II SA/Ol 1121/23

II SA/Ol 1121/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Marzenna Glabas /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi W. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia decyzji, którą udzielono zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 16 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako : "Kolegium") stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza [...] (dalej jako: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji") z 24 marca 2021 r., którą udzielono [...] spółce z o.o. (dalej jako: spółka") zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo w miejscu sprzedaży – [...], na okres od 10 kwietnia 2021 r. do 31 grudnia 2025 r. Kolegium stwierdziło bowiem, że decyzja ta rażąco narusza art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 165 ze zm.). Postanowieniem z 23 czerwca 2023 r. Kolegium nadało ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją z 29 września 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z 16 maja 2023 r.
W.O. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się do Burmistrza [...] z wnioskiem o cofnięcie spółce ww. pozwolenia z 24 marca 2021 r.
Postanowieniem z 13 lipca 2023 r., wydanym na podstawie z art. 61a § 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia decyzji z 24 marca 2021 r. W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowe zezwolenie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Kolegium z 16 maja 2023 r. Wyjaśnił, że skoro ww. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności to, nawet w przypadku braku przymiotu ostateczności decyzji, nie funkcjonuje ona w obrocie.
W złożonym zażaleniu skarżący podał, że 9 listopada 2022 r. zwrócił się z wnioskiem o cofnięcie spółce zezwolenia na sprzedaż alkoholu, a pismem z 15 czerwca 2023 r. uzupełnił ww. wniosek o okoliczności,, które zdaniem skarżącego uzasadniały to żądanie. Zarzucił, że Burmistrz pomylił sprawę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu we wszystkich punktach sprzedaży, o co wnioskował, z procedurą wydania koncesji na sprzedaż alkoholu w konkretnym punkcie. Skarżący żądał zaś cofnięcia spółce pozwolenia na sprzedaż alkoholu. Zaznaczył, że 27 lipca 2023 r. Burmistrz wydał spółce nowe zezwolenie na sprzedaż alkoholu w ww. punkcie. Dodał, że Burmistrz winien być wyłączony od rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Postanowieniem z 27 października 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w całości. Kolegium stwierdziło, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z innych uzasadnionych przyczyn może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania. Kolegium zacytowało treść art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Podniosło, że decyzją z 16 maja 2023 r. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z 24 marca 2021 r., którą udzielono spółce zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo w ww. miejscu sprzedaży na okres od 10 kwietnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. Ostateczną decyzją z 21 września 2023 r. utrzymało w mocy własną decyzję z 16 maja 2023 r. Powyższe oznacza, że decyzja "koncesyjna" została wyeliminowana z obrotu prawnego, tym samym nie ma potrzeby wszczynania postępowania w przedmiocie jej "cofnięcia".
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe postanowienie skarżący zarzucił, że bezzasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia spółce na sprzedaż napojów alkoholowych. Wywiódł, że jego interes prawny w tej sprawie wynika z tego, że jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej, na terenie której znajduje się przedmiotowy punkt sprzedaży alkoholu i kilka innych lokali spółki. Zarzucił, że sprzedaż alkoholu w tych punktach prowadzona jest w ogródkach położonych bezpośrednio pod oknami jego mieszkania, a zachowanie klientów spółki zakłóca porządek publiczny i spokój jego rodziny. Stwierdził, że cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie oznacza uchylenia decyzji (jak w przypadku trybów nadzwyczajnych), lecz jest nowym postępowaniem, dotyczącym aktualnego stanu faktycznego i prawnego. Kończy się wydaniem decyzji w nowej sprawie administracyjnej i może dotyczyć całości działań podmiotu na danym obszarze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia
i postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zapadłych w niniejszej sprawie postanowień stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji nie bada merytorycznie wniosku, lecz ogranicza się jedynie do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z treści ww. przepisu wynikają dwie niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną lub niemożność wszczęcia postępowania z jakichkolwiek innych przyczyn. Przy czym, co istotne, przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne. Oznacza to, że ich ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu administracji. Jeżeli natomiast kwestia ta wymaga poczynienia szerszych ustaleń, zwłaszcza w kontekście argumentów podanych przez wnioskodawcę, bądź jest nieoczywista, to wówczas organ administracji jest zobowiązany wszcząć postępowanie w celu wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości i w zależności od wyniku przeprowadzonych czynności, orzec merytorycznie co do zasadności wniosku lub, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Przesłanka "innych uzasadnionych przyczyn" nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. Przesłanka ta zostanie spełniona, gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, gdy w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. (zob. np. B. Adamiak, Komentarz do art. 61a k.p.a. [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 317).
W okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygające ją organy obu instancji zasadnie wskazały jako przeszkodę we wszczęciu postępowania o cofnięcie spółce zwolnienia na sprzedaż napojów alkoholowych wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanego spółce zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w ww. miejscu sprzedaży. Żądanie skarżącego z uwagi na tę okoliczność było bowiem bezprzedmiotowe. Nie można cofnąć zezwolenia, które już zostało usunięte z obrotu prawnego. Nie ma przy tym znaczenia, w jakim trybie to nastąpiło, to jest jakie okoliczności faktyczne i prawne oraz jakie przepisy prawa stanowiły podstawę do wydania decyzji, którą wyeliminowano zezwolenie z obrotu prawnego. Skutek prawny jest taki, że spółka nie może prowadzić legalnie sprzedaży na podstawie decyzji skutecznie wyeliminowanej z obrotu prawego.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.