II SA/Ol 109/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla siedliska rolniczego, uznając, że nie można stosować przepisu o zabudowie zagrodowej, jeśli inwestycja nie ma faktycznego związku z gospodarstwem rolnym.
Skarżący sprzeciwili się wydaniu warunków zabudowy dla budowy siedliska rolniczego przystosowanego do agroturystyki na działce w miejscowości rekreacyjnej. Argumentowali, że inwestycja nie ma związku z gospodarstwem rolnym wnioskodawców, a teren przeznaczony jest pod funkcje turystyczne. Organy administracji utrzymywały decyzję, powołując się na przepis o zabudowie zagrodowej, który zwalnia z zasady dobrego sąsiedztwa, jeśli powierzchnia gospodarstwa przekracza średnią gminną. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że przepis ten może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy zabudowa jest faktycznie związana z gospodarstwem rolnym.
Sprawa dotyczyła skargi T. B. i I. W.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy siedliska rolniczego przystosowanego do działalności agroturystycznej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, argumentując, że planowana zabudowa nie ma związku z gospodarstwem rolnym wnioskodawców, a teren przeznaczony jest pod funkcje turystyczne i rekreacyjne. Organy administracji powołały się na art. 61 ust. 4 ustawy, który stanowi wyjątek od zasady dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej, jeśli powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią w gminie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Podkreślił, że przepis art. 61 ust. 4 ustawy ma charakter wyjątkowy i może być stosowany tylko wtedy, gdy zabudowa jest faktycznie związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W ocenie Sądu, planowana inwestycja pod pozorem zabudowy zagrodowej i działalności agroturystycznej, w sytuacji gdy wnioskodawcy posiadają niewielkie gospodarstwo rolne i siedlisko w innej miejscowości, nie spełniała tego wymogu. Sąd wskazał, że celem ustawodawcy było ułatwienie rolnikom zabudowy związanej z ich gospodarstwem, a nie umożliwienie budowy obiektów o charakterze hotelowym czy pensjonatowym pod pretekstem zabudowy zagrodowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy zabudowa jest faktycznie związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, a jego powierzchnia przekracza średnią w gminie. Nie można go rozciągać na inwestycje nie mające związku z gospodarstwem rolnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 61 ust. 4 ustawy jest przepisem wyjątkowym i nie może być interpretowany rozszerzająco. Celem ustawodawcy było ułatwienie rolnikom zabudowy związanej z ich gospodarstwem, a nie umożliwienie budowy obiektów o innym charakterze pod pozorem zabudowy zagrodowej. W przypadku braku faktycznego związku z gospodarstwem rolnym, inwestor musi spełnić wymogi z art. 61 ust. 1 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
rozp. ws. war. techn. art. 3 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana zabudowa nie ma faktycznego związku z gospodarstwem rolnym wnioskodawców, co wyklucza zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Teren inwestycji jest przeznaczony pod funkcje turystyczne i rekreacyjne, a nie rolnicze, co wynika ze Studium Gminy. Organ nie wykazał, dlaczego zarzuty odwołania uznał za bezzasadne i lakonicznie uzasadnił decyzję.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące Studium Gminy jako podstawy prawnej. Argumenty dotyczące wykarczowania lasu na działce.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy są spełnione wszystkie przesłanki określone w tym przepisie. pojęcie zabudowy zagrodowej powinno być rozumiane w sensie potocznym, a zatem jako zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położone w obrębie jednego podwórza. związanie gospodarstwa rolnego z zabudową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej, co oznacza iż planowania zabudowa nie musi znajdować się na tym samym gruncie co reszta gospodarstwa. celem ustawodawcy - wprowadzającego wyjątek od ogólnej zasady dobrego sąsiedztwa w odniesieniu do zabudowy zagrodowej - było ułatwienie rolnikom możliwości zamieszkania i wybudowania zabudowań gospodarczych w miejscu dla nich dogodnym ze względu na prowadzone gospodarstwo rolne. pojęcia zabudowy zagrodowej nie można rozciągać na wszelkiego rodzaju inwestycje, które nie mają żadnego związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym.
Skład orzekający
Hanna Raszkowska
przewodniczący
Beata Jezielska
sprawozdawca
Adam Matuszak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście faktycznego związku zabudowy z gospodarstwem rolnym oraz definicji zabudowy zagrodowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której przepis o zabudowie zagrodowej jest stosowany do inwestycji o charakterze agroturystycznym lub innym, nie mającym ścisłego związku z produkcyjną funkcją gospodarstwa rolnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne powiązanie inwestycji z jej deklarowanym celem (zabudowa zagrodowa/agroturystyka) i jak sądy interpretują przepisy mające na celu wsparcie rolników, aby zapobiec nadużyciom.
“Czy agroturystyka to zawsze zabudowa zagrodowa? Sąd wyjaśnia, kiedy rolnik może liczyć na ulgi w planowaniu przestrzennym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 109/13 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2013-03-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-02-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Adam Matuszak Hanna Raszkowska /przewodniczący/ S. Beata Jezielska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art.1 par.2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art.59 ust.1,art.61 ust.1 i 4 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 2002 nr 75 poz 690 par.3 pkt 3 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dz.U. 2012 poz 270 art.145 par.1 pkt 1 lit.a i c, art.152,art.200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2013r. sprawy ze skargi T. B.i I.W.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących T. B. i I. W.-B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy S. - po rozpoznaniu wniosku B. i P. G. - ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, jednego wolnostojącego budynku gospodarczego, wiaty do składowania opału i altany ogrodowej tworzących zabudowę zagrodową na działce nr 89 w obrębie P. W ustaleniach dotyczących rodzaju inwestycji wskazano, iż wnioskowana inwestycja dotyczy budowy siedliska rolniczego przystosowanego do prowadzenia działalności agroturystycznej. W decyzji określono warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów odrębnych, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, linie rozgraniczające teren inwestycji oraz wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu wskazano, iż w trakcie postępowania przeprowadzono analizę stanu faktycznego i prawnego terenu na którym planuje się inwestycję, a z której wynika, iż wnioskodawcy są jej właścicielami, a teren jest niezabudowany. Sąsiedztwo od strony południowej i wschodniej stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, a od strony zachodniej zabudowa rekreacji indywidualnej. Wskazano, iż inwestorzy są posiadaczami gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,5 ha zlokalizowanego na terenie gminy S. Wskazano, iż powierzchnia ta jest większa od średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie S., wynoszącej 7,93 ha, a zatem zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Podniesiono, iż przedmiotowa działka nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, gdyż są to grunty VI klasy bonitacyjnej, a ponadto zabudowa zagrodowa także nie wymaga zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Wskazano, iż przed wydaniem decyzji organ dokonał stosownych uzgodnień ze Starostą O., Marszałkiem Województwa oraz Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Odwołanie od tej decyzji złożyli T. B. i I. W.-B., wnosząc o jej uchylenie z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego lub o "oddalenie wniosku" o ustalenie warunków zabudowy. Odwołujący podnieśli, iż w niniejszej sprawie organ naruszył art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zapisy rozporządzenia wykonawczego poprzez ich niezastosowanie. Wskazano, że powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawców nie jest związana z planowaną zabudową i w związku z tym powołane przez organ przepisy nie mogą mieć zastosowania. Wnioskodawcy mają co prawda na terenie gminy S. 7,93 ha ziemi, jednakże nie oznacza to, że prowadzą gospodarstwo rolne. Działka, co do której wydano warunki zabudowy położona jest bowiem kilkanaście kilometrów dalej, w rekreacyjnej miejscowości P. Zdaniem odwołujących się planowana zabudowa zagrodowa nie ma związku z gospodarstwem rolnym, gdyż miałaby powstać między domkami jednorodzinnymi i rekreacyjnymi jako enklawa gospodarstwa rolnego, co jest nie do przyjęcia w świetle powołanych przepisów. Tym samym, w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a organ powinien przed wydaniem warunków zabudowy sporządzić analizę graficzną i pisemną, określoną w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 powołanej ustawy oraz § 3 rozporządzenia wykonawczego. Ponadto wskazano, że w obowiązującym Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy S.(załącznik nr 1 do uchwały nr XVI/127/04 Rady Gminy S. z dnia 16 kwietnia 2004r.) przedmiotowa działka znajduje się w strefie południowej, która obejmuje obszar określony jako funkcja turystyczna i rekreacyjna na bazie wysokich walorów środowiskowych i przyrodniczych. W myśl zapisów Studium teren ten nie jest zatem przeznaczony na prowadzenie gospodarki rolnej, a tym samym nie może powstać w tym miejscu zabudowa zagrodowa. Jednocześnie odwołujący zaznaczyli, iż nawet, gdyby zaistniał obowiązek zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie zwalniałoby to organu od właściwego zastosowania przepisów rozporządzenia wykonawczego w zakresie funkcji oraz cech zabudowy i przeprowadzenia analizy pisemnej i graficznej. Tymczasem dokonana przez organ analiza nie spełnia tych wymogów. Wskazano również, iż w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że powstająca w sąsiedztwie zabudowanych już działek nowa zabudowa powinna odpowiadać rodzajowi zabudowy znajdującej się obok tej działki, zaś ustawodawca wprowadzając zapis art. 61 ust. 4 cytowanej ustawy chciał pomóc rolnikom w powstaniu zabudowy zagrodowej, gdy obok nie ma żadnych zabudowań. Nowowprowadzona na dany teren funkcja zabudowy musi być tego rodzaju, że można przyjąć, że będzie mogła obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z obecną już funkcją tak, że w przyszłości ta nowowprowadzona funkcja nie ograniczy obecną. W ocenie odwołujących się w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że nowowprowadzona funkcja będzie kolizyjna, o czym świadczą zapisy studium, który nie przewiduje w tej okolicy zabudowy zagrodowej. Podkreślono przy tym, że zabudowa zagrodowa stanowi inny szczególny rodzaj zabudowy odróżniający się od zabudowy jednorodzinnej, mieszkaniowej, rekreacyjnej i istnienie na danym terenie zabudowy jednorodzinnej i rekreacyjnej uniemożliwia wprowadzenie na ten teren zabudowy zagrodowej, która służy przede wszystkim produkcji i działalności gospodarczej (rolnej), a grunty zajęte pod budynki mieszkaniowe w gospodarstwie rolnym uznaje się za grunty wykorzystywane rolniczo. Ten rodzaj działalności nie jest przewidziany dla tego terenu i dlatego też zabudowa zagrodowa nie może powstać na przedmiotowej działce, w związku z tym warunki zabudowy o tym charakterze nie powinny zostać wydane, a zaskarżona decyzja winna zostać uchylona. Zwrócono także uwagę na fakt, że należy mieć zapewnienie zarządzających wodą, kanalizacją i prądem o możliwości podłączenia do sieci, gdyż możliwa jest sytuacja, iż mimo istnienia sieci podłączenie do niej będzie niemożliwe z powodu wyczerpania się możliwości dostawcy wody, odprowadzania ścieków i dostawy prądu wskutek przeciążenia lokalnej sieci. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, uznając podniesione zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przepisów ust. 1 pkt 1 wskazanego przepisu nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że art. 61 ust. 4 powołanej ustawy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 61 ust. 1 zasady dobrego sąsiedztwa. Zatem jeżeli mamy do czynienia z zabudową zagrodową, a powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, nie znajduje zastosowania zasada dobrego sąsiedztwa. Jednocześnie pojęcie "zabudowy zagrodowej" w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie może być uznane za definicję legalną "zabudowy zagrodowej" przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z powyższym prowadzenie inwestycji budowlanych związanych z gospodarstwem nie wymaga sąsiedztwa zabudowanej działki ani dostosowania do istniejącej zabudowy. Ponadto w orzecznictwie podnosi się, że przepis art. 61 ust. 4 cytowanej ustawy odnosi się do powierzchni gospodarstwa rolnego, a nie do powierzchni działki wchodzącej w jego skład. W przypadku, kiedy organ z mocy ustawy zwolniony jest z obowiązku określania wymagań dotyczących nowej zabudowy w kontekście kontynuacji istniejącej już zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych, odpada również konieczność wyznaczania granic obszaru analizowanego i dokonywania analiz. W niniejszej sprawie przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajduje zastosowania, a zatem wymagania dla nowej zabudowy nie są określane w oparciu o zabudowę w obszarze analizowanym w sposób określony w tym przepisie. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, iż intencją ustawodawcy było zróżnicowanie sytuacji prawnej rolników w zależności od wielkości gospodarstwa, przy czym związanie gospodarstwa rolnego z zabudową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej, to zaś oznacza, że sama planowana zabudowa nie musi znajdować się na tym samym gruncie co reszta gospodarstwa. Jednocześnie podkreślono, iż studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, iż działka planowanej inwestycji (nr 89, obręb P.) ma dostęp do drogi publicznej (działka nr 120 będąca drogą gminną), zaś we wschodniej jej części zlokalizowana jest sieć kanalizacji sanitarnej, energetycznej i telekomunikacyjnej, a wzdłuż jej południowo - wschodniej granicy, w drodze gminnej będącej działką nr 120, biegnie sieć wodociągowa. Zatem istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego. Przedmiotowa działka nie wymaga również uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, gdyż w całości stanowi grunt oznaczony symbolem R VI klasy bonitacyjnej o powierzchni 0,5436 ha, a projekt kwestionowanej decyzji został uzgodniony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O., Starostę Powiatu O. oraz Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Rejonowy Oddział w O. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, iż ustaleniu wnioskowanych warunków zabudowy nie sprzeciwiają się jakiekolwiek przepisy prawa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie T. B. i I. W.-B., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Strona skarżąca podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu skarżący ponowili zarzuty przedstawione uprzednio w złożonym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie podnieśli, iż organ drugiej instancji nie wykazał, czemu zarzuty odwołania uznał za bezzasadne, jak również bardzo powierzchownie i lakonicznie uzasadnił wydaną decyzję. W ocenie skarżących w niniejszej sprawie wykorzystano przepisy prawa, których celem jest wsparcie rolników, dla utworzenia zabudowy rekreacyjnej pod pozorem zabudowy zagrodowej w znanej rekreacyjnej miejscowości P., która to miejscowość, ani najbliższa okolica nie mają nic wspólnego z rolnictwem. Skarżący podnieśli, że ratio legis przepisów powołanych przez organ wskazuje na konieczność istnienia związku funkcjonalnego między ziemią, jaką posiada rolnik a działką, którą chce zabudować dla celów gospodarczych. Jeżeli rolnik nie posiada zabudowań gospodarczych i mieszkalnych, to przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może mieć zastosowanie, ale wyłącznie w przypadku istnienia związku funkcjonalnego między daną działką a pozostałą częścią ziemi rolnej. W niniejszej zaś sprawie taki związek nie występuje, tym bardziej, że wnioskodawcy posiadają w miejscowości Wymój nie tylko ziemię rolną, ale także siedlisko, zaś organ pierwszej instancji, mimo że jest to obszar tej samej gminy, nie wyjaśnił tej okoliczności i nie sprawdził istnienia wymaganego związku funkcjonalnego. Jak wskazali skarżący, wnioskodawcy nie są rolnikami, zamieszkują w miejscowości K. pod W., a ziemię o powierzchni 8,81ha posiadają w odległości kilkunastu kilometrów od przedmiotowej działki w miejscowości W., gmina S. wraz z siedliskiem, wyposażonym w dom mieszkalny i budynki gospodarcze, zaś wykorzystując omawiane przepisy planują wybudować budynki zagrodowe w środku miejscowości rekreacyjnej. Skarżący podnieśli również, że teren działki, na który wydano warunki zabudowy był porośnięty lasem sosnowym (wiek około 45 lat) i mimo, że jest to chroniony obszar NATURA 2000, wnioskodawcy wykarczowali las i przekształcili go w ziemię rolną, zaś obecnie pod pretekstem działki rolnej chcą wybudować siedlisko zagrodowe, w miejscu, które w studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy S. zostało oznaczone symbolem S1, tj. Strefa Południowa: obszar funkcji turystycznej i rekreacyjnej na bazie wysokich walorów środowiskowych i przyrodniczych. Podkreślono przy tym, iż co prawda studium uwarunkowań nie jest prawem miejscowym, jednak organ ma obowiązek stosować prawo zgodnie z zamysłem ustawodawcy, a nie omijać przepisy prawa. Zdaniem skarżących organy niewłaściwie zastosowały obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa oraz dokonały ich błędnej interpretacji, co jest rażącym naruszeniem prawa i winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż kwestia ewentualnego wykarczowania terenu planowanej inwestycji budowlanej jest przedmiotowo odrębną sprawą nie mającą w procesie ustalania warunków zabudowy jakiegokolwiek znaczenia prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, iż art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, polegającego na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli dany teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla wydania takiej decyzji niezbędne jest spełnienie wszystkich wymogów, o których mowa w art. 61 ust. 1 cytowanej ustawy, w tym wymogu, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Zgodnie jednak z art. 61 ust. 4 przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Zatem tego rodzaju zabudowa nie wymaga zachowania tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, czyli dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego. Podnieść należy, iż z treści wyżej wskazanych przepisów wynika, iż zasadą przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 61 ust. 1 powołanej ustawy. Zatem odstępstwo od tej zasady, określone m.in. w ust. 4 powołanego artykułu, ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco. W związku z tym przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy są spełnione wszystkie przesłanki określone w tym przepisie. Zatem wniosek musi dotyczyć zabudowy zagrodowej i to takiej, która jest związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, a powierzchnia tego gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Zaskarżoną decyzją organ ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, jednego wolnostojącego budynku gospodarczego, wiaty do składowania opału i altany ogrodowej, określając iż tworzy ona zabudowę zagrodową. Jednakże w ustaleniach dotyczących rodzaju inwestycji wskazano, iż wnioskowana inwestycja dotyczy budowy siedliska rolniczego przystosowanego do prowadzenia działalności agroturystycznej. Podnieść należy, iż słuszne jest stanowisko organu, iż brak jest legalnej definicji pojęcia zabudowy zagrodowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto bowiem, iż nie ma możliwości zastosowania definicji zawartej w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) dla potrzeb ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2007r. Sygn. akt II OSK 1118/06 LEX nr 352065, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008r. II OSK 1536/07, LEX nr 477263). W związku z tym przyjmuje się, iż pojęcie zabudowy zagrodowej powinno być rozumiane w sensie potocznym, a zatem jako zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położone w obrębie jednego podwórza (powołany wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008r.) Należy także zgodzić się ze stanowiskiem przytoczonym w uzasadnieniu decyzji Kolegium, iż związanie gospodarstwa rolnego z zabudową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej, co oznacza iż planowania zabudowa nie musi znajdować się na tym samym gruncie co reszta gospodarstwa. Mając to wszystko na uwadze podnieść jednak należy, iż planowana inwestycja dotyczy – jak to określono w decyzji - budowy siedliska rolniczego przystosowanego do prowadzenia działalności agroturystycznej. Organ winien zatem ocenić, czy tego rodzaju zabudowę faktycznie można uznać za zabudowę zagrodową, a więc dom wiejski i zabudowania gospodarskie. Przy tym organ winien rozważyć przede wszystkim, czy zabudowa ta jest związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, skoro przeznaczona jest pod działalność agroturystyczną. Na marginesie należy wskazać, iż z wyjaśnień uczestnika P. G. złożonych na rozprawie przed tut. Sądem wynika, iż inwestorzy w prowadzonym gospodarstwie pozyskują wyłącznie trawę i posiadają jedną jałówkę. Podnieść także należy, wprawdzie zabudowa zagrodowa nie musi znajdować się na tym samym gruncie, co reszta gospodarstwa, to organ winien wyjaśnić, czy fakt zlokalizowania inwestycji w oderwaniu do miejscowości, w której znajduje się gospodarstwo rolne nie sprawia, iż zamierzona zabudowa nie będzie de facto wykorzystywana do działalności agroturystycznej, lecz do działalności stricte hotelowej, czy tez pensjonatowej, co czyni związek planowanej inwestycji z gospodarstwem rolnym jeszcze bardziej wątpliwym. Należy przy tym podkreślić, iż sam fakt posiadania przez inwestorów gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie nie może stawiać ich w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do pozostałych inwestorów, niezależnie od tego jaki rodzaj inwestycji planują. W przypadku bowiem, gdyby planowana inwestycja nie została zakwalifikowana do zabudowy zagrodowej, inwestorzy musieliby spełnić wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Sądu zaś celem ustawodawcy - wprowadzającego wyjątek od ogólnej zasady dobrego sąsiedztwa w odniesieniu do zabudowy zagrodowej - było ułatwienie rolnikom możliwości zamieszkania i wybudowania zabudowań gospodarczych w miejscu dla nich dogodnym ze względu na prowadzone gospodarstwo rolne. W związku z tym pojęcia zabudowy zagrodowej nie można rozciągać na wszelkiego rodzaju inwestycje, które nie mają żadnego związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, iż nie są one zasadne. Powoływanie się przez skarżących na zapisy Studium nie ma żadnego znaczenia, skoro - jak słusznie sami wskazują - nie ma ono charakteru prawa miejscowego. Zapisy Studium zatem - jako nieobowiązujące prawo - nie mogą stanowić podstawy do orzekania przez organ. Natomiast powoływany przez skarżących fakt wykarczowania lasu – jak słusznie podniosło Kolegium w odpowiedzi na skargę – pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Wobec powyższego organ winien ponownie rozpoznać niniejszą sprawę, uwzględniając powyższe wskazania Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI