II SA/Ol 1052/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.S. i D.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. o sprostowaniu oczywistej omyłki w operacie ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Błąd polegał na nieprawidłowym ustaleniu przebiegu granicy i powierzchni działki nr [...]. Skarżący, nabywcy tej działki, twierdzili, że akt notarialny sprzedaży opierał się na błędnych danych EGiB (powierzchnia 0,9379 ha zamiast prawidłowej 0,8938 ha) i że aktualizacja narusza treść tej czynności prawnej. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i oddalił skargę. Sąd podkreślił, że EGiB jest systemem informacyjnym o charakterze deklaratoryjnym, który jedynie odzwierciedla stan prawny wynikający z dokumentów, a nie tworzy go. Postępowanie ewidencyjne nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych ani kształtowaniu praw własności. W związku z tym, nawet jeśli akt notarialny opierał się na błędnych danych ewidencyjnych, organ miał obowiązek sprostować błąd, aby przywrócić zgodność ewidencji ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym z dokumentacji geodezyjnej. Sąd uznał, że zarzuty procesowe dotyczące braku analizy dowodów nie były zasadne, ponieważ organy oceniły dowód w postaci aktu notarialnego, ale przypisały mu inny wpływ na postępowanie niż skarżący.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz ograniczeń postępowania ewidencyjnego w rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w EGiB, który został odzwierciedlony w akcie notarialnym. Interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy aktualizacja danych w operacie ewidencji gruntów i budynków, dotycząca przebiegu granic i powierzchni działki, może być dokonana w drodze decyzji administracyjnej, nawet jeśli dane te zostały odzwierciedlone w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, aktualizacja danych w operacie ewidencji gruntów i budynków może być dokonana w drodze decyzji administracyjnej, nawet jeśli dane te zostały odzwierciedlone w akcie notarialnym. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie odzwierciedla stan istniejący. Postępowanie ewidencyjne nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ewidencja gruntów i budynków pełni funkcje informacyjno-techniczne i ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając stan wynikający z dokumentów, a nie tworząc go. W związku z tym, organ administracji miał obowiązek sprostować błąd w ewidencji, nawet jeśli akt notarialny opierał się na błędnych danych. Spory dotyczące praw własności lub granic nieruchomości powinny być rozstrzygane przed sądami powszechnymi.
Czy postępowanie ewidencyjne może służyć rozstrzyganiu sporów dotyczących oświadczeń woli stron czynności prawnej (np. umowy sprzedaży nieruchomości) w zakresie granic i powierzchni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie ewidencyjne nie służy rozstrzyganiu sporów dotyczących oświadczeń woli stron czynności prawnej w zakresie granic i powierzchni nieruchomości. Takim sporom i ochronie praw podmiotowych dedykowane są inne tryby realizowane przed sądami powszechnymi.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów nie ma charakteru konstytutywnego, nie tworzy nowego stanu prawnego ani nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów. Jej rolą jest rejestrowanie stanów prawnych ustalonych w innym trybie. Wadliwość w rozporządzeniu prawem własności do nieruchomości może być oceniana we właściwym postępowaniu przed sądem powszechnym.
Przepisy (24)
Główne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a, ust. 2b pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24a § ust. 12
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 23 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 23 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 36 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 45 § ust. 2
u.p.g.k. art. 24 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 23 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 30 § ust. 1
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie odzwierciedla stan istniejący. • Postępowanie ewidencyjne nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych dotyczących własności czy granic nieruchomości. • Błąd w ewidencji gruntów, nawet jeśli odzwierciedlony w akcie notarialnym, powinien zostać naprawiony przez organ administracji. • Akt notarialny sprzedaży nieruchomości nie może być podstawą do utrzymania błędnych danych w ewidencji gruntów.
Odrzucone argumenty
Aktualizacja danych w EGiB narusza treść czynności prawnej (umowy sprzedaży), która opierała się na błędnych danych. • Organ I i II instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez brak wnikliwej analizy materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów, pomijając akt notarialny sprzedaży. • Organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy decyzję Starosty, zamiast ją uchylić z uwagi na niedopuszczalność aktualizacji danych w sytuacji sporu granicznego.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji. • Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. • Nie kreują praw do nieruchomości. Rolą ewidencji jest dokumentowanie aktualnych i autentycznych danych dotyczących gruntów i budynków. • Nie jest możliwe zaakceptowanie stanu, w którym wadliwa czynność prawna o charakterze publicznoprawnym (wprowadzenie błędnych danych do EGiB) zostanie sanowana na drodze cywilnoprawnej.
Skład orzekający
Adam Matuszak
przewodniczący
Ewa Osipuk
członek
Tadeusz Lipiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz ograniczeń postępowania ewidencyjnego w rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w EGiB, który został odzwierciedlony w akcie notarialnym. Interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między danymi ewidencyjnymi a dokumentami cywilnoprawnymi (akt notarialny), co jest częstym problemem w obrocie nieruchomościami. Wyjaśnia kluczową rolę ewidencji gruntów.
“Błąd w ewidencji gruntów a akt notarialny – co jest ważniejsze? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.