II SA/Ol 1076/23

II SA/Ol 1076/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Osipuk
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2001/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-18
I OZ 351/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 901
art. 8 ust. 3 i ust. 4, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 2, art. 106
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Sentencja
Dnia 9 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z 19 czerwca 2023 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działający z upoważnienia Burmistrz [...] (dalej jako: "organ I instancji") zmienił decyzję własną z dnia 6 września 2021 r. i ustalił od kwietnia 2023 r. nową wysokość opłaty ponoszonej przez E. D. (dalej jako: "strona", "skarżący") za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku z siedzibą w [...] na kwotę 1.567,88 zł miesięcznie. W treści uzasadnienia organ wskazał, że zmianie uległa wysokość dochodu strony oraz, że różnica pomiędzy "nowym" dochodem z marca 2023 r. a "starym" z lutego 2023 r. wyniosła 264,95 zł. Kwota ta przekracza 10% kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, co umożliwia organowi zmianę decyzji w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła skarżąca. Zarzuciła nieprawidłowe wyliczenie kwoty ponoszonej odpłatności poprzez uwzględnienie w wysokości dochodu dodatku pielęgnacyjnego i świadczenia uzupełniającego. W jej ocenie winien mieć zastosowanie przepis art. 8 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej. Wskazała również, że "z decyzji KRUS wynika, że 70% dochodu, to kwota 1032,49 zł potrącana z emerytury na poczet odpłatności za pobyt w DPS".
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 18 września 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo ustalił dochód skarżącej, słusznie także uznał, że zmiana sytuacji dochodowej strony (oraz fakt, że dochód strony zwiększył się o więcej niż 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej) wypełnia przesłankę zawartą w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Kolegium podkreśliło ponadto, że ustawa o pomocy społecznej zawiera definicję dochodu i organy są zobligowane do ścisłego przestrzegania zawartych w tych przepisach regulacji, nie ma także możliwości stosowania innych, niż ujęte w ustawie o pomocy społecznej definicji (np. pochodzących z innych ustaw). Przepisy art. 8 ust. 3 i 4 ustawy wskazują, że do dochodu wlicza się wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dochody nie wliczane do dochodu są wyliczone enumeratywnie i stanowią katalog zamknięty, nie ma więc możliwości dowolnego modyfikowania go i odliczania dochodów tam nieujętych. Zarówno dodatek pielęgnacyjny jak i świadczenie uzupełniające nie są wymienione w przepisie art. 8 ust. 4 ustawy.
Kolegium wskazało także, że przywołany przez stronę przepis art. 8 ust. 4a ustawy istotnie stanowi, iż ustalając dochód nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, jednakże przepis ten odnosi się do opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy. Świadczenia uzupełniającego nie dolicza się zatem do dochodu innych zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt z DPS, niż osoby tam umieszczonej.
Kolegium wskazało ponadto - w odpowiedzi na zarzut odwołania dotyczący niższej niż wynikająca ze skarżonej decyzji kwoty "zajętej" przez ZUS z emerytury skarżącej na poczet jej odpłatności za pobyt w DPS, że kwestia ta jest regulowana przepisami ustawy 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.). Przepisy te określają np. kwoty wolne od potrąceń, jednak przepisy te nie mają zastosowania do postępowań dotyczących określenia odpłatności za pobyt w DPS.
Skargę na decyzję Kolegium wywiodła skarżąca poprzez swojego pełnomocnika M. D., zarzucając nieprawidłowe wyliczenie spornej opłaty poprzez uwzględnienie w wysokości dochodu, stanowiącego podstawę do wyliczenia odpłatności, dodatku pielęgnacyjnego i świadczenia uzupełniającego, podczas kiedy z odrębnych przepisów wynika, że kwoty te nie mogą być potrącane i nie uwzględnia się ich do kwoty dochodu, stanowiącego podstawę do wyliczenia odpłatności pensjonariusza domu pomocy społecznej.
Skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej, mieszkaniec DPS ponosi opłatę za pobyt w wysokości nie przekraczającej 70% jego dochodu. Wskazano, że dochód wnioskodawczyni to:
- emerytura w wysokości 1429,60 zł (decyzja KRUS z dn. 25.03.2023 r.), a nie 1588,00 zł, jak wskazuje SKO w [...]. Dodatkowymi składnikami wypłacanego skarżącej świadczenia są:
- świadczenie uzupełniające - 500,00 zł (decyzja KRUS z dn. 25.03.2023 r.),
- dodatek pielęgnacyjny - 294,39 zł (decyzja KRUS z dn. 25.03.2023 r.).
Z decyzji KRUS wynika, że 70% dochodu (emerytury), to kwota 1032,49 zł potrącana z emerytury na poczet odpłatności za pobyt w DPS. Natomiast z wyliczeń MOPS wynika, że 70% dochodu, to kwota 1567,88 zł. Decyzja MOPS obliguje skarżącą do dokonywania dodatkowych (nienależnych) opłat w kwocie 535,39 zł. Sama treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie może stanowić w ocenie strony podstawy do wliczenia dodatku pielęgnacyjnego do sumy miesięcznych przychodów, stanowiących podstawę do wyliczenia odpłatności za pobyt w DPS, bowiem przepis ten wyraźnie tak nie stanowi oraz wobec treści powołanych przepisów szczególnych.
Podkreśliła też, że dodatek pielęgnacyjny jest przyznawany na podstawie art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. Przepisy tej ustawy zaś przewidują w art. 140 inne granice potrącenia w przypadku pobytu w DPS, aniżeli zastosowana w zaskarżonej decyzji, bowiem jest to nie więcej niż 50 % tego świadczenia. Tymczasem w decyzji zastosowano ogólną zasadę, wynikającą z niewłaściwej podstawy prawnej, co skutkowało wyższym niż dopuszczalne potrąceniem w wymiarze aż 70 % tego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 j.t.).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r. poz. 1634 t. j. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, sąd doszedł
do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 września 2023 r., którym to rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z 19 czerwca 2023 r., który zmienił decyzję własną z dnia 6 września 2021 r. i ustalił od kwietnia 2023 r. nową wysokość opłaty ponoszonej przez skarżącą za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku z siedzibą w Jonkowie na kwotę 1.567,88 zł miesięcznie
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901), dalej jako u.p.s.
Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s.).
Jak stanowi zaś art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: pkt 1 - mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, pkt 2 - małżonek, zstępni przed wstępnymi, pkt 3 - gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Stosownie zaś do art. 61 ust. 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą wnosić osoby niewymienione w ust. 2 (art. 61 ust. 2a u.p.s.). W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, gmina wnosi opłatę w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a (art. 61 ust. 2b u.p.s.). W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, art. 103 ust. 2 stosuje się odpowiednio (art. 61 ust. 2c u.p.s.).
Stosownie natomiast do art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Natomiast według art. 8 ust. 4 u.p.s. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:
1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
2) zasiłku celowego;
3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
4) wartości świadczenia w naturze;
5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;
5a) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 388), i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2039), w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach md uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1774), w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1818), w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1820) oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych;
6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;
7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140);
8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2023 r. poz. 192);
9) świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529);
10) nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów przyznawanej na podstawie art. 31a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1188);
11) pomocy finansowej przyznawanej repatriantom, o której mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1105);
12) środków finansowych przyznawanych w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne, mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego;
13) zwrotu kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm. 4 );
14) rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. poz. 2270 oraz z 2022 r. poz. 2140);
15) dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2023 r. poz. 204);
16) kwotę dodatku energetycznego, o którym mowa w art. 5c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm. 5 );
17) kwotę dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 169 i 295);
18) kwoty dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 i 295);
19) kwotę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, o którym mowa w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967, z późn. zm. 6 );
20) kwoty dodatku elektrycznego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 269 i 295).
Należy również mieć na uwadze, że zgodnie z art. 8 ust. 4a u.p.s. w przypadku dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 i 4 na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego oraz opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2, w dochodzie osoby lub rodziny nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2023 r. poz. 156 i 535).
Z kolei stosownie do art. 106 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Natomiast według art. 106 ust. 3b u.p.s. zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. stwarza zatem możliwość zmiany (uchylenia) decyzji ostatecznej i jest normą lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. jest postępowaniem w nowej sprawie. Zmiana lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody następuje tylko w przypadku zmiany przepisów prawa lub sytuacji osobistej albo dochodowej strony, jak również pobrania nienależnego świadczenia. Przesłanki te powinny być interpretowane ściśle. Przesłanką weryfikacji decyzji jest zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej strony. Przy czym zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 106 ust. 3b u.p.s.).
W niniejszej sprawie organy ustaliły, że dochód strony (po waloryzacji świadczenia emerytalnego w marcu 2023 r.) wynosi łącznie 2.239,83 zł (1.588 zł emerytura + 294,39 zł dodatek pielęgnacyjny + 500 zł świadczenie uzupełniające - 143,00 zł składka na ubezpieczenie zdrowotne). Ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w rodzinnym wywiadzie środowiskowym, a w szczególności w decyzji Prezesa KRUS z 25 marca 2023 r. (akta adm. sprawy). Ustalony dochód jest zatem wyższy od dochodu skarżącej ustalonego podczas poprzedniego postępowania (w wyniku którego wydano decyzję z dnia 28 marca 2023 r.) o kwotę 264,95 zł. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami organów, podnosząc, że z decyzji KRUS wynika, że 70% dochodu (emerytury), to kwota 1032,49 zł potrącana z emerytury na poczet odpłatności za pobyt w DPS. Natomiast z wyliczeń MOPS wynika, że 70% dochodu, to kwota 1567,88 zł. Decyzja MOPS obliguje skarżącą do dokonywania dodatkowych (nienależnych) opłat w kwocie 535,39 zł. Sama treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie może natomiast według strony stanowić podstawy do wliczenia dodatku pielęgnacyjnego do sumy miesięcznych przychodów, stanowiących podstawę do wyliczenia odpłatności za pobyt w DPS, bowiem przepis ten wyraźnie tak nie stanowi oraz wobec treści przywołanych przepisów szczególnych.
Przede wszystkim należy zauważyć, że ustawa o pomocy społecznej zawiera kompleksowy zbiór przepisów regulujących kwestie związane z ustaleniem odpłatności za pobyt w DPS osoby tam umieszczonej oraz członków jej rodziny, a w ostatniej kolejności gminy. Podobnie obliczenie wzrostu dochodów osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty za pobyt w DPS szczegółowo reguluje ustawa o pomocy społecznej. Jak już wskazano precyzyjnie określono w niej w jakich okolicznościach następuje wzrost wysokości odpłatności za pobyt w DPS, wskazując w art. 106 ust. 5 u.p.s., że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ustawa o pomocy społecznej drobiazgowo i w sposób enumeratywny (tworząc zamknięty katalog) reguluje we wspomnianym art. 8 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. co wlicza się, a czego nie wlicza się do takiego dochodu. Na podstawie tych przepisów organy prawidłowo wyliczyły dochód strony, uwzględniając, że zarówno dodatek pielęgnacyjny jak i świadczenie uzupełniające nie podlegają wyłączeniu na mocy art. 8 ust. 4 ustawy. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że przepis art. 8 ust. 4a ustawy, stanowiący, że ustalając dochód nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, odnosi się do opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy. Stosownie zaś do art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: małżonek, zstępni przed wstępnymi. Świadczenia uzupełniającego nie dolicza się więc do dochodu innych zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt z DPS, niż osoby tam umieszczonej.
Reasumując, organy prawidłowo ustaliły dochody strony, uwzględniając ich niewątpliwy wzrost w wyniku waloryzacji emerytury o 264,95 zł. Jak najbardziej zasadnie zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, które kompleksowo regulują kwestię odpłatności i wyliczenia dochodu na potrzeby ustalenia odpłatności za pobyt w DPS. Nadmienić należy, że w tym postępowaniu dotyczącym zmiany wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej organy nie stosowały przepisów innych ustaw dotyczących egzekucji i potrącenia z należności bądź świadczeń skarżącej, w tym przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Należy uznać, że zakwestionowane decyzje wydane zostały w oparciu o właściwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi.