II SA/LU 998/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki nieruchomości na decyzję nakazującą wykonanie zabezpieczenia odprowadzania wód opadowych, uznając, że utwardzenie terenu spowodowało szkodliwe zmiany stosunków wodnych.
Skarga dotyczyła decyzji nakazującej właścicielce działki wykonanie opaski betonowej zapobiegającej podtapianiu sąsiedniej nieruchomości. Właścicielka argumentowała, że problemem jest zły stan techniczny sąsiednich budynków, a nie jej działania. Sąd, opierając się na opinii biegłego, uznał, że utwardzenie terenu na działce skarżącej spowodowało zmianę kierunku spływu wód opadowych i szkodliwe podtapianie sąsiedniej działki, co uzasadnia nałożenie obowiązku wykonania zabezpieczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy nakazującą wykonanie zabezpieczenia odprowadzania wód opadowych. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że podtapianie sąsiedniej działki wynika ze złego stanu technicznego budynków sąsiada, a nie z jej działań polegających na częściowym utwardzeniu terenu. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii biegłego hydrogeologa, który stwierdził, że utwardzenie terenu na działce skarżącej, w tym wykonanie betonowych pasów zjazdowych i płyt ażurowych, zmieniło kierunek spływu wód opadowych i roztopowych, powodując ich koncentrację przy budynkach sąsiedniej działki i ich podtapianie. Sąd uznał, że nawet jeśli budynki sąsiada są w złym stanie technicznym, to podtapianie stanowi szkodę w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, a związek przyczynowo-skutkowy między działaniami skarżącej a szkodą został wykazany. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione, w tym zarzut braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, gdyż stan techniczny budynków nie był kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy o naruszenie stosunków wodnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel gruntu, który poprzez swoje działania (np. utwardzenie terenu) spowodował zmianę kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych, co skutkuje szkodliwym wpływem na grunty sąsiednie (np. podtopienia), podlega obowiązkowi przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, który wykazał związek przyczynowo-skutkowy między utwardzeniem terenu na działce skarżącej a podtapianiem sąsiedniej nieruchomości. Stwierdzono, że zmiana kierunku spływu wód opadowych i stagnacja wody na sąsiedniej działce stanowi szkodę w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego, niezależnie od stanu technicznego budynków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
pr. wod. art. 234 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Właściciel gruntu nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
pr. wod. art. 234 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
pr. wod. art. 234 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w razie naruszenia prawa materialnego albo przepisów postępowania, w tym drugim przypadku tylko wtedy, gdy jest to naruszenie istotne, mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji w zakresie ich zgodności z prawem.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji w zakresie ich zgodności z prawem.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcie o żądaniu strony, a w przypadku uwzględnienia żądania w całości lub w części, albo w przypadku odmowy uwzględnienia żądania strony w całości lub w części, albo w przypadku umorzenia postępowania, uzasadnienie powinno zawierać również wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utwardzenie terenu na działce skarżącej spowodowało zmianę kierunku spływu wód opadowych i roztopowych. Zmiana kierunku spływu wód opadowych i roztopowych doprowadziła do podtapiania sąsiedniej działki i szkody w postaci zastoin wodnych. Stan techniczny budynków na sąsiedniej działce nie ma znaczenia dla oceny odpowiedzialności za naruszenie stosunków wodnych.
Odrzucone argumenty
Częściowe utwardzenie podwórza betonowymi płytami ażurowymi nie może mieć znaczenia dla pogorszenia stosunków wodnych. Zawilgocenie budynków na działce sąsiedniej jest wynikiem złego stanu technicznego ich budynków. Konieczne jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy.
Godne uwagi sformułowania
szkoda, o której mowa w tym przepisie, nie musi mieć jakiejś konkretnej postaci (np. zniszczonych ścian budynku). Szkoda może polegać wyłącznie na tworzeniu się zastoin wodnych, które utrudniają normalne korzystanie z budynku i które ponadto powodują nasiąkanie ścian czy fundamentów budynku i w ten sposób stopniowo osłabiają jego konstrukcję. Okresowe zmiany stanu wody na gruncie (podtopienia) na działce nr [...] są bezpośrednim efektem utwardzenia środkowej części działki nr [...], które miało miejsce w 2021r.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
sędzia
Anna Ostrowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących odpowiedzialności właściciela gruntu za zmiany stosunków wodnych, w szczególności w kontekście utwardzania terenu i wpływu na sąsiednie nieruchomości."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zastosowania konkretnych przepisów Prawa wodnego. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych sytuacji faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa wodnego w codziennych konfliktach sąsiedzkich wynikających z zagospodarowania terenu. Pokazuje, jak działania jednego właściciela mogą wpływać na nieruchomość sąsiada.
“Utwardziłeś podwórko? Uważaj, bo możesz podtopić sąsiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 998/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-01-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Ostrowska Grzegorz Grymuza Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 1259/24 - Wyrok NSA z 2025-10-15 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2625 art. 234 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2024r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 8 sierpnia 2023r., znak: SKO.PW/40/14/2023 w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 19 czerwca 2023r., nr R.6331.1.8.2023 Wójt Gminy Tomaszów Lubelski na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm.), dalej jako "pr. wod.": 1. nakazał B. i E. małżonkom B. - właścicielom działki nr [...] ark. [...], położonej w miejscowości M. (obręb [...]) wykonanie zabezpieczenia na granicy z działką nr [...] ark. [...] w postaci opaski betonowej między ścianą budynku gospodarczego i budynku piwnicznego na działce nr [...] a powierzchnią utwardzoną na działce nr [...]. Opaska powinna zostać wylana na całej powierzchni pasa ziemi wzdłuż budynków ze spadkiem w kierunku działki nr [...], tak aby różnica wysokości między częścią przy ścianie a częścią przy powierzchni utwardzonej na działce nr [...] wynosiła 0,15 m. Opaska betonowa powinna być zagłębiona w grunt na głębokość 0,2 m na całej długości; 2. wskazał, że powyższe nakazy powinny być wykonane w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem A. J., właścicielki działki nr ewid.[...], która zgłosiła problem dotyczący zalewania jej piwnicy podczas intensywnych opadów deszczu. Podczas oględzin w dniu 19 stycznia 2023r. stwierdzono pęknięcia ścian tej piwnicy, duże zawilgocenie i zastoje wody. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, powołano biegłego w zakresie hydrogeologii i stosunków wodnych tj. dr T. N. i w dniu 9 marca 2023 r. dokonano oględzin nieruchomości z jego udziałem. Następnie 20 kwietnia 2023 r. biegły dostarczył organowi ekspertyzę dotyczącą zmiany stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]. W ekspertyzie wskazał, że "ukształtowanie terenu na badanych działkach jest podobne i dominujący kierunek odpływu powierzchniowego odbywa się na południe. Warunki infiltracyjne są praktycznie równe zeru, dlatego też głównym czynnikiem kształtującym stosunki wodne jest spływ powierzchniowy. Teren charakteryzuje się zwartą zabudową, a budynki mieszkalne i gospodarcze zlokalizowane na działce nr [...] znajdują się na granicy z działką nr [...]. Ścieki opadowe z dachu budynków mieszkalnych i gospodarczych na działce nr [...] skierowane są na wschód i odprowadzane są bezpośrednio na grunt. W efekcie pod wpływem wód opadowych i roztopowych, w najmniej korzystnym okresie roku główny strumień odpływu wód koncentruje się po wschodniej części działki nr [...] na drodze dojazdowej tj. w bezpośrednim sąsiedztwie budynków na działce [...] Utwardzona betonem (pasy zjazdowe) i płytami betonowymi wschodnia część działki nr [...] oddzielona jest od ścian budynków na działce nr [...] wąskim pasem ziemi o szerokości ok. 0,2 m. Pas ten jest nieregularny i znajduje się kilka centymetrów wyżej od powierzchni utwardzonych. W efekcie spływające wody mogą podmywać ściany budynków na działce nr [...] i przepływać wzdłuż fundamentów. Na działce nr [...] wykonano utwardzenie centralnej części powierzchni działki ażurowymi płytami betonowymi. Nachylenie tej części terenu ukierunkowane jest nieznacznie na wschód, co w połączeniu ze spływem wód z dachu i powierzchni utwardzonych powoduje w trakcie niekorzystnych warunków atmosferycznych odpływ wody w kierunku ścian budynków zlokalizowanych na działce nr [...] i w efekcie ich podmywanie. Ukształtowanie części powierzchni terenu z nachyleniem na wschód wpłynęło na zmianę stosunków wodnych. Na terenie badanych działek w okresie roztopów i długotrwałych opadów dochodzi do podtopień. Lokalne podtopienia pochodzą od wód spływowych. Na stan wód stagnujących na przedmiotowych działkach duży wpływ mają czynniki naturalne: intensywność opadów atmosferycznych, przebieg procesu topnienia pokrywy śnieżnej, parowania terenowe (średnie temperatury dobowe), warunki geologiczne - nałożyły się na to także czynniki antropogeniczne, takie jak systematyczne utwardzenie terenu w związku z procesami urbanizacyjnymi i inwestycyjnymi. Pomimo stwierdzonego dominującego na działce nr [...] kierunku spływu wód na południe w części centralnej przy budynku mieszkalno - gospodarczym, gdzie teren wyłożony jest ażurowymi płytami betonowymi, spadek terenu został ukształtowany w kierunku wschodnim tj. w kierunku ścian budynków posadowionych na działce nr [...]. Wody spływające z dachu budynku oraz powierzchni utwardzonych kierowane są na pas gruntu przy ścianie powodując infiltrację wzdłuż fundamentów budynków i w efekcie wywołując szkody w substancji budynków. Działania właścicieli działki nr [...] spowodowały zmianę kierunku odpływu wody, co w efekcie spowodowało zmianę stosunków wodnych na badanym terenie". Zdaniem autora opinii, okresowe zmiany stanu wody (podtopienia) na działce nr [...] pod wpływem wód opadowych i roztopowych, w najmniej korzystnym okresie roku są bezpośrednim efektem utwardzenia terenu na działce nr [...] w 2021 r. Odnosząc się do ekspertyzy, B. B. w piśmie z 16 maja 2023 r. podniosła, że częściowe utwardzenie podwórza betonowymi płytami ażurowymi nie może mieć znaczenia dla pogorszenia stosunków wodnych, gdyż ze względu na znaczny spadek terenu, wody spływają dynamicznie w kierunku drogi powiatowej bez narażenia na podtapianie sąsiadujących zabudowań. Ponadto konstrukcja ażurowych płyt betonowych umożliwia wsiąkanie w glebę wód, natomiast zawilgocenie budynków na działce sąsiedniej jest wynikiem złego stanu technicznego ich budynków, a rozwiązaniem sytuacji może być zaizolowanie ścian budynku przez właścicieli działki nr [...]. Biegły odnosząc się do tych uwag podniósł, że nie ma sprzeczności pomiędzy intensywnym spływem wody w kierunku drogi powiatowej i spływem w kierunku budynków znajdujących się na działce nr [...], gdyż mogą one współistnieć. Ekspertyza nie jest ekspertyzą budowlaną i nie odnosi się do stanu technicznego budynków. Szerokość pasa zieleni została podana poprawnie, gdyż podano jego wymiar w metrach 0,2 m = 20 cm, a zgłoszone przez panią B. uwagi nie wnoszą istotnych dowodów do rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji powyższych ustaleń organ, na podstawie art. 234 ust. 3 pr. wod. i zgodnie z sugestią biegłego, nałożył na skarżącą określony w decyzji obowiązek. W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji: - naruszenie przepisów postępowania poprzez niedoręczenie jej odpowiedzi biegłego na jej zarzuty i tym samym uniemożliwienie jej ustosunkowanie się do nich oraz uniemożliwienie złożenia wniosku o sporządzenie nowej opinii przez innego biegłego; - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie jej o zamknięciu sprawy i tym samym uniemożliwienie ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego; - obrazę art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem opinii z zakresu budownictwa, podczas gdy stan budynków ma znaczenie przy ocenie skuteczności ich ewentualnego odwodnienia; - dowolność oceny zgromadzonych dowodów poprzez bezpodstawne przyjęcie, że stan techniczny budynków nie ma wpływu na ich zawilgocenie, - ustalenie terminu nie od prawomocności decyzji, tylko od jej wydania. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2023r., znak: SKO.PW/40/14/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu uchyliło zaskarżoną decyzję wyłącznie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku (orzekło, że wykonanie nakazów powinno nastąpić w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna); w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko i ustalenia organu I instancji. Stwierdziło za biegłym, że działki nr ewid.[...] i [...] położone są w terenie o dużym spadku wynoszącym ok. 4.7%; są wąskie, zabudowane budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. Do ścian budynków znajdujących się na działce nr [...] przylega wewnętrzna droga dojazdowa na działkę nr [...] - w części wykonana jest z dwóch pasów betonu, a w części centralnej wyłożona ażurowymi płytami betonowymi. Wody z dachów budynków zarówno na działce nr [...] jak i [...] odprowadzane są poprzez spusty rynny bezpośrednio na wschodnią część działek i odpływają drogą dojazdową zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym na drogę gminną. W 2015r. zostały wykonane dwa betonowe pasy zjazdowe, zaś utwardzenie terenu ażurowymi płytami betonowymi nastąpiło w 2021r. Pas zieleni między betonowymi zjazdami jest mocno utwardzony i nie stanowi chłonnej powierzchni umożliwiającej infiltrację wody, dlatego wody opadowe z dachu budynków mieszkalnych i gospodarczych na działce nr [...] spływające w kierunku wschodnim, a następnie utwardzoną drogą dojazdową, podmywają ściany budynków na działce nr [...]. Okresowe zmiany stanu wody na gruncie (podtopienia) na działce nr [...] są bezpośrednim efektem utwardzenia działki nr [...] w 2021r. Kolegium oceniło, że opinia biegłego jest spójna i fachowa, precyzyjnie ustala stan faktyczny sprawy oraz określa, co spowodowało zmianę stanu wody na gruncie i wskazuje rozwiązanie problemu podtopienia gruntów sąsiednich. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że pismem z 26 kwietnia 2023r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania i zebraniu dokumentów i materiałów niezbędnych do wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się z nimi. W dniu 11 maja 2023r. skarżąca zapoznała się z materiałem dowodowym, a następnie wniosła uwagi do opinii. Wprawdzie w piśmie tym podniosła, że w sprawie konieczna jest opinia biegłego z zakresu budownictwa odnośnie stanu technicznego budynków usytuowanych na działce nr [...], ale nie zgłosiła wniosku dowodowego. Pismo to zostało przesłane biegłemu, który stwierdził, że zgłoszone uwagi nie wnoszą istotnych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy, dlatego niezapoznanie skarżącej z pismem biegłego nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Kolegium podkreśliło ponadto, że stan techniczny budynków na sąsiedniej działce nie ma znaczenia w sprawie o naruszenie stosunków wodnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. B. zarzucała, podobnie, jak w odwołaniu, naruszenie przepisów postępowania tj. art. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego i wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy, w tym pominięcie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej zapoznania się z aktami sprawy już po odpowiedzi na pismo potraktowane jako wniosek o opinię uzupełniającą, który w istocie był wnioskiem dowodowym, a tym samym uniemożliwienie jej skutecznej obrony swoich praw, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, że naruszenie przepisu nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem skarżącej, to nie wody opadowe spływające z jej działki powodują uszkodzenie (szkody) budynku na działce sąsiedniej. Przemakanie murów tego budynku jest wynikiem jego złego stanu technicznego, co potwierdziłby biegły z zakresu budownictwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji w zakresie ich zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w razie naruszenia prawa materialnego albo przepisów postępowania, w tym drugim przypadku tylko wtedy, gdy jest to naruszenie istotne, mogące mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023r., poz.1634, dalej jako "p.p.s.a."). Rozpatrując sprawę w takich granicach Sąd nie stwierdził naruszeń przy wydawaniu przez organy zaskarżonych decyzji. Stosownie do art. 234 pr. wod. – 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Istotą postępowania na podstawie przytoczonego przepisu jest więc ustalenie, czy właściciel nieruchomości naruszył stosunki wodne na określonym terenie, czy naruszenie to wywołało szkodę na gruntach sąsiednich oraz jakie środki zaradcze należy przedsięwziąć, aby te skutki zniwelować bądź przywrócić stan poprzedni. Wydanie decyzji na podstawie powołanego przepisu powinno nastąpić w razie ustalenia, że spowodowana zmiana stanu wód na gruncie szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie, a więc że powoduje szkodę, przy czym pomiędzy dokonaną zmianą a szkodą musi zachodzić adekwatny związek przyczynowo - skutkowy, co oznacza, że szkoda powinna być następstwem dokonanej na gruncie zmiany stanu wód. Należy podkreślić, że przepis art. 234 pr. wod. nie wymaga, by szkoda była znaczna, nie precyzuje jej wymaganych rozmiarów, ani tego jaką ma mieć postać. Należy ją rozumieć jako ubytek wartości czegoś, przede wszystkim nieruchomości (gruntu, budynku, innych obiektów). Ubytek może polegać na zniszczeniu, ale także na utracie korzyści, np. na utracie możliwości korzystania w pełni z rzeczy czy z nieruchomości. W związku z tym za szkodę można uznać już tylko stagnowanie (zastoje) wody, które uniemożliwiają bądź utrudniają korzystanie z nieruchomości, czy podmywanie (budynków), które stopniowo osłabiają jego konstrukcję. Natomiast gdy chodzi o zmianę stosunków wodnych na gruncie stanu wód, o której mowa w omawianym przepisie art. 234 pr. wod., to należy przez to rozumieć "każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (tj. zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to zatem takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np.: wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu; nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu: usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu; wykopanie rowu; zasypanie istniejącego rowu; utwardzenie powierzchni działki kostką brukową; wzniesienie murowanego ogrodzenia; wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich". (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 647/23). Ustalenie tych okoliczności, a więc zmiany stosunków wodnych, szkody oraz związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy nimi należy oczywiście do organu prowadzącego sprawę, jednak zazwyczaj wymaga też wiadomości specjalnych. Rozpatrując niniejszą sprawę organ słusznie powołał więc biegłego sądowego w zakresie hydrogeologii i zmian stosunków wodnych (o wskazanym numerze uprawnień). Nie budzi wątpliwości, że w sprawie toczącej się na podstawie art. 234 pr. wod. konieczne są wiadomości i umiejętności z tych właśnie dziedzin, co potwierdzają zgodnie sądy administracyjne w swoim orzecznictwie. Biegły ma bowiem ustalić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych, w szczególności kierunek spływu wód opadowych i roztopowych i czy zmiana jest tego rodzaju, że powoduje szkodę w przedstawionym wyżej rozumieniu, a więc – co należy podkreślić – mogącą mieć postać jedynie zastoin, stagnacji wody, podtapiania. Takie okoliczności potwierdził biegły powołany w rozpatrywanej sprawie, a organy obu instancji zasadnie uznały ją za wiarygodną i przydatną do wydania decyzji. Opinia podlega ocenie jako dowód w sprawie, choć ocena ta ogranicza się do sprawdzenia, czy opinia jest wyczerpująca, logiczna i spójna. Słusznie organy uznały, że opinia biegłego dr T. N. spełnia te wymagania. Zawiera dokładny opis stanu faktycznego, w tym warunków hydrogeologicznych, budowy geologicznej terenu, wskazuje dane sytuacyjno – wysokościowe, przedstawia opis istniejącego stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wód opadowych. Oprócz opisu opinia zawiera także kilkanaście rysunków (ilustracji) z czytelnie wskazanym kierunkiem spływu wód opadowych: naturalnym oraz zmienionym (skierowanym we wschodnim kierunku, a więc na działkę sąsiednią) na skutek wykonania betonowych pasów zjazdowych i betonowych płyt ażurowych. Opinia zawiera też wyliczenia i wypływające z nich wnioski końcowe oraz precyzyjnie wskazuje, jakie urządzenie należy wykonać w celu zapobieżenia szkodom (tj. opaskę betonową między ścianą budynku gospodarczego i budynku piwnicznego na sąsiedniej działce o określonych parametrach). Z opinii jasno wynika, że na terenie działek nr [...] i nr [...] w okresie roztopów i długotrwałych opadów dochodzi do podtopień spowodowanych wodami spływowymi, dochodzi do stagnacji wód nie tylko na gruncie, ale także wewnątrz budynków na działce nr [...] (podtopienia, podmakanie ścian). To ukształtowanie części powierzchni terenu na działce skarżącej (nr [...]) poprzez utwardzenie centralnej części działki betonowymi płytami ażurowymi, z nachyleniem na wschód, wpłynęło na zmianę stosunków wodnych. Zdaniem autora opinii, okresowe podtopienia na działce nr [...] są bezpośrednim efektem utwardzenia środkowej części działki nr [...], które miało miejsce w 2021r. Wnioski biegłego są jednoznaczne, a więc organy, które nie posiadają tak rozległej specjalistycznej wiedzy, jak biegły, nie mogły zasadnie tych wniosków kwestionować. Wbrew stanowisku skarżącej, nie było konieczne ani uzasadnione powoływanie biegłego zakresu budownictwa w celu ustalenia stanu technicznego budynków na działce nr [...]. Nie jest kwestionowane, że budynki te są w złym stanie, jednak dla zastosowania art. 234 pr. wod. nie miało to znaczenia, ponieważ, jak wyżej wyjaśniono, szkoda, o której mowa w tym przepisie, nie musi mieć jakiejś konkretnej postaci (np. zniszczonych ścian budynku). Szkoda może polegać wyłącznie na tworzeniu się zastoin wodnych, które utrudniają normalne korzystanie z budynku i które ponadto powodują nasiąkanie ścian czy fundamentów budynku i w ten sposób stopniowo osłabiają jego konstrukcję. Stwierdzenie przez organy, że budynki na działce nr [...] są podtapiane i gromadzi się w nich woda opadowa, było więc wystarczające do wydania decyzji na podstawie art. 234 pr. wod. niezależenie od tego, w jakim stopniu przyczynia się to do pogorszenia się i tak już złego stanu tych budynków. Nie można więc organowi zasadnie zarzucić takiego naruszenia przepisów postępowania przy dokonywaniu ustaleń faktycznych (art. 7, 77 § 1 k.p.a.), które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skarżącej stanowią polemikę ze stanowiskiem biegłego, a w konsekwencji z organem, nie zawierają argumentacji naukowej, którą posłużył się biegły. Należy podkreślić, że organ nie ma obowiązku powoływania kolejnego biegłego tylko dlatego, że strona się tego domaga. Jeżeli opinia, którą dysponuje jest wiarygodna, kompletna, niesprzeczna i logiczna, organ w pełni zasadnie powinien ją uwzględnić przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, zapoznała się z opinią biegłego i złożyła do niej wyjaśnienia. Wprawdzie organ I instancji nie wysłał do niej pisma biegłego z 2 czerwca 2023r., zawierającego odpowiedź na jej pytania oraz nie wystosował do niej pisma zawierającego pouczenia, o których mowa w art. 10 § 1 k.p.a., jednak nie są to istotne uchybienia procesowe, ponieważ skarżąca wniosła odwołanie, a więc miała możliwość już na etapie postępowania odwoławczego zapoznać się z tym pismem oraz wszystkimi zgromadzonymi dokumentami. Nie była więc pozbawiona możliwości obrony swojego interesu. Przedstawione powyżej okoliczności świadczą o tym, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione, dodać należy, że również uzasadnienia decyzji czynią zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI