II SA/OL 1029/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-03-05
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościopłata adiacenckapodział nieruchomościwycena nieruchomościoperat szacunkowyWSAgospodarka nieruchomościamiprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, uznając prawidłowość operatu szacunkowego.

Skarżący Z.S. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości 151.910 zł. Skarżący zarzucał błędy w operacie szacunkowym, zawyżoną wycenę oraz uwzględnienie działek rolnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, a zarzuty skarżącego nie znalazły uzasadnienia w przepisach prawa.

Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości 151.910 zł. Opłata została naliczona w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po jej podziale, dokonanym na wniosek skarżącego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące operatu szacunkowego, twierdząc, że wycena była zawyżona, a operat nieprawidłowo uwzględniał stan nieruchomości przed podziałem oraz działki rolne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami, a rzeczoznawca majątkowy prawidłowo zastosował metodykę wyceny. Sąd podkreślił, że zakwestionowanie operatu jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach, a skarżący nie skorzystał z możliwości jego kontroli przez organizację zawodową rzeczoznawców. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące uwzględnienia działek rolnych w wycenie, wskazując, że ich wartość jako odrębnych działek była tożsama z wartością przed podziałem, a decyzje o warunkach zabudowy dla części działek zostały uwzględnione w procesie wyceny. Sąd nie znalazł również podstaw do odroczenia rozprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, a wycena wartości nieruchomości jest zgodna z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami, a rzeczoznawca majątkowy prawidłowo zastosował metodykę wyceny. Zarzuty skarżącego dotyczące błędów w operacie i zawyżonej wyceny nie znalazły uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 98a § 1, 1a, 1b

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 92 § 1, 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 146 § 1a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 154 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 157

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 109

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 98a ust. 1 u.g.n. polegający na dowolnej ocenie materiału dowodowego w sprawie operatu szacunkowego. Zarzut naruszenia art. 98a ust. 1b u.g.n. poprzez niewłaściwe określenie w operacie stanu nieruchomości przed podziałem i uznaniem jej za nieruchomość rolną. Zarzut naruszenia art. 92 u.g.n. poprzez uwzględnienie w procesie wyceny działek wykorzystywanych na cele rolne.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych przypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzeniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. Rozpatrywanie spraw bez nieuzasadnionej zwłoki stanowi nakaz konstytucyjny określony w art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Katarzyna Matczak

sędzia

Piotr Chybicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości oceny operatu szacunkowego przez sąd administracyjny, zasady ustalania opłaty adiacenckiej, a także ograniczenia w kwestionowaniu dowodów z opinii biegłych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i naliczenia opłaty adiacenckiej, z uwzględnieniem specyfiki wyceny działek rolnych i budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości - opłaty adiacenckiej i wyceny nieruchomości. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale może być zbyt techniczna dla szerszej publiczności.

Czy opłata adiacencka może być naliczona od działek rolnych? WSA w Olsztynie wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 151 910 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 1029/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 92 ust. 1, 2, art. 98a ust. 1, 1a, 1b, art. 146 ust. 1a, art. 154 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 7, art. 109, art. 133 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 5 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 roku sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 sierpnia 2023 r., nr Rep.1895/GN/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. (dalej: "organ I instancji") z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości 151.910 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej własność Z.S. (dalej: "skarżący"), oznaczonej jako działki nr A-Z, powstałe wskutek podziału działki nr A1, obr. Z., gmina B., dokonanego na wniosek skarżącego, oraz odmowy rozłożenia ww. opłaty na 10 rocznych rat podlegających zabezpieczeniu hipotetycznemu.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, decyzją z dnia 17 listopada 2022 r. zatwierdził podział działki nr A1, obr. Z., gmina B. na działki nr A-Z. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 18 listopada 2022 r. Po wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, w dniu
6 marca 2023 r. został sporządzony operat szacunkowy, z którego wynikało, że różnica pomiędzy wartością nieruchomości przed i po podziale wyniosła 759.550 zł. W tej sytuacji organ I instancji decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r. ustalił skarżącemu opłatę adiacencką w wysokości 151.910 zł uwzględniając stawkę 20% zgodnie z uchwałą Rady Gminy B. nr [...] z dnia [...] 2021 r.
Kolegium, podzielając stanowisko organu I instancji, wyjaśniło, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do przeprowadzenia z urzędu oceny, o której mowa w art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344) – dalej: "u.g.n.". Kolegium podniosło, że skarżący w toku postępowania złożył zarzuty wobec operatu, do których biegły szczegółowo się ustosunkował, jego wyjaśnienia były wyczerpujące i spójne. W tej sytuacji to na skarżącego przechodzi ciężar przeprowadzenia przeciwdowodu z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych w celu obalenia kwestionowanego operatu, jednak skarżący nie skorzystał z tej możliwości.
Ponadto Kolegium wyjaśniło, że w operacie z dnia 6 marca 2023 r. rzeczoznawca przyjął do porównania nieruchomości z przeznaczeniem w studium dopuszczającym zabudowę jednorodzinną, a więc tożsamym z przeznaczeniem studium wydzielanych działek. Kolegium wyjaśniło, że nie można było pominąć przy określaniu wartości nieruchomości po podziale działek nr E, Y i Z, na które nie zostały wydane warunki zabudowy i nadal są one nieruchomościami rolnymi. Biorąc bowiem pod uwagę powierzchnię tych działek i dokonaną przez rzeczoznawcę wycenę, ich wartość jako odrębnych działek jest tożsama z wyceną ich jako części działki nr A1 przed podziałem.
Zdaniem Kolegium, rzeczoznawca majątkowy prawidłowo zastosował podejście i metodę szacowania, a sama ocena wartości rynkowej gruntu odbyła się w istniejących uwarunkowaniach rynkowych przez porównywanie działek odpowiednio proporcjonalnych co do powierzchni, funkcji, lokalizacji, przeznaczenia, uzbrojenia itp. Rzeczoznawca w sposób logiczny przedstawił zasady i przebieg szacowania nieruchomości.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając jej naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 98a ust. 1 u.g.n. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego w sprawie operatu szacunkowego i przyjęcie, że operat jest prawidłowy, podczas gdy na jego podstawie została ustalona opłata adiacencka w zawyżonej wysokości;
- art. 98a ust. 1b u.g.n. poprzez niewłaściwe określenie w operacie stanu nieruchomości przed podziałem i uznaniem jej za nieruchomość rolną, podczas gdy dla jej znacznej części została wydana decyzja o warunkach zabudowy, co doprowadziło do naruszenia art. 153 ust. 1 u.g.n. i przyjęcie do szacowania nieruchomości, które nie są podobne;
- art. 92 u.g.n. poprzez uwzględnienie w procesie wyceny działek wykorzystywanych na cele rolne, podczas gdy przepisów dotyczących opłaty adiacenckiej nie stosuje się do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rzeczoznawca nie uwzględnił w operacie, iż dla części wycenianej działki w marcu i lipcu 2022 r. zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, co wpływa na wyższą wartość nieruchomości. Zdaniem skarżącego, rzeczoznawca niewłaściwie uznał, że w wyniku podziału powstały działki o przeznaczeniu budowlanym, choć taki charakter miały te działki jeszcze przed podziałem. Ponadto, w ocenie skarżącego, doszło do naruszenia art. 92 u.g.n., bowiem rzeczoznawca błędnie uwzględnił w procesie wyceny wartość 3 działek (nr E, Y i Z), które mają charakter rolny i nie powinny podlegać wycenie. Podkreślono, że podstawą dokonania podziału nieruchomości były wydane decyzje o warunkach zabudowy dla pozostałych wydzielonych działek.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 12 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie terminu rozprawy z uwagi na zawarcie w dniu 27 grudnia 2023 r. z Polską Federacją Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych umowy na wykonanie opinii o prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego z dnia 6 marca 2023 r.
Na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o odroczenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 (§ 1) tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił art. 98a ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
Z kolei ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne (art. 98a ust. 1a u.g.n.).
Natomiast zgodnie z art. 98a ust. 1b u.g.n., wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Wartość nieruchomości przyjmuje się jako sumę wartości działek możliwych do samodzielnego zagospodarowania wchodzących w skład nieruchomości podlegającej podziałowi.
Jak wynika z przytoczonych przepisów ustalenie opłaty adiacenckiej dopuszczalne jest w przypadku, gdy:
1. dokonano ostatecznego (prawomocnego) podziału nieruchomości na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres trwania użytkowania,
2. w dniu, w którym orzeczenie o podziale stało się ostateczne (prawomocne), obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej,
3. nie upłynął okres trzech lat liczony od dnia, w którym orzeczenie o podziale stało się ostateczne (prawomocne),
4. podział nieruchomości spowodował wzrost jej wartości rynkowej.
W niniejszej sprawie uprawnione było przystąpienie przez organ do procedowania opłaty adiacenckiej, której ustalenie zależało od niewątpliwego wykazania, że doszło do wzrostu wartości nieruchomości w następstwie podziału. Jak wynika bowiem z akt sprawy, decyzją organu I instancji z dnia 17 listopada 2022 r. został dokonany podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr A1, obr. Z., gmina B. i decyzja ta jest ostateczna od 18 listopada 2022 r. Ponadto w tej dacie obowiązywała uchwała Rady Gminy B. nr [...] z dnia [...] 2021 r. ustalająca stawkę opłaty w wysokości 20% różnicy pomiędzy wartością nieruchomości przed i po podziale.
Należy również zauważyć, że zasadniczą przesłanką dopuszczalności ustalenia opłaty adiacenckiej jest wzrost wartości nieruchomości spowodowany zatwierdzeniem projektu jej podziału. Przy czym, słuszny interes strony, tj. właściciela lub użytkownika wieczystego, dopuszcza ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku dokonanego podziału tylko wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do faktu wzrostu wartości (por. wyrok NSA z dnia 5 października
2007 r., I OSK 1425/06, dostępny https://orzecznia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Dlatego też wzrost ten musi być potwierdzony opinią rzeczoznawcy majątkowego, zawierającą analizę rynku wskazującą na większą atrakcyjność rynkową nieruchomości podzielonych na ewidencyjnie wydzielone działki gruntu aniżeli nieruchomości o jednolitym kształcie ewidencyjnym bez wyodrębnionych ewidencyjnie działek gruntu (por. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2013 r., s. 693).
Zgodnie z art. 146 ust. 1a u.g.n., ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, która przybiera formę operatu szacunkowego stanowiącego główny dowód w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej jest najistotniejszym dowodem, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy. Oszacowanie wartości nieruchomości wymaga bowiem specjalistycznych umiejętności i powołania biegłego (lub biegłych), który - zgodnie z art. 150 ust. 5 oraz art. 156 u.g.n. - określa wartość nieruchomości w formie operatu szacunkowego, z zachowaniem szczególnej procedury wyceny przewidzianej zarówno w przepisach ustawy, jak i w przepisach wykonawczych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t.j. Dz.U. z 2021 r.
poz. 555).
Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania na zlecenie organu został sporządzony przez biegłego, posiadającego uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości, operat szacunkowy z 6 marca 2023 r., w którym określono wzrost wartości nieruchomości po podziale na kwotę 759.550 zł. W operacie wskazano, że działka nr A1 przed podziałem i działki nr A-Z powstałe po podziale nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z kolei zgodnie z obowiązującym Studium Uwarunkowań i kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy B. nieruchomość położona jest na terenach zabudowy wielofunkcyjnej: mieszkaniowa jedno i wielorodzinna, usługowa, produkcyjna lub łączona. Podkreślono również, że na podlegające wycenie działki nr A-D zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy dla dróg wewnętrznych, na działki nr F-X zostały wydane warunki zabudowy dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a działki nr E, Y i Z to działki rolne.
Analiza przepisów regulujących zasady sporządzania operatu szacunkowego wskazuje, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 ust. 1 u.g.n.). Wybór swój biegły powinien uzasadnić. Określenie wartości nieruchomości poprzedza się analizą rynku nieruchomości, w szczególności w zakresie uzyskiwanych cen, stawek czynszów oraz warunków zawarcia transakcji (§ 3 ust. 2), zaś przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen (§ 4 ust. 1).
W rozpatrywanej sprawie zarzuty skargi koncentrują się wokół nieprawidłowości związanych z operatem szacunkowym i sposobem dokonania wyceny.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych przypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzeniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe (por. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2014 r., I OSK 1358/12; 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15; 11 grudnia 2020 r., I OSK 2689/18, dostępne w CBOSA). Natomiast, gdy opinia biegłego jest rzeczowa, logiczna i spójna, a poczynione wyliczenia poprawne, zarówno organ administracji, jak i sąd nie są uprawnione do jej podważenia z uwagi na brak stosownej w tym zakresie wiedzy specjalistycznej (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r., I OSK 305/20, dostępny w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów, iż rzeczoznawca majątkowy prawidłowo zastosował podejście i metodę szacowania, a sama ocena wartości rynkowej gruntu odbyła się w istniejących uwarunkowaniach rynkowych przez porównywanie działek odpowiednio proporcjonalnych co do powierzchni, funkcji, lokalizacji, przeznaczenia, uzbrojenia itp. Rzeczoznawca w sposób logiczny przedstawił zasady i przebieg szacowania nieruchomości.
Jeśli natomiast strona ma zastrzeżenia, co do rzetelności i prawidłowości wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, to może skorzystać z możliwości oceny operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych w celu skontrolowania prawidłowości sporządzenia tego operatu - do czego jest uprawniona na mocy art. 157 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2023 r., I OSK 1523/22, dostępny w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedłożył jednak kontroperatu, ani też w toku postępowania administracyjnego nie zwrócił się do organizacji zawodowej rzeczoznawców z prośbą o ocenę poprawności operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania. Organy administracji zebrały cały niezbędny materiał dowodowy, dokonały jego swobodnej, ale nie dowolnej oceny, a następnie prawidło ustaliły stan fatyczny niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zarzutom skargi nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania.
Niezasadny jest również podnoszony w skardze zarzut dotyczący uwzględnienia w procesie wyceny działek wykorzystywanych na cele rolne. Należy bowiem zauważyć, że uwzględniając powierzchnię tych działek i dokonaną przez rzeczoznawcę wycenę, ich wartość jako odrębnych działek (działki nr Z i nr E) jest tożsama z wyceną ich jako części działki nr A1 przed podziałem. Zmianie uległa wartość tylko działki nr Y, ale wynikało to z jej wielkości i relacji do działek przyjętych do porównań.
Jako całkowicie niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 98a ust. 1b u.g.n. poprzez niewłaściwe określenie w operacie stanu nieruchomości przed podziałem i uznaniem jej za nieruchomość rolną, podczas gdy dla jej znacznej części została wydana decyzja o warunkach zabudowy, co doprowadziło do naruszenia art. 153 ust. 1 u.g.n. i przyjęcie do szacowania nieruchomości, które nie są podobne. Okoliczność wydania dla działek nr F-X decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zabudowy jednorodzinnej (decyzja Wójta Gminy B. z 17 listopada 2022r., znak: WGK.6831.15.2022.KŁ) została uwzględniona w procesie wyceny (k. 10 i 11 operatu szacunkowego). Poza tym o ile decyzyjny sposób zabudowy terenu może (i zazwyczaj ma) wpływ na jego wartość, jednakże jest to okoliczność uwzględniana jedynie w procesu wyceny tegoż terenu przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. Natomiast w postępowaniu o ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu podziału jedyną relewantną okolicznością dla wartości działek powstałych wskutek podziału jest pole ich powierzchni, co etymologicznie wynika z przyczyny ich powstania.
W tym samym duchu należy ocenić zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 u.g.n. poprzez uwzględnienie w procesie wyceny działek wykorzystywanych na cele rolne, podczas gdy przepisów dotyczących opłaty adiacenckiej nie stosuje się do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne, chyba, że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (przywołana decyzja z 17 listopada 2022r.).
Wyjaśnienia również wymaga, że Sąd nie znalazł podstaw do odroczenia rozprawy, o co wnioskował pełnomocnik skarżącego, bowiem rozpatrywanie spraw bez nieuzasadnionej zwłoki stanowi nakaz konstytucyjny określony w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Ponadto art. 7 p.p.s.a, stanowi, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Odroczenie rozprawy może nastąpić tylko z ważnej przyczyny, nawet gdyby strony postępowania zgodnie o to wnosiły. Ocena przesłanek stanowiących uzasadnienie wniosku należy do Sądu, który może wniosek uwzględnić lub go oddalić, jeżeli uzna, że żadna z tych przyczyn nie spełnia kryterium ważności w rozumieniu komentowanego przepisu. Ważne przyczyny, które obligują Sąd do odroczenia rozprawy, wskazuje sam ustawodawca: nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przyczyną, której nie można przezwyciężyć (art. 109 p.p.s.a.). Pojęcie nadzwyczajnego wydarzenia i niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody zobrazowane zostało orzecznictwem NSA (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2006 r., II OSK 745/05; z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1367/05; z dnia 27 lipca 2006 r., II OSK 237/06; z dnia 24 maja 2006 r., II OSK 864/05, dostępne w CBOSA). Powodem odroczenia rozprawy nie może być także okoliczność dotycząca "pozyskania nowych dowodów". Należy bowiem zauważyć, że sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego i kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI