II SA/Ol 1073/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-03-26
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
hałasochrona środowiskaprawo ochrony środowiskapoziom hałasupomiary hałasuteren zabudowy mieszkaniowejteren zabudowy mieszkaniowo-usługowejdecyzjapostępowanie administracyjne WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu, uznając, że pomiary zostały wykonane prawidłowo i nie stwierdzono przekroczenia norm.

Skarżący kwestionowali decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu, zarzucając błędy w pomiarach i lokalizacji punktów pomiarowych. Sąd uznał, że pomiary zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami, a ochrona akustyczna dotyczy terenów faktycznie zagospodarowanych, a nie tylko przeznaczonych pod zabudowę. Ponieważ zmierzone poziomy hałasu nie przekroczyły dopuszczalnych norm dla terenów zabudowy mieszkaniowej, umorzenie postępowania było zasadne.

Sprawa dotyczyła skargi M.K. i P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu Iławskiego o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu poza zakładem. Skarżący zarzucali błędy w pomiarach hałasu, w tym nieprawidłową lokalizację punktów pomiarowych, użycie przestarzałych przyrządów oraz niewłaściwą metodę pomiarową. Kwestionowali również interpretację przepisów dotyczącą ochrony terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, które nie są jeszcze faktycznie zagospodarowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy Prawa ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że ochrona akustyczna dotyczy terenów faktycznie zagospodarowanych, a nie tylko tych, które są przeznaczone pod zabudowę w planie miejscowym. Stwierdził, że pomiary hałasu zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a użyte przyrządy i metodyka były dopuszczalne. Ponieważ zmierzone poziomy hałasu nie przekroczyły dopuszczalnych norm dla terenów zabudowy mieszkaniowej, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ochrona akustyczna dotyczy wyłącznie terenów faktycznie zagospodarowanych pod zabudowę mieszkaniową, szpitale, domy pomocy społecznej, budynki związane z pobytem dzieci i młodzieży, cele uzdrowiskowe, rekreacyjno-wypoczynkowe oraz zabudowę mieszkaniowo-usługową.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., który jednoznacznie wskazuje na tereny faktycznie zagospodarowane. Podkreślono, że celem ochrony jest ochrona ludzi, a na terenach niezabudowanych nie ma podmiotu chronionego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.o.ś. art. 115a § 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

P.o.ś. art. 113 § 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

P.o.ś. art. 113 § 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

P.o.ś. art. 114 § 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

P.o.ś. art. 115

Ustawa Prawo ochrony środowiska

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona akustyczna dotyczy terenów faktycznie zagospodarowanych, a nie tylko przeznaczonych pod zabudowę. Pomiary hałasu zostały wykonane zgodnie z przepisami, a zastosowana metodyka próbkowania jest dopuszczalna. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było zasadne, gdyż nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące nieprawidłowej lokalizacji punktów pomiarowych. Zarzuty dotyczące użycia przyrządów pomiarowych ze starszymi świadectwami wzorcowania. Zarzuty dotyczące zastosowania niewłaściwej metody pomiarowej (próbkowania zamiast ciągłej rejestracji). Zarzuty dotyczące ochrony terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, które nie są faktycznie zagospodarowane.

Godne uwagi sformułowania

prawodawca chroni wyłącznie ww. tereny o ile są faktycznie zagospodarowane, a nie gdy jedynie zostały przeznaczone w planie miejscowym pod taką zabudowę, lecz jednocześnie nie są zagospodarowanie w tożsamy sposób. na obszarze niezagospodarowanym nie występuje podmiot, który miałby być chroniony przed hałasem. okno 'w miarę możliwości', a nie bezwzględnie, powinno być otwarte, i dopuszczono wykonanie pomiarów przy oknie zamkniętym.

Skład orzekający

Tadeusz Lipiński

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Jażdżyk

sędzia

Grzegorz Klimek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony akustycznej terenów faktycznie zagospodarowanych oraz prawidłowości przeprowadzania pomiarów hałasu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktycznego zagospodarowania terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska jakim jest hałas, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej interpretacji przepisów i metodyki pomiarowej, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska.

Czy teren przeznaczony pod dom chroni przed hałasem, nawet jeśli nie jest jeszcze zabudowany? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 1073/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 115a, art. 113,
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Dnia 26 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2024 roku sprawy ze skargi M.K. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu poza zakładem oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 20 marca 2023 r. Starosta Powiatu Iławskiego (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") umorzył postępowanie w sprawie wydania A.Z. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: "przedsiębiorca") decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu poza zakładem zlokalizowanym na działce [...].
W uzasadnieniu decyzji podał, że 15 lutego 2023 r. przeprowadzone zostały przez akredytowane laboratorium, to jest podmiot, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 z późn. zm., dalej: "P.o.ś.") pomiary hałasu, co udokumentowano w sprawozdaniu
nr PBŚP/065/2023. Zaznaczył, że z zapisów uchwały [...] wynikało, że tereny chronione akustycznie, na które może oddziaływać ww. zakład, zlokalizowane są w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej i mieszkaniowo-usługowej. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2014 r. poz. 112, dalej "rozporządzenie") dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dopuszczalny poziom hałasu w środowisku dla pory dnia (od godz. 600 do godz. 2200) wynosi 50 dB, a dla pory nocy (od godz. 2200 do godz. 600) 40 dB; natomiast dla mieszkaniowo-usługowej odpowiednio 55 dB i 45 dB. Z uwagi na to, że zakład nie pracuje w godzinach 2200 - 6°° badania prowadzono wyłącznie w porze dziennej. Podał, że źródłami hałasu na terenie zakładu są: cyklon na dachu hali wraz z kanałem do transportu trocin, trak, maszyny stolarskie i wyciąg malarni. Wszystkie urządzenia podczas badań były włączone i pracowały. Pomiary przeprowadzono metodą próbkowania w 3 punktach pomiarowych. Wyznaczając punkty kierowano się zasadą określoną w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., zgodnie z którą dopuszczalne poziomy hałasu dotyczą terenów faktycznie zagospodarowanych. Punkty pomiarowe oznaczone w sprawozdaniu z badań jako PP1 i PP2 zostały zlokalizowane w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, natomiast punkt PP3 w zabudowie mieszkaniowo-usługowej. Równoważny poziom dźwięku dla pory dnia dla punktu pomiarowego PP1 wyniósł 41,8 dB, PP2 - 46,6 dB. Dla punktu pomiarowego nr 3 nie wyznaczono równoważnego poziomu dźwięku, gdyż różnica między średnim poziomem dźwięku a średnim poziomem tła była mniejsza niż 3 dB. Odstąpiono też od wskazania równoważnego poziomu dźwięku metodą obliczeniową, gdyż zmierzony poziom był mniejszy od dopuszczalnego. Biorąc pod uwagę powyższe Starosta uznał, że emisja hałasu z zakładu nie przekracza poziomów wskazanych w rozporządzeniu, w konsekwencji czego postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co stosownie do art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "k.p.a.") obligowało do umorzenia postępowania.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu M.K. i P.K. (dalej: "skarżący") podkreślili, że w rozporządzeniu określono dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. W świetle przepisów rozporządzenia poziom hałasu powinien zostać zbadany nie tylko na terenie faktycznie zagospodarowanym pod zabudowę mieszkaniową, ale także na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową. Zarzucili ponadto, że punkty pomiarowe nie zostały zlokalizowane na wysokości 1,5 m, co dało niewiarygodny wynik pomiaru hałasu. Stwierdzili, że pomiar ten został wykonany przy włączonych kolejno emitorach hałasu bez pełnego cyklu produkcyjnego i przy zamkniętych drzwiach. Zaznaczyli, że w piśmie z 7 listopada 2022 r. wskazali główne źródła hałasu i godziny największej intensywności. Autor sprawozdania oparł się jednak na informacji od przedsiębiorcy i własnej obserwacji. Nadto, w sprawozdaniu nie podał, jakiego rodzaju tereny zgodnie z planem miejscowym sąsiadują z działką przedsiębiorcy, nie wskazał, że ta działka od strony zachodniej w planie miejscowym graniczy bezpośrednio z działką mieszkaniową , od strony północnej wskazał drogę wewnętrzną i pominął drugą działkę mieszkaniową, na których również powinien dokonać pomiaru hałasu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "Kolegium") decyzją
z 9 października 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium wyjaśniło, że wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu na podstawie art. 115a P.o.ś. jest możliwe w przypadku stwierdzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu. Podkreśliło, że art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś. określa rodzaje terenów objętych ochroną akustyczną i wśród nich wymienia tereny faktycznie zagospodarowane pod zabudowę mieszkaniową. Przepis ten jest jednoznaczny i wprost odnosi się do terenów faktycznie zagospodarowanych, czyli nie dotyczy terenów, które dopiero w przyszłości zostaną w dany sposób zagospodarowane. Kolegium zaznaczyło, że nie chodzi o ochronę przed hałasem terenów rozumianych abstrakcyjnie, ogólnie, w kategorii każdego terenu, ale o tereny określonej kategorii, danego rodzaju, czyli już zagospodarowane i to na jeden z przewidzianych w katalogu wymienionym w ww. przepisie sposobów. Celem tego przepisu nie jest bowiem ochrona przed hałasem terenów jako takich, ale ochrona przed hałasem ludzi, którzy zajmują dany teren. Nie można odnosić się do poziomów hałasu na obszarze niezagospodarowanym, gdyż nie występuje wówczas podmiot chroniony. Wyjaśniono, że wprawdzie w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia użyto określenia "tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową", ale rodzaj terenów podlegających ochronie przed hałasem określa art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., a nie przepisy rozporządzenia. Podkreślono, że to wyniki pomiarów, dokonanych przez podmiot uprawniony, zgodnie z art. 147a § 1 pkt 1 P.o.ś., decydują o przyjęciu przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu.
Kolegium stwierdziło, że pomiar hałasu przemysłowego przeprowadzony został 15 lutego 2023 r. przez profesjonalny podmiot, który posiada certyfikat wydany 16 marca 2020 r. przez Polskie Centrum Akredytacji w Warszawie. Cykl akredytacji od 11 grudnia 2020 r. do 22 grudnia 2024 r. Akredytacji udzielono 23 grudnia 2008 r. W zakresie akredytacji z 28 września 2022 r. znajduje się jako źródło badań m.in. hałas pochodzący od instalacji, urządzeń i zakładów przemysłowych. Kolegium stwierdziło, że uprawnienia podmiotu przeprowadzającego pomiar hałasu w przedmiotowej sprawie nie budzą żadnych wątpliwości. Pomiarów dokonano w obecności pracownika Starostwa. Sprawozdanie oparto na protokołach z pomiarów stanowiących załączniki do sprawozdania, załączono też szkic sytuacyjny lokalizacji źródła hałasu i punktów pomiarowych. Podkreśliło, że jako źródła hałasu przyjęto: cyklon na dachu hali z kanałem do transportu trocin, trak, maszyny stolarskie, wyciąg z malarni. Podczas pomiarów pracowały wszystkie źródła hałasu. Ze względu na brak możliwości wyodrębnienia poszczególnych źródeł lub sytuacji akustycznych prawidłowo pracę całego zakładu potraktowano jako jedno źródło hałasu, gdyż pomiar dotyczy natężenia hałasu traktowanego jednolicie, a nie natężenia hałasu związanego z pracą poszczególnych urządzeń i maszyn. Czas pojedynczego pomiaru wynosił 60 sekund. Czas pracy poszczególnych źródeł hałasu ustalono na podstawie informacji od właściciela zakładu i własnych obserwacji. Punkty pomiarowe zostały zlokalizowane w odległościach 63 m, 45 m i 32 m, przy uwzględnieniu odchyleń i zagospodarowania terenu, a także odbijającego fale akustyczne płotu stalowego.
Kolegium w toku postępowania odwoławczego ustaliło, że pomiary hałasu były wykonane przy zamkniętych drzwiach zakładu. Stwierdziło, że drzwi zakładu produkcyjnego, gdzie pracują ludzie i maszyny, powinny być zamknięte, aby utrzymać odpowiednią temperaturę pomieszczenia i zapewnić prawidłowe działanie systemów wentylacyjnych i odciągów od pracujących maszyn. Metodyka wykonywania pomiarów hałasu nie precyzuje, czy badania poziomu hałasu winny być prowadzone przy zamkniętych drzwiach zakładu produkcyjnego. Takich informacji nie musi więc zawierać protokół i sprawozdanie z pomiarów. Wyjaśniło, że wymóg świadectwa wzorcowania nie starszego niż 24 miesiące dotyczy mierników dźwięku i wzorcowych źródeł hałasu, a nie sprzętu pomocniczego, jakim są urządzenia do pomiaru warunków meteorologicznych. Wyniki pomiarów temperatury, ciśnienia atmosferycznego, wilgotności powietrza oraz kierunku i prędkości wiatru nie są uwzględniane w toku obliczeniowym i nie mają wpływu na wynik. Lokalizacja punktów pomiarowych w świetle okna to podstawowa lokalizacja opisana w metodyce. Na to, że okno było zamknięte miały wpływ warunki atmosferyczne (temperatura otoczenia 4,1o C). Zamknięte okno miało wpływ na zmierzone poziomy dźwięku, gdyż ze względu na odbicia fali akustycznej poziomy te były wyższe, czyli bardziej niekorzystne dla emitującego hałas. Metodyka pomiarowa przewiduje taką sytuację i zobowiązuje do obniżenia wyniku badania o 3 dB. Metoda próbkowania obejmuje pomiar z rozkładem działania wszystkich źródeł hałasu i sytuację, kiedy praca zakładu zostaje potraktowana jako jedno źródło hałasu. Zgodnie z metodyką należy do obliczeń przyjąć 8 najmniej korzystnych godzin w ciągu dnia. Do obliczeń przyjęto założenie, że wszystkie źródła hałasu pracują 8 godzin, czyli najbardziej niekorzystną sytuację dla zakładu. Jeżeli wszystkie źródła pracowały jednocześnie, to dzielenie na przedziały czasu jest zbędne, bo średni poziom emisji hałasu do środowiska w tych przedziałach będzie podobny i najwyższy z możliwych. Kolegium dodało, że kilkukrotnie następowało chwilowe (kilkuminutowe) otwieranie drzwi zakładu w toku produkcji, lecz wówczas nie był zauważalny zwiększony poziom hałasu. Największy poziom hałasu emitowany był z traku, który stał na zewnątrz i pracował przez cały czas prowadzenia pomiarów.
Kolegium wyjaśniło, że postępowanie dotyczące wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza nie ma wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy.
W złożonej na tę decyzję skardze skarżący zarzucili, że Starosta wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, a dopiero później zlecił wykonawcy dokonanie pomiarów poziomu hałasu, co narusza art. art. 115a ust. 1 i 5 P.o.ś., gdyż to wyniki kontroli dokonanej przez upoważnione organy powinny stanowić podstawę wszczęcia postępowania. Po przeprowadzeniu pomiaru poziomu hałasu Starosta powinien więc był wydać decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu albo odmówić wydania takiej decyzji, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowego.
Wywiedli, że zgodnie z art. 115 P.o.ś. faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie terenu ma znaczenie w postępowaniu dotyczącym ustalania poziomu emitowanego hałasu tylko, gdy dla terenu nie obowiązuje plan miejscowy. Zaznaczyli, że teren sąsiadujący z zakładem produkcyjnym jest objęty planem miejscowym. Niezabudowane działki skarżących, na których nie przeprowadzono badania hałasu, zgodnie z tym planem stanowią tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i pomimo, że nie są zabudowane, podlegają ochronie akustycznej na podstawie art. 115 P.o.ś. Tym samym, dopiero pomiar poziomu hałasu dokonany w punktach pomiarowych na niezabudowanych działkach skarżących da miarodajny wynik i pozwoli na podjęcie decyzji w sprawie. Skarżący zarzucili ponadto, że wbrew art. 114 ust. 2 P.o.ś. nie ustalono, jaki rodzaj terenu przeważa w sąsiedztwie zakładu, który emituje hałas. Celem decyzji o ustaleniu dopuszczalnego poziomu hałasu jest określenie tego poziomu nie dla jednej konkretnej nieruchomości, lecz dla danego terenu sąsiadującego z zakładem emitującym hałas. W przypadku zróżnicowanej funkcji zabudowy sąsiadującej z zakładem będącym źródłem hałasu dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu, czyli zabudowy o przeznaczeniu przeważającym na danym obszarze.
W ocenie skarżących pomiar poziomu hałasu przemysłowego został przeprowadzony niezgodnie ze wskazaniami wynikającymi z załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz.U. z 2021 r. poz. 1710). Wbrew zapisom metodyki referencyjnej część B ustęp 2 punkty pomiarowe zostały zlokalizowane jedynie na posesjach zabudowanych położonych w bliższym sąsiedztwie zakładu. Ponadto do pomiarów użyto przyrządy pomiarowe posiadające świadectwo wzorcowania starsze niż 24 miesiące, co nie pozwala stwierdzić, że pomiary poziomu hałasu odbyły się w dopuszczalnych warunkach meteorologicznych. Punkty pomiarowe na terenach zabudowanych zlokalizowano jedynie przy elewacji budynków, pomijając punkty pomiarowe na terenach otaczających budynki. Zdaniem skarżących, miarodajny wynik dałby jedynie pomiar poziomu hałasu wykonany przy otwartych oknach i drzwiach zakładu, z uwzględnieniem wskazanych przez skarżących źródeł i godzin emisji hałasu. Zarzucili również, że pomiary wykonano metodą próbkowania, zamiast zarejestrować hałas w sposób ciągły w czasie odniesienia T.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Na rozprawie 26 marca 2024 r. skarżący podtrzymał wnioski i argumenty zawarte w skardze. Podniósł, że nie występowali o zbadanie poziomu hałasu, a wystąpili do Wójta o doprowadzenie do zgodności z miejscowym prawem przestrzennym. Skarżąca również poparła skargę w całości. Dodała, że produkcja w zakładzie trwa do godziny 20:00 a także w soboty i niedziele. Skarżący dodał, że w czasie pomiaru hałasu otwierano drzwi od biura, a nie od hali produkcyjnej, a trak podczas pracy był zasłonięty, gdy na co dzień jest odsłonięty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z późn. zm., dalej P.o.ś.).
Zgodnie z art. 115a ust. 1 u.p.o.ś. w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N.
Zaznaczyć należy, że terenami chronionymi przed hałasem, dla których ustala się
w drodze decyzji dopuszczalne poziomy hałasu, są tereny faktycznie zagospodarowane: pod zabudowę mieszkaniową, szpitale i domy pomocy społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe i cele rekreacyjno-wypoczynkowe oraz pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś.). Dla tych terenów w rozporządzeniu, wydanym na podstawie art. 113
ust. 1 P.o.ś., zostały określone dopuszczalne poziomy hałasu. Z powyższego jednoznacznie wynika, że prawodawca chroni wyłącznie ww. tereny o ile są faktycznie zagospodarowane, a nie gdy jedynie zostały przeznaczone w planie miejscowym pod taką zabudowę, lecz jednocześnie nie są zagospodarowanie w tożsamy sposób. Zasadnie Kolegium zauważyło, że na obszarze niezagospodarowanym nie występuje podmiot, który miałby być chroniony przed hałasem. Zauważyć należy, że reglamentowanie przepisami ustawy emisji hałasu do środowiska stanowi realizację postanowień art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), który przewiduje m.in., że każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Ma więc gwarantować człowiekowi życie w godnych warunkach. Na kanwie tego przepisu przyjmuje się, że jednostka ma prawo do poszanowania nie tylko faktycznej przestrzeni fizycznej, lecz także do spokojnego korzystania z tej przestrzeni w rozsądnych granicach. Naruszenia prawa do poszanowania mieszkania mogą obejmować naruszenia, które się rozprzestrzeniają, takie jak hałas (zob. K. Gruszecki [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2022, art. 112).
Przyznać należy, że zgodnie z art. 114 ust. 2 P.o.ś, jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. W razie natomiast braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – a taka sytuacja bezspornie nie zaistniała w niniejszej sprawie – oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio (art. 115 P.o.ś.). Powyższe nie zmienia jednak zasady, że ochronie podlegają jedynie tereny faktycznie zagospodarowane w sposób wskazany w art. 113 ust. 2 P.o.ś. Wobec tego okoliczność, że niezagospodarowane działki skarżących zostały przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, nie oznacza, że konieczne było badanie poziomu hałasu również na tych gruntach w kontrolowanym postępowaniu. Nie wyklucza to jednocześnie objęcia tych terenów ochroną akustyczną, gdy będą one już faktycznie zagospodarowane. Prawidłowo więc dokonano pomiaru poziomu hałasu na nieruchomościach zabudowanych budynkami mieszkalnymi z pominięciem niezabudowanych działek skarżących.
W sprawie jest bezsporne, że działki, na których zlokalizowano punkty pomiarowe, są faktycznie zagospodarowane pod zabudowę mieszkaniową (PP1 i PP2) i mieszkaniowo-usługową (PP3). Jak wynika z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska
z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2014 r. poz. 112) dopuszczalny poziom hałasu w środowisku wyrażony we wskaźnikach hałasu LAeq D i LAeq N wynosi dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej 50 dB (od godz. 600 do godz. 2200) i 40 dB (od godz. 2200 do godz. 600), zaś dla mieszkaniowo-usługowej odpowiednio 55 dB i 45 dB. W wyniku pomiarów ustalono, że równoważny poziom dźwięku dla pory dnia dla punktów pomiarowych PP1 i PP2 wyniósł odpowiednio 41,8 dB i 46,6 dB. Dla punktu pomiarowego nr 3 nie wyznaczono równoważnego poziomu dźwięku, ponieważ różnica między średnim poziomem dźwięku a średnim poziomem tła był mniejsza niż 3 dB i podmiot przeprowadzający pomiar hałasu odstąpił od wskazania równoważnego poziomu dźwięku metodą obliczeniową z uwagi na fakt, że zmierzony poziom był mniejszy od dopuszczalnego. Skoro zmierzony poziom hałasu przemysłowego był niższy od kryterium przewidzianego dla bardziej chronionego obszaru (to jest zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), to kwestia zaniechania ustalenia przeważającego przeznaczenia terenu nie miała wpływu na prawidłowość ustalenia poziomu hałasu.
Skarżący zakwestionowali ponadto prawidłowość przeprowadzenia pomiaru hałasu.
Niezasadny jest zarzut braku lokalizacji punktów pomiarowych również na niezagospodarowanych działkach skarżących, które maja podlegać największemu oddziaływaniu źródeł hałasu. Już wyjaśniono, że nie podlegają one ochronie akustycznej, wobec czego zbędne było przeprowadzanie na nich pomiaru poziomu hałasu.
Użycie do pomiarów stacji meteo, w skład której wchodziły przyrządy pomiarowe ze świadectwami wzorcowania z 2020 r., nie dowodzi, że wyniki badania są niemiarodajne. Jak przewidziano w załączniku nr 7 pkt C. "Ogólne ustalenia dotyczące zestawów pomiarowych" zestawy pomiarowe dobiera się tak, aby odpowiadały wymaganiom stawianym miernikom całkującym lub całkująco-uśredniającym. Zestawy powinny odpowiadać następującym warunkom: 1) mierniki poziomu dźwięku klasy dokładności 1; 2) wzorcowe źródła dźwięku do sprawdzania (kalibracji) toru pomiarowego minimum klasy dokładności 1; 3) wszystkie przyrządy należy sprawdzać (kalibrować) zgodnie z instrukcją producenta przyrządu; 4) przyrządy pomiarowe i wzorce ze świadectwem wzorcowania nie starszym niż 24 miesiące; 5) przyrządy pomiarowe z ważnym świadectwem legalizacji, jeżeli legalizacja jest wymagana prawem; 6) mikrofony pomiarowe wyposażone w osłony przeciwwietrzne, niezależnie od warunków meteorologicznych. Jak wyjaśnił w piśmie z 14 lipca 2023 r. akredytowany podmiot przeprowadzający badanie, urządzenia do pomiaru warunków meteorologicznych były jedynie sprzętem pomocniczym, a nie "miernikami poziomu dźwięku" i "wzorcowymi źródłami dźwięku". Wobec tego ww. wymogi nie dotyczą stacji "meteo".
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wadliwej lokalizacji punktów pomiarowych, należy wskazać, że część B ust. 2 pkt 2 lit. a i lit. b załącznika nr 7 do rozporządzenia przewiduje, że "Punkty pomiarowe należy lokalizować na terenach objętych ochroną przed hałasem w ten sposób, aby przeprowadzone w nich pomiary pozwoliły na ustalenie miejsca o największym oddziaływaniu źródeł hałasu, których pomiary dotyczą, z uwzględnieniem poniższych reguł:
1) na terenie niezabudowanym punkty pomiarowe lokalizuje się na wysokości 1,5 m (z dokładnością zawierającą się w przedziale <-0,0 m; +0,1 m >) nad powierzchnią terenu;
2) na terenie zabudowanym punkty pomiarowe lokalizuje się:
a) przy elewacji budynków objętych ochroną przed hałasem w związku z wypełnianiem funkcji, dla których realizacji teren został objęty ochroną przed hałasem, w odległości 0,5–2 m od elewacji tych budynków: – w świetle okna kondygnacji eksponowanej na hałas; podczas pomiarów hałasu okno w miarę możliwości powinno być otwarte, choć dopuszcza się wykonanie pomiarów przy oknie zamkniętym; dopuszcza się uchylenie okna w ten sposób, aby możliwe było przeprowadzenie przez nie wysięgnika i kabli łączących mikrofony pomiarowe z przyrządami pomiarowymi znajdującymi się w pomieszczeniu, – na wysokości 4 m ± 0,2 m nad powierzchnią terenu, gdy nie ma możliwości wykonania pomiarów hałasu w świetle okna na danej kondygnacji,
b) na terenach otaczających budynki, o których mowa w lit. a, na wysokości 4 m ± 0,2 m nad powierzchnią terenu.
Powtórzyć należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyrokach z 27 listopada 2018 r., II OSK 2956/16 i z 2.10.2019 r. sygn. II OSK 2510/18 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że przepisy rozporządzenia nie wymagają bezwzględnie lokalizacji dwóch punktów pomiarowych, tj. "przy elewacji" i "na terenie otaczającym". Zgodnie z załącznikiem nr 7 część B ust. 2 pkt 2 lit. a i lit. b do rozporządzenia, punkty pomiarowe należy lokalizować na terenach objętych ochroną przed hałasem w ten sposób, aby przeprowadzone w nich pomiary pozwoliły na ustalenie miejsca o największym oddziaływaniu źródeł hałasu, których pomiary dotyczą. Konstrukcja tego przepisu wskazuje na alternatywę w wyborze lokalizacji punktu, czyli punktów pomiaru hałasu na danym terenie, w zależności od charakterystyki i usytuowania źródeł hałasu i własności pochłaniających i odbijających terenu oraz jego zagospodarowania. Może więc być to punkt (lub punkty) zlokalizowany przy elewacji budynków objętych ochroną przed hałasem w odległości 0,5 - 2 m od elewacji tych budynków, odpowiednio - w świetle okna kondygnacji eksponowanej na hałas, jeśli jest taka możliwość lub – przy elewacji budynku na wysokości 4 m ± 0,2 m nad powierzchnią terenu objętego badaniem. Ewentualnie punkt pomiaru lokalizuje się na terenie otaczającym budynki objęte ochroną przed hałasem - na wysokości 4 m ± 0,2 m nad powierzchnią terenu.
Nie narusza więc ww. reguł zlokalizowanie punktów pomiarowych tylko przy elewacji budynków przy zamkniętych oknach. Podkreślić należy, że okno "w miarę możliwości", a nie bezwzględnie, powinno być otwarte, i dopuszczono wykonanie pomiarów przy oknie zamkniętym.
Skarżący wywodzą również, że przyjęto niewłaściwą metodę pomiarową, gdyż pomiary wykonano metodą próbkowania, a nie rejestrowano hałasu w sposób ciągły w czasie odniesienia T. Jak wynika z części E "Wykonanie pomiarów" pkt I "Procedury pomiarowe" załącznika nr 7 do rozporządzenia "pomiary hałasu wykonuje się: 1) dokonując rejestracji hałasu w sposób ciągły w czasie odniesienia T lub 2) dokonując rejestracji elementarnych próbek hałasu w czasie odniesienia T (metoda próbkowania). Czas odniesienia T oznacza okres, do którego odnoszą się wartości poziomów hałasu. Czas odniesienia dla danego wskaźnika hałasu jest określony w przepisach dotyczących dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, wydanych na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy. Należy zastosować przy tym następujące nastawy miernika: 1) charakterystyka częstotliwościowa A; 2) stała czasowa F (fast). O wyborze jednej z dwóch powyższych metod realizacji pomiarów decyduje specyfika funkcjonowania źródła hałasu oraz kształtowanie się tła akustycznego w środowisku". Skoro wybór jednej z dwóch metod realizacji pomiarów pozostawiono podmiotowi wykonującemu badanie, to wybór jednej z ww. metod (metody próbkowania) nie narusza prawa. Zaznaczyć należy, że jak ustaliło Kolegium, których to ustaleń skarżący nie zakwestionowali, badanie wykonał podmiot, który posiada certyfikat numer [...] wydany 16 marca 2020 r. przez Polskie Centrum Akredytacji, a data ważności akredytacji to 22 grudnia 2024 r. W zakresie akredytacji z dnia 28 września 2022 r. znajduje się jako źródło badań m.in. hałas pochodzący od instalacji, urządzeń i zakładów przemysłowych. Podmiot ten wyjaśnił w piśmie z 14 lipca 2023 r., że metoda próbkowania obejmuje zarówno pomiar z rozkładem działania wszystkich źródeł hałasu, jak i w sytuacji, kiedy praca zakładu zostaje potraktowana jako jedno źródło hałasu. Wskazał, że "podczas pomiarów pracowały wszystkie źródła hałasu w Firmie, co mogą potwierdzić wszyscy obecni podczas pomiarów. Zgodnie z metodyką (załącznik nr 7 do rozporządzenia) należy do obliczeń przyjąć 8 najmniej korzystnych godzin w ciągu dnia (6.00 - 22.00). Do obliczeń przyjęto założenie, że wszystkie źródła hałasu pracują 8 h - czyli najbardziej niekorzystną sytuację dla Firmy emitującej hałas.
W związku z powyższym, jeżeli wszystkie źródła pracowały jednocześnie, to dzielenie na przedziały czasu nie ma sensu, bo średni poziom emisji hałasu do środowiska w tych przedziałach będzie podobny i będzie najwyższy z możliwych". Skarżący nie przedłożyli przeciwdowodu mogącego podważać legalność dokonanego pomiaru.
Przyznać należy, że w art. 115a ust. 5 P.o.ś. przewidziano, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, wszczyna się z urzędu. Zawiadomieniem z 28 października 2022 r. Starosta poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania przedsiębiorcy decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu. Przedwcześnie więc wszczął postępowanie w sprawie. Skoro podstawą wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji z art. 115a ust. 1 P.o.ś. jest wcześniejsze przeprowadzenie dowodów, potwierdzających przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu i do tego przez ściśle określone w ww. przepisie podmioty, to ustalenie we wszczętym postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, że takie przekroczenie nie nastąpiło i następnie uznanie, że prowadzenie tego postępowania jest bezprzedmiotowe i jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., nie narusza przepisów postępowania, w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta wyklucza zaś możliwość uwzględnienia skargi.
Dodać należy, że immisje, które nie przekraczają norm określonych w przepisach materialnego prawa administracyjnego, mogą być przedmiotem ochrony cywilnoprawnej (tak NSA w wyroku z 15.06.2023 r. II OSK 2132/20).
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI