II SA/OL 1114/23

II SA/Ol 1114/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art.21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art.107 par.1 pkt 8, art.156 par.1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art.3 par.2 pkt 1, art.119 pkt 2, art.133 par.1, art.134 par.1, art.145 par.1 pkt 2, art.205 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Z. O. Sp. z o.o. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Z. O. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P. K. (dalej jako: "skarżący", "strona"), reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzję (...) Sp. z o.o. w O. (dalej jako: "organ", "Spółka") nr (...)
z 14 listopada 2023 r., odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności
i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych;
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona;
3) art. 16 ust.1 w zw. z art. 17 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji odmownej, gdy nie było do tego jakiejkolwiek podstawy, a zgodnie z prawem, w ciągu 14 dni od złożenia wniosku należało udostępnić wnioskowane dane.
W związku z powyższymi zarzutami, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nr (...) z 14 listopada 2023 r., ewentualnie o uchylenie decyzji (...) sp. z o.o., zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności wpisu od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący wyjaśnił, że 20 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.K. na decyzję (...) zarządu (...) sp. z o.o. z dnia 30 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok stał się prawomocny.
Dnia 22 listopada skarżący odebrał pismo od organu zatytułowane "decyzja nr (...)", które jednak nie zostało podpisane, zatem nie spełnia wymogów, określonych w k.p.a. dla decyzji.
W piśmie tym organ po raz kolejny odmówił udzielenia informacji publicznej. Skarżący przytoczył uzasadnienie organu, że wniosek dotyczył 4 osób sprawujących funkcje kierownicze w szkole. Samo odszukanie jednego dokumentu i wykonanie skanu zajęłoby pracownikowi średnio 30 minut, gdyż jedna umowa to 2 do 3 stron formatu A4. Stąd potrzeba 2 godzinnego zaangażowania pracownika. Dodatkowo, według organu, 4 godziny zajęłaby anonimizacja dokumentów, co oznaczałoby konieczność zaangażowania 3 pracowników, co w konsekwencji doprowadziłoby do czasowego paraliżu funkcjonowania części organu. Dalej organ zajął się analizą motywów działania skarżącego i doszedł do wniosku, że jego działania służą interesowi prywatnemu, a wniosek stanowi nadużycie w dostępie do informacji publicznej. Organ podał, że strona w okresie od sierpnia 2022 r. do grudnia 2022 r. złożyła do organu 6 wniosków, a do dwóch szkół (...) w O. dodatkowo 27 kolejnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej.
Organ wyprowadził wniosek, że działania skarżącego są wymierzone w Burmistrza O., a motywem jest to, że nie udało mu się nawiązać z nim współpracy, co jest niczym niepopartą, fałszywą hipotezą.
Strona podniosła, że organ zupełnie nie rozumie, jakie działania leżą w interesie publicznym, bowiem wszystkie argumenty, jakie podaje na poparcie rzekomego nadużycia prawa do informacji publicznej są w istocie działaniami w interesie publicznym. Temu właśnie służy prowadzenie przez skarżącego profilu na portalu społecznościowym Facebook "(...)", w której opisuje nieprawidłowości w działaniu urzędników.
Skarżący podniósł, że sama duża liczba złożonych wniosków przez dany podmiot nie może być podstawą do uznania, że mamy do czynienia z nadużyciem prawa do informacji publicznej.
Z nadużyciem prawa do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy realizacja wniosku zmierza do zaspokojenia indywidualnego interesu skarżącego, czego organ w żaden sposób nie uprawdopodobnił, bo takiego prywatnego interesu w działaniu skarżącego nie ma. Jest natomiast troska o prawidłowość działania organów samorządowych.
Skarżący wskazał też, że wszystkie złożone do tej pory wnioski przez skarżącego pozostały bezskuteczne. Strona nie pełni zaś od dnia 1 września 2023 r. funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej ani Przedszkola (...). Nigdy też nie prowadziła tych placówek. Organ nie zmienił swojego postępowania, ewidentnie w dalszym ciągu utrudniając dostęp do informacji publicznej, co znajduje potwierdzenie w niniejszej decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia.
Z opisanych powyżej powodów, w ocenie skarżącego, skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę Spółka, reprezentowana przez Prezesa Zarządu, wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie lub stwierdzenie nadużycia dostępu do informacji publicznej przez skarżącego.
Organ wskazał, że w całości podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie zgadza się z argumentacją wskazaną w skardze. Wydobycie poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów i następnie odpowiednie ich przygotowanie na potrzeby wnioskodawcy świadczy niewątpliwie o kwalifikacji tej informacji jako informacji przetworzonej.
Skarżący złożył do organu 6 wniosków, zaś do Dyrektora kierowanego przez Spółkę placówką oświatową 29 wniosków. Zdaniem organu, intencją wnioskodawcy nie była chęć skorzystania z informacji publicznej, a niechęć w stosunku do organu oraz czysta złośliwość. Składanie masowej ilości wniosków podyktowane jest nie troską o dobro publiczne lecz wykorzystania informacji do osobistych sporów i animozji do obecnej władzy miasta. Celem wnioskodawcy jest prywatna niechęć wobec osoby piastującej funkcję Burmistrza. Postępowanie wnioskodawcy, mające cechy nadużycia prawa do informacji, nie może być zaakceptowane i zasługiwać na ochronę prawną. Wnioskowane informacje nie służą realizacji ustawy o dostępie do informacji publicznej zgodnie z jej przeznaczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do odrzucenia skargi, o co wnosił organ, gdyż przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna, czyli sprawa należy do kognicji sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Potwierdza to też treść art. 21 u.d.i.p. O prawie do wniesienia skargi na decyzję organ prawidłowo pouczył w zaskarżonej decyzji. Tym samym, Sąd zobowiązany był przeprowadzić kontrolę legalności zaskarżonej decyzji.
Wyjaśnić również należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna
z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został zawarty przez Spółkę w odpowiedzi na skargę (k. 13 akt sądowych).
W zakreślonym terminie skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa.
Z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy wystąpią łącznie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa (polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną); przepis, który został naruszony nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1364/20).
Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." ma dotyczyć samej decyzji administracyjnej, a nie poprzedzającego ją postępowania. Naruszenie prawa, uznane za rażące może dotyczyć również przepisów postępowania. Wada rażącego naruszenia prawa stanowiąca przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji musi tkwić w samej decyzji.
Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., elementem składowym i bezwzględnie wymaganym każdej decyzji jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego – kwalifikowany podpis elektroniczny. Podpis reprezentanta organu ma dla sprawy istotne znaczenie. Po pierwsze – jest gwarancją tego, że decyzja pochodzi rzeczywiście od odpowiedniego i właściwego organu, po drugie – że jest wyrazem jego woli. Podpis upoważnionego do wydania decyzji pracownika organu ma zasadnicze znaczenie dla strony postępowania, bowiem potwierdza wyrażoną w rozstrzygnięciu wolę organu.
Brak podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji powoduje nieważność decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. Uchybienie enumeratywnie określonym w ustawie wymogom określającym elementy składowe i niezbędne każdej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa decyzja z 14 listopada 2023 r., nie została opatrzona podpisem, co również podniósł w skardze skarżący i co wynika zarówno z decyzji załączonej przez skarżącego, jak i decyzji załączonej przez organ. Zawiera wyłącznie pieczęć: "Prezes Zarządu (...) sp. z o.o. M. M.". Organ w odpowiedzi na skargę, nie odniósł się do podniesionego zarzutu.
Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co musi skutkować stwierdzeniem jej nieważności.
Z powodu stwierdzonych uchybień formalnych, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 480 zł i opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, rozstrzygnięto zgodnie z art. 200
w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).