminów procesowych. Analiza treści tego przepisu niewątpliwie wskazuje, że z woli ustawodawcy w okresie stanu epidemii dopuszczalne stało się przywrócenie terminów materialnych, których zgodnie z obowiązującym systemem prawa nie można przywrócić i których upływ oznacza utratę roszczenia, czy ochrony prawnej. Ustawodawca ze względu na szczególne okoliczności związane z pandemią zabezpieczył interesy stron w postępowaniu administracyjnym w ten sposób, że przewidział możliwość przywrócenia tych terminów, których upływ w normalnych okolicznościach powodowałby obowiązek nałożenia na stronę kary pieniężnej. Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależniona jest m.in. ochrona prawna przed organem administracji publicznej, organ taki w okresie epidemii powinien zastosować się do treści art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia strony o przekroczeniu terminu i wyznaczeniu terminu trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie oznacza to jednak, że już sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Omawiany przepis nie wskazuje też, aby intencją ustawodawcy było automatyczne przeniesienie na organ ciężaru inicjatywy dowodowej związanej z przywróceniem uchybionego terminu. Chociaż ustawodawca wprost nie wskazał w ww. przepisie, to przyjąć trzeba, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15 zzzzzn2 jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. termin do zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu ma charakter materialny. Niezachowanie terminu do zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu w świetle p.r.d. wywołuje ujemny skutek dla strony, którym jest obowiązek wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w zakreślonym przez ustawę terminie o nabyciu pojazdu ( art. 140mb pkt 2 p.r.d.). Organ stwierdzając uchybienie przez skarżącego terminu - z uwagi na zgłoszenie o zbyciu pojazdu, które miało miejsce 1 sierpnia 2022 r. - powinien był w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe czynności w kontrolowanej sprawie nie zostały jednak przez organ podjęte. Skoro w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie zastosował przepisu art.15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i nie wyznaczył stronie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, to należało stwierdzić, że doszło do pozbawienia strony możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem ewentualne przywrócenie terminu spowoduje, że skarżącej nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Zatem w pierwszej kolejności organ pierwszej instancji winien będzie zawiadomić skarżącą w trybie art. 15zzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 o uchybieniu terminu i wyznaczyć stronie 30 – dniowym termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Od złożenia takiego wniosku i wyniku jego rozpoznania zależy tok dalszego procedowania. Dopiero po przyjęciu, że strona naruszyła termin do zgłoszenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu, a więc po przyjęciu, że skarżąca w ogóle powinna ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. organ zobowiązany będzie do rozważenia zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. Zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. organ rozważy dopiero po stwierdzeniu przesłanek do nałożenia kary administracyjnej wynikającej z art. 140mb pkt 2 p.r.d. Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI