II SA/Ol 1116/15

II SA/Ol 1116/15 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2015-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak
Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OZ 399/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 182
art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 101 ust. 1 i 7
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 sierpnia 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 13 marca 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji tegoż organu z dnia 5 lutego 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 13 czerwca 2014 r., wydaną z upoważnienia Wójta Gminy J., w przedmiocie przyznania T. P. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności, w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 -2020, w kwocie po 100 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2014 r. oraz odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 400 zł.
W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło następujący stan faktyczny i prawny sprawy: T. P. w dniu 27 stycznia 2014 r. skierowała do Centralnego Biura Antykorupcyjnego podanie, w którym opisała nieprawidłowości, jakie zachodzą w Urzędzie Gminy w D., Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w D., Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O., Policji, [...] sądach, prokuraturze i innych organach. We wniosku tym zwróciła się także o przyznanie pomocy społecznej.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Wójta Gminy J. do załatwienia przedmiotowego wniosku pomocowego.
W trakcie wizyty w środowisku, działający z upoważnienia T. P. jej mąż W. P., sprecyzował wniosek o udzielenie pomocy wskazując 15 form pomocy jakie chciałby uzyskać. Wśród oczekiwanej pomocy wskazano zasiłek celowy na żywność w wysokości 1000 zł.
Decyzją z dnia 13 czerwca 2014 r., nr [...] organ pierwszej instancji orzekł o przyznaniu T. P. świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności - w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 w kwocie po 100,00 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r., tj. w łącznej kwocie 600 zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 400 zł.
Od powyższej decyzji strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia 5 lutego 2015 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Pismem z dnia 12 lutego 2015 r. strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 5 lutego 2015 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 156 § 1 ust. 2, ust. 5, ust. 6, ust. 7 k.p.a. Wskazała, że zastosowano niewłaściwe prawo miejscowe, gdyż wnioskodawczyni zamieszkuje w gminie D., zaś organ zastosował prawo lokalne gminy J. Podała, że powinno znaleźć zastosowanie zarządzenia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. nr [...] z dnia 24 grudnia 2007 r. oraz nr [...] z dnia 15 lutego 2012 r. Nadto zarzuciła, że nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania wszystkie strony (art. 61 § 4 Kodeksu postepowania administracyjnego) oraz, że naruszono przepis art. 106 k.p.a.
Decyzją z dnia 13 marca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia 5 lutego 2015 r. (nr [...]). W uzasadnieniu podano, że powołane przez stronę zarządzenia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. nie mają charakteru powszechnie obowiązującego prawa. Decyzje będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz uchwałę nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020. Kolegium za niezasadny uznało zarzut niezawiadomienia wszystkich stron postępowania, skoro w tej sprawie jedyną stroną była T. P., jak również zarzut naruszenia art. 106 k.p.a., gdyż przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują obowiązku współdziałania przy udzielaniu pomocy w formie zasiłku celowego.
W dniu 30 marca 2015 r. T. P., reprezentowana przez męża W. P., zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 13 marca 2015 r. ([...]), wskazując, iż nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. Zarzuciła organom administracji naruszenie przepisów Konstytucji RP poprzez ukrycie przez organ odwoławczy, że decyzja z dnia 13 czerwca 2014 r., nr [...] wydana przez GOPS J. została oparta na prawie gminy J., gdy w rzeczywistości T. P. mieszka i jest zameldowana od wielu lat w gminie D. Zdaniem strony zastosowano niewłaściwe "prawo lokalne" - gminy J., które nie obowiązuje wnioskodawczyni, czym naruszono art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 106 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.
Ponownie rozpatrując sprawę w trybie nadzwyczajnym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 13 marca 2015 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślono, że stwierdzenie nieważności decyzji w procedurze administracyjnej należy do nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji ostatecznych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym,
którego istotą jest ustalenie, czy decyzja - której dotyczy postępowanie - dotknięta jest jedną z wad wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium oceniło, że
w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że zaistniały przesłanki wymienione w tym przepisie. Organ przytoczył podstawy nieważnościowe. Przypomniał, że we wniosku o stwierdzenie nieważności, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy beneficjentka zarzucała decyzji pomocowej wydanie jej z zastosowaniem niewłaściwego "prawa lokalnego", wskazując, że decyzja została oparta na prawie gminy J., podczas gdy strona zamieszkuje i jest zameldowana w gminie D. Z powyższego strona wywodziła naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z tym przepisem właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przyznano, że miejscem zamieszkania T. P. są D., w związku z czym organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku był Wójt Gminy D.,
z upoważnienia którego działa Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
w D. Wyjaśniono jednak, że z uwagi na fakt, iż pracownik socjalny oraz Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. zostali wyłączeni od załatwienia ww. sprawy (postanowienia Wójta Gminy D. z dnia 21 lutego 2014 r. znak: [...]), postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło do załatwienia wniosku Wójta Gminy J. W związku z tym działający z upoważnienia Wójta Gminy J. - Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. był właściwy do rozpatrzenia wniosku strony i wydania decyzji. Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze było organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od przedmiotowej decyzji Wójta Gminy J. Tym samym zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Za bezzasadny uznano również zarzut rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zastosowanie niewłaściwego prawa miejscowego. Podniesiono, że powołane przez stronę zarządzenia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D.: nr [...] z dnia 24 grudnia 2007 r. oraz nr [...] z dnia 15 lutego 2012 r. nie stanowią przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w związku z czym nie można zarzucić organowi rażącego ich naruszenia. Zaznaczono, że kwestionowana decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwłaszcza art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy, które są stosowane na obszarze całego kraju. Kolegium stwierdziło też, że beneficjentka była jedyną stroną postępowania, jak również w sprawie nie miał zastosowania art. 106 k.p.a., który stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1). Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują procedury uzgadniania decyzji w sprawach zasiłków celowych, w związku z czym przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze, T. P. domagała się uchylenia lub stwierdzenia nieważności powyższych decyzji w związku z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 19, art. 65 § 1, art. 61 § 4, art. 106 § 1 i 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez niezastosowanie przepisów prawa miejscowego gminy D. - według zamieszkania (zameldowania) strony. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzuciła brak ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, dyskryminację jej rodziny oraz rażące naruszenie prawa konstytucyjnego – art. 1, art. 2, art. 30, art. 31 oraz art. 32 Konstytucji RP, a także krycie korupcji Wójta Gminy D. Podniosła, że Wójt Gminy D. okradł jej rodzinę i doprowadził do skrajnego ubóstwa. Zdaniem skarżącej organy ukrywają te okoliczności.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w przypadku, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej
w trybie nieważnościowym ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 sierpnia 2015 r., nr [...] , którą potwierdzono brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia 5 lutego 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika GOPS w J., uprawniającą skarżącą do zasiłku celowego w kwocie po 100 zł na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2014 r., tj. 6 miesięcy na zakup posiłku lub żywności, w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020.
Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie
w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko
w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Decyzja ostateczna jest rozstrzygnięciem trwałym, korzystającym z domniemania prawidłowości i domniemanie to może zostać obalone tylko w jednym ze wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego trybów nadzwyczajnych. W przepisie art. 156 k.p.a. ustawodawca określił przesłanki stwierdzenia nieważności, wymieniając wśród nich m.in. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wskazała właśnie na rażące naruszenie prawa jako na przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U.
z 2013 r. poz. 182 ze zm.), poprzez niezastosowanie właściwego prawa miejscowego,
tj. zarządzenia Kierownika GOPS w D. z dnia 15 lutego 2012 r., uchylającego zarządzenie z dnia 24 grudnia 2007 r. nr [...] i ustalającego dzienną stawkę zasiłku przyznawanego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
w kwocie 4 zł na osobę w rodzinie. Zarządzenia te strona załączyła do wniosku
o stwierdzenie nieważności (k. 73 i 75 akt administracyjnych), podnosząc zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa, wynikającej z art. 32 Konstytucji RP. Wyliczyła, że zgodnie z wymienioną stawką powinna otrzymać na dwie osoby w rodzinie, na zakreślony w decyzji okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2014 r.,
tj. na 181 dni zasiłek w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
w wysokości 1448 zł, a nie jak jej zostało przyznane tylko 600 zł. Zdaniem skarżącej, jak wnioskować można z treści jej pism, skoro zamieszkuje na terenie gminy D. to zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jej wniosek z dnia 27 stycznia 2014 r. o zasiłek celowy na żywność powinien zostać rozpatrzony z zastosowaniem przepisów obowiązujących na terenie gminy D. Przy czym strona nie kwestionuje samego faktu rozpatrzenia jej wniosku przez GOPS w J. w związku
z wyłączeniem GOPS w D., ale zarzuca, że organ orzekający nie ustalił i nie zastosował przepisów prawa miejscowego obowiązujących na terenie gminy D. Strona kwestionuje też brak ustaleń co do przyczyn ubóstwa. W ocenie skarżącej wiedzę na ten temat GOPS w J. powinien uzyskać od Kierownika GOPS w D. na podstawie art. 106 k.p.a. Stanowisko skarżącej nie ma uzasadnionych podstaw prawnych.
Zauważyć najpierw trzeba, że powoływane przez stronę zarządzenia Kierownika GOPS w D., jako podstawę prawną ich wydania powołują art. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 267, poz. 2259 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa
w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm.), a więc akty nieobowiązujące już w dacie wystąpienia przez skarżącą z przedmiotowym wnioskiem pomocowym. Wyjaśnić należy skarżącej, że powołana w tych zarządzeniach ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wygasła z końcem 2013 r., gdyż realizowała program dożywiania w latach 2006-2013. Tym samym wskazane przez skarżącą zarządzenia Kierownika GOPS
w D. już nie mogły obowiązywać w czasie złożenia przedmiotowego wniosku, który został rozpatrzony prawidłowo w oparciu o uchwałę nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. (M.P. 2013, poz. 1024 ze zm.), wydaną na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.885 ze zm.), ustanawiającą wieloletni program wspierania finansowego gmin w realizacji zadania dożywiania dzieci i zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 – 2020. W założeniach Programu przyjęto, że jest to programem wspierania finansowego gmin w zakresie realizacji zadań własnych o charakterze obowiązkowym określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.). Program będzie realizowany w latach 2014-2020 i obejmie swoim zasięgiem wszystkie województwa. Wsparcie dla gmin będzie realizowane na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Celem programu jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów
z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub niepełnosprawnych. Wsparcie udzielane jest w szczególności: 1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej, 2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, 3) osobom i rodzinom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe
w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 tej ustawy - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.
Z powyższych unormowań wynika, że gminne ośrodki pomocy społecznej w zakresie realizacji obowiązków własnych gminy określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, tj. zapewnienia posiłku i dożywiania, mogą udzielić beneficjentowi, który takiej pomocy potrzebuje, wsparcia ze środków programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020" na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej, z zastrzeżeniem wskazanego w tym programie kryterium dochodowego oraz formy pomocy. W związku z tym dostrzec należy, że ani przepisy wskazanej uchwały Rady Ministrów nr 221, ani też przepisy ustawy o pomocy społecznej, do której odwołuje się wprost ta uchwała, nie zawierają upoważnienia do ustalania przez kierowników ośrodków pomocy społecznej odgórnych stawek dziennych wsparcia na zakup posiłku lub żywności. Dlatego nawet jeżeli doszłoby do wydania podobnego zarządzenia, jak powoływane przez stronę, w związku ze zmianą stanu prawnego, to takie zarządzenie nie miałoby charakteru bezwzględnie wiążącego przy ustaleniu prawa do świadczeń. Rozdział środków z programu ma następować zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o pomocy społecznej, która jednolicie obowiązuje na terenie całego kraju. W przepisach tej ustawy prawodawca unika wyraźnej kategoryzacji prawa do pomocy społecznej, ustanawiając zasady przyznawania tej pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treści tego przepisu wynika uznaniowy charakter rozstrzygnięcia o prawie do pomocy społecznej, a także domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006 r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414). To właśnie z powodu ograniczonych środków i dużej liczby potrzebujących uwzględniono wniosek skarżącej tylko w części. Jeśli natomiast organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony,
a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku na zakup posiłków lub żywności w większym rozmiarze to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Tym bardziej nie może być tutaj mowy
o rażącym naruszeniu prawa.
Wbrew przekonaniu skarżącej, przy rozpatrywaniu wniosku pomocowego nie została naruszona ani właściwość miejscowa, ani właściwość rzeczowa w związku
z rozpatrzeniem wniosku przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
w J. z uwzględnieniem prawa miejscowego gminy J., mimo że strona zamieszkuje w gminie D. Należy zwrócić skarżącej uwagę na fakt, że liczne zarzuty kierowane przez skarżącą i jej męża przeciwko Wójtowi Gminy D. i pracownikom Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., właściwych miejscowo, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, do rozpatrzenia niniejszego wniosku, doprowadziły do ich wyłączenia. Postanowieniami z dnia 21 lutego 2014 r. (k. 8 i 10 akt administracyjnych) Wójt Gminy D. uwzględnił wnioski pracownika socjalnego i Kierownika GOPS w D. o ich wyłączenie z postępowania w sprawie z wniosku skarżącej. W konsekwencji na zasadzie art. 26 § 2 i 3 k.p.a. do załatwienia wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Wójta Gminy J. Zgodnie z art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do zadań własnych gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że w tym przypadku wójt nie podejmuje oceny co do dekoncentracji swoich kompetencji, lecz stosownie do brzmienia tej normy, która nakazuje dekoncentrację, upoważnia kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że organ wykonawczy gminy nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia ewentualnej pomocy. Na zasadzie art. 110 ust. 1 omawianej ustawy obowiązek ten realizuje natomiast właściwy ośrodek pomocy społecznej, a sprawę rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną kierownik ośrodka pomocy społecznej, działający z upoważnienia odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Organ ten stosownie do ogólnej zasady z art. 6 k.p.a. jest obowiązany działać na podstawie przepisów prawa wiążących ten organ. Oznacza to, że z mocy art. 26 § 2 i 3 k.p.a. Kierownik GOPS w J. stał się właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącej na ogólnych zasadach wynikających z ustawy o pomocy społecznej
i wymienionej uchwały Rady Ministrów nr 221. Jak już wspomniano i na co zasadnie zwracało uwagę Kolegium, akty te jednolicie obowiązują na terenie całego kraju. Ustawa o pomocy społecznej tylko sporadycznie zezwala organowi stanowiącemu gminy do ingerencji w warunki nabywania praw do świadczeń.
Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, czyli zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – 456 zł na osobę w rodzinie (według stanu prawnego na dzień wydania kwestionowanej decyzji pomocowej). W myśl art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniające do zasiłków okresowego i celowego. W wydanej decyzji Kierownik GOPS w J. jako podstawę prawną wskazał m.in. § 1 uchwały Rady Gminy J. z dnia 20 lutego 2014 r., którym podwyższono do 150% kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej uprawniającego do udzielania zasiłków celowych w formie świadczeń pieniężnych na zakup posiłku lub żywności, realizowanych w ramach wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania " Pomoc państwa w zakresie dożywiania " na lata 2014 - 2020. Przepis ten odpowiada wytycznym cytowanej uchwały Rady Ministrów, która generalnie ograniczyła prawo do środków z programu poprzez podniesienie kryterium dochodowego dla osób ubiegających się o pomoc w zakresie dożywiania. Tylko na marginesie zauważyć można, że tożsamy treściowo zapis zawarty został też w uchwale Rady Gminy D. z dnia 27 lutego 2014 r. Przy czym w sytuacji dwuosobowej rodziny skarżącej, której dochód wynosił 266,25 zł na osobę w rodzinie, wskazane ograniczenie nie miało w ogóle znaczenia, gdyż ustalony dochód nie przekroczył kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej, uprawniając niewątpliwie stronę do wnioskowanej pomocy. Niezrozumiałe są zastrzeżenia skarżącej co do ustaleń faktycznych i prawnych, skoro organy potwierdziły spełnienie przez stronę przesłanek do przyznania wnioskowanej pomocy na żywność, której organ pierwszej instancji udzielił stosownie do posiadanych możliwości finansowych. Przyczyny z powodu których doszło do ubóstwa nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie zasiłku. Żaden przepis ustawy nie uzależnia bowiem możliwości przyznania świadczenia od przyczyn ubóstwa. Wystarczające jest potwierdzenie istnienia takiego stanu w środowisku. Skoro sam fakt ubóstwa uprawnia do przyznania pomocy społecznej (art. 7 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) nie ma potrzeby analizowania powodów jego powstania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.