II SA/OL 1034/04

II SA/Ol 1034/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Beata Jezielska /sprawozdawca/
A. Irena Szczepkowska
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Sygn. powiązane
I OSK 1707/06 - Wyrok NSA z 2007-08-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Asesor WSA Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Irena Szczepkowska Beata Jezielska (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał A. B. zasiłek celowy na leki w wysokości 272,27 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż po rozpatrzeniu wniosku A. B. i przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, iż jest on inwalidą /I grupy, na stałe leczy się w "[...]" i wymaga systematycznego przyjmowania leków. Podano, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w kwocie 281,29 zł. W związku z tym - powołując się na stosowne przepisy ustawy o pomocy społecznej - przyznano wnioskowane świadczenie.
Od decyzji tej odwołał się A. B., wnosząc o zmianę jej uzasadnienia, poprzez dopisanie iż odwołujący się leczy się także w poradniach: "[...]" i u lekarza rodzinnego. Podał, iż na skutek zaprzestania przyjmowania leków ma problemy z oczami. Wskazał także, iż w dniu 13 i 14 września 2004r. otrzymał z Ośrodka Pomocy Społecznej kilka przesyłek w tej samej sprawie.
Decyzją z dnia "[...]"r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podano, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy; w szczególności może być on przyznany na pokrycie części lub całości zakupu żywności leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazano, iż prawo to przysługuje jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 461 zł. Powołują się na ustalenia organu pierwszej instancji wskazano, iż sytuacja materialna A. B. uzasadnia przyznanie pomocy społecznej , co też zostało uczynione w żądanej przez niego formie. Odnosząc się do zarzutów odwołania podniesiono, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz doktryny prawa administracyjnego uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Nie stanowi ono jednak części rozstrzygnięcia decyzji. Podano, iż odwołanie służy od decyzji rozumianej jako rozstrzygnięcie sprawy rozpatrywanej przez organ pierwszej instancji. Zatem w odwołaniu mogą być podnoszone zarzuty co do sprzeczności między treścią decyzji a
2
jej uzasadnieniem, ale nie jest dopuszczalne zaskarżenie w drodze odwołania wyłącznie uzasadnienia decyzji. Ponadto brak jest podstawy prawnej do podjęcia decyzji w tym przedmiocie, bowiem art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiera enumeratywnie wymienione rodzaje rozstrzygnięć, jakie może podjąć organ odwoławczy. W związku z tym Kolegium podało, iż nie może zadośćuczynić żądaniu odwołującego się, lecz nie kwestionuje jego prawa do leczenia się we wskazanych specjalistycznych poradniach lekarskich.
Na powyższą decyzję skargę wniósł A. B., zarzucając iż zaskarżona decyzja umyślnie narusza obowiązujące prawo, interes prawny i zasady współżycia społecznego i wniósł o jej uchylenie, podnosząc iż Kolegium utrzymało w mocy dyskryminującą go decyzję organu pierwszej instancji. Wniósł przy tym o nakazanie Dyrektorowi MOPS usunięcia z wydanej przez nią decyzji z dnia "[...]"r. wszelkich informacji i danych, iż skarżący leczy się stale w poradni zdrowia "[...]" oraz informacji o jego stanie zdrowia i konieczności leczenia się w "[...]". Skarżący podniósł, iż w przedmiotowej decyzji Dyrektor MOPS umyślnie ujawniła, iż jest on stale leczony "[...]" w celu dyskryminacji skarżącego poprzez stworzenie "stereotypu" o pejoratywnym i pogardliwym zabarwieniu, podkreślającego odmienność i niższość intelektualną chorego "[...]". Zarzucił, iż dotychczas jeszcze nigdy MOPS nie użył wobec niego tak jawnie dyskryminujących określeń. Skarżący poniósł, iż nigdy nie wyraził zgody, aby poufne i chronione informacje o jego stanie zdrowia Dyrektor MOPS ujawniła w wysyłanych na zewnątrz pismach. Podał przy tym, iż wielokrotnie widział, jak decyzje wysyłane przez organ zwykłymi listami leżały na klatkach schodowych i były czytane przez osoby postronne. Dlatego w ocenie skarżącego MOPS w swoich decyzjach i dokumentach nie ma prawa ujawniać informacji o jego leczeniu, kierując się zasadami określonymi wart. 23 Kodeksu cywilnego oraz art. 12 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, które nakazują ochronę interesów i dóbr osobistych pacjenta. Skarżący podniósł, iż nikogo nie wolno dyskryminować z powodu choroby "[...]", przez co rozumie się każdy przejaw wyróżnienia, wykluczenia lub preferowania prowadzący do uniemożliwienia lub ograniczenia równego korzystania z posiadanych praw. W związku z tym domaga się usunięcia wskazanych zapisów z decyzji z dnia "[...]" r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o Jej
oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podano, iż zaskarżona decyzja została doręczona wyłącznie stronie, a w związku z tym nie została upubliczniona. Ponadto
3
wskazano, iż prawo oraz obowiązek organów pomocy społecznej do przetwarzania danych dotyczących stanu zdrowia wynika z art. 100 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o dyskryminacji, gdyż skarżący otrzymał świadczenie w formie i wysokości jakiej się domagał, a stan jego zdrowie miał wpływ na pozytywne załatwienie wniosku. Wskazano, iż obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym stanu zdrowia, wynika z przepisów art. 7 i 77 Kpa, zaś obowiązek szczegółowego uzasadnienia decyzji z art. 107 § 3 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593, z późno zm.) stanowi, iż zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Przy czym zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości zakupu między innymi leków. Decyzja w przedmiocie zasiłku celowego jest wydawana zatem w ramach uznania administracyjnego. W takim przypadku decyzja jest zgodna z przepisami prawa, o ile została poprzedzona przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a motywy podjętego orzeczenia znajdują wyraz w uzasadnieniu decyzji.
W niniejszej sprawie powyższe wymogi zostały zachowane. Przed wydaniem decyzji organ sporządził aktualizację wywiadu środowiskowego, w którym ustalił aktualną sytuację skarżącego. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż spełnił on przesłanki niezbędne do przyznania świadczenia, a mianowicie jego dochód nie przekroczył kryterium dochodowego określonego wart. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i wystąpiła konieczność zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w postaci zakupu leków. Z tego względu skarżącemu przyznano zasiłek celowy w żądanej przez niego kwocie. W związku z tym w tym zakresie nie można uznać, aby
4
zaskarżona decyzja a także utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszały prawo.
Jednakże wskazać należy, iż słuszny jest zarzut skarżącego, iż w decyzji o przyznaniu zasiłku celowego organy nie powinny ujawniać faktu leczenia się przez stronę w "[...]" i w tym zakresie nie można podzielić argumentacji Kolegium. Wprawdzie art. 100 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zezwala na przetwarzanie danych osób korzystających ze świadczeń dotyczących między innymi ich stanu zdrowia, ale tylko w zakresie niezbędnym do przyznawania i udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto przy interpretacji tego przepisu należy mieć na względzie zapis zawarty w ust. 1 powołanego art. 100, który stanowi, iż w postępowaniu w sprawie ze świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. W świetle tych zapisów nie można uznać, aby w kwestionowanej przez skarżącego decyzji istniała konieczność tak szczegółowego określania stanu zdrowia skarżącego i zakresu jego leczenia. Wskazać przy tym należy, iż niesłuszne jest powoływanie się przez Kolegium na przepis art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111 poz. 535 ze zm.), gdyż przepis ten jest skierowany do osób wykonujących czynności wynikające z tej ustawy (a nie z ustawy o pomocy społecznej), a ponadto zwalnia on z obowiązku zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powyższe osoby powezmą wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności w stosunku między innymi do organów administracji samorządowej co do okoliczności, których ujawnienie jest niezbędne do wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej. Przepis ten jednak nie upoważnia organów samorządowych do ujawnienia powziętych w ten sposób informacji. Nie można także zgodzić się z poglądem, iż z uwagi na fakt iż decyzja jest kierowana wyłącznie do strony, to informacje w niej zawarte nie podlegają upublicznieniu. Skoro jest to dokument wychodzący poza organ nie można zagwarantować, iż nawet przez przypadek nie dostanie się on w ręce osób trzecich. Jednakże skarżącemu należy wyjaśnić, iż o ile w jego odczuciu fakt ujawnienia danych co do jego stanu zdrowia narusza jego dobra osobiste, to może on wystąpić ze stosownym roszczeniem o naruszenie dóbr osobistych na drodze powództwa cywilnego. Natomiast wskazane uchybienie nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania jeśli stwierdzi, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takiego wpływu
5
me sposób się dopatrzyć, gdyż organ w pełni uwzględnił żądanie strony co do przyznania mu świadczenia w postaci zasiłku celowego. Co więcej w tym stanie rzeczy uchylenie zaskarżonej decyzji mogło by działać na niekorzyść strony (co narusza art. 134 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro bowiem zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, to organ pomocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydałby decyzję w ramach uznania administracyjnego. Nie miałby zatem obowiązku ponownego przyznania wnioskowanego świadczenia. Wyjaśnić przy tym skarżącemu należy, iż sąd administracyjny bada jedynie zgodność zaskarżonych decyzji z prawem i to tylko w zakresie określonym wart. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest natomiast uprawniony - jak domaga się tego skarżący - do nakazania organowi usunięcia wskazanych sformułowań z uzasadnienia decyzji.
W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.