II SA/Ol 102/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Stowarzyszenia M. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku kapitanatu stacji portu ratowniczego. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 52 ust. 1, nakładając obowiązek rozbiórki na właścicieli nieruchomości – Gminę P. oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) – zamiast na inwestora (Stowarzyszenie M.). Kluczowym argumentem sądu było to, że roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor utracił tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (umowa dzierżawy wygasła). Zgodnie z przepisami, w takiej sytuacji obowiązek rozbiórki spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Sąd podkreślił, że skierowanie decyzji do inwestora, który nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością, byłoby wadliwe i niewykonalne. Właściciele nieruchomości (Gmina i PGW WP) mają najpełniejszą możliwość realizacji obowiązku rozbiórki, a ewentualne koszty mogą dochodzić regresowo od inwestora w postępowaniu cywilnym. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących braku ustalenia dokładnej daty powstania samowoli, stwierdzając, że wystarczające było ustalenie, iż minęło co najmniej 20 lat od zakończenia budowy, co pozwala na zastosowanie procedury legalizacji uproszczonej. Sąd potwierdził, że procedura ta może mieć zastosowanie nawet do budów zakończonych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Rozstrzygnięcie sądu opierało się na analizie przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 49f, 49g, 49i i 52, oraz orzecznictwa sądów administracyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie adresata decyzji o rozbiórce w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor utracił tytuł prawny do nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy inwestor nie posiada już tytułu prawnego do nieruchomości, a roboty budowlane zostały zakończone.
Zagadnienia prawne (3)
Kto powinien być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy obiektu budowlanego – inwestor czy właściciel nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek rozbiórki, w przypadku zakończenia robót budowlanych lub niemożności wykonania decyzji przez inwestora, nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor (Stowarzyszenie M.) utracił tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to obowiązek rozbiórki słusznie nałożono na właścicieli nieruchomości (Gminę P. i PGW WP). Skierowanie decyzji do inwestora bez tytułu prawnego byłoby niewykonalne.
Czy procedura legalizacji uproszczonej (art. 49f-49i P.b.) może mieć zastosowanie do samowoli budowlanej zakończonej przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, procedura legalizacji uproszczonej może mieć zastosowanie w przypadku stwierdzenia, że budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., co potwierdza treść art. 49f ust. 2 P.b.
Uzasadnienie
Sąd zgodził się z organami, że procedura legalizacji uproszczonej, wprowadzona nowelizacją z 2020 r., może być stosowana do samowoli budowlanych zakończonych przed 1994 r., zgodnie z brzmieniem art. 49f ust. 2 P.b.
Czy organ jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania informacji o tytule prawnym inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do poszukiwania informacji o tytule prawnym inwestora, jeśli nałożył obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów legalizacyjnych, w tym oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, a w przypadku niedopełnienia tego obowiązku, mógł zastosować art. 49i P.b. (nakaz rozbiórki).
Przepisy (19)
Główne
P.b. art. 49f § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49g
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49i § ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
P.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 696
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek rozbiórki powinien być nałożony na właściciela nieruchomości (Gminę i PGW WP), a nie na inwestora (Stowarzyszenie M.), który utracił tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Zakończenie robót budowlanych i utrata tytułu prawnego przez inwestora uzasadniają nałożenie obowiązku rozbiórki na właściciela nieruchomości zgodnie z art. 52 P.b. • Procedura legalizacji uproszczonej może mieć zastosowanie do samowoli budowlanej zakończonej przed 1994 r.
Odrzucone argumenty
Zarzuty inwestora dotyczące braku ustalenia przez organy jego tytułu prawnego do nieruchomości. • Zarzuty inwestora dotyczące braku ustalenia dokładnej daty powstania samowoli. • Zarzuty gminy i PGW WP dotyczące błędnego zastosowania art. 52 P.b. i nałożenia obowiązku rozbiórki na właścicieli zamiast na inwestora. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. • Skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do podmiotu nielegitymującego się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowiłoby o wadliwości takiego rozstrzygnięcia. To byłoby w sposób trwały niewykonalne. • Właściciel ma najszersze prawo do nieruchomości i to od niego zależy, czy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w drodze umowy przekaże innemu podmiotowi...
Skład orzekający
Piotr Chybicki
przewodniczący
Marzenna Glabas
sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie adresata decyzji o rozbiórce w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor utracił tytuł prawny do nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy inwestor nie posiada już tytułu prawnego do nieruchomości, a roboty budowlane zostały zakończone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za samowolę budowlaną i precyzyjnego stosowania przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla praktyków i właścicieli nieruchomości.
“Kto odpowiada za rozbiórkę samowoli budowlanej? Sąd wyjaśnia, dlaczego właściciel, a nie inwestor.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.