II SA/Ol 1064/13

II SA/Ol 1064/13 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2014-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2013-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Dorota Radaszkiewicz
S. Beata Jezielska /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1341/14 - Wyrok NSA z 2016-01-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7,  art. 11,  art. 77,  art. 80,  art. 107,  art. 136,  art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 3 pkt 20,  art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 134,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c,  art. 152,  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 25 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia del. SO Dorota Radaszkiewicz Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 roku sprawy ze skarg W. P. oraz G. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżących W. P. i G. B. kwoty po 500 złotych (słownie: pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie administracyjnych wynika, że po wznowieniu postępowania administracyjnego, na wniosek A. i M. M., B. i G. B. oraz B. i W. P., Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]" odmówił uchylenia własnej decyzji Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę farmy dziesięciu elektrowni wiatrowych z linią kablową SN 30 kV, kablem światłowodowym oraz infrastrukturą drogową na oznaczonych działkach we wsi "[...]" i "[...]" gm. "[...]". W uzasadnieniu podano, że brak jest podstaw do uchylenia powyższej ostatecznej decyzji, gdyż nie potwierdzono istnienia wskazywanych przez wnioskodawców przesłanek wznowieniowych wynikających z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniesiono, że działki stanowiące własność wnioskodawców nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, wyznaczonym zgodnie z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Wskazano, że z decyzji Wójta Gminy "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wynika, że nie zachodzi potrzeba utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Przy czym podano, że organ ten przeprowadził ocenę oddziaływania farmy wiatrowej na środowisko i w przypadku ujawnienia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi odmówiłby wydania decyzji. Podniesiono, że wnioskodawcy zostali wezwani do wskazania konkretnych uciążliwości oraz przepisów, które ich zdaniem uprawniają do rozszerzenia obszaru oddziaływania projektowanych obiektów, jednak zdaniem organu takich argumentów strony nie wskazały. Wyjaśniono, że organ ma obowiązek przestrzegać przepisów prawa, a określenie obszaru oddziaływania inwestycji należy rozpatrywać w odniesieniu do naruszenia konkretnych norm praw materialnego. Okoliczności takie jak obniżenie wartości działki, hałas, narażenie na migotanie cieni, czy wywołanie negatywnych odczuć krajobrazowych świadczą jedynie o istnieniu interesu faktycznego i nie mogą stanowić podstawy do uznania, że ich nieruchomości znajdują się w obszarze odziaływania przedmiotowej inwestycji. Wskazano, że nie wystarczającym jest kryterium geograficzne, a więc samo sąsiedztwo z działką na której mają być prowadzone roboty budowlane, lecz konieczne jest wykazanie, że nieruchomość znajduje się w otoczeniu obiektu budowlanego, którego realizacja wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości. Wskazano przy tym, że powoływanie się przez wnioskodawców na pismo z Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia nie ma żadnej mocy prawnej, gdyż zgodnie z Konstytucją RP nie stanowi źródła prawa.
Od decyzji tej odwołali się: G. B., B. B., A. M., W. P. oraz B. P. Wnieśli o jej uchylenie w całości i orzeczenie o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odwołujący się wnieśli odrębne odwołania, lecz powoływane przez nich argumenty są tożsame. Przede wszystkim wskazali, że kwestie legitymacji strony organ winien badać na etapie wszczęcia postępowania. Skoro zatem organ wznowił postępowanie, to w ocenie odwołujących się uznał ich za strony. Podnieśli także, że w ich ocenie okoliczności takie jak hałas, obniżenie wartości nieruchomości, czy narażenie na migotanie cieni świadczy o położeniu ich nieruchomości w obszarze odziaływania inwestycji. Podali, że ich nieruchomości są położone w odległości 150-200m od planowanych turbin, co naraża je na działanie odpadającego lodu z łopatek wirnika elektrowni, który może być wyrzucany na odległość kilkuset metrów. Może to spowodować brak swobody z korzystania z należących do nich nieruchomości, co narusza normę prawa materialnego - prawo własności, chronione w Konstytucji RP. Podnieśli także, że planowana inwestycja nie pozwoli w przyszłości na inwestycje w postaci budynków mieszkalnych, gdyż znajdować się będą w odległości mniejszej niż 500m z uwagi na narażenie przekroczenia norm hałasu. Zarzucili także naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepodjęciu przez organ pierwszej instancji niezbędnych działań koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu
faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ nie zajął się bowiem wskazywaną w odwołaniu nieprawidłowością, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana dla 10 sztuk elektrowni wiatrowych, natomiast postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego, uzgadniające tę inwestycję na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dotyczyło lokalizacji wyłącznie 9 sztuk elektrowni oraz że opracowany dla potrzeb tej inwestycji raport oddziaływania na środowisko farmy wiatrowej został także opracowany dla inwestycji polegającej na budowie 9, a nie 10 elektrowni wiatrowych. Zatem istniały formalne przeszkody do wydania pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołań Wojewoda decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że podania o wznowienie postępowania oparte zostały o ustawową przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, dalej jako: k.p.a.) i wniesione zostały z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Wskazano, że wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości położonych w obrębie "[...]", jednakże żadna z działek stanowiących ich własność nie graniczy bezpośrednio z obszarem objętym ocenianą inwestycją. Wszystkie zabudowania mieszkalne odwołujących się znajdują się w odległości powyżej 500 m od projektowanych elektrowni wiatrowych, a działki stanowiące grunty rolne znajdują się także w znacznej w odległości od projektowanych elektrowni wiatrowych. Wskazano, że przedmiotowa farma wiatraków została zlokalizowana zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu "[...]" uchwalonego uchwałą z dnia "[...]" Rady Gminy "[...]", w granicach terenu oznaczonego symbolem 2R - przeznaczonego pod polową gospodarkę rolną i farmę energetyki wiatrowej. Podano, że zgodnie z ustaleniami planu miejscowego wiatraki należy lokalizować w odległości powyżej 500 m od budynków mieszkalnych, a maksymalna wysokość konstrukcji wieży winna wynosić 120 m od podstawy do osi wirnika. Podniesiono, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z wydaną przez Wójta Gminy "[...]" decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w której - po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko - nie stwierdzono potrzeby utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W ocenie organu odwoławczego jedynym możliwym czynnikiem oddziaływania elektrowni wiatrowej na tereny sąsiednie może być hałas, jednakże z przedłożonego raportu oddziaływania farmy wiatrowej na środowisko wynika, że w odległości 500 m. od siłowni wiatrowej wartość emitowanego hałasu jest poniżej 40 dBA, co spełnia wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Natomiast podnoszona przez odwołujących się kwestia ograniczenia możliwości zabudowy gruntów dotychczas wykorzystywanych rolniczo w odległości mniejszej niż 500 m od elektrowni nie może być brana pod uwagę z uwagi na to, że na przedmiotowym terenie obwiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który ustala jednoznacznie możliwości zabudowy tego terenu, a grunty rolne mogą być nadal użytkowane w dotychczasowy sposób. Inne okoliczności, jak obniżenie wartości nieruchomości czy wywołanie negatywnych odczuć krajobrazowych oparte są jedynie na interesie faktycznym, gdyż nie istnieje norma prawna, z której wynikałby obowiązek ochrony tego rodzaju interesów. Podobnie żaden przepis nie reguluje kwestii zakłóceń wizualnych i wpływu efektów świetlnych pochodzących od odbitych promieni słonecznych od łopat wirnika, co ma być zresztą niwelowane – jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko - malowaniem łopat odpowiednimi farbami. Natomiast obawy co do opadania lodu z łopat wirnika na nieruchomości położone w odległości 200m przy średnicy wirnika 90m są zdaniem organu niczym nieuzasadnione. W ocenie organu nie występują ograniczenia w sposobie użytkowania nieruchomości stanowiących własność odwołujących się w korzystaniu z prawa własności spowodowane nadmierną immisją np. w postaci hałasu. Ponadto wskazano, że zarzut odnośnie wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego, dla potrzeb decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację omawianego przedsięwzięcia, opinii o warunkach realizacji tylko 9 sztuk elektrowni, nie może być brany pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ decyzja o uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia posiada przymiot ostateczności. Podkreślono, że ustawodawca ograniczył krąg osób mogących być stroną w sprawach o pozwolenie na budowę poprzez ustanowienie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z którego wynika, że stronami w tym postępowaniu mogą być jedynie podmioty, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Odwołujący się nie wykazali naruszenia swoich prawnie chronionych interesów w związku z projektowaną inwestycją polegającą na budowie 10 szt. elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Nie występuje bowiem ograniczenie w sposobie użytkowania nieruchomości stanowiących własność odwołujących się, ani uciążliwości w korzystaniu z prawa własności.
Na powyższą decyzję skargę do tut. Sądu wniósł W. P. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania, naruszenie art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, a także naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego polegające na niewyczerpującemu odniesieniu się do podnoszonych nieprawidłowości odnośnie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę farmy dziesięciu elektrowni wiatrowych w oparciu o postanowienie Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego dotyczącego uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z 9 sztuk elektrowni wiatrowych oraz sporządzony raport oddziaływania na środowisko farmy wiatrowej dotyczący 9 sztuk elektrowni wiatrowych oraz na niewyczerpującym odniesieniu się do podnoszonych przez skarżącego zagadnień dotyczących wpływu inwestycji na prawa i bezpieczeństwo skarżącego. Skarżący podniósł, że stanowisko organów odnośnie braku przymiotu strony należy uznać za nieprawidłowe. Wskazał, że obowiązkiem organów rozstrzygających przedmiotową sprawę było dokładne ustalenie, czy skarżący powinien być objęty kręgiem osób będących stronami postępowania, zakończonego decyzją w sprawie pozwolenia na budowę. Przy czym organy winny były ustalić czy planowana inwestycja wpłynie na zgodny z przepisami sposób zagospodarowania działek skarżącego, a w szczególności działki nr "[...]", "[...]" i "[...]" (są to działki leżące w zasięgu planowanego oddziaływania akustycznego, w granicy 500 m od elektrowni), przy czym miały obowiązek wziąć pod uwagę nie tylko obecnie ustalone zagospodarowanie działek należących do skarżącego, lecz również dopuszczalną w świetle przepisów zmianę tego zagospodarowania, a więc zbadać również, w jaki sposób sporna inwestycja będzie wpływała w przyszłości na zagospodarowanie działek skarżącego. Kwestia ta nie była przedmiotem analizy i rozważań organów rozpoznających niniejszą sprawę, a przeciwnie - została przez nie całkowicie pominięta. Tymczasem właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością zabudowywaną, na którego nieruchomość może oddziaływać planowana inwestycja, ma również prawo do zagospodarowania swojej nieruchomości, które może polegać m.in. na wybudowaniu na niej budynku mieszkalnego. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stoi bowiem na straży prawa do zabudowy określonego w art. 4 tej ustawy, czyniąc stroną każdego, komu oddziaływanie inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnej z przepisami zabudowy jego nieruchomości. Dodatkowo stwierdził, iż przyjęta przez organy obu instancji interpretacja art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane spowodowałaby, że jedynie podmiot, który wykazałby, na podstawie analizy planowanej inwestycji i aktualnej zabudowy jego działki, że planowana inwestycja narusza przepisy szczególne, zostałby uznany za stronę postępowania. Taka ocena powinna zostać natomiast dokonana dopiero w toku postępowania mającego na celu zbadanie wniosku o pozwolenie na budowę, a nie wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto organy rozpatrujące sprawę winny były podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w szczególności winny były ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, jakie działki należą do skarżącego, gdzie i w jakiej odległości od działki objętej inwestycją są położone, jak mogą być zagospodarowane (zabudowane) i jaki wpływ farma wiatrowa będzie miała na użytkowanie nieruchomości skarżącego. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji, w którym wskazano że żadna z działek stanowiących własność odwołujących się nie graniczy bezpośrednio z obszarem objętym ocenianą inwestycją, można wywnioskować, iż organ nie uczynił w tym zakresie prawidłowych ustaleń, gdyż wbrew jego twierdzeniom działki nr "[...]" i "[...]" należące do skarżącego bezpośrednio graniczą z obszarem objętym inwestycją, tj. z działkami nr "[...]", "[...]", "[...]". Zatem organy nie zapoznając się z położeniem działek nie mogły na tym etapie postępowania jednoznacznie ustalić, czy należące do skarżącego działki, znajdują się, czy też nie, w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, w tym również odnieść się prawidłowo do twierdzeń skarżącego, zgodnie z którymi planowana farma wiatrowa spowoduje emisję hałasu, narazi na promieniowanie elektromagnetyczne, migotanie cieni, czy też narazi skarżącego i jego bliskich na niebezpieczeństwo, jakie może przynieść odpadający od łopatek wirnika lód.
Skargę o tożsamej treści na ww. decyzję Wojewody z dnia "[...]" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie G. B. żądając jej uchylenia. W motywach skargi wskazał, iż organy nie ustaliły, czy planowana inwestycja wpłynie na zgodny z przepisami sposób zagospodarowania należących do niego działek o nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 25 lutego 2014r. skarżący W. P. wyjaśnił, że jest właścicielem także działki o nr "[...]". Ponadto będąca jego własnością działka o nr "[...]" bezpośrednio sąsiaduje z działką, na której projektowana jest inwestycja. Dodał, ze ograniczenie użytkowania działki będzie polegało na tym, że oddziaływanie obejmie teren zielony użytkowany jako pastwisko dla bydła, a wiatraki wywołają negatywne reakcje u zwierząt. Z kolei G. B. wskazał, ze jest właścicielem działek o nr "[...]", "[...]" i "[...]", które znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 lutego 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargę W. P. i skargę G. na podstawie art. 111 § 1 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. W ramach kontroli legalności - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
W niniejszej sprawie Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję uznał, że została ona wydana z naruszeniem prawa.
Realizacja jednej z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, dalej jako: k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej, wymaga aby organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym, bądź też niezebranie kompletnego materiału dowodowego, czy też nie rozpatrzenie go w pełni. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu pierwszej instancji. Przy czym organ ten może poprzestać na stanie faktycznym ustalonym w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu organu pierwszej instancji, ale może także rozszerzyć granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w pierwszej instancji wydał decyzję lub postanowienie. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 26 maja 1981r., sygn. S.A. 810/81,publ. ONSA 1981, Nr 1 poz. 45).
Ponadto wskazać należy, że decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej, do których należy między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia umożliwia przeprowadzenie kontroli, czy decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem, a nadto wiąże się także z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty "[...]" o odmowie uchylenia w trybie wznowieniowym ostatecznej decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę farmy dziesięciu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, podzielając stanowisko organu I instancji, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony. Dokonując takiej oceny organ powołał się na przepisy art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409).
Wskazać zatem należy, że stosownie do treści art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu", użyte w tym przepisie, zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wskazać przy tym należy, że obszar oddziaływania obiektu dotyczy zarówno terenu zagospodarowanego, jak i niezagospodarowanego. Ponadto ustalenia, czy planowana inwestycja wpłynie na zgodny z przepisami sposób zagospodarowania działek położonych w obszarze oddziaływania obiektu należy wziąć pod uwagę nie tylko stan obecny, lecz również dopuszczalną w świetle przepisów zmianę tego zagospodarowania. Nie budzi także wątpliwości okoliczność, że obszar oddziaływania obiektu nie musi obejmować jedynie działek bezpośrednio graniczących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja. Ponadto należy podnieść, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013r. (sygn. akt II SA/Bk 817/12, LEX nr 1326968) wskazano, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma sporu, iż ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. W definicji tej jest mowa o terenie "wyznaczonym" w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (m.in. wyrok NSA z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06, ONSAiWSA 2008/1/12). Do przepisów odrębnych należą normy różnych dziedzin prawa, w tym przepisy prawa budowlanego, z zakresu zagospodarowania przestrzennego, z zakresu ochrony środowiska, czy też z zakresu prawa energetycznego, a więc wszystkie mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu. W tym zakresie należy także sięgnąć do przepisów prawa cywilnego określających zakres dopuszczalnego ingerowania w wykonywanie prawa własności. Źródłem interesu prawnego może być norma prawa materialnego nie tylko administracyjnego, ale należąca do każdej gałęzi prawa, w tym do prawa cywilnego. (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2008, tezy do art. 28 k.p.a.). Taką normę stanowić może przepis art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Zatem ustalenie, czy skarżący są stronami postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę farmy dziesięciu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, a tym samym czy zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. musi być poprzedzone dokładną analizą, pozwalającą na faktyczne określenie obszaru oddziaływania obiektu, przy uwzględnieniu także immisji, określonych w raporcie oddziaływania na środowisko. Przy czym organ winien uwzględnić fakt, że planowana inwestycja dotyczy nie tylko budowy farmy elektrowni wiatrowych z linią kablową, ale także kabla światłowodowego oraz infrastruktury drogowej.
Dodatkowo należy wskazać, że jeżeli dochodzi do jakiegokolwiek oddziaływania inwestycji na znajdujące się w jej najbliższym sąsiedztwie nieruchomości, nawet gdy jest to oddziaływanie według norm prawa dopuszczalne, to zawsze właściciele tych sąsiednich nieruchomości (oraz pozostałe osoby spełniające podmiotową przesłankę z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane) powinni mieć możliwość obrony swoich praw właścicielskich. Prawo własności jest bowiem fundamentalnym prawem chronionym przez Konstytucję RP i organ administracji w żadnym wypadku nie może zatem - stosując zawężającą wykładnię art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, dążyć do ograniczania kręgu stron postępowania administracyjnego, utrudniając właścicielom nieruchomości dochodzenie ich praw właścicielskich.
Jak wskazano wyżej - ustalając ograniczenia w sposobie zagospodarowania działek należących do skarżących należy wziąć pod uwagę nie tylko aktualny ich sposób zagospodarowania, ale także ten określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, określający możliwości zabudowy dla tego terenu i ustalający, że grunty rolne mogą być nadal użytkowane, ale z akt sprawy nie wynika, jakie zapisy planu obowiązują dla poszczególnych działek należących do skarżących. Co więcej z akt sprawy nie wynika, jak działki skarżących są usytuowane względem poszczególnych elektrowni wiatrowych. W aktach sprawy postępowania wznowieniowego znajduje się jedynie mapa ewidencyjna z oznaczeniem numerów działek (k.33). Na mapie tej wydzielony jest obszar zaznaczony kolorem żółtym, ale nie wiadomo czego oznaczenie to dotyczy. Na marginesie należy podnieść, że częściowo działki należące do skarżącego G. B. znajdują się w granicach tego oznaczenia. Na mapie tej brak jest także wskazania położenia poszczególnych elektrowni wiatrowych – za takie nie można uznać oznaczeń poczynionych ołówkiem, w dodatku bez żadnych wyjaśnień. Ponadto w decyzji organu odwoławczego podano dokładne odległości poszczególnych działek od elektrowni wiatrowych, zakwestionowane zresztą w skargach, ale nie wyjaśniono na jakiej podstawie odległości te ustalono. Nie można zatem ocenić, czy odległości te zostały ustalone prawidłowo. Podnieść także należy, że w decyzji tej znajduje się zapis, ze żadna z działek należących do skarżącego W. P. nie sąsiaduje bezpośrednio z działką, na której planowana jest inwestycja, podczas gdy zarówno w skardze, jak i na rozprawie przed tut. Sądem skarżący podał, że oprócz działek wymienionych w decyzji jest także właścicielem działek o nr "[...]" i "[...]", które sąsiadują bezpośrednio z działkami nr "[...]", "[...]" oraz "[...]", objętymi pozwoleniem na budowę. Okoliczności tej organ w ogóle nie wyjaśnił, a w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego działki ta w ogóle nie są wymienione. Przy czym wskazać należy, że z jednej strony - zdaniem organu odwoławczego - przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu nie można ograniczać się do geograficznego położenia działek, a z drugiej – z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika - że podstawą do odmowy uznania skarżących za strony postępowania było przede wszystkim kryterium odległości należących do nich działek od planowanej inwestycji.
Ponadto należy wskazać, że wydając zaskarżoną decyzję organ pominął (poprzez niedoręczenie decyzji) – z niewiadomych względów – niektóre strony postępowania administracyjnego, które brały udział w postępowaniu przed organem administracji, w tym inwestora. Uchybienie to także musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy winien zatem ponownie rozpoznać sprawę mając na względzie wytyczne Sądu, a przede wszystkim ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy faktycznie działki skarżących nie leżą w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, której dotyczy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]".
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.